ĐẶC TRƯNG CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN HIỆN Đ

Chính vì vậy mà phân phối thu nhập trong thời kỳ quá độ phải luôn được quan tâm đúng đắn để tạo nên chủ nghĩa xã hội, tạo ra động lực mạnh mẽ góp phần tích cực thúc đẩy sản xuất phát tri

Đề tài:

ĐẶC TRƯNG CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN HIỆN ĐẠI

LỜI MỞ ĐẦU

Từ khi bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội tới nay, Đảng ta

luôn nhận thức rằng phân phối thu nhập là một nội dung quan trọng trong

chính sách kinh tế-xã hội của đất nước, liên quan trực tiếp đến cuộc sống

của hàng chục triệu con người, đến động lực phát triển kinh tế, đến ổn định

chính trị xã hội và nâng cao hiệu lực quản lý của nhà nước

Phân phối thu nhập là những vấn đề rộng lớn liên quan đến các hoạt

động kinh tế, văn hoá, xã hội …của nhà nước và nhân dân lao động, trong

thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nứoc ta Phân phối thu nhập đóng vai

trò cực kỳ quan trọng trong kinh tế thị trường Nó nối liền sản xuất với sản

xuất, nối liền sản xuất với tiêu dùng, nối liền các thị trường trong nền kinh

tế Chế độ phân phối đúng đắn góp phần thúc đẩy tốc độ phát triển và tăng

trưởng kinh tế, đồng thời đảm bảo được sự bình đẳng xã hội

Chính vì vậy mà phân phối thu nhập trong thời kỳ quá độ phải luôn

được quan tâm đúng đắn để tạo nên chủ nghĩa xã hội, tạo ra động lực mạnh

mẽ góp phần tích cực thúc đẩy sản xuất phát triển, ổn định tình hình kinh tế

xã hội,nâng cao đời sống nhân dân,thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh

xã hội công bằng dân chủ văn minh

NỘI DUNG

I LÝ LUÂN CHUNG VỀ PHÂN PHỐI THU NHẬP

Phân phối thu nhập trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một

vấn đề vô cùng quan trọng để tạo ra động lực mạnh mẽ góp phần tích cực

thúc đấy sản xuất phát triển, ổn định tình hình kinh tế- xã hội, nâng cao đời

sống nhân dân, thực hiện mục tiêu dân giàu , nước mạnh, xã hội công

bằng,dân chủ, văn minh

1 Lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin về phân phối

1.1 Bản chất và vị trí của phân phối

- Phân phối là một khâu của quá trình tái sản xuất xã hội

Qúa trình tái sản xuất xã hội theo nghĩa rộng bao gồm bốn khâu: sản xuất,

phân phối, trao đổi, tiêu dùng Các khâu này có quan hệ chặt chẽ với nhau,

trong đó sản xuất là khâu cơ bản đóng vai trò quyết định; các khâu khác

phụ thuộc vào sản xuất, nhưng chúng có quan hệ trở lại đối với sản xuất

cũng như ảnh hưởng lẫn nhau Trong quá trình táI sản xuất xã hội, phân

phối và trao đổi là các khâu trung gian nối sản xuất và tiêu dùng, vừa phục

vụ và thúc đẩy sản xuất, vừa phục vụ tiêu dùng

Phân phối bao gồm: Phân phối cho tiêu dùng sản xuất là tiền đề,

điều kiện và là một yếu tố sản xuất, nó quyết định quy mô, cơ cấu và tốc độ

phát triển của sản xuất Phân phối thu nhập quốc dân hình thành thu nhập

của các tầng lớp dân cư trong xã hội Phân phối thu nhập là kết quả của sản

xuất, do sản xuất quyết định Tuy là sản vật của sản xuất, song sự phân

phối có ảnh hưởng không nhỏ đối với sản xuất; có thể thúc đẩy hoặc kìm

hãm sự phát triển của sản xuất P.Ănghen viết: “Phân phối không phảI chỉ

đơn thuần là kết quả thụ động của sản xuất và trao đổi: Nó cũng có tác

động trở lại đến sản xuất và trao đổi” Nó cũng có liên quan mật thiết với

việc ổn đinh tình hình kinh tế- xã hội và nâng cao đời sống nhân dân

Như vậy, phân phôí là phân phôí tổng sản phẩm xã hội và phân phối

thu nhập quốc dân và nó được thực hiện dưới các hình thái; phân phối hiện

vật và phân phối dưới hình tháI giá trị (phân phôi qua quan hệ tài chính, tín

dung…)

