GIÁO TRÌNH TIN học hệ QUẢN TRỊ cơ sở dữ LIỆU 2

END, MAVTU, TENVTU, DVTINH FROM VATTU... ELSE 'R t l i' END, TENVTU, DVTINH, PHANTRAM FROM VATTU ORDER BY PHANTRAM... PRINT 'Danh sách các hàng hóa bán v i s l ng > 4' SELECT CTPX.MAVTU

HỆ QUẢN TRỊ

(SQL Server)

I H C TƠN C TH NG PHỊNG TRUNG C P CHUYÊN NGHI P & D Y NGH

_oOo_

Ch ng 1

T NG QUAN

Khái ni m v c u trúc v t lý

̈ Máy ch (Server):

̈ Máy tr m (Client): là các máy tính đ c phép truy

xu t các tài nguyên đã đ c chia s trên m ng

̈ Dây cáp m ng (Cable ho c Media): là m t h th ng dây cáp n i k t v t lý các máy tính, máy in l i v i

Khái ni m v các x lý

̈ Các x lý trong m t ng d ng có th chia làm hai lo i

x lý trên máy tr m và x lý trên máy ch

L ch s ra đ i Microsoft SQL Server

̈ 1970: IBM gi i thi u ngôn ng SEQUEL

̈ 1987: IBM tích h p ph n m m qu n tr CSDL vào h đi u hành OS2

̈ 1988: H qu n tr CSDL Ashton-Tate đ c MS

k t h p v i Sybase gi i thi u

̈ MS b t đ u phát tri n SQL Server trên n n

Ashton-Tate và đ a vào WinNT Server sau đó

̈ Các phiên b n đ c s d ng c a SQL Server: 4.2, 4.21, 6.0, 6.5, 7.0, 2000, 2005

Cài đ t c s d li u SQL Server Desktop

̈ Hai phiên b n chính c a SQL Server

̈ Express

̈ Enterprise

̈ Demo: Cài đ t SQL Server

̈ Demo: ng ký qu n tr SQL Server

Ti n ích Client network Utility

̈ C u hình các giao th c k t n i m ng

mà Client có th s d ng

Ti n ích Import and Export Data

Ti n ích Query Analyzer

̈ Vi t & th c hi n các script

̈ Ki m soát các đ i t ng trong CSDL

̈ Phát sinh các m u câu l nh script chu n

̈ Xem k ho ch th c hi n câu truy v n, th t c n i

Ti n ích Server Network Utility

̈ Ch đ nh các th vi n mà máy ch SQL Server dùng khi

nh ngh a n i k t vào SQL Server

̈ T o server alias b ng SQL Server Client

Network Utilities

̈ ng ký qu n tr SQL Server b ng Enterprise Manager

N i k t t Query Analyzer vào SQL

̈ K t n i v i SQL Server t ng t nh m t client bình

th ng

̈ Cung c p User name, Password

̈ Quá trình t ng tác gi a SQL Server và Query Analyzer (client) khi th c hi n m t l nh

Ch ng 2

CÁC L NH V

Khái ni m v mô hình quan h d li u

Các t p tin v t lý l u tr c s d li u

̈ M t database bao g m t i thi u hai file

̈ mdf: l u tr các đ i t ng trong database nh table,

T o c u trúc b ng đ n gi n

CREATE TABLE Tên_b ng

(

Tên_c t1 Ki u_d _li u [NOT NULL] ,

Tên_c t2 Ki u_d _li u [NOT NULL] [, ]

)

̈ T khóa NOT NULL ch đ nh không cho

phép d li u t i c t b b tr ng

̈ Ch s t ng: s c ng lên đ c p phát cho nh ng m u tin k ti p M c đ nh là 1.

Thêm m t c t m i trong b ng

ALTER TABLE Tên_b ng

ADD Tên_c t Ki u_d _li u [, ]

̈ Tên c t: tên c a c t m i đ c thêm vào

b ng.

