Những tác động của thị trường cũng len lỏi vào trong trường học, trong học sinh khiến cho đội ngũ giáo viên và các bậc cha mẹ phải hết sức quan tâm, lo lắng như hiện tượng học sinh chơi
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC TÂN BÌNH TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC HỌC SINH Ý THỨC
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG THÔNG
QUA GIẢNG DẠY ĐỊA LÍ LỚP 6
Trang 2GIÁO DỤC HỌC SINH Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG THÔNG
QUA GIẢNG DẠY ĐỊA LÍ LỚP 6
I.ĐẶT VẤN ĐỀ
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến giáo dục, Người thường xuyên theo dõi và có những lời chỉ dạy quý báu cho những người làm công tác giáo dục Người đã từng nói “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” đã trở thành khẩu hiệu của tất cả các trường Đó cũng chính là nguồn động lực tinh thần to lớn để các thầy, cô giáo nỗ lực làm tốt nhiệm vụ vẻ vang của mình Và Người cũng khẳng định “Trường học của chúng ta
là trường học của chế độ dân chủ nhân dân nhằm mục đích đào tạo những công dân
và cán bộ tốt, những người chủ tương lai của nước nhà” Đúng vậy, không có giáo dục sẽ không thể có những người chủ tương lai của nước nhà Dù ở thời đại nào đất nước nào, dân tộc nào muốn phát triển về mọi mặt thì trước hết phải có giáo dục , không có giáo dục đất nước sẽ không thể phát triển được Nền giáo dục là thước đo đánh giá sự phát triển, phồn thịnh của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đồng thời nó cũng đảm bảo cho sự phát triển về kinh tế, chính trị, xã hội của quốc gia đó
và dân tộc đó, trong đó có giáo dục bảo vệ môi trường cũng như việc nâng cao ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường của mỗi người dân
Bảo vệ môi trường là một trong nhiều mối quan tâm mang tính tồn cầu Ở nước ta bảo vệ môi trường đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc Nghị quyết số 41/ NQ – TW ngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ Chính trị về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra chỉ thị về việc tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xác định nhiệm vụ trọng tâm từ 2004 đến năm 2010
Trang 3cho giáo dục phổ thông là trang bị cho học sinh kiến thức , kỹ năng về môi trường
và bảo vệ môi trường bằng hình thức phù hợp để xây dựng mô hình nhà trường xanh – sạch – đẹp
Vậy môi trường là gì ? Từ trước đến nay có nhiều định nghĩa khác nhau về môi trường nhưng hiện nay người ta đã thống nhất với nhau “Môi trường là các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo , lý học, hóa học, sinh học, cùng tồn tại trong một không gian bao quanh con người Các yếu tố đó có quan hệ mật thiết, tương tác lẫn nhau và tác động lên các cá thể sinh vật hay con người cùng tồn tại và phát triển Tổng hòa của các chiều hướng phát triển của từng nhân tố này quyết định chiều hướng phát triển của các cá thể sinh vật của hệ sinh thái và của xã hội loài người” Đất nước ta đang trong thời kỳ phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng
xã hội chủ nghĩa, làm cho đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao, nhưng bên cạnh đó có nhiều người do ý thức kém chỉ chú trọng đến sự phát triển của kinh tế , nên đã góp phần làm suy giảm chất lượng môi trường quá giới hạn cho phép , đi ngược lại mục đích sử dụng , ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người và sinh vật Những tác động của thị trường cũng len lỏi vào trong trường học, trong học sinh khiến cho đội ngũ giáo viên và các bậc cha mẹ phải hết sức quan tâm, lo lắng như hiện tượng học sinh chơi bom thối , chưa có ý thức trong giữ gìn vệ sinh chung, ăn kẹo singgum trong lớp, vứt xả rác bừa bãi, không có ý thức trong bảo vệ cây xanh, bảo vệ bàn ghế và cơ sở vật chất của nhà trường… đó cũng chính là những trăn trở của những người làm giáo dục Phải làm thế nào ? Có biện pháp gì để giáo dục cho thế hệ trẻ trở thành những người vừa có tài đồng thời vừa có đức ? Chính vì thế đòi hỏi nghành giáo dục không những truyền thụ tri thức cho học sinh mà còn phải chú trọng đến việc giáo dục cho thế hệ trẻ trở thành những người hiểu biết , có lòng nhân ái và là những người có ích cho xã hội