- Phân phối là một mặt của quan hệ sản xuất

C.Mac đã nhiều lần nêu rõ quan hệ phân phôí cũng bao hàm trong

phạm vi quan hệ sản xuất: “Quan hệ phân phôí về thực chất cũng đồng

nhất với quan hệ sản xuất ấy, rằng chúng cấu thành mặt sau của quan hệ

sản xuất ấy” Xét về quan hệ giữa người và người thì phân phối do quan hệ

sản xuất quýêt định Vì vậy, mỗi phương thức sản xuất có quy luật phân

phối của cái vật chất thích ứng với nó Quan hệ sản xuất như thế nào thì

quan hệ phân phối như thế ấy Cơ sở của quan hệ phân phối là quan hệ sở

hữu về tư liệu sản xuất và quan hệ trao đổi hoạt động cho nhau Sự biến đổi

lịch sử của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất kéo theo sự biến đổi của

quan hệ phân phối Quan hệ phân phối có tác động trở lại với quan hệ sở

hữu và do đó đối với sản xuất: Có thể làm tăng hoặc giảm quy mô sở hữu,

hoặc cũng có thể làm biến dạng tính chất của quan hệ sở hữu Các quan hệ

phân phối vừa có tính đồng nhất, vừa có tính lịch sử Tính đồng nhất thể

hiện ở chỗ trong bất cứ xã hội nào, sản phẩm lao động cũng được phân chia

thành: một bộ phân cho tiêu dùng sản xuất, một bộ phận để dự trữ và một

bộ phận cho tiêu dung chung của xã hội và cho tiêu dùng cá nhân Tính lịch

sử của quan hệ phân phối là mỗi xã hội có quan hệ phân phối riêng phù hợp

với tính chất của quan hệ sản xuất xã hội đó, nghĩa là quan hệ phân phối là

một mặt của quan hệ sản xuất, cũng như quan hệ sản xuất, quan hệ phân

phối có tính chất lịch sử C.Mác viết: “Quan hệ phân phối nhất định chỉ là

biểu hiện của một quan hệ sản xuất lịch sử nhất định” Do đó, mỗi hình thái

phân phối đều biến đi cùng một lúc với phương thức sản xuất nhất định

tương ứng với hình thái phân phối ấy Chỉ thay đổi được quan hệ phân phối

khi đã cách mạng hoá được quan hệ sản xuất đẻ ra quan hệ phân phối ấy

Phân phối có tác động rất lớn đối với sản xuất nên nhà nước cách mạng cần

sử dụng phân phối như là một công cụ để xây dựng chế độ mới, để phát

triển kinh tế theo hướng xã hội chủ nghĩa

1.2 Các hình thức phân phối thu nhập trong thời kì quá độ lên chủ

nghĩa xã hội

- Tính tất yếu khách quan của sự tồn tại nhiều hình thức phân phối thu

nhập trong thời kì quá độ lên chủ nghiã xã hội ở Việt Nam

Xuất phát từ yêu cầu của các quy luật kinh tế khách quan và từ đặc điểm

kinh tế- xã hội ở nước ta, trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt

Nam tồn tại nhiều hình thức phân phối thu nhập.Đó là vì:

