TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1... Mức quán tính trong chuyển động quay... RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY.
Trang 1CHUYỂN ĐỘNG TỊNH TIẾN CỦA VẬT RẮN - CHUYỂN ĐỘNG
QUAY CỦA VẬT RẮN QUANH MỘT TRỤC CỐ ĐỊNH (tt)
I MỤC TIÊU
- Nêu được tác dụng của momen lực đối với một vật rắn quay quanh một
trục
- Nêu được những yếu tố ảnh hưởng đến momen quán tính của vật
- Vận dụng được khái niệm momen quán tính để giải thích sự thay đổi
chuyển động quay của các vật
- Củng cố kĩ năng đo thời gian chuyển động và kĩ năng rút ra kết luận
II CHUẨN BỊ
GV: Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm hình 21.4SGK
HS: Ôn lại định luật II Niu-tơn, tốc độ góc và momen lực
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
………
………
2 Kiểm tra bài cũ
Thế nào là chuyển động tịnh tiến? Cho 1 ví dụ về chuyển động thẳng và
chuyển động cong?
Có thể áp dụng ĐL II Niu-tơn cho chuyển động tịnh tiến được không?
3 Bài mới.
Hoạt động 1: Tìm hiểu tác dụng của momen lực đối với một vật quay
quanh 1 trục
- Bố trí TN hình 21.4
- Cho 2 vật cùng trọng
lượng; các em hãy trả lời
C2
- Treo hai vật cóP1 P2;
giữ vật 1 ở độ cao h, thả
nhẹ cho hai vật chuyển
động Trả lời C3
- Nhận xét chuyển động
- Quan sát TN, thảo luận để trả lời các câu hỏi
- Ròng rọc chịu tác dụng của lực căng T1 và T2 của dây Ta có:
1 1 2 2 1 2
T P T P M M
=> Ròng rọc đứng yên
- Quan sát TN, đo thời gian chuyển động của vật
1 là t0 và rút ra nhận xét:
Hai vật chuyển động nhanh dần, ròng rọc quay nhanh dần
2 Tác dụng của momen lực đối với một vật quay quanh một trục.
a Thí Nghiệm:
Trang 2của 2 vật và ròng rọc?
- Giải thích tại sao ròng
rọc quay nhanh dần?
- Các em hãy rút ra nhận
xét về tác dụng của
momen lực đối với một
vật quay quanh 1 trục
1 1 2 2
T P T P
1 1 2 2
cho ròng rọc quay nhanh dần
- Momen lực tác dụng lên một vật quay quanh một trục làm thay đổi tốc độ
góc của vật
b Giải thích:
- Hai vật có trọng lượng khác nhau (P1 > P2) =>
T1 ≠ T2 (T1 > T2) => Tổng mômen lực tác dụng lên ròng rọc là:
M = M1 - M2 = (T1
-T2)R
M ≠ 0 => Ròng rọc quay nhanh dần
c Kết luận:
Momen lực tác dụng vào một vật quay quanh một trục cố định làm thay đổi tốc độ góc của vật
Hoạt động 2: Tìm hiểu mức quán tính
- Tác dụng cùng 1 lực lên các
vật khác nhau vật nào có vận
tốc thay đổi chậm hơn thì có
mức quán tính lớn hơn
- Mọi vật quay quanh trục đều
có mức quán tính Mức quán
tính của vật càng lớn thì vật
càng khó thay đổi tốc độ góc
và ngược lại
- Mức quán tính của vật phụ
thuộc vào những yếu tố nào?
- Tiến hành TN kiểm tra (ròng
rọc cùng kích thước nhưng
thay đổi khối lượng); các em
trả lời C4
+ Gợi ý: Vật 1 chuyển động
nhanh dần, đi cùng quãng
đường
- Phát hiện sự tượng tự
của chuyển động thẳng và chuyển động quay
+ HS trả lời
- Đo t1 so sánh với t0; rút
ra kết luận: mức quán tính phụ thuộc vào khối lượng của vật
- Đo t2 so sánh với t0; rút
ra kết luận: mức quán tính phụ thuộc vào sự
3 Mức quán tính trong chuyển động quay.
+ Mọi vật quay quanh một trục đều có mức quán tính
+ Mức quán tính của một vật quay quanh một trục phụ thuộc vào khối lượng của vật v à sự phân bố khối lượng đó đối với trục quay
Trang 3- Tiến hành TN kiểm tra (ròng
rọc có khối lượng tập trung
chủ yếu ở phần ngoài); các em
trả lời C5
- Qua 2 TN các em hãy rút ra
kết luận về mức quán tính
- TN cho thấy; khi một vật
đang quay mà chịu một
momen cản thì vật quay chậm
lại Vật có khối lượng lớn thì
tốc độ góc giảm chậm hơn và
ngược lại
- Các em làm C6
phân bố khối lượng của vật đối với trục quay
- Hs rút ra kết luận chung
- Thảo luận chung tìm phương án trả lời
IV VẬN DỤNG, CỦNG CỐ
+ GV tóm lại nội dung chính của bài
+ Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập
+ Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
V RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY