Bài giảng tin học đại cương chương 5 ths nguyễn minh thành

• Hệ điều hành cung cấp một giao diện giúp cho người sử dụng có thể tương tác với phần mềm và phần cứng trên máy tính.. ITE PC v4.0 Chapter 5 1.1 Mô tả các đặc tính của hệ điều hành 11 Q

Trang 1

Chapter 5

IT Essentials: PC Hardware and Software v4.0

ThS Nguyễn Minh Thành

thanhnm@itc.edu.vn http://Sites.google.com/site/trangmonhocitc

Chương 5

Cơ bản về Hệ Điều Hành

Trang 2

Trang 3

1 Trình bày mục đích của hệ điều hành

2 Mô tả và so sánh các hệ điều hành, bao gồm mục đích,hạn chế và khả năng tương thích của chúng

3 Xác định hệ điều hành dựa trên nhu cầu khách hàng

4 Cài đặt hệ điều hành

5 Thao tác với Windows

Trang 4

• Hệ điều hành khởi động máy tính và quản lý các tập tin hệ

thống Hầu hết tất cả các hệ điều hành hiện đại có thể hỗ trợ

nhiều hơn một người dùng, một nhiệm vụ, hoặc CPU.

Trang 5

Trang 6

Chapter 5

1.1 Mô tả các đặc tính của hệ điều hành.

7

Điều khiển truy cập phần cứng (Control Hardware Access)

• Hệ điều hành quản lý cấu hình các thiết bị.

• Các thiết bị phải được đăng ký với HĐH thông qua việc cài đặt các trình điều khiển thiết bị (driver) cho mỗi phần cứng để truy cập và giao tiếp với thiết bị phần cứng.

• HĐH quản lý sự tương tác giữa các ứng dụng và phần cứng, điều phối tài nguyên phần cứng cho các ứng dụng

Trang 7

Quản lý tập tin (file) và thư mục (folder)

• Hệ điều hành thiết lập một cấu trúc tập tin trên ỗ đĩa cứng cho phép lưu trữ dữ liệu

• Một tập tin là một khối dữ liệu có liên quan với nhau được

nhận ra bởi một cái tên duy nhất và được xử lý như một đơn

vị duy nhất

Trang 8

Chapter 5

1.1 Mô tả các đặc tính của hệ điều hành

9

Cung cấp giao diện người dùng (User Interfaces).

• Hệ điều hành cung cấp một giao diện giúp cho người sử dụng có thể tương tác với phần mềm và phần cứng trên máy tính

• Có 2 loại giao diện người dùng

 Giao diện dòng lệnh (Command Line Interface (CLI)) – Người sử dụng đánh những dòng lệnh tại dấu nhắc lệnh

 Giao diện người dùng đồ họa (Graphical User Interface (GUI)) – Người sử dụng tương tác thông qua các menu và icon.

Trang 9

Giao diện người dùng (User Interface)

Command Line Interface Graphical User Interface

Trang 10

Chapter 5

1.1 Mô tả các đặc tính của hệ điều hành

11

Quản lý các ứng dụng

• Các ứng dụng được cài trong máy tính phải thông qua HĐH

• HĐH xác định một ứng dụng người dùng cần và tải nó vào trong bộ nhớ RAM của máy tính

• Đảm bảo rằng mỗi ứng dụng có đầy đủ nguồn tài nguyên hệ thống.

Trang 11

• Các thuật ngữ thường được sử dụng khi so sánh các hệ điều hành:

 Multi-user – Hai hoặc nhiều người sử dụng có thể làm việc với cácchương trình và chia sẻ các thiết bị ngoại vi như máy in tại cùng 1 thờiđiểm

 Multi-tasking – Máy tính có khả năng hoạt động nhiều ứng dụng cùnglúc

 Multi-processing – Máy tính có thể có 2 hoặc nhiều đơn vị xử lý trungtâm (CPU)

 Multi-threading – Một chương trình có thể chia thành các phần nhỏ hơn

để có thể được tải khi cần thiết bằng hệ điều hành, Multi threading chophép phân chia các chương trình thành nhiều nhiệm vụ

Trang 12

Chapter 5

2 Mô tả và so sánh các hệ điều hành

13

• Lựa chọn hệ điều hành phù hợp với nhu cầu của người dùng

để cài đặt là điều quan trọng.