Thứ nhất, nền kinh tế nước ta là nền kinh tế nhiều thành phần, có

nhiều hình thức sở hữu khác nhau

Thứ hai, trong nền kinh tế nước ta còn tồn tại nhiều phương thức kinh

doanh khác nhau

Nền kinh té nước ta là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ

nghĩa Trong nền kinh tế này, có nhiều chủ thể sản xuất, kinh doanh thuôc

nhiều thành phần kinh tế tham gia Mỗi thành phần kinh tế có phương thức

tổ chức sản xuất kinh doanh khác nhau Ngay trong mỗi thời kì, kể cả thành

phần kinh tế nhà nước cũng có các phương thức kinh doanh khác nhau, do

đó kết quả và thu nhập là khác nhau

Hơn nữa, trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, các chủ thể sản

xuất, kinh doanh tham gia vào nền kinh tế đều có sự khác nhau về sở hữu

của cải, tiền vốn, trình độ chuyên môn, tay nghề, năng lực sở trường, thậm

chí khác nhau sự may mắn … do đó, khác nhau về thu nhập

Vì vậy không thể có một hình thức phân phối thu nhập thống nhất, trái

lại có nhiều hình thức khác nhau

- Các hình thức phân phối thu nhập trong thời kì qúa độ lên chủ nghĩa

xã hội

Một là, phân phối theo lao động Phân phối theo lao động là phân phối

trong các đơn vị kinh tế dựa trên cơ sở sở hữu công cộng về tư liệu sản

xuất( kinh tế nhà nước) hoặc các hợp tác xã cổ phần mà phần góp vốn của

các thành viên bằng nhau (kinh tế hợp tác) Các thành phần kinh tế này đều

dựa trên chế độ công hữu xã hội chủ nghĩa về tư liệu sản xuất ở các trình độ

khác nhau Người lao động làm chủ những tư liệu sản xuất, nên tất yếu

cũng làm chủ phân phối thu nhập Vì vậy phân phối thu nhập phảI là lợi ích

của người lao động

Phân phối theo lao đông là hình thức phân phối thu nhập căn cứ vào

số lượng và chất lượng lao động của từng người đã đóng góp cho xã hội

Theo quy luật này, người làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, người có

sức lao động làm không làm thì không hưởng; lao động có kĩ thuật cao, lao

động ở những ngành nghề độc hại, trong điều kịên khó khăn đều được

hưởng phần thu nhập thích đáng

Phân phối theo lao động là hợp lý nhất, công bằng nhất so với các hình

thức phân phối khác trong lịch sử Cơ sở của sự công bằng xã hội của sự

phân phối đó là sự bình đẳng trong quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất Tuy

nhiên phân phối theo lao động còn có những hạn chế nhưng là những hạn

chế không thể tránh khỏi trong giai đoạn đầu của xã hội cộng sản chủ

nghĩa Chỉ khi nào cùng với sự phát triển toàn diện của cá nhân, năng xuất

của họ càng tăng lên và tất cả các nguồn của cải xã hội đều tuôn ra dồi dào

thì khi đó người ta mới có thể vượt ra khỏi giới hạn chật hẹp của cái pháp

quyền tư sản và xã hội mới có thể thực hiện phân phối theo nhu cầu Chỉ

khi đó mới có sự bình đẳng thực sự

Hai là, các hình thức phân phối khác:

ở nước ta đang tồn tại nhiều thành phần kinh tế với sự đa dạng các hình

thức sở hữu và các hình thức tổ chức sản xuất- kinh doanh Do đó ngoài

hình thức phân phối theo lao động, trong thời kì qúa độ còn tồn tại các hình

thức phân phối thu nhập khác Đó là:

Trong các đơn vị kinh tế tập thể bậc thấp có sự kết hợp phân phối theo vốn

và phân phối theo lao động

Trong thành phần kinh tế, cá thể, tiểu chủ thì thu nhập phụ thuộc vào

sở hữu tư liệu sản xuất, vốn đầu tư sản xuất và tàI năng sản xuất, kinh

doanh của chính những người lao động

Trong kinh tế tư bản tư nhân và tư bản nhà nước, việc phân phối ở đây dựa

trên cơ sở hữu vốn cổ phần, sở hữu sức lao động, sở hữu tư sản …

Ba là, phân phối thông qua phúc lợi tập thể, phúc lợi xã hội.Để nâng

cao mức sống về vật chất và văn hoá của nhân dân đặc biệt là các tầng lớp

nhân dân lao động, sự phân phối thu nhập của mọi thành viên xã hội được

thực hiện thông qua quỹ phúc lợi tập thể và xẫ hội Sự phân phối này có ý

nghĩa quan trọng để xây dựng chế độ mới, để phát triển kinh tế theo hướng

xã hội chủ nghĩa

- Từng bước thực hiện công bằng xã hội trong phân phối thu nhập

Trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa

từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, Đảng và Nhà nước ta chủ trương

