Hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Hải Phòng.docx

Hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Hải Phòng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO, quá trình sàng lọc và cạnhtranh lẫn nhau giữa các doanh nghiệp là tất yếu xảy ra Để thắng trong cạnhtranh, doanh nghiệp phải hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả Muốn vậy,các nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải đưa ra được các quyết định tối ưu trên cơ

sở các thông tin tài chính được phân tích đầy đủ và kịp thời

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Công ty cổ phần vận tải và dịch vụPetrolimex Hải Phòng luôn quan tâm tới công tác phân tích tài chính Nhờ đó,công ty đã đạt được những kết quả nhất định trong hoạt động sản xuất kinhdoanh Tuy nhiên, những vướng mắc về nội dung công tác phân tích đang làmhạn chế hiệu quả phân tích tài chính, dẫn đến những đánh giá thiếu chuẩn xác

và kịp thời về tình hình tài chính của công ty

Trong bối cảnh đó, hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty

cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Hải Phòng là một yêu cầu bức thiết

Đề tài “Hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Hải Phòng” được lựa chọn nghiên cứu nhằm góp

phần đáp ứng đòi hỏi trên của thực tiễn

vụ Petrolimex Hải Phòng

- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác phântích tài chính tại công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Hải Phòng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu: Những nội dung cơ bản về công tác phân tích tài

chính của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường

Phạm vi nghiên cứu: Công tác phân tích tài chính trên giác độ của nhà

quản lý và các chủ sở hữu tại công ty cổ phần vận tải và dịch vụ PetrolimexHải Phòng

4 Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình thực hiện luận văn, những phương pháp nghiên cứuchủ yếu được sử dụng là:

- Phương pháp duy vật lịch sử, biện chứng, thống kê, phân tích, tổnghợp,…

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế

- Sử dụng bảng biểu, đồ thị minh hoạ

5 Kết cấu luận văn

Ngoài lời mở đầu, mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danhmục chữ viết tắt, phụ lục, luận văn có bố cục như sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng công tác phân tích tài chính tại công ty cổ phần vận tải và và dịch vụ Petrolimex Hải Phòng

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại công ty

cổ phần vận tải và và dịch vụ Petrolimex Hải Phòng

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC PHÂN

TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

1.1 Vai trò của công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

1.1.1 Khái quát hoạt động tài chính doanh nghiệp

Khái niệm và phân loại doanh nghiệp

Doanh nghiệp là chủ thể kinh tế độc lập, có tư cách pháp nhân, hoạtđộng kinh doanh trên thị trường nhằm làm tăng giá trị của chủ sở hữu

Theo luật doanh nghiệp năm 2005: Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế cótên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanhtheo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinhdoanh Các loại hình doanh nghiệp bao gồm:

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên:

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên là doanh nghiệp do một

tổ chức hoặc một cá nhân làm chủ sở hữu (sau đây gọi là chủ sở hữu công ty);chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản kháccủa công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên không được quyền pháthành cổ phần

Công ty Trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên:

Công ty Trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên là doanh nghiệp,trong đó:

• Thành viên có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng thành viên khôngvượt quá năm mươi;

• Thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản sảnkhác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn cam kết góp vào doanh nghiệp

Công ty Trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên không được quyềnphát hành cổ phần

Công ty cổ phần:

Công ty cổ phần là doanh nghiệp, trong đó:

• Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần

• Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là ba

và không hạn chế số lượng tối đa

• Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sảnkhác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp

Công ty cổ phần có quyền phát hiện chứng khoán các loại để huy độngvốn

Công ty hợp danh:

Công ty hợp danh là doanh nghiệp trong đó:

• Phải có ít nhất hai thành viên là chủ sở hữu chung của công ty, cùngnhau kinh doanh dưới một tên chung (sau đây gọi là thành viên hợp danh);ngoài các thành viên hợp danh có thể có thành viên góp vốn;

• Thành viên hợp danh phải là cá nhân, chịu trách nhiệm bằng toàn bộtài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty

• Thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công tytrong phạm vi số vốn đã góp vào công ty

Công ty hợp danh không được quyền phát hành bất kỳ loại chứngkhoán nào

Doanh nghiệp tư nhân:

Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tựchịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanhnghiệp

Doanh nghiệp tư nhân không được quyền phát hành bất kỳ loại chứngkhoán nào Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân.

Hoạt động tài chính doanh nghiệp

Hoat động tài chính của doanh nghiệp là hoạt động nhằm giải quyết cácmối quan hệ tài chính (mối quan hệ biểu hiện dưới hình thái tiền tệ) phát sinhtrong quá trình sản xuất kinh doanh

Các quan hệ tài chính doanh nghiệp chủ yếu bao gồm:

Quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước: Đây là mối quan hệ phát

sinh khi doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước, khi Nhànước góp vốn vào doanh nghiệp

Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tài chính:

Thị trường tài chính là thị trường giao dịch các loại tài sản tài chínhnhư cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu, Thành phần tham gia giao dịch trên thịtrường tài chính bao gồm: hộ gia đình, doanh nghiệp, các tổ chức tài chínhtrung gian và chính phủ là những người tham gia mua và bán các loại tài sảntài chính – hàng hoá của thị trường tài chính Như vậy, doanh nghiệp có thểmua và bán các loại hàng hoá của thị trường tài chính như cổ phiếu, tráiphiếu, để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn, dài hạn hoặc đầu tư số tiền tạm thờinhàn rỗi chưa sử dụng đến

Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường đầu vào và đầu ra về hàng hoá, dịch vụ: Trong nền kinh tế, doanh nghiệp có quan hệ chặt chẽ với các

doanh nghiệp khác trên thị trường hàng hóa, dịch vụ Đây là những thị trường

mà tại đó doanh nghiệp tiến hành mua sắm vật tư, máy móc thiết bị, nhàxưởng, tìm kiếm lao động,…Điều quan trọng là thông qua thị trường, doanhnghiệp có thể xác định được nhu cầu hàng hóa và dịch vụ cần thiết cung ứng.Trên cơ sở đó, doanh nghiệp hoạch định ngân sách đầu tư, kế hoạch sản xuất,tiếp thị nhằm thỏa mãn nhu cầu thị trường

Quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp: Đây là quan hệ giữa các bộ phận

sản xuất kinh doanh, giữa cổ đông và người quản lý, giữa cổ đông và chủ nợ,giữa quyền sử dụng vốn và quyền sở hữu vốn Các mối quan hệ này được thểhiện thông qua hàng loạt chính sách của doanh nghiệp như: chính sách cổ tức(phân phối thu nhập), chính sách đầu tư, chính sách về cơ cấu vốn, chi phí,…

1.1.2 Vai trò của công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

1.1.2.1 Khái niệm và quy trình công tác phân tích tài chính

Phân tích tài chính là quá trình thu thập và xử lý các dữ liệu và sự kiệntài chính thông qua các kỹ thuật và công cụ thích hợp để tạo ra thông tin tàichính có giá trị nhằm rút ra các kết luận hoặc ra các quyết định tài chính Nóingắn gọn, phân tích tài chính là một quá trình bao gồm năm khâu cơ bản:

(1) Xác định mục tiêu phân tích tài chính

(2) Thu thập dữ liệu

(3) Xác định phương pháp phân tích

(4) Thực hiện phân tích

(5) Đánh giá công tác phân tích tài chính và đưa ra quyết định tài chính

1.1.2.2 Vai trò của công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tài chính có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác quản lýtài chính doanh nghiệp, nó giúp các đối tượng quan tâm nắm bắt được tìnhhình tài chính doanh nghiệp, từ đó đưa ra các quyết định kịp thời và đúng đắn.Trong hoạt động kinh doanh, các doanh nghiệp thuộc các loại hình sở hữukhác nhau đều bình đẳng trước pháp luật trong việc lựa chọn ngành nghề, lĩnhvực kinh doanh Do vậy sẽ có nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tàichính doanh nghiệp như: Chủ doanh nghiệp, nhà tài trợ, nhà cung cấp, kháchhàng,…kể cả các cơ quan quản lý Nhà Nước và người làm công Mỗi đốitượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các giác độkhác nhau

