Tài liệu về hệ điều hành unix

Mục tiêu của môn học − Về kiến thức: Cung cấp cho sinh viên: • Khái niệm, kiến thức cơ sở về hệ điều hành đa chương trình, đa người dùng, tiêu biểu là hệ điều hành Unix • Các lệnh cơ bả

Trang 1

1 Thông tin về giảng viên

− Chức danh, học hàm, học vị: ThS

− Thời gian, địa điểm làm việc: Từ 8g đến 16h30g, P305, nhà E3, Khoa công nghệ thông tin, Đại học công nghệ, ĐHQGHN, 144 Đường Xuân Thuỷ, Cầu

Giấy, Hà Nội

trường Đại học công nghệ, ĐHQGHN, 144 Đường Xuân Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội

− Các hướng nghiên cứu chính: Tính toán song song, các phương pháp lập luận

mờ

− TS Nguyễn Hải Châu, Khoa CNTT, E3, ĐHCN, ĐHQGHN, 144, Xuân Thuỷ,

Cầu Giấy, Hà Nội ĐT: 7547813, Email: chaunh@vnu.edu.vn

− ThS Đặng Thanh Hải, Khoa CNTT, E3, ĐHCN, ĐHQGHN, 144, Xuân Thuỷ,

Cầu Giấy, Hà Nội ĐT: 7547813, Email: haidt82@yahoo.com

− ThS Trương Thị Thu Hiền, Khoa CNTT, E3, ĐHCN, ĐHQGHN, 144, Xuân

Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội ĐT: 7547813, Email: hienttt@vnu.edu.vn

2 Thông tin chung về môn học

− Mã môn học:

− Môn học: - Bắt buộc: 

- Lựa chọn: 

− Các môn học tiên quyết: Nguyên lý hệ điều hành, mạng và truyền thông

− Các môn học kế tiếp:

− Các yêu cầu đối với môn học (nếu có):

− Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

Trang 2

• Tự học: 0

− Địa chỉ Khoa/ bộ môn phụ trách môn học: Bộ môn Các hệ thống thông tin, P304-305 nhà E3, ĐHQGHN, 144 đường Xuân Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội

3 Mục tiêu của môn học

− Về kiến thức: Cung cấp cho sinh viên:

• Khái niệm, kiến thức cơ sở về hệ điều hành đa chương trình, đa người dùng, tiêu biểu là hệ điều hành Unix

• Các lệnh cơ bản thao tác với hệ điều hành Unix và Linux như thao tác với

hệ thống tệp, thao tác với người dùng, hệ thống mạng trong Unix

• Các cách làm việc, ngôn ngữ lập trình của hệ điều hành Unix

− Về kỹ năng:

• Sinh viên bước đầu làm quen với làm việc và quản trị hệ thống trên một hệ điều hành đa người dùng

− Thái độ, chuyên cần, nghiêm chỉnh chấp hành giờ học trên lớp và giờ tự học, chuẩn bị tốt các câu hỏi trước khi lên lớp

4 Tóm tắt nội dung môn học

Giới thiệu về hệ điều hành Unix, xuất xứ, các đặc trưng cơ bản của Unix so với các hệ điều hành khác