Trang 4Trong thực tế hiện nay khi giáo dục về môi trường có nhiều thuận lợi hơn đó
là qua thông tin đại chúng, qua tranh ảnh, một số hoạt động trong kinh tế ở ngoài thực tế tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến đời sống con người, nên học sinh một phần nào cũng có sự am hiểu hơn Nhưng bên cạnh đó sự nhận thức về môi trường của một số học sinh còn rất yếu kém một phần do ý thức của các em, một phần trong các năm vừa qua chưa có sự chỉ đạo thống nhất đưa giáo dục môi trường vào các bậc học và chưa có môn học riêng biệt về môi trường, có chỉ là sự cập nhập, lồng ghép vào trong các môn học như môn Văn, sử , Địa , GDCD nên mức độ tiếp thu của học sinh cũng còn hạn chế
Vì vậy trong giảng dạy Địa lí ngoài việc truyền thụ những kiến thức cơ bản, đồng thời phải lồng ghép việc giáo dục cho học sinh có ý thức bảo vệ môi trường trong sạch, lành mạnh không những đem lại lợi ích cho hôm nay mà cho cả mai sau… Học sinh là những người chủ nhân tương lai của đất nước, chúng ta phải làm sao cho các thế hệ học sinh có ý thức và góp sức mình vào công cuộc bảo vệ môi
trường Trong năm học này, để giáo dục học sinh có thức tốt trong ý thức bảo vệ môi trường tôi luôn lồng ghép vấn đề môi trường vào trong bài dạy, và tôi nhận thấy đã đạt được một số hiệu quả nhất định và tôi tiếp tục áp dụng phương pháp này trong những năm học tiếp theo với hy vọng góp phần nâng cao được ý thức cho học sinh để bảo vệ môi trường theo định hướng phát triển một tương lai bền vững của đất nước, đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài này
2 MỤC ĐÍCH CHỌN ĐỀ TÀI:
Với biện pháp vừa truyền thụ tri thức, vừa giáo dục cho học sinh có ý thức đối môi trường, để hình thành nhân cách, ý thức cho học sinh, để các em trở thành một con người vừa có tri thức vừa có đạo đức Đạo đức có thể nói là cái gốc của con người Người Trung Quốc có câu “ Nhân chi sơ tính bản thiện” nghĩa là con
Trang 5người khi sinh ra ai cũng hiền, ai cũng thiện cả còn về sau có thể trở thành người tốt hay xấu đều do môi trường và giáo dục Chính vì thế khi các em bước chân vào ghế nhà trường, ngoài việc truyền thụ kiến thức các thầy cô giáo cần phải dạy các
em những cái hay, cái đẹp cái tốt trong cuộc sống Đối với bộ môn Địa lí trong trường trung học cơ sở góp phần cho học sinh có được những kiến thức cơ bản về môi trường, như vai trò của môi trường, các khái niệm về môi trường, sự ô nhiễm môi trường nói chung và sự ô nhiễm môi trường nước, môi trường không khí, môi trường đất, sinh vật nói riêng và các nguyên nhân dẫn đến sự ô nhiễm đó Cho nên trong quá trình giảng dạy, tôi luôn vận dụng các phương pháp hữu hiệu để giúp các
em vừa tiếp thu tri thức, vừa hiểu biết được những vấn đề về môi trường của quê hương, đất nước, có như vậy thì các em mới tham gia tích cực vào các hoạt động,
sử dụng hợp lý, bảo vệ, cải tạo môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình, có tinh thần sẵn sàng tham gia xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước và trở thành người công dân hữu ích cho xã hội sau này
3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu trên 7 lớp: 6/2, 6/3, 6/7, 6/8, 6/11, 6/13, 6/15