̈ Ki u d li u: ki u d li u t ng ng c a c t

m i

ALTER TABLE DONDH

ADD Ngaydknh DATETIME

H y b c t hi n có bên trong b ng

ALTER TABLE Tên_b ng

DROP COLUMN Tên_c t [, ]

̈ Tên c t: tên c t s b h y b ra kh i

b ng

ALTER TABLE DONDH

DROP COLUMN Ngaydknh

S a đ i ki u d li u c a c t

ALTER TABLE Tên_b ng

ALTER COLUMN Tên_c t Ki u_d _li u_m i

ALTER TABLE VATTU

ALTER COLUMN Dvtinh VARCHAR(20)

i tên c t, tên b ng d li u

EXEC sp_rename 'Tên_b ng[.Tên_c t]', 'Tên_m i'

[,'COLUMN']

̈ EXEC: dùng đ th c thi các th t c n i t i c a SQL Server

̈ Tên b ng: tên b ng s đ i tên ho c ch a tên

c t mu n đ i tên

̈ Tên c t: tên c t mu n đ i tên

̈ Tên m i: tên m i c a c t ho c b ng sau khi

đ i

̈ COLUMN: s d ng khi thay đ i tên c t

T o ki u d li u ng i dùng đ nh ngh a

̈ Có th t o b ng Enterprise Manager

̈ Cú pháp l nh

EXEC sp_addtype Tên_ki u_dl_m i, 'Ki u_dl_c _s '

[,NULL | NOT NULL]

EXEC sp_addtype uddt_Soluong, 'Decimal(15,2)',

'NOT NULL'

Xóa ki u d li u ng i dùng đ nh ngh a

EXEC sp_droptype Tên_ki u_dl

̈ Tên ki u d li u:

̈ tên ki u d li u do ng i dùng đ nh ngh a

EXEC sp_droptype uddt_Soluong

Server: Msg 15180, Level 16, State 1, Line 0

Cannot drop The data type is being used

̈ Danh sách các giá tr mà chúng ta đ a vào

ph i theo đúng th t c a các c t bên trong

b ng

L nh INSERT INTO SELECT

INSERT [INTO] Tên_b ng [ (Danh_sách_c t) ]

Ch ng 3

Các quy đ nh c a công vi c trong th c t

̈ Trong th c t m i công vi c đ u có nh ng quy đ nh

ph i tuân theo

̈ M i quy đ nh tr thành m t hay nhi u ràng bu c trong CSDL

̈ M t s quy đ nh đ n gi n, m c nhiên th y c ng ph i mô t trong CSDL

̈ Ví d qu n lý đ n đ t hàng

̈ S l ng đ t hàng ph i l n h n 0

̈ Các s hoá đ n giao hàng không đ c trùng nhau

̈ Ngày d ki n nh n hàng ph i sau ngày đ t hàng

S d ng constraint đ ki m tra toàn v n d li u

̈ M t constraint luôn g n v i m t b ng

̈ T o constraint ngay khi t o b ng

̈ T o constraint b ng l nh ALTER TABLE

UNIQUE

CREATE TABLE CTDONDH(

Sodh CHAR(4) , Mavtu CHAR(4) , SlDat SMALLINT

PRIMARY KEY (Sodh, Mavtu) ,

FOREIGN KEY (Sodh) REFERENCES DONDH (Sodh),

CHECK (SlDat BETWEEN 10 AND 50))

ALTER TABLE NHACC

ADD CONSTRAINT UNQ_NHACC_DIACHI UNIQUE (Diachi),

CONSTRAINT DEF_NHACC_DIENTHOAI

DEFAULT 'Ch a có' FOR Dienthoai

nhi u c t gi ng nhau trong nhi u b ng

̈ n gi n hoá vi c thay đ i quy t c ki m

tra khi th c t thay đ i

̈ S d ng m t bi n đ i di n cho c t s ki m tra

̈ Mô t đi u ki n ki m tra d li u d a trên bi n

̈ H n ch

̈ Không th mô t ràng bu c trên hai c t

CREATE RULE Tên_qui_t c

AS Bi u_th c

CREATE RULE rule_Soluong_Duong

AS

@Soluong>0

Áp d ng quy t c ki m tra mi n giá tr

̈ Rule sau khi t o m i ph i đ c k t n i

Xóa quy t c ki m tra mi n giá tr

̈ G b quy t c ki m tra kh i b ng

̈ S d ng Enterprise Manager

̈ EXEC sp_unbindrule Tên_đ i_t ng

̈ Xoá quy t c ki m tra

̈ Ph i g b quy t c ki m tra ra kh i t t c các b ng

tr c khi xoá

DROP RULE Tên_qui_t c

DROP RULE rule_Soluong_Duong

Liên k t giá tr m c đ nh vào c t d li u

̈ T ng t nh Rule, giá tr m c đ nh sau khi

DROP DEFAULT

Tên_gt_m c_ đ nh [, ]