− Giới thiệu các lệnh thao tác với hệ thống

− Các lệnh thao tác với hệ thống tệp

− Các lệnh thao tác với việc quản trị quá trình

− Các lệnh liên quan đến việc quản lý người dùng

− Mạng và truyền thông trên Unix

− Lập trình Shell và C trên Unix

5 Nội dung chi tiết môn học

Chương 1 Giới thiệu chung về Unix

1.1 Giới thiệu về Unix

1.1.1 Xuất xứ và quá trình tiến hoá hệ điều hành

1.1.2 Một số đặc trưng của Unix

1.2 Sơ bộ về các thành phần

1.2.1 Sơ bộ về nhân

1.2.2 Sơ bộ về shell

1.3 Giới thiệu về sử dụng lệnh trong Linux

1.3.1 Các quy ước khi viết lệnh

Trang 3

1.3.2 Làm đơn giản các thao tác gõ lệnh

1.3.3 Tra cứu lệnh bằng man

Chương 2 Thao tác với hệ thống

2.1 Quá trình khởi động

2.2 Thủ tục đăng nhập và các lệnh thoát khỏi hệ thống 2.2.1 Đăng nhập

2.2.2 Ra khỏi hệ thống

2.3 Lệnh thay đổi mật khẩu

2.4 Lệnh thiết đặt ngày giờ, xem lịch hệ thống

2.4.1 Lệnh xem, thiết đặt ngày giờ

2.4.2 Lệnh xem lịch

2.5 Lệnh xem thông tin hệ thống

2.6 Các lệnh hệ thống khác

Chương 3 Hệ thống tệp

3.1 Tổng quan về hệ thống tệp

3.1.1 Một số khái niệm

3.1.2 Sơ bộ kiến trúc nội tại của hệ thống

3.1.3 Giới thiệu về inode, các liên kết tượng trưng

3.2 Quyền truy nhập thư mục và tệp

3.2.1 Quyền truy nhập

3.2.2 Các lệnh cơ bản

3.3 Thao tác với thư mục

3.3.1 Một số thư mục đặc biệt

3.3.2 Các lệnh cơ bản về thư mục

3.4 Các lệnh làm việc với tệp

3.4.1 Các kiểu tệp có trong Linux

3.4.2 Các lệnh tạo tệp

3.4.3 Các lệnh thao tác trên tệp

3.4.4 Các lệnh thao tác theo nội dung tệp

3.4.5 Các lệnh tìm tệp

3.5 Nén và sao lưu các tệp

3.5.1 Sao lưu các tệp

3.5.2 Nén dữ liệu

3.6 Mount và unmount

Trang 4

Chương 4 Quản trị tiến trình

4.1 Tiến trình trong Unix

4.1.1 Sơ bộ về tiến trình

4.1.2 Các hệ thống con trong nhân

4.1.3 Các cấu trúc điều khiển

4.2 Các lệnh cơ bản liên quan đến tiến trình

4.2.1 Lệnh fg và lệnh bg

4.2.2 Hiển thị quá trình đang chạy bằng lệnh ps

4.2.3 Hủy quá trình với lệnh kill

Chương 5 Quản trị tài khoản người dùng

5.1 Tài khoản người dùng

5.2 Các lệnh quản lý người dùng

5.2.1 Thêm người dùng

5.2.2 Thay đổi thuộc tính người dùng

5.2.3 Xóa bỏ người dùng

5.3 Các lệnh cơ bản liên quan đến nhóm người dùng 5.3.1 Thêm nhóm người dùng

5.3.2 Sửa đổi thuộc tính của nhóm người dùng 5.3.3 Xóa nhóm người dùng

5.4 Các lệnh cơ bản khác

Chương 6 Truyền thông và mạng trong Unix

6.1 Lệnh truyền thông

6.1.1 Lệnh write

6.1.2 Lệnh mail

6.1.3 Lệnh talk

6.1.4 Lệnh telnet và ssh

6.1.5 Lệnh ftp và wget

6.2 Các dịch vụ mạng trong Unix

6.2.1 Hệ thống thông tin mạng NIS

6.3 Hệ thống tệp trên mạng

6.3.1 Hệ thống mạng NFS

6.3.2 Sử dụng mount và umount với NFS

Chương 7 Lập trình Shell trên Unix

Trang 5

7.1 Giới thiệu về lập trình shell

7.1.1 Cách thức pipes

7.1.2 Các yếu tố cơ bản trong lập trình shell

7.2 Một số lệnh lập trình trên shell

7.2.1 Sử dụng các toán tử bash

7.2.2 Điều khiển luồng

7.2.3 Các toán tử định hướng vào ra

7.2.4 Hiện dòng văn bản

7.2.5 Lệnh read độc dữ liệu cho biến người dùng

7.2.6 Lệnh set

7.2.7 Tính toán trên các biến

7.2.8 Chương trình ví dụ

Ôn tập

6 Học liệu

6.1 Học liệu bắt buộc

[1] Hà Quang Thụy, Nguyễn Trí Thành, Hệ điều hành Unix và Linux, 2004, bản điện

tử

6.2 Học liệu tham khảo

[2] M J Bach, The design of the Unix operating system, Prentice-Hall, 1986

[3] Daniel P Bovet, Marco Cesati, Understanding Linux Kernel, 2nd edition,

O'Reilly & Associates, 2002

[4] W Richard Stevens, Advanced Programming in the UNIX Environment,

Addison-Wesley, 1992

[5] S Kochan, P Wood, Unix shell programming, 3rd edition, Sam Publishing, 2003

7 Hình thức tổ chức dạy học

7.1 Lịch trình chung:

Nội dung (ND)

