SKKN một số BIỆN PHÁP NÂNG CAO TRÌNH độ TAY NGHỀ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG dự GIỜ THĂM lớp ở TRƯỜNG THPTTRẦN PHÚ

Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ TAY NGHỀ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DỰ GIỜ THĂM LỚP Ở TRƯỜNG THPTTRẦN PHÚ Ghi đầy đủ tên gọi giải pháp SKKN Người

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

Đơn vị trường THPT Trần Phú

Mã số: (Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ TAY NGHỀ THÔNG

QUA HOẠT ĐỘNG DỰ GIỜ THĂM LỚP

Ở TRƯỜNG THPTTRẦN PHÚ

(Ghi đầy đủ tên gọi giải pháp SKKN)

Người thực hiện: Hà Xuân Văn Lĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: 

(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: 

(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2011-2012

BM 01-Bia SKKN

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Hà Xuân Văn

2 Ngày tháng năm sinh: 17/8/1962

3 Nam, nữ: Nam

4 Địa chỉ: Trường THPT Trần Phú

5 Điện thoại:0613.726006 (CQ)/ 0613726632 (NR); ĐTDĐ: 0988863905

7 Chức vụ: P Hiệu trưởng

8 Đơn vị công tác: Trường THPT Trần Phú

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân Toán

- Năm nhận bằng: 1983

- Chuyên ngành đào tạo: ĐH Sư phạm Toán

III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy toán THPT

Số năm có kinh nghiệm: 29 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

+ Phân loại các bài toán cơ bản về tích phân.

+ Sử dụng phương pháp toạ độ để giải các bài toán hình học không gian.

+ Công tác vận động quỹ khuyến học của trường THPT Trần Phú.

+ Một số biện pháp phân công chuyên môn cho giáo viên trường THPT Trần Phú

+ Một số biện pháp bồi dưỡng giáo viên ở trường THPT Trần Phú

BM02-LLKHSKKN

Tên SKKN:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ TAY NGHỀ

THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DỰ GIỜ THĂM LỚP

Ở TRƯỜNG THPTTRẦN PHÚ

A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1 Lý do khách quan:

Khi nói đến trường học người ta nghĩ ngay đến hoạt động dạy và học Như vậy hoạt động dạy học là hoạt động đặc trưng và là yếu tố cốt lõi của một nhà trường Chính vì vậy bất cứ cấp quản lý nào cũng đều hết sức quan tâm đến công tác giảng dạy, giáo dục của đội ngũ giáo viên trong nhà trường Việc dự giờ thăm lớp là một hoạt động không thể thiếu được trong nhà trường phổ thông nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng với yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nền Giáo dục Việt Nam

Trong suốt nhiều năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đất nước ta không ngừng phát triển và giành được những thành tựu to lớn về kinh

tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật Ngành giáo dục đã góp một phần quan trọng trong những thành tựu đó Tuy nhiên để thực hiện được mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hòa nhập với các nước trong khu vực và thế giới thì ngành giáo dục cần phải có sự đổi mới một cách tích cực về nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo Đây là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn của ngành giáo dục Một trong những yếu tố quan trọng góp phần quyết định sự thành công của các mục tiêu trên chính là chất lượng đội ngũ giáo viên trong nhà trường phổ thông

Xác định được vai trò quan trọng của ngành Giáo dục trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, Đảng, Quốc hội, Chính phủ luôn luôn có sự quan tâm chỉ đạo sâu sát đối với ngành:

- Chỉ thị 40/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành ngày 15/6/2004 đã thể hiện quan điểm hết sức coi trọng vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục để thực hiện hiệu quả những yêu cầu và nhiệm vụ của sự nghiệp đổi mới giáo dục đào tạo, đáp ứng sự nghiệp phát triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá

- Nghị quyết Quốc hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 40/2000/

QH10 ngày 09 tháng 12 năm 2000 về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông

- Nghị quyết TW2 ngày14 tháng 09 năm 2005, Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ IX đã khẳng định một số vấn đề chủ yếu:" Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá, là điều kiện để phát triển nguồn lực con người yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng cường kinh tế nhanh và bền vững…"

- Theo quy định về trách nhiệm của hiệu trưởng mỗi năm phải dự mỗi giáo viên một giờ

BM03-TMSKKN

- Năm học 2011-2012 là năm tiếp theo thực hiện thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT về chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông Đặc biệt cả nước đang tích cực hưởng ứng cuộc vận động học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nên đối với ngành giáo dục việc nâng cao chất lượng giáo dục là một việc làm thiết thực và đúng với nội dung của cuộc vận động

2 Lý do chủ quan:

Trường THPT Trần Phú được thành lập từ năm học 2006-2007, đóng chân trên địa bàn xã Suối Tre - một xã vùng ven của Thị xã Long Khánh Dân cư địa phương chủ yếu là công nhân cao su và nông dân làm rẫy, mật độ dân cư khá thưa thớt Mặc dù nằm ngay trên Quốc lộ 1A nhưng vị trí của trường không thuận lợi cho việc giao thông, trên tuyến đường này thường xuyên xảy ra các tai nạn giao thông