Các loại bài có thể lồng ghép , tích hợp vấn đề môi trường vào phù hợp với nội dung của môn Địa lí lớp 6 ở bậc THCS
4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Tôi chọn đối tượng nghiên cứu là học sinh khối lớp 6, thông qua giảng dạy
bộ môn Địa lí lớp 6 để giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường Bởi vì đây
là lứa tuổi giao thời giữa thiếu niên và thanh niên , do vậy các em có nhiều chuyển biến về nhận thức, các em mới vừa ở cấp I chuyển lên nên hầu hết các em chăm học, vâng lời thầy cô giáo, nên cần giáo dục cho các em có ý thức ngay từ đầu khi mới bước chân vào trường trung học Trong thực tế cho thấy đa số các em có ý
Trang 6thức tốt , nhưng bên cạnh đó vẫn có những em nhận thức sự việc còn thiên về cảm tính, bắt chước, chưa có sự chọn lọc nhưng các em lại không nhận thức được điều
đó Trong những trường hợp như vậy, giáo viên và phụ huynh cần có biện pháp giúp đỡ, chỉ bảo , giáo dục cho các em để các em nhận thức được sự việc, sự tác hại của những trò, những việc làm, từ đó các em có ý thức cao hơn trong mọi hành
vi, việc làm của mình đối với môi trường
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Về phương pháp nghiên cứu: Để tìm ra phương pháp giáo dục cho có hiệu quả chủ yếu tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm, đúc rút kinh nghiệm, khảo sát, tiếp cận, bên cạnh đó cần coi trọng phương pháp nêu gương
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.CƠ SỞ LÝ LUẬN:
* PHƯƠNG THỨC GIÁO DỤC:
Giáo dục bảo vệ môi trườnglà một lĩnh vức giáo dục liên nghành, vì vậy, được triển khai theo phương thức tích hợp Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được tích hợp trong các môn học thông qua các chương, các bài cụ thể Việc tích hợp thể hiện ở 3 mức độ: Mức độ toàn phần, mức độ bộ phận và mức độ liên hệ
+ Mức độ toàn phần: Mục tiêu và nội dung của bài học hoặc của chương phù hợp hoàn toàn với mục tiêu và nội dung giáo dục của bảo vệ môi trường
+Mức độ bộ phận: Chỉ có một phần bài học có mục tiêu và nội dung giáo dục bảo vệ môi trường
+ Mức độ liên hệ : Có điều kiện liên hệ một cách lôgic Ở THCS có thể tích hợp bảo vệ môi trường ở các môn học, đặc biệt ở môn Địa lí
Ngoài ra, còn có các hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường ngồi lớp học:
Trang 7+ Điều tra, khảo sát, nghiên cứu tình hình môi trường ở địa phương
+Thảo luận phương án xử lý…
+ Tổ chức thi tìm hiểu về môi trường qua công tác điều tra, sáng tác, vẽ, văn nghệ về chủ đề môi trường
- Hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh về bảo vệ môi trường như vệ sinh trường, lớp, tổ, xóm, tham gia chiến dịch truyền thông bảo vệ môi trường ở nhà trường, địa phương…
* CÁC PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG:
Là lĩnh vực giáo dục liên ngành, giáo dục bảo vệ môi trường sử dụng nhiều
phương pháp dạt học của các bộ môn, chịu sự chi phối của các bộ môn, nhưng nó cũng có tính đặc thù Vì vậy , ngồi các phương pháp chung như: thảo luận, trò chơi… giáo dục bảo vệ môi trường thường vận dụng các phương pháp:
- Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát, nghiên cứu thực địa
- Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục
- Phương pháp hoạt động thực tiễn
- Phương pháp giải quyết vấn đề cộng đồng
- Phương pháp học tập theo dự án
- Phương pháp nêu gương
- Phương pháp tiếp cận kỹ năng sống bảo vệ môi trường
Trang 8Tiếp thu sự lãnh đạo của ngành, của nhà trường và tổ chuyên môn trong năm học này tôi đã cố gắng và thực hiện đề tài “ Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi
trường thông qua giảng dạy môn địa lý lớp 6”
* CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG GIẢNG DẠY ĐỊA LÍ