thực hiện nhất quán và lâu dàI chính sách phát triển nền kinh tế theo định

hướng xã hội chủ nghĩa, thì vẫn còn sự tồn tại bất bình đẳng trong phân

phối thu nhập Để đạt mục tiêu từng bước thu hẹp và xóa bỏ sự bất bình

đẳng, từ thực tiễn nước ta cần phảI thực hiện:

Thứ nhất, phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất, bởi như

PH.Ăngghen, phương thức phân phối về căn bản là phu thuộc vào số lượng

sản phẩm được phân phối

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện chính sách tiền công, tiền lương, chống

chủ nghĩa bình quân và thu nhập bất hợp lý, bất chính Gắn chặt tiền công

tiền lương với năng xuất, chất lượng và hiệu quả sẽ đảm bảo quan hệ hợp

lý về thu nhập cá nhân giữa các ngành nghề Nghiêm trị những kẻ có thu

nhập bất chính, cần phải tiền tệ hoá tiền lương và thu nhập, xoá bỏ những

đặc quyền, đặc lợi trong phân phối

Thứ ba, điều tiết thu nhập dân cư, hạn chế sự chênh lệch quá đáng về

mức thu nhập Điều tiết thu nhập được thực hiện thông qua các hình thức:

điều tiết giảm thu nhập thông qua hình thức thuế thu nhập và hình thức tự

nguyện đóng góp của các nhân có thu nhập cao vào quỹ phúc lợi xã hội, từ

thiện, … Trong đó thuế thu nhập là hình thức quan trọng nhất, chủ yếu nhất

và điều tiết làm tăng thu nhập được thực hiện thông qua ngân sách nhà

nước, ngân sách của các tổ chức chính trị xã hội, các quỹ bảo hiểm qua giá,

trợ cấp, phụ cấp các loại, tín dụng tiêu dùng và có thể một phần hiện vật

cho một sô đối tương nhất định qua các hoạt động từ thiện của các tổ chức,

cá nhân Những điều đó nhằm trợ giúp thường xuyên cho những người có

thu nhập thấp, người thất nghiệp, những người tham gia bảo hiểm khi gặp

rủi ro, những người thuộc diện chính sách xã hội, bổ xung thu nhập mang

tính chất bình quân trong các tổ chức, các doanh nghiệp vào các dịp lễ tết

…

Thứ tư, khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi với xoá đói giảm

nghèo Mọi thành phần kinh tế, mọi công dân, mọi nhà đầu tư mở mang

nghành nghề, tạo nhiều việc làm cho người lao động Mọi công dân đều

được tự do hành nghề, thuê mướn nhân công theo pháp luật, phát triển dịch

vụ việc làm Phân bố lại dân cư và lao động trên địa bàn cả nước Mở rộng

kinh tế đối ngoại, đẩy mạnh xuất khẩu lao động tạo điều kiện cho mọi người

lao động tự tạo, tìm kiếm việc làm Thực hiện xoá đói giảm nghèo, đền ơn

đáp nghĩa, bảo hiểm xã hội và các hoạt động nhân đạo,từ thiện Để từng

bước đạt tới sự tiến bộ và công bằng xã hội trong phân phối thu nhập, xuất

phát từ điều kiện cụ thể, nhiệm vụ trước mắt là phảI thực hiện tốt chương

trình xoá đói giảm nghèo, nhất là đối với vùng căn cú cách mạng, vùng đồng

bào dân tộc thiểu số

2 Quan điểm của Đảng ta và của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phân phối

thu nhập

a Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phân phối thu nhập

Sau khi giải phóng (năm 1954), miền Bắc nước ta bước vào khôi phục

và phát triển kinh tế.Công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế không chỉ

nhằm tạo cơ sở vật chất kĩ thuật cho chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, mà còn

nhằm tạo cơ sở để đấu tranh thống nhất nước nhà Để lãnh đạo nhân dân

thực hiện thắng lợi công cuộc cách mạng này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có