DROP DEFAULT def_Dienthoai

Ch ng 4

̈ SUBSTRING (Chu i ngu n,V _trí,S _kt )

̈ Hàm c t kho ng tr ng, t o chu i kho ng tr ng

̈ LTRIM (Chu i), RTRIM (Chu i), SPACE (N)

̈ Hàm t o chu i l p

̈ REPLICATE (Chu i_l p, N)

̈ Chi u dài chu i

̈ LEN (Chu i)

̈ REVERSE (Chu i)

Ch ng 5

WHERE SODH='D007'

Toán t lu n lý

̈ S d ng các toán t thông th ng AND,

OR, NOT v n dùng trong các câu SQL

SELECT * FROM VATTU

WHERE (DVTINH='B ' AND PHANTRAM>10)

OR (DVTINH='Cái' AND PHANTRAM>20)

̈ IN, ALL, ANY

SELECT TENNHACC, DIENTHOAI

Bi u th c CASE d ng đ n gi n

CASE Bi u_th c

WHEN Giá_tr _1 THEN Bi u_th c_k t_qu _1

[WHEN Giá_tr _2 THEN Bi u_th c_k t_qu _2

END, MAVTU, TENVTU, DVTINH FROM VATTU

Bi u th c CASE d ng tìm ki m

CASE

WHEN Bt_logic_1 THEN Bi u_th c_k t_qu _1

[WHEN Bt_logic_2 THEN Bi u_th c_k t_qu _2

̈ Bi u th c k t qu 1, bi u th c k t qu 2

̈ Bi u th c s đ c tr v khi m t trong các

bi u th c lu n lý so sánh có k t qu là đúng.

ELSE 'R t l i' END,

TENVTU, DVTINH, PHANTRAM

FROM VATTU

ORDER BY PHANTRAM

Ch ng 6

VIEW

T o b ng o b ng Enterprise Manager

̈ n gi n, công c t đ ng phát sinh câu l nh

̈ Có th chuy n v d ng vi t l nh SQL

Xem và c p nh t d li u trên VIEW

̈ Làm vi c nh m t b ng thông th ng

̈ S d ng câu SELECT đ xem d li u

Select * From vw_DonDH

̈ S d ng INSERT/UPDATE đ c p nh t d li u

̈ Ch có th c p nh t vào m t b ng

̈ INSERT d li u vào b ng, view ph i th a mãn

các yêu c u v khóa, ràng bu c khóa ng ai, các c t NOT NULL, các c t tính toán, order by, group by,

distinct

̈ S d ng Delete đ xoá d li u

T o m i view b ng CREATE VIEW

CREATE VIEW Tên_b ng_ o

[(Tên_các_c t)]

[WITH ENCRYPTION]

AS Câu_l nh_SELECT

[WITH CHECK OPTION]

̈ Tên các c t: s d ng trong b ng o khi tham chi u đ n các

c t

̈ WITH ENCRYPTION: mã hóa n i dung câu l nh SELECT

̈ WITH CHECK OPTION: không cho c p nh t d li u không

tho đi u ki n c a m nh đ WHERE trong câu l nh SELECT

VD: thêm d li u vào view

̈ V i view đ c t o nh sau:

CREATE VIEW vSinhVien AS

SELECT MASV, TENSV, PHAI, DIACHI,

SV.MALOP AS LOP, L.MALOP, TENLOPFROM SINHVIEN SV INNER JOIN LOP L ON

SV.MALOP=L.MALOP

̈ L nh

INSERT INTO vSinhVien (MASV, TENSV, PHAI,

DIACHI, LOP) VALUES (1,’AAA’,’NU’,’123’,’A1’)