• Có 2 loại riêng biệt của hệ điều hành

 Hệ điều hành cho desktop

 Hệ điều hành cho network

Trang 13

 Chạy các ứng dụng người dùng đơn

 Chia sẻ tập tin và thư mục trong một môi trường mạng bị

giới hạn bởi các chương trình bảo vệ

• Một số hệ điều hành desktop

Microsoft Windows, Apple Mac OS, and UNIX/Linux.

Trang 14

Chapter 5

2.1 Mô tả hệ điều hành desktop

15

Microsoft Windows

• Microsoft Windows là một trong những hệ điều hành phổ biến hiện tại

• Một số phiên bản của hệ điều hành Microsoft Windows :

 Windows XP Professional

 Windows XP Home Edition

 Windows XP Media Center

 Windows XP Tablet PC Edition

 Windows XP 64-bit Edition

 Windows 2000 Professional

 Windows Vista

 Windows 7

 Windows 8

Trang 15

• Máy tính Apple thì độc quyền và sử dụng một hệ điều hành Mac OS

• Mac OS được thiết kế là một hệ điều hành thân thiện với người dùng

• Phiên bản hiện tại của Mac OS dựa vào phiên bản customized của UNIX

Trang 16

Chapter 5

2.1 Mô tả hệ điều hành desktop

17

UNIX/Linux

• UNIX được giới thiệu từ những năm cuối thập niên 1960, là một trong

những hệ điều hành lâu đời nhất

• Hiện nay UNIX có rất nhiều phiên bản khác nhau

• Linux được phát triển bởi Linus Torvalds vào năm 1991, và nó được thiết kếnhư một hệ điều hành mã nguồn mở

• Thời gian gần đây Linux rất là phổ biến

Trang 17

Trang 18

Chapter 5

2.2 Mô tả hệ điều hành network

19

• Một hệ điều hành mạng có những đặc điểm sau:

 Hỗ trợ nhiều người dùng (multiple users).

 Thực thi nhiều ứng dụng đa người dùng (multi user applications)

 Mạnh mẽ và có khả năng dự phòng.

 Cung cấp khả năng bảo mật cao hơn so với các hệ điều hành cho máy tính để

bàn.

• Những hệ điều hành network phổ biến như:

 Microsoft Windows – Windows 2000 Server and Windows Server 2003

 Novell Netware – hệ điều hành mạng đầu tiên

 Linux – Red Hat, Caldera, SuSE, Debian, and Slackware

 UNIX

Trang 19

• Để chọn được một hệ điều hành phù hợp với yêu cầu của

khách hàng, bạn cần biết được loại máy tính của khách hàng

sử dụng.

• Hệ điều hành phải:

 Tương thích với ứng dụng nào

 Hỗ trợ tất cả phần cứng được cài đặt trong máy tính

 Tương thích với các hệ điều hành khác trong cùng một hệ

thống mạng, nếu máy tính có kết nối mạng

Trang 20

 Những ứng dụng được muốn sử dụng là đơn người dùng

hay đa người dùng.

 Các file dữ liệu có chia sẽ với các máy tính khác hay không? Chẳng hạn như máy tính xách tay hay máy tính ở nhà.