Phát triển sản xuất là điều kiện để nâng cao đời sống nhân dân.Phải ra

sức sản xuất và thực hành tiết kiệm.Nhưng, phải phân phối cho công bằng,

hợp lí.Trong “Bài nói tại hội nghị rút kinh nghiệm công tác quản lí hợp tác

xã nông nghiệp toàn miền Bắc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở: “ Sản

xuất được nhiều và đồng thời phải chú y phân phối cho công bằng.Muốn

phân phối cho công bằng, cán bộ phải chí công vô tư, thặm chí có cán bộ vì

lợi ích chung mà phải chịu thiệt một phần nào đó.Chớ nên cái gì tốt thì

giành cho mình, cái gi xấu thì giành cho người khác”

Tư tưởng phân phối phải công bằng dược Chủ tịch Hồ Chí Minh rất

quan tâm và luôn nhắc nhở cán bộ dảng viên, những người có chức có

quyền phải chăm lo thực hiện Người viết : “ Hết sức chăm lo đời sống

nhân dân Phải ra sức phát triênt sản xuất và thực hành tiết kiệm, lại phải

phân phối cho công bằng xã hội hợp lí,từng bước cải thiện việc ăn ở,

mặc,học, phục vụ sức khoẻ và giải trí của nhân dân.Đặc biệt chú trọng các

vùng bịchién tranh tàn phá, các cháu mồ côi,cá cụ già yéu và gia đình cac

liệt sĩ, thương binh, bộ đội, thanh niên xung phong”.ở đây, tư tưởng phân

phối công bằng hợp lí cả chủ tịch Hồ Chí Minh được gắn liền với yêu caauf

phải làm tốt chính sách bảo đảm xã hội

Đứng trên tư tưởng này,Chủ tịch Hồ Chí Minh phê bình việc làm sai

trái của các cấp chính quyền và của cá nhân một số cán bộ đảng viên

Trong bài: “ Nói chuyện với các đồng chí lãnh đạo Tổng công đoàn Viêt

Nam ”,Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở: “ Quần chúng rất thông cảm với

hoàn cảnh thiếu hàng,quần chúng chỉ phàn nàn về việc phân phối không

công bằng.Vẵn còn một số cán bộ lạm dụng chức quyền,quan liêu,xa rời

quan chúng, thiếu trách nhiểmtước quàn chúng nhân dân.Ngay trong công

đoàn mắc thiếu sót trên, làm cho đời sống quần chúng nhân dân thêm khó

khăn”.Người đề nghị làm tốt công tác lưu thông phân phối Có khi vật

tư,hàng hoá thiếu, mà phân phối không đúng, thì gây ra căng thẳng không

cần thiết.Trong công tác lưu thông phân phối, có hai điều quan trọng phải

luôn luôn nhớ:

“Không sợ thiếu,chỉ sợ không công bằng

Không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dân không yên.”

Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu nguyên tắc phân phối trong thời kì quá độ

lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.Trong :”Thư gửi Đại hội hợp tác xã và đội

sản xuất nông nghiệp tiên tiến ở miền Bắc”.Người đề nghị phải “làm đúng

nguyên tắc phân phối theo lao động.”

Người còn nêu rõ:”Phân phối phải theo mức lao động.Lao động nhiều thì

được phân phối nhiều, lao động ít thì được phân phối ít.Lao động khó thì

được nhiều,lao động dễ thì được phân phối ít.Không nên có tình trạng

người giỏi, người kém, việc khó việc dễ, cũng công điểm như nhau Đó là

chủ nghĩa bình quân Phải tránh chủ nghĩa bình quân

Bằng những bài nói và viết xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, Chủ tịch Hồ