Phân tích tài chính đối với nhà quản lý doanh nghiệp

Như đã đề cập ở trên, phân tích tài chính là quá trình thu thập và xử lýnhằm đem lại thông tin cho nhà quản lý để nhà quản lý có thể ra quyết định

Và mục tiêu của việc ra các quyết định là nhằm mục tiêu cuối cùng của doanhnghiệp là tối đa hoá giá trị cho chủ sở hữu Như vậy, thông tin tài chính khôngnhững cung cấp cho nhà lãnh đạo doanh nghiệp cái nhìn tổng quát về sứckhoẻ tài chính của doanh nghiệp mà còn giúp lãnh đạo doanh nghiệp đưa cácquyết định đầu tư, tài trợ và phân phối lợi nhuận kịp thời và đúng đắn

Phân tích tài chính đối với nhà đầu tư vào doanh nghiệp

Đối với nhà đầu tư, cũng như lãnh đạo doanh nghiệp, mục tiêu cuốicùng của họ là tối đa hoá giá trị của chủ sở hữu và thông tin tài chính với cácchỉ tiêu giá trị thị trường của doanh nghiệp và cụ thể hơn là giá trị của cổphiếu công ty trên thị trường, nếu doanh nghiệp là công ty có cổ phiếu đượcgiao dịch trên thị trường chứng khoán; khả năng sinh lời của doanh nghiệp sẽgiúp nhà đầu tư đưa ra được các quyết định đầu tư hiệu quả vào doanhnghiệp

Phân tích tài chính đối với các chủ nợ của doanh nghiệp

Chủ nợ của doanh nghiệp luôn quan tâm đến khả năng trả nợ của doanhnghiệp và thông tin tài chính, cụ thể là thông tin về khả năng thanh toán vàkhả năng sinh lời của doanh nghiệp sẽ giúp chủ nợ của doanh nghiệp đưa racác quyết định cho vay hợp lý với tình hình tài chính của doanh nghiệp

Phân tích tài chính đối với các cơ quan quản lý Nhà nước

Dựa vào các thông tin tài chính, các cơ quan quản lý của Nhà Nướcđánh giá, kiểm tra, kiểm soát các hoạt động kinh doanh, hoạt động tài chínhtiền tệ của doanh nghiệp có tuân thủ theo đúng chính sách, chế độ và pháp

luật quy định không, tình hình hạch toán và thực hiện nghĩa vụ với ngân sáchNhà nước như thế nào.

Phân tích tài chính đối với người lao động

Người lao động trong doanh nghiệp cũng rất quan tâm tới các thông tintài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là khả năng sinh lời Bởi vì kết quả hoạtđộng sản xuất kinh doanh có tác động trực tiếp tới tiền lương của người laođộng Ngoài ra trong những doanh nghiệp cổ phần người lao động tham giagóp vốn mua cổ phần, như vậy họ cũng là những người chủ doanh nghiệp nên

có quyền lợi và trách nhiệm gắn với doanh nghiệp

Như vậy ta thấy được tầm quan trọng của phân tích tài chính đối vớicác thành phần khác nhau có liên quan đến doanh nghiệp Phân tích tài chínhgiúp người sử dụng thông tin từ các góc độ khác nhau vừa đánh giá toàn diện,tổng hợp, khái quát lại vừa xem xét một cách chi tiết hoạt động tài chínhdoanh nghiệp, tìm ra những điểm mạnh điểm yếu về hoạt động sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp để nhận biết, phán đoán, dự báo và đưa ra nhữngquyết định tài chính, quyết định tài trợ và đầu tư phù hợp

1.2 Nội dung công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

1.2.1 Mục tiêu phân tích

Phân tích tài chính nhằm hai mục tiêu cơ bản:

Thứ nhất, rút ra được kết luận về một thực trạng hay một tình hình tài

chính Chẳng hạn, mục tiêu của phân tích báo cáo tài chính là rút ra được kếtluận rằng tình hình tài chính của doanh nghiệp như thế nào (tốt hay khôngtốt), hoạt động của doanh nghiệp ra sao (hoạt động hiệu quả hay không hiệuquả)

Thứ hai, tạo ra thông tin phục vụ cho việc ra quyết định tài chính.

Chẳng hạn, phân tích cơ cấu tài sản và cơ cấu vốn trong bảng cân đối kế toán

doanh nghiệp, xem xét tỷ trọng của từng loại tài sản trong tổng tài sản, nguồntài trợ cho từng loại tài sản như vậy là hợp lý chưa và cần phải điều chỉnh nhưthế nào để đảm bảo sự phù hợp khi phân bổ nguồn cho các loại tài sản và tănghiệu quả sử dụng của từng loại.

1.2.2 Thu thập dữ liệu

Dữ liệu (data) là những số liệu hay sự kiện chúng ta có thể thu thập đểđưa vào xử lý và phân tích nhằm tạo ra thông tin (infomation) tài chính

Nhà phân tích tài chính sử dụng mọi nguồn dữ liệu có khả năng lý giải

và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính doanh nghiệp, phục vụ cho việc

ra quyết định tài chính Nó bao gồm cả những dữ liệu nội bộ doanh nghiệpđến những thông tin bên ngoài như các thông tin liên quan đến môi trườngkinh tế nói chung, các dữ liệu liên quan đến ngành

1.2.2.1 Các dữ liệu bên ngoài doanh nghiệp

Các dữ liệu liên quan đến môi trường kinh tế chung

Là các dữ liệu về tình hình kinh tế có ảnh hưởng đến hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp Sự suy thoái hoặc tăng trưởng của nềnkinh tế có tác động mạnh mẽ đến cơ hội kinh doanh, đến sự biến động giá cảcủa các yếu tố đầu vào và thị trường tiêu thụ sản phẩm đầu ra từ đó tác độngđến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Khi các tác động diễn ra theo chiềuhướng có lợi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sẽ được mở rộng lợinhuận tăng, ngược lại khi những biến động của tình hình kinh tế là bất lợi sẽảnh hưởng xấu đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Vì vậy để đánh giákhách quan và chính xác về tình hình hoạt động của doanh nghiệp chúng taphải xem xét cả các dữ liệu kinh tế bên ngoài có liên quan

Các dữ liệu liên quan đến ngành

Nội dung nghiên cứu trong phạm vi ngành là việc đặt sự phát triển củadoanh nghiệp trong mối liên hệ với các hoạt động chung của ngành

Đặc điểm ngành liên quan đến tính chất của các sản phẩm, quy trình kỹthuật áp dụng, cơ cấu sản xuất, nhịp độ phát triển của các chu kỳ kinh tế, sựthay đổi công nghệ, chiến lược cạnh tranh, khuynh hướng tiêu dùng tương lai,

…

Dữ liệu theo ngành kinh tế đặc biệt là hệ thống chỉ tiêu trung bìnhngành là cơ sở tham chiếu để người phân tích có thể đánh giá, kết luận chínhxác về tình hình tài chính doanh nghiệp

1.2.2.2 Các dữ liệu nội bộ doanh nghiệp

Các dữ liệu nội bộ doanh nghiệp bao gồm hệ thống các báo cáo tàichính, báo cáo kiểm toán, thông tin từ hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tinquản lý khác, … trong đó hệ thống các báo cáo tài chính doanh nghiệp lànhững nguồn dữ liệu đặc biệt quan trọng

Báo cáo tài chính là những báo cáo được lập dựa vào phương pháp kếtoán tổng hợp số liệu từ sổ sách kế toán, theo các chỉ tiêu tài chính phát sinhtại những thời điểm hoặc thời kỳ nhất định

Các báo cáo tài chính phản ánh một cách hệ thống tình hình tài sản củađơn vị tại những thời điểm, kết quả hoạt động kinh doanh và tình hình sửdụng vốn trong những thời kỳ nhất định; đồng thời được giải trình, giúp chocác đối tượng sử dụng thông tin tài chính hiểu rõ bản chất kinh tế các hoạtđộng của công ty và đưa ra các quyết định đúng đắn liên quan

Hệ thống báo cáo tài chính ở nước ta bao gồm:

- Bảng cân đối kế toán Mẫu số B01-DN

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Mẫu số B02-DN

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ Mẫu số B03-DN

- Bản thuyết minh các báo cáo tài chính Mẫu số B09-DN

Bảng cân đối kế toán

Khái niệm

Bảng cân đối kế toán là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tổng quáttoàn bộ giá trị tài sản hiện có và nguồn hình thành tài sản đó của doanhnghiệp tại một thời điểm nhất định.