Trang 21

• 1 gigahertz (GHz) or faster 32-bit (x86) or 64-bit (x64) processor

• 1 gigabyte (GB) RAM (32-bit) or 2 GB RAM (64-bit)

• 16 GB available hard disk space (32-bit) or 20 GB (64-bit)

• DirectX 9 graphics device with WDDM 1.0 or higher driver

Windows 8

• Bộ xử lý: 1 gigahertz (GHz) hoặc nhanh hơn

• RAM: 1 gigabyte (GB) (32 bit) hoặc 2 GB (64 bit)

• Không gian trên ổ đĩa cứng: 16 GB (32 bit) hoặc 20 GB (64 bit)

• Đồ hoạ: Thiết bị đồ hoạ Microsoft DirectX 9 với trình điều khiển WDDM

Trang 22

Trang 23

• Hầu hết các hệ điều hành đều có một danh sách phần cứng tương thích,

có thể tìm thấy ở các website của nhà sản xuất

Trang 24

Chapter 5

25

• Các tình huống cài đặt :

 Máy tính mới được lắp ráp

 Khi hệ điều hành bị lỗi

 Khi có một ổ đĩa cứng mới được thay thế trong máy tính

Trang 25

Thiết lập khởi động trong BIOS

 Việc cài đặt thường được tiến hành cài từ một đĩa nguồn như CD, DVD hoặc USB.

 Để khởi động chương trình cài đặt từ USB hoặc CD, DVD, ta cần thiết lập cấu hình trong BIOS ROM của máy.

 Mỗi một loại main có 1 cách vào BIOS khác nhau như F4, F2, F10, Esc, Del…

Trang 26

Chapter 5

27

Quá trình cài đặt bắt đầu

 Sau khi cấu hình BIOS, khởi động lại máy

 CPU sẽ khởi động chương trình cài đặt từ CD, DVD hoặc USB và

chương trình cài đặt bắt đầu

Trang 27

Trang 28

Trang 29

Tiến hành quá trình cài đặt hoặc sửa lỗi Windows

 Chọn Install now để cài đặt mới

 Hoặc chọn Repair your computer để sửa lỗi Windows

Trang 30

Chapter 5

31

Tiến hành quá trình cài đặt mới

• Sau khi nhấn Instal Now, quá trình sẽ cho chọn phiên bản muốn cài

Trang 31

Tiến hành quá trình cài đặt mới

• Chọn phương thức cài đặt là nâng cấp Windows cũ (Upgrade) hoặc cài mới hoàn toàn (Custom)

Trang 32

Chapter 5

33

Thiết lập ổ đĩa cứng để cài đặt

• Trước khi cài đặt hệ điều hành trên ổ cứng, ổ cứng phải được phân vùng (Partitioning) và định dạng (Formating)

• Trong suốt quá trình cài đặt, hầu hết các hệ điều hành tự động phân vùng

và định dạng ổ cứng hoặc KTV có thể tự thực hiện trước

Trang 33

Các thuật ngữ sau được sử dụng khi đề cập đến việc thiết lập ổ cứng:

• Phân vùng - là chia ổ cứng thành nhiều vùng lưu trữ độc lập

• Primary partition – Phân vùng này là phân vùng đầu tiên.

• Active partition – Phân vùng này là phân vùng được sử dụng bởi hệ điều

hành để khởi động máy tính

• Extended partition – Phân vùng này thường sử dụng các phần còn trống

trên ổ cứng hoặc tạo ra không gian của phân vùng chính

• Logical drive – Ổ đĩa này là một phần của phân vùng mở rộng có thể được

sử dụng để phân biệt thông tin cho các mục đích quản lý

Trang 34

Chapter 5

35

Các thuật ngữ sau được sử dụng khi đề cập đến việc thiết lập ổ cứng (tt)

• Formatting – Định dạng là xác định một cấu trúc lưu dữ liệu trên mỗi ổ đĩa

logic

• Sector - một dãy 512 bytes bộ nhớ

• Cluster – Một cụm nhiều sector

• Track – Một track là một vòng tròn hoàn chỉnh trên một mặt của ổ đĩa cứng.

• Cylinder – Một Cylinder là một chồng các track được xếp chồng lên nhau tạo

thành hình trụ

• Drive mapping – Ánh xạ ổ đĩa là gán một kí tự cho một phân vùng ổ đĩa.