Ch ng 7

L P TRÌNH TRONG

SQL SERVER

Gán giá tr cho bi n

̈ S d ng l nh SET ho c SELECT

SET @Bi n = Giá_tr

SET @a = 5

Select @Bi n = Tên_C t From Tên_B ng

Select @TRPHG=TRPHG FROM PHONGBAN WHERE

MAPB=‘P1’

Print ‘Giá tr c a @A ‘ + cast(@A as char(4))

Ph m vi ho t đ ng c a bi n

̈ M t bi n ch có ph m vi ho t đ ng c c b

̈ Trong m t Batch

̈ Trong m t Stored Procedure hay Trigger

DECLARE @Ngaydhgn DATETIME

PRINT 'Danh sách các hàng hóa bán v i s l ng > 4' SELECT CTPX.MAVTU, TENVTU, SLXUAT

FROM CTPXUAT CTPX INNER JOIN VATTU VT

ON VT.MAVTU=CTPX.MAVTU WHERE SLXUAT>4

WHERE SLXUAT>4

END

ELSE

Ch ng 8

CURSOR

Các b c s d ng ki u d li u cursor

̈ nh ngh a bi n ki u cursor b ng l nh DECLARE

̈ Có hai lo i cursor: Local, Global

̈ Cách di chuy n m u tin trong cursor: Forward only, scroll

̈ Cách qu n lý d li u c a cursor: static, dynamic,

̈ óng cursor l i b ng l nh CLOSE và DEALLOCATE

̈ Sau khi close, có th m l i

Deallocate: h y cursor kh i b nh

FOR Câu_l nh_SELECT

[FOR UPDATE [OF Danh_sách_c t_c p_nh t]]

DECLARE cur_Vattu CURSOR

DYNAMIC

Ví d hoàn ch nh

1 Khai báo bi n cursor

DECLARE cur_Vattu CURSOR KEYSET

FOR

SELECT * FROM VATTU WHERE MAVTU LIKE 'TV%' ORDER BY MAVTU

4 óng cursor

CLOSE cur_Vattu

DEALLOCATE cur_Vattu

Bài t p

̈ S d ng CURSOR th c hi n các yêu c u sau:

̈ m s l ng sinh viên

̈ m s l ng môn h c có trên 2 sinh viên

̈ Li t kê và đ m s l ng sinh viên có TB >= 5

̈ C p nh t giá tr cho thu c tính DTB trên table SinhVien

Ch ng 9

STORED PROCEDURE

(TH T C N I T I)

Các l i ích khi s d ng th t c n i t i

̈ T c đ x lý

̈ Nhanh vì n i dung c a th t c đ c l u tr và th c

hi n ngay t i máy ch

̈ D li u c ng đ c l u tr trên máy ch nên không

m t th i gian truy n d li u qua h th ng m ng

̈ T ch c, phân chia các x lý t i máy ch ho c t i máy

H y b th t c n i t i

̈ S d ng Enterprise Manager

̈ S d ng script

DROP PROC[EDURE] Tên_th _t c

DROP PROC spud_MaxSLVattu_200201

Tham s đ u vào

̈ Cho phép truy n vào các thông tin c n cho

nh ng x lý bên trong m t th t c

CREATE PROC[EDURE] Tên_th _t c

@Tên_tham_s Ki u_d _li u [=Giá_tr ] [, ]

+ CAST(@sSopx AS CHAR(4)) PRINT 'Là : '

+ CAST(@nTongTG AS VARCHAR(15))

GO

Tham s đ u ra

̈ Giúp nh n các k t qu x lý mà th t c tr

v

CREATE PROC[EDURE] Tên_th _t c

@Tên_tham_s Ki u_d _li u OUTPUT [, ]

Ví d

ALTER PROC spud_TinhSLDat

@sSodh CHAR(4), @sMavtu CHAR(4), @nSldat INT OUTPUT

Mã hóa n i dung th t c

CREATE|ALTER PROC[EDURE] Tên_th _t c

[@Tên_tham_s Ki u_d _li u [OUTPUT] [, ] ]

WITH ENCRYPTION

…

̈ B o m t n i dung x lý c a th t c

̈ Sau khi mã hoá, không th xem l i n i dung

c a th t c b ng Enterprise Manager hay b t

c l nh nào

Biên d ch th t c

CREATE|ALTER PROC[EDURE] Tên_th _t c

[@Tên_tham_s Ki u_d _li u OUTPUT [, ] ]