(Bảng cân đối kế toán là một tóm tắt định lượng (bằng số) tình trạng tàichính của một doanh nghiệp ở một thời điểm nhất định mà chúng bao gồmcác tài sản, các khoản nợ và vốn chủ sở hữu,…)

Ý nghĩa

Căn cứ vào Bảng cân đối kế toán có thể đánh giá sự phân bổ nguồn tàichính ngắn hạn, dài hạn của công ty có phù hợp với cơ cấu tài sản của công tyhay không? Tính thanh khoản của công ty ra sao? Từ đó đưa ra các quyết địnhtài chính như thế nào?

Kết cấu

Bảng cân đối kế toán được chia làm 2 vế: một vế là tài sản và một vế lànguồn vốn Hai vế của bảng cân đối kế toán phải luôn cân bằng

- Vế tài sản bao gồm tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn: Tài sản ngắn

hạn phản ánh các khoản mục được sắp xếp theo thứ tự tính thanh khoản giảm

dần Chúng bao gồm: tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản

phải thu, hàng tồn kho Tài sản dài hạn thường ít có tính thanh khoản như: tài

sản cố định, đầu tư dài hạn, tài sản dài hạn khác

- Vế nguồn vốn cho thấy nguồn tiền nào dùng để mua tài sản, bao gồm

nợ phải trả và vốn chủ sở hữu Nợ phải trả gồm nợ ngắn hạn và nợ dài hạn.

Vốn chủ sở hữu gồm vốn đầu tư của chủ sở hữu, lợi nhuận giữ lại, các quỹcủa doanh nghiệp,

Đặc điểm cần lưu ý của bảng cân đối kế toán xét trên góc độ tài chính

Bảng cân đối kế toán không cho thấy giá trị thực và hiện tại của công

ty, không cho thấy thực chất cấu trúc tài sản và nguồn lực công ty

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Khái niệm

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là một sự hạch toán doanh thu,chi phí và lợi nhuận ròng trong một khoảng thời gian nhất định (kỳ kế toán).Bao gồm: hạch toán doanh thu, chi phí và lợi nhuận ròng của hoạt động bánhàng và cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính và hoạt động khác

Chi phí quản lý doanh nghiệp

Lợi nhuận trước thuế và lãi (EBIT) → Thuộc về công ty

Lãi vay (đối tượng người cho vay)

Lợi nhuận trước thuế (EBT)

Thuế (Chính phủ)

Lợi nhuận sau thuế (EAT) → Thuộc về chủ sở hữu

Cổ tức ưu đãi (Thuộc về chủ sở hữu cổ phiếu ưu đãi)

Lợi nhuận ròng sau khi trả cổ tức ưu đãi

Cổ tức cho cổ phiếu thường (Thuộc chủ sở hữu cổ phiếu thường)

Lợi nhuận giữ lại

Đặc điểm cần lưu ý của báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh xét dưới góc độ tài chính

- Không thể hiện được dòng tiền thực thu và thực chi

- Doanh thu, chi phí bị tác động nhiều bởi phương pháp hạch toán do

đó lợi nhuận hoạt động ghi trong báo cáo chưa thực sự phản ánh bản chất kinh

tế lợi nhuận của công ty so với các doanh nghiệp khác

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Khái niệm

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là báo cáo tài chính cung cấp những thôngtin về những luồng tiền vào, ra của tiền và coi như tiền, những khoản đầu tưngắn hạn có tính chất lưu động cao, có thể nhanh chóng và sẵn sàng chuyểnđổi thành tiền

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là báo cáo trình bày tình hình số dư tiền đầu

kỳ, tình hình các dòng tiền thu vào, chi ra và tình hình số dư tiền cuối kỳ củacông ty

Ý nghĩa

- Cho thấy sự lưu chuyển tiền mặt cho 3 hoạt động chính của mộtdoanh nghiệp, đó là hoạt động kinh doanh, hoạt động đầu tư và hoạt động tàichính

- Cho thấy khả năng tạo ra tiền mặt hiện nay và trong tương lai củadoanh nghiệp

- Cho thấy khả năng trả nợ và khả năng chi trả cổ tức bằng tiền mặt củadoanh nghiệp

- Cho thấy sự thay đổi tài sản ròng của công ty

- Cho thấy nhu cầu tài trợ từ nguồn tài chính bên ngoài công ty

Kết cấu

Những luồng tiền vào, ra và các khoản coi như tiền được tổng hợp vàchia thành 3 nhóm: lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động sản xuất kinh doanh, lưuchuyển tiền tệ từ hoạt động đầu tư và lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động tàichính

Doanh nghiệp phải báo cáo dòng tiền hoạt động theo một trong haiphương pháp sau:

- Phương pháp trực tiếp

- Phương pháp gián tiếp

Còn đối với dòng tiền đầu tư và dòng tiền tài trợ thì lập theo phươngpháp trực tiếp

Đặc điểm cần lưu ý của báo cáo lưu chuyển tiền tệ xét dưới góc độ tài chính

Tiền mặt tạo ra từ hoạt động kinh doanh chính của doanh nghiệp là đặcbiệt quan trọng vì hoạt động chính tạo ra tiền mặt cho một doanh nghiệpchính là hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó, mặt khác hoạt động tàichính tạo ra tiền nhưng nếu hoạt động kinh doanh chính không tạo ra tiền mặtthì sẽ không thể tồn tại hoạt động tài chính

Thuyết minh báo cáo tài chính

Khái niệm

Bản thuyết minh báo cáo tài chính là một bộ phận hợp thành không thểtách rời của báo cáo tài chính doanh nghiệp dùng để mô tả mang tính tườngthuật hoặc phân tích chi tiết các thông tin số liệu đã được trình bày trong bảngcân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyểntiền tệ

Ý nghĩa

Thuyết minh báo cáo tài chính được lập nhằm cung cấp các thông tin

về tình hình sản xuất kinh doanh chưa có trong hệ thống các báo cáo tàichính, đồng thời giải thích thêm một số chỉ tiêu mà trong các báo cáo tàichính chưa được trình bày, giải thích một cách rõ rang và cụ thể

Mối quan hệ giữa các báo cáo tài chính

Mối quan hệ giữa bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu

Tài sản = Nợ phải trả + Vốn góp + Lợi nhuận giữ lại

Tài sản = Nợ phải trả + Vốn góp + Lợi nhuận ròng - Cổ tức

Tài sản = Nợ phải trả + Vốn góp + Doanh thu – Chi phí - Cổ tức

Mối quan hệ giữa bảng cân đối kế toán,báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ

- Cả 3 báo cáo tài chính này được lập dựa trên cùng một thông tin liênquan đến các giao dịch trong hoạt động của một doanh nghiệp, tuy nhiênchúng được trình bày dưới các góc độ khác nhau, chúng là một thể thốngnhất, không thể thay thế nhau được, mỗi báo cáo có ý nghĩa riêng của nó

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ thểhiện hoạt động của một doanh nghiệp trong một thời đoạn, kết quả của cáchoạt động này sẽ làm thay đổi báo cáo cân đối kế toán giữa đầu kỳ và cuối kỳ

Tuy vậy, các thông tin có được từ các báo cáo tài chính vẫn chưa đủ

để các đối tượng quan tâm đưa ra quyết định vì Báo cáo tài chính chưa phản

ánh đúng thực trạng kinh tế của một doanh nghiệp, bởi:

- Báo cáo tài chính chỉ thể hiện các giá trị đo được bằng tiền (lý do đểcần thuyết minh tài chính đi kèm) những chưa đề cập đến đội ngũ quản trị vàchuyên gia giỏi, nền tảng khách hàng,…

- Nhiều giá trị là giá trị sổ sách không phải giá thực tế như hàng tồnkho là một ví dụ điển hình.