Trang 35

• Hệ điều hành Windows có thể sử dụng một trong hai định dạng lưu trữ :

 File Allocation Table, 32-bit ( FAT32 ) – Một hệ thống tập tin có thể hỗ

trợ kích thước phân vùng lên tới 2 TB hoặc 2048GB

 New Technology File System ( NTFS ) – Một hệ thống tập tin có thể

hỗ trợ kích thước phân vùng lên tới 16 exabytes (theo lý thuyết)

Trang 36

Chapter 5

37

Quá trình phân vùng và định dạng

 New : tạo phân vùng và ổ đĩa logic mới

 Delete : xóa phân vùng đã có

 Format : định dạng phân vùng

Trang 37

Quá trình cài đặt được tiến hành

Sau khi cài đặt xong, máy tính sẽ khởi động lại và t đăng nhập Windows lần đầu tiên

Trang 38

Trang 39

Trang 40

Trang 41

Trang 42

Trang 43

Cấu trúc lưu trữ trên Windows

• Trong Windows, dữ liệu được tổ chức theo tập tin Mỗi tập tin chứa một nội dung dữ liệu

• Các tập tin có thể được tổ chức lưu trữ trong các thư mục

• Thư mục là sự phân chia các nhóm tập tin theo ý người dùng Các thư mục lại có thể tiếp tục được phân chia trong các thư mục lớn hơn

• Mức lưu trữ gốc của Windows là các ổ đĩa logic như C, D, …

Trang 44

• Không sử dụng các kí tự đặc biệt như : * / \ | : “

• Phần mở rộng của 3 hoặc 4 chữ cái thì được thêm vào tên tập tin đểxác định loại tập tin

Riêng tập tin sẽ có thêm một phần mở rộng để xác định loại tập tin hoặc loại nội dung chứa trong tập tin :

• doc – Microsoft Word

• txt – ASCII text only

• jpg – Graphics format

• ppt – Microsoft PowerPoint

• zip – Compression format

Trang 45

Trang 46

Chapter 5

47

• Windows 7 sử dụng giao diện đồ họa giúp người dùng dễ dàng tương tác với

dữ liệu trên máy tính

• Windows 7 sử dụng hệ thống icons, toolbars, ribbon để thao tác với các tập tin

• Người dùng có thể được tùy chỉnh hình ảnh, âm thanh, và màu sắc để cung cấp một giao diện phù hợp với từng cá nhân

Trang 47

Trang 48

Trang 49

• Tạo biểu tượng chương trình trên Desktop

• Xóa một biểu tượng chương trình

• Shutdown,log off, restart, switch user

• Thay đổi nút tắt máy mặc định

Trang 50

 Các biểu tượng có thể khác nhau trên các máy tính phụ thuộc vào

chương trình được cài đặt hoặc tùy biến của người dùng

 Có 2 loại biểu tượng :

 Shortcut

 Main icon

Trang 51

 Sắp xếp biểu tượng trên Desktop

 Click phải lên vùng trống trên Desktop

 Chọn lệnh Sort by và chọn 1 cách sắp xếp

Trang 52

Chapter 5

53

 Desktop Icon

 Thay đổi cách hiển thị Icon

 Click phải lên vùng trống trên Desktop

 Chọn lệnh View và chọn 1 cách hiển thị

Trang 53

 Thường được hiển thị ở cuối màn hình Desktop

 Chứa nút Start, các chương trình đang chạy, một đồng hồ ở phía bên phải và các biểu tượng chương trình chạy nền.

 Một số thao tác trên thanh Taskbar

 Thay đổi kích thước, khóa thanh Taskbar

 Định vị thanh Taskbar

 Ẩn hiện tự động

 Thay đổi biểu tượng

 Gom nhóm biểu tượng

 Mở / tắt Areo Peek

Trang 54

Chapter 5

55

My Computer

• Truy cập các ổ đĩa logic trên máy tính

• Truy cập các chức năng quản lý hệ thống

• Truy cập thông tin cấu hình hệ thống

Trang 55

Trang 56

Trang 57

• Cấu hình ngày giờ

• Tạo account người dùng

• Tháo gỡ ứng dụng

Trang 58

ITE PC v4.0

IT Essentials: PC Hardware and Software v4.0

Kết thúc chương 4

Định dạng
Số trang	58
Dung lượng	0,99 MB