Chí Minh đã để lại cho chúng ta những quan điểm, tư tưởng cơ bản về phân

phối thu nhập trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội Những quan điểm

và tư tưởng đó mang đậm tính nhân văn Nó được phát ra từ một con người

mà suốt cuộc đời với hoài bão cao cả, làm sao cho mọi người ai cũng có

cơm ăn,áo mặc, ai cũng được học hanh, tiến bộ

b Quan điểm của Dảng ta về phân phối thu nhập

Từ khi đất nước bước vào thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội đén nay,

Dảng ta luôn nhận thức rằng phân phối thu nhập là một nội ung quan trọng

trong hính sách kin tế xã hội của đất nước, liên quản trực tiếp đen cuộc

sống của hàng chụ triệu con người, đến động lự phát triển kinh tế, đế ổn

định chính trị xã hội và nâng cao hiệu lực quản lí Nhà nước

Trên cơ sở đổi mới tư duy kinh tế nhằm trở lại với tư tương đích thực

của chủ nghĩa Mác-lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đảng ta xác định phân

phối thu nhập trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

phải trên cơ sở sự đóng góp thực tế của mỗi người về lao động, tài năng,

vốn, tài sản vào quá trình sản xuất kinh doanh.Để thực hiện phân phối

công bằng, cần phải:

+ Có sự bình đẳng giữa người góp vốn với người góp sức lao động

trong phân chia kết quả sản xuất;

+ Sự bình đẳng giữa những người góp vốn được phân phôi kết quả sản

xuất theo nguyên tắc ai góp nhiều được phân chia nhiều, ai góp ít được

phân chia ít;

+ Sự bình đẳng giữa những người lao động được phân phối kết quả sản

xuất theo nguyên tắc ai làm nhiều làm tốt được hưởng nhiều, ai làm ít , ai

làm hỏng phải chịu phạt, mọi người có sức lao động phải lao động

Ngoài ra xã hội phải đièu tiết thu nhập cá nhân giữa những người có

thu nhập cao, thu nhập thấp khác nhau do đóng góp sức lao động và các

nguồn lực vào sản vào sản xuất khác nhau, nhằm đảm bảo công bằng xã

hội.Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã

khẳng định:”Việc thực hiện đúng nguyên tắc phân phối theo lao động đòi

hỏi sửa đổi một cách căn bản chế độ tiền lương theo hướcg đảm bảo yêu

cầu tái sản xuất sức lao động, khắc phục tính chất bình quân áp dụng các

hình thức trả lương gắn chặt với kết quả lao động và hiệu quả kinh tế”

Phải thực hiện phân phối một cách công bằng ở cả khâu phân phối

hợp lí tư liệu sản xuất lẫn ở khâu phân phối kết quả sản xuất, ở việc tạo

điều kiên cho mọi người đều có cơ hội phát triển và sử dụng tốt năng lực

của mình Với quan điểm này, phân phối công bằng trước hết phải được

thưc hiên ở khâu phân phối hợp lí tư liệu sản xuất Các tư liệu sản xuất chủ

yếu của xã hội như tài nguyên, đất đai thuộc quyên sở hữu của Nhà nước

phải được phân phối, sử dụng hợp lí trên cơ sở phân biệt rõ ràng quyền sở

hữu và quyền sử dụng chúng.Trong phân phối kết quả sản xuất, phải:

“Thực hiện nhiều hình thức phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả

kinh tế là chủ yếu, đồng thời phân phối dựa trên mức đóng góp các nguồn

lực khác vào kết quả sản xuất kinh doanh và phân phối thông qua phúc lợi

xã hội, đi đôi với chính sách điều tiết hợp lí, bảo hộ quyên lợi của người la

động.”