- Xác định mục tiêu của bài học: Xác định được kiến thức cơ bản của mỗi bài và xác định được loại bài nào, phần nào cần tích hợp vấn đề môi trường vào, để từ đó rèn luyện cho học sinh kỹ năng phát hiện, tìm hiểu các vấn đề về môi trường và có thái độ, hành động đối với bảo vệ môi trường
- Xác định con đường thích hợp để giáo dục học sinh có ý thức đối với môi trường
tự nhiên
- Lập kế hoạch như chuẩn bị tranh ảnh, hình vẽ để minh hoạ
- Xây dựng hệ thống bài tập kiểm tra nhận thức của học sinh
- Cho học sinh chuẩn bị, tìm hiểu môi trường có liên quan đến bài học giúp học sinh nắm được một số vấn đề liên quan đến bài học
- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Việc kiểm tra giúp giáo viên có thể chủ động thực hiện bài soạn
- Hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt nhóm và các hoạt động ngồi ngồi lớp học nhằm nâng cao ý thức cho học sinh
- Hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động, yêu cầu:
+ Bảo đảm học sinh chủ động tham gia vào quá trình học tập, tạo cơ hội cho học sinh bộc lộ khả năng nhận thức về môi trường và hướng giải quyết vấn đề dưới sự
tổ chức và hướng dẫn của giáo viên
Trang 9+ Tận dụng cơ hội để giáo dục bảo vệ môi trường nhưng phải đảm bảo kiến thức
cơ bản, tính logic của nội dung, không làm quá tải lượng kiến thức và tăng thời gian của bài học
2 THỰC TRẠNG DẠY HỌC ĐỊA LÍ Ở TRƯỜNG THCS HIỆN NAY
* Ưu điểm: Các giáo viên đã chú ý đưa vấn đề giáo dục môi trường vào trong bài soạn, các phương tiện để giáo dục nhiều hơn đó là qua thông tin đại chúng, sách báo, tranh ảnh …Đặc biệt là sự quan tâm của ngành, của nhà trường trong việc tích hợp vấn đề môi trường vào chương trình
* Nhược điểm:
+ Vấn đề môi trường không phải là môn học chính, nên đa số giáo viên chú trọng nội dung của bài học và quỹ thời gian dành cho việc tích hợp còn ít nên đôi khi thiếu thời gian giáo viên bỏ qua khâu này Tình trạng giáo viên dạy chay không nghiên cứu tìm hiểu số liệu, tranh ảnh… để minh hoạ cho bài học, chưa có sự nghiên cứu đầy đủ về phương thức thực hiện và cũng như tài liệu giảng dạy về giáo dục môi trường, làm cho tiết học kém hấp dẫn và không mang tính thuyết phục nên giáo dục cho học sinh chưa mang lại hiệu quả cao
+ Thiếu cơ sở vật chất, các phương tiện giảng dạy, các phòng thí nghiệm, vườn trường, địa bàn thực tập để có thể đáp ứng được yêu cầu về giảng dạy
+ Đa số học sinh còn xem môn Địa lí là môn học phụ nên nhiều em còn lơ là, ít quan tâm trong quá trình học
3 CƠ SỞ THỰC TIỄN
Môn Địa lí trong trường trung học cơ sở góp phần làm cho học sinh có được những kiến thức phổ thông cơ bản, bước đầu hình thành thế giới quan khoa học, tư tưởng tình cảm đúng đắn và làm quen với việc vận dụng những kiến thức Địa lí để ứng
xử phù hợp với môi trường tự nhiên, phù hợp với yêu cầu của đất nước, với xu thế
Trang 10của thời đại Nhưng để đạt mục tiêu trên vô cùng khó khăn Như chúng ta đã từng thấy xa xưa khi cuộc sống con người còn đơn giản thì mối quan hệ trong tự nhiên thật ổn định, mưa nắng thuận hòa, đất đai màu mỡ, cây cối tốt tươi, động vật có nơi
ăn chốn ở đầy đủ và trên Trái Đất có nhiều hệ sinh thái, nhiều kiểu rừng có tính đa dạng sinh học cao Thế rồi sự bùng nổ dân số của con người cùng với sự phát triển trí tuệ và nhu cầu sinh hoạt ngày càng tăng đã làm thay đổi tất cả , đã thúc đẩy sự phát triển của kinh tế , khoa học làm cho đời sống con người được nâng cao thêm một bước, nhưng đồng thời đó cũng chính là nguyên nhân làm cho môi trường ngày càng bị suy thoái, bởi các nhà máy, xí nghiệp mọc lên ngày càng nhiều, các loại thuốc được sử dụng trong chăn nuôi, trồng trọt cũng đa dạng hơn… những điều đó ít nhiều cũng làm ảnh hưởng đến môi trường , mà phải gánh chịu hậu quả đầu tiên của môi trường đó là con người Vậy làm thế nào để làm cho đất nước vừa phát triển theo con đường công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước nhưng đồng thời vẫn đảm bảo được sức khoẻ của con người, hạn chế tối đa sự ảnh hưởng của môi trường đến cuộc sống con người… Thiết nghĩ điều đó con người hoàn toàn có thể làm được nhưng chủ yếu là do sự thiếu hiểu biết hoặc lợi ích trước mắt, lợi ích cục