- Nhiều giá trị có tính ước lượng như: giảm giá trị tài sản do hư hại, chiphí tái cấu trúc doanh nghiệp, phương pháp khấu hao,…

- Nhiều giá trị có thể thay đổi một cách cố ý như: ghi nhận doanh thu,chọn hoặc thay đổi phương pháp kế toán (LIFO hay FIFO), chọn thời điểmthanh lý tài sản hay đóng cửa một bộ phận

Do đó, bộ phận phân tích tài chính phải kết hợp nhiều nguồn thông tin:

- Hệ thống báo cáo tài chính gồm: Bảng cân đối kế toán, báo cáo kếtquả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ và thuyết minh báo cáotài chính

- Báo kiểm toán độc lập

- Thông tin từ hệ thống kiểm soát nội bộ

- Các thông tin về quản lý, định hướng phát triển của doanh nghiệp, thịphần mà doanh nghiệp đang chiếm lĩnh, việc đa dạng hóa các hoạt động kinhdoanh, hoạt động nghiên cứu phát triển, triển vọng kinh tế ngắn, trung, dàihạn,…

- Thông tin từ báo chí và tạp chí chuyên ngành

- Thông tin liên quan đến môi trường kinh tế nói chung

- Thông tin liên quan đến ngành

1.2.3 Phương pháp phân tích

Phương pháp phân tích là các công cụ được áp dụng để xử lý và phântích dữ liệu nhằm tạo ra thông tin tài chính Các phương pháp được sử dụngnhư: phân tích tỷ số tài chính, phân tích xu hướng, phân tích cơ cấu của cácbáo cáo tài chính

1.2.3.1 Phân tích tỷ số

Phân tích tỷ số tài chính là kỹ thuật phân tích căn bản và quan trọngnhất của phân tích báo cáo tài chính Phân tích các tỷ số tài chính liên quanđến việc xác định và sử dụng các tỷ số tài chính để đo lường và đánh giá tìnhhình hoạt động tài chính của công ty

Có nhiều loại tỷ số tài chính khác nhau:

- Dựa vào cách thức sử dụng số liệu để xác định, tỷ số tài chính có thểchia thành ba loại: tỷ số tài chính xác định từ bảng cân đối kế toán, tỷ số tàichính xác định từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và tỷ số tài chính xácđịnh từ cả hai báo cáo vừa nêu trên

- Dựa vào mục tiêu phân tích, các tỷ số tài chính có thể chia thành: các

tỷ số về khả năng thanh toán, các tỷ số về năng lực hoạt động kinh doanh, các

tỷ số về khả năng sinh lời, …

Tuy nhiên, các tỷ số tài chính tự nó không có ý nghĩa mà chỉ có ý nghĩakhi được so sánh với các tỷ số thực tế trước đây, các tỷ số chuẩn mực đã đượcđịnh ra trước đó, các số tỷ số bình quân của ngành

1.2.3.2 Phân tích xu hướng

Phân tích xu hướng là kỹ thuật phân tích bằng cách so sánh các tỷ số tàichính của công ty qua nhiều năm để thấy được xu hướng tốt lên hay xấu đicủa các tỷ số tài chính Sau khi tính toán các tỷ số, thay vì so sánh các tỷ sốnày với bình quân ngành, chúng ta còn có thể so sánh các tỷ số của các nămvới nhau và so sánh qua nhiều năm

1.2.3.3 Phân tích cơ cấu

Phân tích là kỹ thuật phân tích dùng để xác định khuynh hướng thayđổi của từng khoản mục trong báo cáo tài chính Đối với báo cáo kết quả hoạtđộng kinh doanh, phân tích cơ cấu được thực hiện bằng cách tính và so sánh

tỷ trọng của từng khoản mục so với doanh thu qua các năm để thấy đượckhuynh hướng thay đổi của từng khoản mục Tương tự trong phân tích cơ cấu

bảng cân đối kế toán chúng ta cũng tính toán và so sánh tỷ trọng của từngkhoản mục tài sản với tổng tài sản và từng khoản mục của nguồn vốn so vớitổng nguồn vốn.

Ưu điểm của phân tích cơ cấu là cung cấp cơ sở so sánh từng khoảnmục của từng báo cáo hoặc so sánh giữa các công ty với nhau, đặc biệt là khi

so sánh giữa các công ty có quy mô khác nhau

1.2.3.3 Phân tích Dupont

Phương pháp Dupont là phương pháp phân tích nhằm đánh giá sự tácđộng tương hỗ giữa các tỷ số tài chính, biến một chỉ tiêu tổng hợp thành mộthàm số của một loạt các biến số

Theo phương pháp này, người phân tích có thể tách riêng, phân tích tácđộng của từng yếu tố (biến số) tới chỉ tiêu tài chính tổng hợp như thế nào là

có lợi hay bất lợi, từ đó có thể đưa ra quyết định tài chính phù hợp với tìnhhình thực tế của doanh nghiệp Vì vậy, phương pháp này còn gọi là phươngpháp tách đoạn

Các tỷ số tài chính được trình bày ở trên đều ở dạng một phân số Điều

đó có nghĩa là mỗi tỷ số tài chính sẽ tăng hay giảm thuộc vào hai nhân tố: làmẫu số và tử số của phân số đó Mặt khác, các tỷ số tài chính còn ảnh hưởnglẫn nhau Hay nói cách khác, một tỷ số tài chính lúc này được trình bày bằngtích một vài tỷ số khác

Cụ thể, phân tích Dupont là kỹ thuật phân tích bằng cách chia tỷ sốROA và ROE thành những bộ phận có liên hệ với nhau để đánh giá tác độngcủa từng bộ phận lên kết quả sau cùng Kỹ thuật này thường được sử dụng bởicác nhà quản lý trong nội bộ công ty để có cái nhìn cụ thể và ra quyết địnhxem nên cải thiện tình hình tài chính công ty bằng cách nào Ví dụ với chỉ tiêudoanh lợi trên vốn chủ sở hữu như sau:

Lợi nhuận sau thuế

- Tổng nợphải trảbình quân

Lợi nhuận sau thuế

Tổng tài sản bình quân

Tổng tàisản bìnhquân

phải trảbình quânTổng tài sản bình quân

Lợi nhuận sau thuế Doanh thu thuần 1

Doanh thu thuần Tổng tài sản bình quân 1- Hệ số nợ

Như vậy, vận dụng phương pháp Dupont có thể giúp ta phân tíchnhững nguyên nhân tác động tới doanh lợi trên tài sản đó là: Tỷ số sinh lợitrên doanh thu, hiệu suất sử dụng tổng tài sản, hiệu suất sử dụng vốn chủ sởhữu Từ đó, có giải pháp tài chính thích hợp để tác động tới từng yếu tố gâyảnh hưởng nhằm làm tăng hệ số này

1.2.4 Thực hiện phân tích

1.2.4.1 Phân tích khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp

Phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn trong doanh nghiệp

Phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn là xem xét và đánh giá

sự thay đổi các chỉ tiêu cuối kỳ so với đầu kỳ trên Bảng cân đối kế toán vềnguồn vốn và sử dụng vốn của doanh nghiệp

Để tiến hành phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn trước tiên,người ta trình bày Bảng cân đối kế toán dưới dạng bảng cân đối báo cáo (trìnhbày 1 phía) từ tài sản đến nguồn vốn Sau đó so sánh số liệu cuối kỳ so vớiđầu kỳ trong từng chỉ tiêu của bảng cân đối để xác định tình hình tăng giảmvốn trong doanh nghiệp theo nguyên tắc:

+ Sử dụng vốn là tăng tài sản, giảm nguồn vốn

+ Nguồn vốn là giảm tài sản, tăng nguồn vốn

+ Nguồn vốn và sử dụng vốn phải cân đối với nhau

Cuối cùng tiến hành sắp xếp các chỉ tiêu về nguồn vốn và sử dụng vốntheo những trình tự nhất định tùy theo mục tiêu phân tích và phản ánh vàomột bảng biểu theo mẫu sau:

Biểu 1.1: Bảng kê diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn

Phân tích cơ cấu tài sản và cơ cấu vốn của doanh nghiệp

Phân tích cơ cấu tài sản và cơ cấu vốn của doanh nghiệp ngoài việc sosánh cuối kỳ so với đầu kỳ về số tuyệt đối và tỷ trọng, ta còn phải so sánh,đánh giá tỷ trọng từng loại tài sản và nguồn vốn chiếm trong tổng số và xuhướng biến động của chúng

Đầu tiên ta chuyển bảng cân đối kế toán dưới dạng 1 phía theo hìnhthức Bảng cân đối báo cáo Trên dòng ta liệt kê toàn bộ tài sản và nguồn vốn

đã được chuẩn hóa Trên cột ta xác định số đầu năm, cuối kỳ theo lượng và tỷtrọng của từng loại so với tổng số và có thêm cột so sánh cuối kỳ so với đầu

kỳ về cả lượng và tỷ lệ phần trăm thay đổi Sau đó tiền hành tính toán phântích và đánh giá thực trạng về nguồn vốn và tài sản của doanh nghiệp theonhững tiên thức nhất định của doanh nghiệp và ngành

Biểu 1.2: Bảng phân tích cơ cấu tài sản và cơ cấu vốn

so với các doanh nghiệp khác

Biểu 1.3: Bảng phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Lượng Tỷ trọng Lượng Tỷ trọng Lượng trọng Tỷ

1 Doanh thu thuần

1.2.4.2 Phân tích các tỷ số tài chính đặc trưng của doanh nghiệp

 Nhóm tỷ số về khả năng thanh toán

Nhóm tỷ số về khả năng thanh toán đo lường khả năng thanh toán củamột công ty Nhóm tỷ số này gồm có: Tỷ số thanh toán tổng quát, tỷ số thanhtoán hiện thời, tỷ số thanh toán nhanh và tỷ số thanh toán tức thời

* Tỷ số thanh toán tổng quát

Tỷ số thanh toán tổng quát là mối quan hệ giữa tổng tài sản mà doanhnghiệp đang quản lý sử dụng với tổng nợ phải trả Tỷ số này phản ánh mộtđồng nợ của doanh nghiệp được đảm bảo bằng bao nhiêu đồng tài sản

Tổng tài sản của doanh nghiệp

Tỷ số thanh toán tổng quát =

Tổng số nợ của doanh nghiệp Nếu tỷ số này lớn nó phản ánh khả năng thanh toán của doanh nghiệp

là tốt và ngược lại Như vậy tỷ số này cho biết nhìn chung doanh nghiệp cókhả năng chi trả các khoản nợ phải thanh toán hay không? Trong tổng nợcũng có những khoản chưa đến hạn trả, đã đến hạn trả hoặc quá hạn Do đó tỷ

số này dùng để xem xét một cách chung nhất khả năng thanh toán làm cơ sởđánh giá doanh nghiệp mà thôi.

Tỷ số thanh toán hiện thời: Một trong những thước đo khả năng thanh

toán của một công ty được sử dụng rộng rãi nhất là tỷ số thanh toán hiện thời

Nợ ngắn hạn là các khoản nợ phải trả trong năm bao gồm: vay ngắnhạn, vay dài hạn đến hạn trả và các khoản phải trả khác

Tỷ số thanh toán hiện thời cho thấy công ty có bao nhiêu tài sản có thểchuyển đổi thành tiền mặt để đảm bảo thanh toán các khoản nợ ngắn hạn Tỷ

số này đo lường khả năng trả nợ của công ty Tỷ số này được chấp nhận haykhông tùy thuộc vào sự so sánh với tỷ số thanh toán của các công ty cạnhtranh hoặc so với các năm trước để thấy được sự tiến bộ hoặc giảm sút Nếu

tỷ số thanh toán hiện thời giảm cho thấy khả năng thanh toán giảm và cũng làdấu hiệu báo trước những khó khăn về tài chính sẽ xảy ra

Nếu tỷ số thanh toán hiện thời cao điều đó có nghĩa là công ty luôn sẵnsàng thanh toán các khoản nợ Tuy nhiên, nếu tỷ số thanh toán hiện thời quácao sẽ làm giảm hiệu quả hoạt động vì công ty đã đầu tư quá nhiều vào tài sảnngắn hạn hay nói cách khác việc quản lý tài sản ngắn hạn không hiệu quả (vídụ: có quá nhiều tiền mặt nhàn rỗi, nợ phải đòi, hàng tồn kho ứ đọng) Mặtkhác, khi xác định tỷ số thanh toán hiện thời chúng ta đã tính cả giá trị hàngtồn kho trong giá trị tài sản ngắn hạn đảm bảo cho nợ ngắn hạn Tuy nhiện,trên thực tế hàng tồn kho kém thanh khoản hơn vì phải mất nhiều thời gian và

chi phí tiêu thụ mới có thể chuyển thành tiền, nhất là hàng tồn kho ứ đọng,kém phẩm chất Vì thế, trong nhiều trường hợp, tỷ số thanh toán hiện thờikhông phản ánh chính xác khả năng thanh toán của công ty, tỷ số thanh toánnhanh nên được sử dụng.

Tỷ số thanh toán nhanh: Tỷ số thanh toán nhanh được tính toán dựa

trên những tài sản ngắn hạn có thể nhanh chóng chuyển đổi thành tiền, đôi khichúng được gọi là “tài sản có tính thanh khoản”, “tài sản có tính thanh khoản”bao gồm tất cả tài sản ngắn hạn trừ hàng tồn kho

Tài sản ngắn hạn – Hàng tồn kho

Tỷ số thanh toán nhanh =

Nợ ngắn hạn

Tỷ số này cho thấy khả năng thanh toán thực sự của một công ty

Tỷ số khả năng thanh toán lãi vay: Lãi vay hàng năm là chi phí tài

chính cố định và chúng ta muốn biết công ty sẵn sàng trả lãi đến mức nào Cụthể hơn chúng ta muốn biết rằng liệu số vốn đi vay có thể sử dụng tốt đếnmức nào, có thể đem lại khoản lợi nhuận bao nhiêu và đủ bù đắp lãi vay haykhông Tỷ số này dùng để đo mức độ mà lợi nhuận phát sinh do sử dụng vốn

để đảm bảo trả lãi vay hàng năm như thế nào Nếu công ty quá yếu về mặtnày, các chủ nợ có thể đi đến kiện tụng và tuyên bố phá sản

Lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT)

Tỷ số khả năng thanh toán lãi vay =

Chi phí lãi vayTrong công thức trên, phần tử số phản ánh số tiền mà công ty có thểđược sử dụng để trả lãi vay trong năm Ở đây phải lấy tổng số lợi nhuận trướcthuế và lãi vay vì lãi vay được tính vào chi phí trước khi tính thuế thu nhậpdoanh nghiệp Phần mẫu số là lãi vay, bao gồm tiền lãi trả cho các khoản vayngắn hạn và dài hạn kể cả lãi do trái phiếu phát hành

 Nhóm tỷ số về quản lý tài sản

Nhóm tỷ số về quản lý tài sản đo lường hiệu quả quản lý tài sản củacông ty, chúng được thiết kế để trả lời câu hỏi: Các tài sản được báo cáo trênbảng cân đối kế toán có hợp lý không hay là quá cao hoặc quá thấp so vớidoanh thu? Nếu công ty đầu tư vào tài sản quá nhiều dẫn đến dư thừa tài sản

và vốn hoạt động sẽ làm cho dòng tiền tự do và giá cổ phiếu giảm Ngược lại,nếu công ty đầu tư quá ít vào tài sản khiến cho không đủ tài sản hoạt động sẽlàm tổn hại đến khả năng sinh lợi và do đó, làm giảm dòng tiền tự do và giá

cổ phiếu Do vậy, công ty nên đầu tư tài sản ở mức độ hợp lý Thế nhưng, nhưthế nào là hợp lý? Muốn biết điều này cần phân tích các tỷ số sau:

Số vòng quay các khoản phải thu – Accounts receivable turnover ratio:

Tỷ số này dùng để đo lường hiệu quả và chất lượng quản lý khoản phảithu Các khoản phải thu là những hóa đơn bán hàng chưa thu tiền về do công

ty thực hiện chính sách bán chịu và các khoản tạm ứng chưa thanh toán,khoản trả trước cho người bán,

Số vòng quay các khoản phải thu được sử dụng để xem xét cẩn thậnviệc thanh toán các khoản phải thu, Khi khách hàng thanh toán tất cả cáchóa đơn của họ, lúc đó các khoản phải thu quay được một vòng

Doanh thu thuần Vòng quay các khoản phải thu =

Các khoản phải thu bình quân

Tỷ số này có thể được thể hiện ở dạng khác đó là tỷ số kỳ thu tiền bìnhquân (average collection period)

Thời gian của kỳ phân tích

Kỳ thu tiền bình quân =

Số vòng quay các khoản phải thu

Số vòng quay các khoản phải thu hoặc kỳ thu tiền bình quân cao haythấp phụ thuộc vào chính sách bán chịu của công ty Nếu số vòng quay thấpthì hiệu quả sử dụng vốn kém do vốn bị chiếm dụng nhiều Nhưng nếu số

vòng quay các khoản phải thu cao quá thì sẽ giảm sức cạnh tranh dẫn đếngiảm doanh thu.

Khi phân tích tỷ số này, ngoài việc so sánh giữa các năm, so sánh vớicác công ty cùng ngành, công ty cần xem xét kỹ lưỡng từng khoản phải thu đểphát hiện những khoản nợ đã quá hạn trả và có biện pháp xử lý

Số vòng quay hàng tồn kho – Inventory turnover ratio: Số vòng quay

hàng tồn kho là một tiêu chuẩn đánh giá công ty sử dụng hàng tồn kho củamình hiệu quả như thế nào Tỷ số này có thể đo lường bằng chỉ tiêu số vòngquay hàng tồn kho trong một năm hoặc số ngày tồn kho

Giá vốn hang bánVòng quay hàng tồn kho =

Thời gian của kỳ phân tích

Số ngày tồn kho =

Số vòng quay hàng tồn kho

Hiệu suất sử dụng tài sản lưu động

Doanh thu thuầnHiệu suất sử dụng tài sản lưu động =

Tài sản lưu động bình quân

Chỉ tiêu này nhằm đo lường hiệu quả sử dụng tài sản lưu động củadoanh nghiệp

Hiệu suất sử dụng tài sản cố định Tỷ số này nói lên 1đồng tài sản cố

định tạo ra được bao nhiêu đồng doanh thu Qua đó đánh giá hiệu quả sử dụngtài sản cố định ở công ty

Doanh thu thuần Hiệu suất sử dụng tài sản cố định =

Tài sản cố định ròng bình quân Muốn đánh giá việc sử dụng tài sản cố định có hiệu quả không phải sosánh với các công ty khác cùng ngành hoặc so sánh với các thời kỳ trước Tuynhiên, khi phân tích tỷ số này cần lưu ý là ở mẫu số sử dụng tài sản cố địnhròng, nghĩa là giá trị tài sản sau khi đã trừ khấu hao Do đó, phương pháp tínhkhấu hao có ảnh hưởng quan trọng đến mức độ chính xác của việc tính toán tỷ

số này

Hiệu suất sử dụng tổng tài sản : Hiệu suất sử dụng toàn bộ tài sản đo

lường 1 đồng tài sản tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh sẽ tạo ra baonhiêu đồng doanh thu

Doanh thu thuầnHiệu suất sử dụng tổng tài sản =

Tổng tài sản bình quân

Nếu chỉ số này cao cho thấy công ty đang hoạt động gần hết công suất

và rất khó để mở rộng hoạt động nếu không đầu tư thêm vốn

Hiệu suất sử dụng vốn chủ sở hữu: Hiệu suất sử dụng vốn chủ sở hữu

là chỉ tiêu rất hữu ích trong việc phân tích khía cạnh tài chính của công ty.Hiệu suất sử dụng vốn chủ sở hữu đo lường mối quan hệ giữa doanh thu vàvốn cổ phần

Hiệu suất sử dụng vốn cổ phần =

Vốn chủ sở hữu bình quân

 Nhóm tỷ số về quản lý nợ

Trong tài chính công ty, mức độ sử dụng nợ để tài trợ cho hoạt độngcủa công ty gọi là đòn bẩy tài chính Đòn bẩy tài chính có tính hai mặt Mộtmặt nó giúp gia tăng lợi nhuận cho cổ đông, mặt khác nó làm gia tăng rủi ro.Khi một công ty vay tiền, công ty luôn phải thực hiện một chuỗi thanh toán cốđịnh Vì các cổ đông chỉ nhận được những gì còn lại sau khi chi trả cho chủ

nợ, nợ vay được xem như là tạo ra đòn bẩy Trong thời kỳ khó khăn, cáccông ty có đòn bẩy tài chính cao có khả năng không trả được nợ Vì thế khicông ty muốn vay tiền, ngân hàng sẽ đánh giá xem công ty có vay quá nhiềuhay không? Ngân hàng cũng xét xem công ty có duy trì nợ vay của mìnhtrong hạn mức cho phép không?

Các nhà cung cấp tín dụng căn cứ vào tỷ số đòn bẩy tài chính để ấnđịnh mức lãi suất cho vay đối với công ty (vì công ty càng có nhiều nợ vay,rủi ro về mặt tài chính càng lớn) Ở các nước phát triển, người ta đánh giáđược độ rủi ro này và tính vào lãi suất cho vay Điều đó có nghĩa là công tyvay càng nhiều thì lãi suất càng cao

Đối với công ty, tỷ số đòn bẩy tài chính sẽ giúp nhà quản trị tài chínhlựa chọn cấu trúc vốn hợp lý nhất cho công ty của mình Qua tỷ số đòn bẩy tàichính nhà đầu tư thấy được rủi ro về tài chính của công ty từ đó dẫn đến quyếtđịnh đầu tư của mình Các tỷ số đòn bẩy thông thường là:

Tỷ số nợ trên tổng tài sản (Tỷ số nợ): Tỷ số này cho thấy bao nhiêu

phần trăm tài sản của công ty được tài trợ bằng vốn vay, đo lường mức độ sửdụng nợ của công ty so với tài sản

Tổng nợ phải trả

Tỷ số nợ trên tổng tài sản =

Tổng tài sản

Tổng nợ bao gồm toàn bộ khoản nợ ngắn hạn và dài hạn tại thời điểmlập báo cáo tài chính Tổng tài sản bao gồm toàn bộ tài sản ngắn hạn và dàihạn của công ty tại thời điểm lập báo cáo.