WITH RECOMPILE [ ENCRYPTION ]

Ví d

CREATE PROC spud_TinhTongSLdat

@sManhacc CHAR(3) , @sMavtu

CHAR(4) , @nTongSLdat INT

OUTPUT

AS

IF NOT EXISTS(SELECT * FROM

VATTU WHERE MAVTU=@sMavtu)

RETURN 1

IF NOT EXISTS(SELECT * FROM

NHACC WHERE MANHACC=@sManhacc)

RETURN 2

SELECT @nTongSLdat=SUM(SLDAT)

FROM DONDH DH INNER JOIN

CTDONDH CTDH ON DH.SODH=CTDH.SODH WHERE

MANHACC=@sManhacc AND MAVTU=@sMavtu

IF @nTongSLdat IS NULL

SET @nTongSLdat=0

G i th c hi n th t c DECLARE @nTongSLdat INT, @nKetqua INT

EXEC @nKetqua=spud_TinhTongSLdat 'C02', 'TV14', @nTongSLdat OUTPUT

IF @nKetqua=1

PRINT 'Mã v t t không đúng' ELSE

IF @nKetqua=2 PRINT 'Mã nhà cung c p không đúng'

ELSE PRINT 'T ng s l ng đ t là: ' + CAST(@nTongSLdat AS VARCHAR(10))

Tham s ki u cursor bên trong th t c

Ví d

CREATE PROC spud_TinhDsoban

@sNamThang CHAR(6), @cur_Dsvtu CURSOR

VARYING OUTPUT

AS

T o b ng t m tính ra t ng s l ng bán

SELECT CTX.MAVTU, SUM(SLXUAT) AS

TONGSLBAN INTO #tab_TongSLBan

FROM CTPXUAT CTX INNER JOIN VATTU VT ON

VT.MAVTU = CTX.MAVTU INNER JOIN PXUAT PX

ON PX.SOPX = CTX.SOPX WHERE

WHERE TONGSLBAN = ( SELECT MAX(TONGSLBAN) FROM

#tab_TongSLBan)

B2: M cursor ra

OPEN @cur_Dsvtu DROP TABLE #tab_TongSLBan RETURN 0

END

FETCH NEXT FROM @cur_Dsvt

INTO @sMavtu, @nTongslBan

̈ Có th g i th c hi n t các ngôn ng l p trình khác nhau (client) đ x lý các c p nh t d li u

ph c t p

Ch ng 10

TRANSACTION

(GIAO TÁC)

Giao tác không t ng minh

̈ SQL Server chia các câu l nh th c hi n làm hai lo i

̈ Giao tác t ng minh

̈ Giao tác không t ng minh

̈ M c đ nh, SQL Server th c hi n các l nh

ch đ giao tác không t ng minh

̈ M i câu l nh coi nh m t transaction: INSERT, UPDATE, DELETE,…

Giao tác t ng minh

̈ Giao tác t ng minh là giao tác ph i khai báo tr c

̈ S d ng t khoá Begin Tran

̈ Các l nh theo sau thu c vào giao tác đã khai báo

̈ Tác d ng thay đ i d li u đ c c p nh t ngay vào CSDL nh ng

̈ Các giao tác khác không th y đ c thay đ i này

̈ S b h y b khi phiên làm vi c gi a client – server ch m d t

Ch ng 11

USER DEFINE FUNCTION(HÀM DO NG I DÙNG T NH NGH A)

̈ Tr v giá tr thay đ i trong nh ng l n g i khác

nhau dù giá tr tham s truy n vào gi ng nhau

̈ Hàm t o b ng (Multi-statement table UDF): đ nh ngh a c u

Các gi i h n khi xây d ng UDF

̈ Không th g i m t stored procedure

̈ Không th s d ng các hàm lo i không xác

đ nh đ c xây d ng s n trong SQL Server

̈ Getdate, Rand, …

̈ Vi c s d ng RAISERROR và @@ERROR là hoàn toàn không h p l

̈ UDF không th đ c s d ng đ s a đ i

̈ Thay đ i n i dung hàm

̈ ALTER FUNCTION

̈ Xoá hàm

̈ DROP FUNCTION

̈ SET c a câu UPDATE

̈ VALUES c a câu INSERT

̈ Mô t CHECK constraint

SELECT * FROM DM_KHACH_HANG

WHERE dbo.ChuanChuoi(Ten_KHG)='Tran Toan'