bộ con người đã sử dụng tài nguyên thiên nhiên quá mức, làm cho môi trường ngày càng bị xấu đi, diện tích rừng bị thu hẹp, sa mạc ngày càng lan rộng, nhiều động thực vật trở nên quý hiếm hoặc bị đe doạ tuyệt chủng Ngay bầu khí quyển cách rất
xa Trái Đất cũng bị tổn thương do thủng tầng ôzôn, không khí nóng lên, băng giá các địa cực tan dần, đến một lúc nào đó đất đai các vùng châu thổ sẽ bị nhấn chìm trong nước biển Đã đến lúc tất cả chúng ta phải quan tâm đến việc bảo vệ môi trường sống, đừng để quá muộn “ Hãy cứu lấy Trái Đất của chúng ta” lời kêu gọi của hội nghị nguyên thủ quốc gia về môi trường toàn cầu đã và đang thức tỉnh mọi người trước nguy cơ bị diệt vong Chính vì thế ngay trong ghế nhà trường chúng ta cần giáo dục cho các em có ý thức bảo vệ môi trường có như thế mới đáp ứng được yêu cầu chung của xã hội và của toàn cầu Vậy phải giáo dục như thế nào ? Đó là
Trang 11câu hỏi đặt ra vô cùng khó khăn đối với những người làm giáo dục, nhưng tôi hy vọng với việc làm của mình sẽ góp một phần nhỏ để nâng cao ý thức cho các em
đó là thông qua bài dạy Địa lí để giáo dục cho các em
Để thực hiện tốt vấn đề này ngay từ đầu năm học ,giáo viên cần nắm vững trong chương trình lớp 6 trong cả năm học có những bài nào, phần nào có thể lồng ghép, tích hợp vấn đề môi trường vào được để giáo dục cho học sinh Cần nắm được với nội dung kiến thức đó sẽ giáo dục vấn đề gì cho các em, đồng thời giáo viên cũng cần phải xác định được sẽ truyền thụ và giáo dục bằng phường pháp nào là thích hợp và hiệu quả nhất Để giải quyết vấn đề đặt ra đó đòi hỏi người giáo viên phải
có sự chuẩn bị nội dung bài soạn, sự nỗ lực của bản thân, tìm tòi các kiến thức liên quan đến môi trường mà phù hợp với nội dung của bài học
Hiện nay, hiện tượng ô nhiễm đã lan tràn ở khắp mọi nơi từ đất, nước, đến khi quyển, từ bề mặt đến các lớp đất sâu của đất và của đại dương, từ nước này đến nước khác … Nguyên nhân của nạn ô nhiễm là các sinh hoạt thường nhật và hoạt động kinh tế của con người từ trồng trọt, chăn nuôi… đến các hoạt động công nghiệp, chiến tranh và công nghệ quốc phòng trong đó công nghiệp là thủ phạm lớn nhất, làm ảnh hưởng trực tiếp đến bầu khí quyển Ô nhiễm môi trường không khí là gì ? Là hiện tượng làm cho không khí sạch thay đổi thành phần và tính chất,
có nguy cơ nguy hại tới thực vật, động vật và ảnh hưởng đến sức khỏe con người
Ví dụ :
Khi dạy bài 17 “Lớp vỏ khí ”
Mục tiêu của bài là làm sao cho học sinh biết được thành phần của lớp vỏ khí Trình bày được vị trí , đặc điểm của các tầng trong lớp vỏ khí Biết vị trí và vai trò của lớp ôzôn trong tầng bình lưu Biết sử dụng hình vẽ để trình bày các tầng của lớp vỏ khí Vẽ được biểu đồ tỉ lệ các thành phần của không khí
Sau khi hoàn thành xong phần 1, phần 2 là phần cấu tạo của lớp vỏ khí, đây là
Trang 12phần có thể tích hợp vấn đề bảo vệ môi trường để giáo dục cho các em, giáo viên cho học sinh biết nếu Trái Đất không có không khí sẽ là một thế giới chết giống như Mặt Trăng, như mọi người vẫn từng nói con người có thể nhịn ăn 5 tuần, nhịn uống 5 ngày , nhưng sẽ chết nếu nhịn thở 5 phút Điều đó nói lên rằng không khí là
sự sống còn của con người Để học sinh thấy được vai trò của lớp vỏ khí nói chung
và của lớp ôzôn nói riêng
? Vậy thực trạng hiện nay của khí quyển như thế nào ?