Chủ nợ thường thích công ty có tỷ số nợ thấp vì như thế công ty có khảnăng trả nợ cao hơn Ngược lại, cổ đông muốn có tỷ số nợ cao vì sử dụng đònbẩy tài chính nói chung gia tăng khả năng sinh lợi cho cổ đông Tuy nhiên,muốn biết tỷ số này cao hay thấp cần phải so sánh với tỷ số nợ của bình quânngành

Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu

Tổng nợ phải trả

Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu =

Vốn chủ sở hữu

Để thấy được mức độ tài trợ bằng vốn vay một cách thường xuyên (qua

đó thấy được rủi ro về mặt tài chính mà công ty phải chịu), người ta dùng tỷ

số nợ dài hạn trên vốn chủ sở hữu

Tỷ số nợ dài hạn trên vốn chủ sở hữu

Nợ dài hạn

Tỷ số nợ dài hạn trên vốn chủ sở hữu =

Vốn chủ sở hữuNếu tỷ số nợ dài hạn trên vốn cổ phần có giá trị nhỏ hơn tỷ số nợ trênvốn cổ phần điều này có nghĩa là phần lớn nợ của công ty là nợ ngắn hạn

Tỷ số cơ cấu tài sản

 Nhóm tỷ số về khả năng sinh lời

Tỷ số sinh lời đo lường thu nhập của công ty với các nhân tố khác tạo

ra lợi nhuận như doanh thu , tổng tài sản, vốn cổ phần

Loại tỷ số này bao gồm các chỉ tiêu sau:

Tỷ số lợi nhuận trên doanh thu: Tỷ số này phản ánh quan hệ giữa lợi

nhuận ròng và doanh thu nhằm cho biết 1 đồng doanh thu tạo ra được baonhiêu đồng lợi nhuận dành cho cổ đông

Lợi nhuận sau thuế

Tỷ số lợi nhuận trên doanh thu =

Doanh thu

Tỷ số sức sinh lời căn bản: Tỷ số này phản ánh khả năng sinh lời căn

bản của công ty, nghĩa là chưa kể đến ảnh hưởng của thuế và đòn bẩy tàichính

Tỷ số sinh lời trên tài sản – Return on total assets ratio (ROA): Chỉ

tiêu này đo lường khả năng sinh lời trên 1 đồng tài sản của công ty

Lợi nhuận sau thuế

Tỷ số sinh lợi của tài sản =

Tổng tài sản

Tỷ số sinh lợi trên vốn cổ phần– Return on equity ratio (ROE):

Đứng trên góc độ cổ đông, đây là tỷ số quan trọng nhất vì nó đo lường khảnăng sinh lời trên mỗi đồng vốn của cổ đông

Lợi nhuận sau thuế

Tỷ số sinh lời trên vốn chủ sở hữu =

Vốn cổ phần

Sự khác nhau giữa tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản và tỷ suất sinh lờitrên vốn cổ phần là do công ty có sử dụng vốn vay Nếu công ty không có vốnvay thì hai tỷ số này sẽ bằng nhau

1.2.5 Đánh giá công tác phân tích tài chính và đưa ra các quyết định tài chính

Sau khi thực hiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp, bộ phậnphân tích tài chính cần đánh giá lại công tác phân tích tài chính trên các mặt:

- Đã xác định đúng mục tiêu phân tích của doanh nghiệp?

- Thông tin sử dụng để phân tích có đảm bảo: đầy đủ, cập nhật, hệthống và chính xác?

- Phương pháp phân tích có được thực hiện đầy đủ, triệt để và khoahọc?

- Nội dung phân tích có đảm bảo: đầy đủ, đồng bộ và chính xác?

Tiếp đó, dựa trên thông tin tài chính_ là thông tin có ý nghĩa và có giátrị thu được từ dữ liệu sau khi đưa vào phân tích_ để đưa ra các quyết định tàichính Đứng trên góc độ quản lý tài chính, nhà quản trị phải đưa ra nhiềuquyết định khác nhau nhưng nhìn chung trong tài chính có thể tập trung vàocác loại quyết định chủ yếu sau: quyết định đầu tư, quyết định tài trợ và quyếtphân phối lợi nhuận

Quyết đầu tư: là quyết định chi tiền ra để mua sắm hoặc đầu tư vào một

loại tài sản nào đó Quyết định đầu tư là quyết định quan trọng nhất trong cácloại quyết định tài chính vì nó tạo ra giá trị cho doanh nghiệp hoặc cho nhàđầu tư Đối với doanh nghiệp, quyết định đầu tư là những quyết định liênquan đến: (1) tổng giá trị tài sản và giá trị từng bộ phận tài sản (tài sản ngắnhạn và tài sản dài hạn) cần có và (2) mối quan hệ cân đối giữa các bộ phận tài

sản trong doanh nghiệp Quyết định đầu tư gắn liền với phía bên trái của bảngcân đối tài sản Cụ thể nó bao gồm những quyết định sau:

- Doanh nghiệp cần những loại tài sản nào phục vụ cho sản xuất kinhdoanh?

- Mối quan hệ giữa tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn nên như thế nào?

- Doanh nghiệp cần đầu tư bao nhiêu vào tài sản ngắn hạn? bao nhiêuvào tài sản dài hạn? Chi tiết hơn doanh nghiệp đầu tư bao nhiêu vào hàng tồnkho, bao nhiêu vào tiền mặt để phục vụ cho hoạt động kinh doanh hàng ngày?Nên mua sắm những tài sản cố định nào?

Quyết định tài trợ: Nếu quyết định đầu tư liên quan đến bên trái thì

quyết định tài trợ liên quan đến bên phải của bảng cân đối tài sản Nó gắn liềnvới việc quyết định nên lựa chọn loại nguồn vốn nào cung cấp cho việc muasắm tài sản, nên sử dụng vốn chủ sở hữu hay vốn vay Nếu lựa chọn nguồnvốn vay thì nên sử dụng nguồn vốn vay ngắn hạn hay nguồn vốn vay dài hạnhoặc lựa chọn giữa vay ngân hàng hay vay trên thị trường vốn Nếu lựa chọn

sử dụng nguồn vốn chủ sở hữu thì nên lựa chọn giữa sử dụng lợi nhuận để lạihay nên phát hành cổ phiếu huy động thêm vốn Đó là những quyết định liênquan đến quyết định tài trợ trong hoạt động của doanh nghiệp

Quyết định phân phối lợi nhuận: Quyết định phân phối lợi nhuận là

quyết định xem nên giữ lợi nhuận lại để tái đầu tư hay phân chia lợi nhuậndưới hình thức chi trả cổ tức, hay chi trả cổ tức bằng tiền hay bằng cổ phiếu

1.3 Nhân tố ảnh hưởng đến việc hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

1.3.1 Nhân tố chủ quan

Nhân tố chủ quan là nhân tố có ảnh hưởng quyết định tới hiệu quả củacông tác phân tích tài chính trong doanh nghiệp Đó không chỉ là xuất phát từphía người tiến hành phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp mà còn từ

phía người sử dụng kết quả phân tích đó trong việc ra quyết định quản lý hàngngày.

Với vai trò là người ra quyết định trong doanh nghiệp, người quản lý

cấn nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp,

sử dụng thường xuyên các kết quả phân tích tài chính trong quá trình quản lý,điều hành sản xuất kinh doanh, trong quá trình ra quyết định thì mới tạo đượctiền đề và cơ sở cho công tác phân tích tài chính doanh nghiệp được thực hiện

và phát huy hiệu quả Nếu không được như vậy thì công tác phân tích tàichính vừa không được quan tâm phát triển đồng thời những con số phân tíchđưa ra nếu có cũng chỉ là hình thức, vô nghĩa, không có tác dụng

Đối với người thực hiện công tác phân tích tài chính của doanh nghiệp thì trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kinh nghiệm công tác, tầm hiểu

biết của những cán bộ này ảnh hưởng lớn đến kết quả của công tác phân tíchtài chính về tính sát thực, toàn diện, đến việc tổ chức phân tích có khoa học,hợp lý hay không Doanh nghiệp cân quan tâm phát triển đội ngũ cán bộ làmcông tác phân tích tài chính, thường xuyên cập nhật kiến thức và chế độ,chính sách tài chính kế toán, tận dụng phương pháp và công cụ phân tích hiệnđại thì mới có thể đảm bảo hiệu quả thực sự của công tác phân tích tài chính

1.3.2 Nhân tố khách quan

Những nhân tố khách quan ảnh hưởng lớn nhất đến công tác phân tíchtài chính doanh nghiệp chính là chế độ, chính sách của Nhà nước trong lĩnhvực tài chính kế toán

Đó là chuẩn mực kế toán, chuẩn mực kiểm toán vẫn còn đang trong quátrình xây dựng và hoàn thiện, chưa được ban hành đầy đủ và áp dụng rộng rãi

Đó là chế độ kê toán doanh nghiệp áp dụng vào thực tế còn có những điểmbất cập, không hợp lý, không kể các chính sách thuế, kế toán, hướng dẫn thực

hiện thường xuyên thay đổi cũng gây ảnh hưởng rất lớn đến việc xác định vàtính toán các chỉ tiêu tài chính của doanh nghiệp.