UPDATE DM_KHACH_HANG

SET Ten_KHG=dbo.ChuanChuoi(Ten_KHG)

Declare @HoTen varchar(50)

SET @HoTen=' tran tHi mai'

INSERT DM_KHACH_HANG

VALUES('KHG05',dbo.ChuanChuoi(@HoTen))

̈ Vi c s d ng UDF đã xây d ng trên có th

g i th c hi n nh sau:

SELECT * FROM dbo.LocDSKhachHang('T')

S d ng các UDF thu c lo i t o b ng

̈ S d ng t ng t nh hàm đ c b ng, tuy nhiên hàm t o b ng giúp tr

v nh ng b giá tr ph c t p c n nhi u tính toán

CREATE FUNCTION F_DSHangHoa

(@LoaiHH varchar(50), @PhanTram numeric)

RETURNS @DSHangHoa Table(Ma_HH varchar(50),Ten_HH

varchar(50),DonGiaKhuyenMai numeric)

Begin

Insert Into @DSHangHoa(Ma_HH,Ten_HH,DonGiaKhuyenMai)

Select ID_HH,Ten_HH,DonGiaHienHanh

From DM_HANG_HOA where IDLoai_HH=@LoaiHH

Update @DSHangHoa Set

DonGiaKhuyenMai=DonGiaKhuyenMai-Ch ng 12

TRIGGER

Các x lý bên trong trigger

̈ n gi n hoá vi c xây d ng ng d ng

̈ Ch đ nh các b y l i d hi u

̈ T ng tính thân thi n c a ng d ng

̈ D dàng nh n ra các l i khi l p trình

Các h n ch trên trigger

̈ Không đ c t o và tham chi u b ng t m

̈ Không t o hay thay đ i, xoá c u trúc các

đ i t ng s n có trong CSDL

̈ CREATE/ALTER/DROP

̈ Không gán, c p quy n cho ng i dùng

̈ GRANT/REVOKE

Các lo i trigger

̈ SQL Server có hai lo i trigger

̈ Trigger thông th ng: AFTER (FOR) trigger

Các b ng trung gian Inserted và Deleted

T o m i trigger

̈ T o m i b ng Enterprise Manager

̈ T o m i b ng script

CREATE TRIGGER Tên_Trigger ON Tên_b ng

{ [ INSTEAD OF ] | [ FOR | AFTER ] }

{ [ INSERT [, UPDATE [,DELETE ] ] ] }

AS

[DECLARE Bi n_c c_b ]

Các_l nh

Mô t

̈ Tên b ng

̈ Tên b ng mà trigger t o m i s liên k t

̈ INSTEAD OF: ch đ nh đây là trigger lo i

Xóa trigger

̈ Xoá trigger b ng Enterprise Manager

̈ Xoá b ng script

DROP TRIGGER Tên_trigger

̈ Áp d ng cho database trên server khác khi c n

̈ Qu n lý đ c quá trình thay đ i c a các đ i

t ng liên k t v i b ng

S a n i dung trigger

̈ S a n i dung b ng Enterprise Manager

̈ S a n i dung b ng script

ALTER TRIGGER Tên_Trigger ON Tên_b ng

FOR INSERT [, UPDATE [,DELETE ]]

̈ C u hình cho phép trigger l ng nhau

̈ EXEC sp_configure 'nested triggers', [0 | 1]

Khi thêm m i m u tin

̈ Th ng dùng đ ki m tra

̈ Khóa ngo i, Mi n giá tr , Liên thu c tính trong cùng

m t b ng

̈ Liên thu c tính c a nhi u b ng khác nhau

̈ 3 lo i đ u tiên, ch dùng trigger n u mu n cung c p các báo l i c th b ng ti ng Vi t

̈ N u đã khai báo các ràng bu c này b ng constraint

̈ Các c u trúc l nh th ng dùng khi ki m tra

̈ If Else