? Hậu quả của những thực trạng đó
Thông qua các tranh ảnh và số liệu cụ thể như :Khu công nghiệp Thượng Đình của
Hà Nội tỉ lệ công nhân bị mắc bệnh phế quản cao hơn 16-17 lần so với không bị ô nhiễm Theo thống kê năm 1999 nước ta có 4719 người mắc bệnh nghề nghiệp, bệnh bụi phổi Silie chiếm tỉ lệ cao nhất 66,1% Hoặc ở nhà máy ximăng Hải Phòng nồng độ bụi ở vùng dân cư xung quanh nhà máy là 1,4-> 4,2mg/m3 …
Ô nhiễm từ làng nghề ? Vấn đề đặt ra với môi trường hiện nay là gì ?
? Là người học em sinh phải làm gì để bảo vệ bầu khí quyển?
Trang 13Qua bài học giáo viên giáo dục cho các em có ý thức ngay trong nhà trường và những việc làm ngồi đường phố như thông qua một số hoạt động do trường, Đoàn, Liên Đội tổ chức đó là trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh, cây xanh chính là lá phổi của khí quyển , giáo dục cho các em mỗi học sinh một năm trồng một cây, thì hàng năm cả nước trồng được khoảng 17.472.810 cây, chúng ta phải giáo dục được cho các em làm thế nào để có được nhà trường không những xanh mà còn sạch , đẹp để từ đó các em có ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh trường lớp, tránh hiện tượng vứt xả rác bừa bãi, không chơi những trò chơi độc hại
Sau bài học để kiểm tra việc nhận thức của học sinh ở phần củng cố tôi có đưa ra một số câu hỏi dưới hình thức trắc nghiệm
+ Nguyên nhân nào làm cho nguồn không khí bị ô nhiễm ?
a Khói bụi của các nhà máy công nghiệp
b Bụi vi sinh vật do rác bẩn, rác không được xử lý
c Tiếng ồn
d Cả 3 phương án trên
Với phương án này có khoảng 81% học sinh chọn phương án d, 10% học sinh
chọn phương án a, và 9% học sinh chọn phương án b
Hoặc câu hỏi : Các em đánh giá như thế nào về thực trạng môi trường hiện nay ?