Trường mới thành lập nên cơ sở vật chất, phòng ốc khá thoáng mát và tương đối đầy đủ về các trang thiết bị phục vụ cho việc dạy - học Tuy nhiên một điều khó khăn là chất lượng học sinh đầu vào thấp; đội ngũ giáo viên thiếu và không đồng bộ Đặc biệt tỷ lệ giáo viên có tuổi đời và tuổi nghề trẻ còn rất cao Làm thế nào để nâng cao được chất lượng dạy - học, tạo dựng uy tín, thương hiệu cho nhà trường? Trong rất nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy - học thì cái nào làm trước, cái nào làm sau, cái nào trước mắt, cái nào lâu dài Đây là một thách thức không nhỏ đối với người làm công tác quản lý chuyên môn của nhà trường

Sau đây là bảng thống kê tuổi đời, tuổi nghề của giáo viên nhà trường năm học 2011-2012:

Số năm công tác

Dưới 5 năm

Từ 5 đến 10 năm

Từ 11 đến 15 năm

Từ 16 đến 20 năm

Trên 20 năm

Tổng

cộng

Một thực trạng xảy ra hằng năm ở trường THPT Trần Phú là đội ngũ giáo viên không những trẻ về tuổi đời, tuổi nghề mà còn không ổn định Số giáo viên sau một số năm giảng dạy đã có kinh nghiệm thì xin chuyển đi, thay vào đó là số giáo viên trẻ, mới ra trường

Mặc dù nhà nước có quy định và chế độ cho những giáo viên đang tập sự và giáo viên hướng dẫn tập sự nhưng giáo viên hướng dẫn tập sự chỉ làm cho có lệ hoặc hoặc không thường xuyên Sau một năm hết tập sự thì giáo viên trẻ đó tự xoay sở, nếu có tâm huyết thì tiếp tục tìm tòi, tự bồi dưỡng, nếu không có tâm huyết thì coi như đã xong thủ tục tập sự, tự bằng lòng với những gì mình đang có

Với kinh nghiệm tích luỹ được, tôi xác định rằng công tác dự giờ thăm lớp đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường Với tình hình thực tế của nhà trường về đội ngũ giáo viên, tình hình chất lượng học sinh Với mong muốn sử dụng kiến thức lý luận và thực tiễn, tôi muốn bản thân mình nhìn nhận một cách nghiêm túc, kỹ lưỡng công tác dự giờ thăm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THPT Trần Phú, qua đó tìm ra những

ưu điểm để phát huy, phát hiện ra những tồn tại để điều chỉnh, khắc phục nhằm xây

dựng nhà trường phát triển liên tục và bền vững Đó là lý do tôi chọn đề tài: " Một

số biện pháp nâng cao trình độ tay nghề thông qua hoạt động dự giờ thăm lớp ở trường THPT Trần Phú"

B TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

I Cơ sở lý luận

Theo tài liệu về bồi dưỡng cán bộ thanh tra và quản lý Giáo dục Việt Nam

do Cộng hoà Pháp tài trợ thì "Tư vấn là nhiệm vụ được thực hiện trong quá trình

trao đổi giũa thanh tra viên với giáo viên nhờ việc quan sát giờ dạy và nghiên cứu các hoạt động khác của giáo viên, nhằm giúp giáo viên phát hiện những thiếu sót, hạn chế về nội dung, phương pháp giảng dạy cũng như trong việc thực hiện các nhiệm vụ của mình

Cũng theo tài liệu này thì " Thúc đẩy là hoạt động nhằm kích thích, phát

hiện và phổ biến kinh nghiệm, đồng thời đề xuất những kiến nghị để phát huy thành quả của giáo viên, tiếp tục bồi dưỡng nâng cao trình độ, khắc phục những yếu kém, hạn chế về năng lực nghiệp vụ và thực hiệc các nhiệm vụ của giáo viên, dần dần hoàn thiện hoạt động sư phạm của mình, góp phần phát triển hệ thống giáo dục"

Từ lâu các nuớc tiên tiến trên thế giới đã xác định giáo dục là động lực cho

sự phát triển kinh tế- xã hội, là con đường quan trọng nhất để phát huy nguồn lực con người Ở nước ta Đại hội BCHTW Đảng khóa VIII đã khẳng định: "Giáo dục

và Đào tạo là quốc sách hàng đầu”; Chính vì vậy, luận điểm đi lên bằng giáo dục

đã được khẳng định và trở thành chân lý của thời đại chúng ta - thời đại mà trí tuệ con người trở thành tài nguyên quý giá nhất của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc Xuất phát từ đặc điểm của thời đại và yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã khẳng định:

“Phát triển Giáo dục và Đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy

sự phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”

Chỉ thị 40 của BCHTW ngày 15/6/2004 về việc: "nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục"