Đó là việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành để làm cơ sở sosánh, tạo một “ngưỡng” so sánh cho các doanh nghiệp sử dụng trong phântích tài chính cũng chưa được thực hiện Hơn nữa, việc kiểm toán bắt buộccác báo cáo tài chính của doanh nghiệp để tăng độ tin cậy và chính xác, đúngchuẩn mực chưa được tiến hành rộng rãi và triệt để

Bên cạnh đó, chất lượng thông tin sử dụng trong phân tích tài chínhdoanh nghiệp cũng ảnh hưởng không nhỏ đến công tác phân tích tài chính doanhnghiệp

Thông tin là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định chất lượng phântích tài chính vì một khi thông tin sử dụng không chính xác không phù hợp thìkết quả mà phân tích tài chính mang lại sẽ không chính xác không có ý nghĩa

Vì vậy có thể nói thông tin sử dụng trong phân tích tài chính là nền tảng củaphân tích tài chính

Từ những thông tin bên trong trực tiếp phản ánh tài chính doanh nghiệpđến những thông tin bên ngoài liên quan đến môi trường hoạt động của doanhnghiệp, nhà phân tích có thể thấy được tình hình tài chính doanh nghiệp trongquá khứ, hiện tại và dự đoán tương lai

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI

Hình thức cổ phần hoá là: Bán một phần giá trị thuộc vốn chủ sởhữu nhà nước hiện có tại Doanh nghiệp Trong đó tổng công ty xăngdầu Việt Nam nắm giữ 51% cổ phần

Vốn kinh doanh của công ty tính đến ngày 31/12/2006 là:56.164.870.600 đồng

- Phân theo cơ cấu vốn:

2.1.2 Đặc điểm và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh

Công ty Petrolimex Hải Phòng là một doanh nghiệp kinh doanh nhiềungành nghề kinh doanh khác nhau Hiện nay công ty có những ngành nghềkinh doanh sau:

- Kinh doanh vận tải

- Kinh doanh xăng dầu và các sản phẩm hoá dầu

- Sửa chữa và đóng mới phương tiện thuỷ

- Kinh doanh bất động sản, xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển nhà

- Xuất nhập khẩu và mua bán vật tư thiết bị, hàng hoá

- Dịch vụ hàng hải và các dịch vụ thương mại khác

- Dịch vụ nạo vét luồng lạch và san lấp mặt bằng

2.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý

HỘI ĐỒNG QUẢN

TRỊ

BAN KIỂM SOÁT

ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG

Các tổ sản xuất

Các cửa hàng XD

XN S/C tàu Hồng Hà Các phương tiện vận

Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức bộ máy quản lý của công ty cổ phần vận

tải và dịch vụ Petrolimex Hải Phòng

Bộ máy quản lý của Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex HảiPhòng bao gồm:

- Đại hội đồng cổ đông: là cơ quan quyết định cao nhất của công ty

- Hội Đồng Quản Trị: là cơ quan quản trị cao nhất của doanh nghiệpgiữa hai kỳ đại hội cổ đông,thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công tykhông thuộc thẩm quyền của Đại hội đồng cổ đông.

- Ban kiểm soát: Là tổ chức thay mặt cho các cổ đông để kiểm soát mọihoạt động của công ty Ban kiểm soát chỉ chịu trách nhiệm trước đại hội cổđông về mọi mặt của mình Do vậy, những người trong ban kiểm soát làmviệc rất có trách nhiệm và được sự tín nhiệm tuyệt đối của toàn bộ cổ đôngtrong Công ty

- Ban Giám Đốc: Gồm giám đốc và phó giám đốc giúp việc cho giámđốc

+ Giám đốc công ty: Do Hội đồng quản trị bổ nhiệm, là người quản lýđiều hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty và là người đại diệnpháp nhân của công ty trong mọi hoạt động giao dịch

+ Phó Giám đốc kinh doanh: Thay mặt cho Giám đốc quản lý kinhdoanh vật tư, hàng hoá, lên kế hoạch sản xuất

- Phòng kỹ thuật sản xuất: Tham mưu và giúp việc cho Giám đốc về việcxây dựng các kế hoạch khoa học kỹ thuật và môi trường, xây dựng và quản lýđịnh mức vật tư, quản lý tốt công nghệ sản xuất và công tác quản lý thiết bị.Duy trì chất lượng sản xuất ổn định, giảm tỉ lệ phế phẩm và tiêu hao nguyênvật liệu Đề xuất với giám đốc về việc triển khai có kế hoạch đầu tư xây dựng

cơ bản, không ngừng nâng cao năng lực và phẩm cấp sản phẩm

- Phòng kinh doanh: Tham mưu và giúp việc cho Giám đốc về việc xâydựng chiến lược sản xuất kinh doanh, tổ chức kinh doanh các mặt hàng đã sảnxuất, khai thác kinh doanh các mặt hàng khác (nếu có thể) để tận dụng cơ sởvật chất, thị trường hiện có Quản lý hàng nhập xuất, hoá đơn chứng từ, hệthống sổ sách, theo dõi thống kê báo cáo tổ chức hoạt động Marketing để duytrì và mở rộng thị trường, đa dạng hoá hình dịch vụ

Thủ quỹ

KT tổng hợp

KT xăng dầu

KT vật tư

Trưởng phòng KT

Xí nghiệp

Trưởng phòng KT

- Phòng tổ chức hành chính: Tham mưu và giúp việc cho Giám đốc về côngtác quy hoạch cán bộ, sắp xếp bố trí cán bộ công nhân viên đáp ứng nhu cầu sảnxuất kinh doanh đề ra với mục đích khuyến khích người lao động, quản lý, kiểmtra, và xử lý những trường hợp bất hợp lý, có kế hoạch đào tạo để nâng cao chấtlượng đội ngũ lao động, chăm sóc sức khỏe và an toàn lao động

- Phòng kế toán tài chính: Thực hiện nhiệm vụ hạch toán, tham mưu,giúp việc cho Giám đốc để thực hiện nghiêm túc các quy định kế toán - tàichính hiện hành, phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh, lập kế hoạch vềvốn và tạo vốn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp theođúng kế hoạch đề ra

2.1.4 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán

báo cáo trước khi trình Giám đốc, đồng thời phải duyệt quyết toán quý, nămtheo đúng chế độ; tham mưu cho Giám đốc trong việc quản lý quá trình sảnxuất kinh doanh Kế toán trưởng đồng thời phụ trách kế toán tiêu thụ và tínhtoán kết quả kinh doanh.

- Kế toán tổng hợp: Là người có trách nhiệm tổng hợp các số liệu từ kếtoán viên nhập số liệu từ các kế toán viên vào phần mềm kế toán và in các báocáo tổng hợp

- Kế toán xăng dầu: Có nhiệm vụ hạch toán quá trình kinh doanh xăngdầu và cả quá trình hạch toán và biểu quyết kế toán quý, năm, nhập số liệuvào phần mềm kế toán in phiếu thu và lập bảng kê số 1 Theo dõi chi tiết công

nợ xăng dầu đối với từng khách hàng và cửa hàng (phải cập nhật hàng ngày,theo dõi công nợ nội bộ Công ty sử dụng tài khoản 141) Ngoài ra còn làmcác công việc khác do kế toán trưởng giao

- Kế toán vật tư: Có nhiệm vụ hạch toán quá trình nhập xuất vật tư thôngqua việc theo dõi thẻ kho, thẻ chi tiết, bảng kê nhập xuất vật tư, bảng phân bổ.Theo dõi việc cung cấp hàng hoá của khách hàng Theo dõi chi tiết tài khoản

2.1.4.2 Tổ chức hệ thống chứng từ, hệ thống tài khoản của Công ty

Từ năm 2001 đến quý 1 năm 2006, Công ty áp dụng hệ thống chứng từ

và hệ thống tài khỏan theo quy định số 1141 TC/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1995

Từ quý 2,3,4 năm 2006, Công ty áp dụng theo quy định số 15/2006/QĐ-BTCban hành ngày 20/03/2006 của bộ trưởng Bộ Tài Chính