a Đáng báo động
b Bình thường
c Không đáng lo ngại
Trang 14Học sinh lựa chọn trong đó : 80% chọn phương án a, 13% chọn phương án b, 7% chọn phương án c
Vậy chứng tỏ các em một phần nào đó biết được thực trạng của môi trường hiện nay và nắm được kiến thức về môi trường, một khi các em có nhận thức tốt về vần
đề môi trường thì từ những hành động, những việc làm của các em cũng sẽ có ý thức hơn, và khi có hành vi tốt đồng thời các em cũng biết vận động mọi người cùng làm theo, biết lên tiếng để tố cáo, phê phán những người có những hành vi chưa tốt, như ở một số lớp tôi dạy, trong lớp học trước đây các em thường xuyên
có hiện tượng vứt xả rác bừa bãi, nhưng qua sự giáo dục tôi nhận thấy ở một vài lớp các em cũng đã có ý thức hơn trong việc giữ gìn vệ sinh chung, mặc dù chưa phải là tuyệt đối nhưng ở một số em đã có sự thay đổi nhận thức khác hơn so với trước hơn Để thành công hơn nữa giáo viên không những chỉ là giáo dục suông giáo viên còn phải biết khen ngợi, động viên những việc làm của các em, những việc làm của các em ở trong trường học, trên đường phố mặc dù mới chỉ là những tác động nhỏ so với thời buổi kinh tế công nghiệp hóa- hiện đại hóa nhưng cũng đã góp phần nào đó trong việc bảo vệ môi trường Có giáo dục như vậy các em mới trở thành những người công dân tốt và có ích cho xã hội và đến thế hệ của các em mới có khả năng đáp ứng được sự phát triển chung của toàn cầu, còn nếu như chúng ta là người làm giáo dục không hoàn thành sứ mệnh của mình thì trong tương lai đất nước sẽ bị tụt hậu so với thời đại, các nước bạn có sự tẩy chay bất hợp tác, như vừa qua thông tin đại chúng có đưa tin nhiều như việc xuất khẩu Tôm, Cá… không đạt tiêu chuẩn, còn trong sữa thì có chứa chất Melamine … Tất cả những việc làm đó có lợi trước mắt nhưng sẽ để lại hậu quả lâu dài trong tương lai
về nhiều mặt, như ông bà ta đã từng nói “ Đời cha ăn mặn, đời con khát nước” Những việc tưởng trừng như rất đơn giản chúng ta không giáo dục kịp thời thì rất nguy hiểm cho nền kinh tế của nước nhà, nguy hiểm cho môi trường sống và nguy hiểm cả tính mạng con người cũng như sinh vật sống trên bề mặt Trái Đất Như
Trang 15ngạn ngữ Tây Ban Nha có câu “Thói quen ban đầu chỉ là những sợi tơ nhện, lâu dần biến thành sợi dây thừng”
Khí quyển là tài nguyên chung của nhân loại ,bảo vệ khí quyển đòi hỏi sự nỗ lực chung của mọi người, nhất là đối với tầng lớp thanh thiếu niên và học sinh , là những người chủ tương lai của đất nước, nhưng trong quá trình giảng dạy cũng như trong cuộc sống thường ngày tôi nhận thấy nhiều người không nhận thức được những việc làm của mình có ô nhiễm môi trường hay không, thậm chí có những người biết những hành vi của mình nhưng vẫn làm, và xem việc bảo vệ môi trường
là của người khác không phải của mình và ngay cả học sinh trong nhà trường nhiều
em cũng chưa có ý thức tốt: như sau khi uống nước vứt ly không đúng nơi quy định, ăn bánh tráng, ăn quà trước cổng trường vứt xả giấy gói một cách bừa bãi, xé
xả rác trong lớp học, trong hộc bàn …
Trong lớp tôi chủ nhiệm tôi có tâm sự với một vài em học sinh: Khi em ăn bánh tráng, ăn quà xong em có vứt rác ra đường không ? Khi vứt xả rác ra đường em thấy như thế nào ? Đa số các em trả lời là có , vì tất cả mọi người ai cũng vậy và đa
số các em đều nhận thức được rằng những việc làm của mình và mọi người đều gây mất vệ sinh công cộng, gây ô nhiễm cho môi trường nhưng lại chưa biết chung tay vào để cùng bảo vệ môi trường, thường là tiện đâu thì vứt đó Hoặc khi dạy tôi
có giới thiệu sơ lược về nước Singapo đó là một đất nước xanh, sạch, đẹp nhất thế giới Tôi có hỏi: ?Vậy liệu Việt Nam có làm được như Singapo hay không ? Hầu hết các em đều có suy nghĩ là chúng ta không thể nào làm được
Những vấn đề đó là thuộc về ý thức của mỗi người Vậy làm thế nào để mọi người không những nhận thức được mà còn phải có ý thức, nên cần tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền, đối với học sinh cần phải có sự giáo dục ý thức cho các
em