Hình thức tổ chức dạy học môn học

Tổng

hành, thí nghiệm, điền dã

Tự học, tự nghiên cứu

Lý thuyết Bài tập Thảo luận

ND 1: Giới thiệu về hệ điều

hành Unix

Trang 6

ND 2: Cách làm việc và các

thao tác cơ bản với hệ thống

Unix

ND 3: Hệ thống tệp của Unix,

quyền truy cập tệp và thư

mục

ND 4: Khái niệm tiến trình và

ND 5: Quản trị tài khoản

người dùng và nhóm người

dùng

ND 6: Truyền thông cơ bản

trong Unix

ND 7: Lập trình Shell trên

Unix

Trang 7

7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể

Nội dung 1, tuần 1: Giới thiệu chung về hệ điều hành Unix

Hình thức tổ

chức dạy học Thời gian, địa điểm Nội dung chính Yêu cầu SV chuẩn bị Ghi chú

Lý thuyết Từ

đến Tại GĐ2

Giới thiệu về hệ điều hành Unix, các hệ Unix-like

và Linux Bài tập Từ

đến Tại GĐ2 Thảo luận Từ

đến Tại GĐ2 Thực hành,

thí nghiệm,

điền dã, …

Từ

đến Tại Phòng

TH số …

Tự học, tự

nghiên cứu Tại thư viện hoặc ở

nhà

Nắm được các khái niệm cơ sở

về hệ điều hành Unix

Nội dung 2, tuần 2: Thao tác cơ bản với hệ điều hành Unix

Hình thức tổ chức

dạy học Thời gian, địa điểm Nội dung chính Yêu cầu SV chuẩn bị Ghi chú

đến Tại GĐ2

Cách làm việc và các thao tác cơ bản với hệ thống Unix

đến

Thử nghiệm đăng nhập, đăng xuất

hệ thống, thử các

Trang 8

Tại GĐ2 lệnh cơ bản

đến Tại GĐ2 Thực hành, thí

nghiệm, điền dã, …

Tự học, tự nghiên

Nội dung 3, tuần 3: Hệ thống tệp, quyền truy cập tệp

đến Tại GĐ2

Hệ thống tệp của Unix, quyền truy cập tệp và thư mục

Nghiên cứu khái niệm hệ thống tệp, tệp, thư mục trong Windows để có cơ

sở so sánh

đến Tại GĐ2

Cấu trúc hệ thống tệp, quyền truy cập, liên kết mềm

và cứng

cứu Tại thư viện, ở nhà Làm các bài tập được giao về nhà

Nội dung 4, tuần 4: Hệ thống tiến trình

Trang 9

Lý thuyết Từ

đến Tại GĐ2

Khái niệm tiến trình, các lệnh thao tác với tiến trình

đến Tại GĐ2

Thử nghiệm các lệnh với tiến trình

cứu Tại thư viện, ở nhà Phân biệt được sự khác nhau của tiến

trình và chương trình

Nội dung 5, tuần 5: Quản trị người dùng và nhóm người dùng

đến Tại GĐ2

Quản trị tài khoản người dùng và nhóm người dùng

đến Tại GĐ2

Thực hành các lệnh về quản trị người dùng

Trang 10

Nội dung 6, tuần 6: Truyền thông cơ sở trong Unix

đến Tại GĐ2

Truyền thông cơ bản trong Unix

đến Tại GĐ2

Các lệnh truyền thông cơ bản trong Unix: write, mail, talk

logic trong một ứng dụng đơn giản

Nội dung 7, tuần 7, 8, 9: Lập trình shell trên Unix

đến Tại GĐ2

Giới thiệu cách lập trình trên shell script, sử dụng shell script để xây dựng nhanh các ứng dụng trên Unix

Trang 11

Bài tập Từ

đến Tại GĐ2

Làm các bải tập lập trình shell

đến Tại GĐ2

-

Thực hành, thí

Nội dung 8, tuần 10: Ôn tập

đến Tại GĐ2

Ôn tập các nội dung

đã học để trợ giúp cho các giờ thực hành và chuẩn bị thi hết môn

đến Tại GĐ2

-

Thực hành, thí

UNIX/Linux và Windows

Trang 12

8 Chính sách đối với môn học và các yêu cầu khác của giảng viên

Yêu cầu và cách thức đánh giá, sự hiện diện trên lớp, mức độ tích cực tham gia các hoạt động trên lớp, các qui định về thời hạn, chất lượng các bài tập, bài kiểm tra…

− Chuẩn bị tốt các phần được giao tự học

− Có mặt trên lớp ít nhất là 16/20 giờ học

9 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học

9.1 Kiểm tra đánh giá định kỳ

Bao gồm các phần sau:

(%)

Ghi chú

1 Thi cuối kỳ trên phòng máy tính Có cả câu

9.2 Tiêu chí đánh giá các loại bài tập

− Bài tập về lý thuyết

• Trình bày tốt bản chất vấn đề yêu cầu, có mở rộng: 100% số điểm của bài tập

• Trình bày đúng bản chất vấn đề yêu cầu: 80-90%

• Trình bày được vấn đề ở mức trung bình: 50-70%

• Trình bày chưa đúng bản chất, nội dung: 0-40%

− Bài tập về ứng dụng:

• Làm tốt cả diễn giải và đáp số theo đáp án: 100%

9.3 Lịch thi, kiểm tra (kể cả thi lại)

STT Nội dung thi, kiểm tra Lịch thi Lịch kiểm tra Ghi chú

chung của

Trường

Trang 13

2 Thi lại Theo lịch

chung của

Trường

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	300,72 KB