Quan điểm phân phối trên được bắt nguồn từ mục đích tối cao của

Đảng là dân giàu nước mạnh, xã hội, công bằng, dân chủ, văn minh Nó thể

hiện dặc trưng của quan hệ phân phối trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã

hội, lấy phát triển nền kinh tế thị trường nhiều thành phần kinh tế làm

phương tiện Đây là quan điểm mới về phân phối thu nhập trong thời kì quá

độ lên chủ nghĩa xã hội Việc thực hiện quan điểm đó sẽ tạo động lực cho

việc huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của xã hội vào sự

nghiệp phát triển đất nước

3 Nguyên tắc phân phối trong kinh tế thị trường định hướng xã hội

chủ nghĩa

Phân phối thu nhập trong kinh tế thị trường được thực hiện theo

nguyên tắc sở hữu, nguyên tắc sản xuất giới hạn và thông qua cung cầu và

giá cả hàng hoá trên thị trường

a Nguyên tắc sở hữu trong phân phối thu nhập

Trong kinh tế thị trường có nhiều chủ thể tham gia.Họ là những người lao

động, các chủ vốn, chủ đất đai và chủ kinh doan Mỗi người có quyền sở

hữu về các yếu tố sản xuất của mình Người lao độnh có quyền sở hữu vè

sức lao động, chủ vốn có quyền sở hữu về vốn, chủ đất có sở hữu đất đai,

nhà kinh doanh có quyền sở hữu về năng lực kinh doanh.Quyền sở hữu các

yếu tố sản xuất này mang lại thu nhập cho những chủ đó

Rõ ràng thu nhập là quyền sở hữu được thực hiên về mặt kinh tế, nói

quyền sở hữu mà không nói tới thu nhập thì chỉ là quyền sở hữu suông, Các

Mác đã từng nói : “Địa tô là quyền sở hữu ruộng đất được thục hiện về mặt

kinh tế” Ta có thể nói lợi tức là quyền sở hữu vốn được thực hiện về mặt

kinh tế, lợi nhuận là quyền sở hữu kinh doanh được thực hiện về mặt kinh

tế

b Nguyên tắc năng suất giới hạn

Năng suất giới hạn là năng suất của yếu tố sản xuất cuối cùng được sử

dụng trong quá trình sản xuất Chẳng hạn, năng suất của người công nhân

cuối cùng, của đơn vị tư bản sử dụng cuối cùng, của đơn vị đất đai sử dụng

cuối cùng.Năng suất đó là nhỏ nhất và nó quyết định năng suất của các đơn

vị khác của yếu tố sản xuất

Sở dĩ phải phân phối theo năng suất của yếu tố sản xuất được sử dụng

cuối cùng vì khi người ta tăng thêm đều đặn các đơn vị của yếu tố sản xuất

nào đó vào quá trình tạo ra sản phẩm còn các yếu tố khác không thay đổi thì

năng suất của các đơn vị yếu tố sản xuất tăng thêm có xu hướng giảm sút.Vì

vậyđơn vị yếu tố sản xuất cuối cùng được coi là đơn vị yếu tố sản xuất giới

hạn Năng suất này trở thành năng suất sản xuất hung quyết định năng suất của

các đơn vị khác của yếu tố sản xuất

Giữa lợi nhuận và các thu nhập của yếu tố sản xuất khác như tiền

lương, lợi tức địa tô có mối liên hệ tỉ lệ nghịch.Thu nhập các yếu tố sản

xuất càng lớn thì phần lợi nhuận càng nhỏ Về xu hướng vận động thì càng

tăng yếu tố sản xuất thì thu nhập của các đơn vị yếu tố sản xuất càng giảm

xuống con ngược lại, thì lợi nhuận càng tăng lên

Về nguồn gốc của lợi nhuận, có thể nêu lên các quan điểm cơ bản sau:

+Lợi nhuận là thu nhập mặc nhiên, đó có thẻ là thu nhập của vốn mà

chính bản thân người chủ kinh doanh cung cấp, các nha kinh tế gọi đó là

tiền thuê hàm ẩn, tiền cho thuê hàm ẩn Tiền công ham ẩn

+Lợi nhuận là phần thưởng cho việc chịu mạo hiểm, như là một khoản

thu do dám chịu yêú tố không chắc chắn, vỡ nợ rủi ro bất ngờ, thưởng cho

sự mạnh dạn đổi mới, sáng tạo

+Lơi nhuận là thu nhập độc quyền

+Lợi nhuận là do lao động đất đai và vốn tạo ra, do khả năng phối hợp

các yếu tố sản xuất mang lại

+Lợi nhuận do tiết kiệm mà có