Nghị quyết Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam số

40/2000/QH10 ngày 09 tháng 12 năm 2000 về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông

Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII của Đảng Cộng sản Việt Nam về Giáo dục – Đào tạo và Thông báo số 242-TB/TW của Bộ Chính Trị ngày 15/4/2009 về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khoá VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020

Thông báo kết luận số 117/TB-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT tại hội thảo Chỉ đạo, quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở các trường phổ thông ngày 26/2/2009 có đoạn viết:

"Thường xuyên tổ chức dự giờ thăm lớp và nghiêm túc rút kinh nghiệm, tổ chức sinh hoạt chuyên môn với nội dung phong phú, thiết thực, động viên tinh thần cầu thị trong tự bồi dưỡng của giáo viên, giáo dục ý thức khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp"

Để đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, cùng với sự hội nhập quốc tế của Việt Nam, chúng ta cần phải

có con người có tri thức, năng động, nhạy bén, tự chủ Để có được những phẩm chất này thì yêu cầu đặt ra đối với ngành giáo dục là phải đổi mới phương pháp giảng dạy, lấy học sinh làm trung tâm Muốn vậy người thầy giáo cần phải có một nhận thức mới, một tầm cao mới, ngoài kiến thức còn phải là người hướng dẫn, tổ chức, đạo diễn

Trong nhà trường, đội ngũ giáo viên là lực lượng cực kỳ quan trọng, không

có gì có thể thay thế được Một nhà trường có thể được đầu tư trang thiết bị đầy đủ, hiện đại nhưng không có sự đầu tư về yếu tố con người thì nhà trường đó vẫn không thể phát triển được, dẫn đến lãng phí vô ích Như vậy, giáo viên là lực lượng then chốt quyết định sự thành trong quá trình giáo dục cũng như chất lượng giáo dục

Thực tế ở nhà trường hiện nay cho thấy đa số giáo viên trẻ có kiến thức chuyên môn tốt, nhạy bén, có kỹ năng tin học để hỗ trợ cho công tác soạn giảng nhưng còn rất hạn chế về kinh nghiệm giảng dạy, quản lý học sinh Tiết dạy của những giáo viên này thường hay bị học sinh làm mất trật tự, thậm chí thầy trò cãi nhau trên lớp dẫn đến học sinh xin đổi giáo viên dạy, phụ huynh xin chuyển con

em mình sang lớp học khác Sự khó khăn trong công tác hoạt động chuyên môn,

thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh đó cần có sự giúp đỡ của đồng nghiệp, của Ban giám hiệu

Có một bộ phận giáo viên lên lớp chỉ biết dạy sao cho truyền thụ hết được kiến thức nội dung bài học, họ không quan tâm đến việc giáo dục nề nếp, tác phong, đạo đức cho học sinh với lý do nội dung bài dạy nhiều Điều đó chưa hẳn đúng, thật ra có một lý do khác: đó là kỹ năng giáo dục tác phong, đạo đức của giáo viên chưa cao

Việc dự giờ thăm lớp là một nội dung trong chức năng quản lý của nhà trường Theo đúng mục đích thì nó giúp cho Hiệu trưởng duy trì được nề nếp, kỷ cương dạy học, đánh giá được năng lực chuyên môn, trình độ tay nghề, việc thực hiện nội dung chương trình, đổi mới phương pháp giảng dạy, sử dụng được năng lực, sở trường của từng giáo viên một cách hiệu quả, hợp lý để không lãng phí nguồn nhân lực của nhà trường, đồng thời cũng giúp giáo viên có cơ hội được thể hiện mình cũng như có cơ hội để trao đổi học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau Tuy nhiên thực tế cho thấy đa số giáo viên đều không thích dự giờ vì nó tăng thêm áp lực cho

họ Nguyên nhân của điều đó là:

+ Tiết dạy thường cho là bị soi mói, bới lông tìm vết, khen ít chê nhiều;

+ Khi có người dự giờ thì bị áp lực, mất thời gian chuẩn bị dạy mang tính trình diễn, đối phó;

+ Phải làm việc nhiều hơn

+ Người dự giờ chỉ dự cho có lệ, sao cho đủ số tiết quy định

+ Không nhận xét đánh giá hoặc đánh giá một cách chung chung Từ đó người dạy không nhận được lời khuyên, không thấy được điểm mạnh, điểm yếu của mình để phát huy hoặc khắc phục dẫn đến sụ nhàm chán, lơ là trong giảng dạy

Một nguyên nhân khác nữa là đang xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý việc cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cho người học ngành khác để được tuyển dụng làm giáo viên; công tác rèn luyện nghiệp vụ sư phạm, thực tập tốt nghiệp của sinh viên sư phạm

Sau đây là bảng phân loại giáo viên của trường năm học 2010-2011:

Trình độ tay nghề

YC

Cấp tỉnh Cấp trường

Như đã trình bày ở trên, trong những năm qua đội ngũ giáo viên của nhà trường có tỷ lệ trẻ khá cao, luôn có sự chuyển đi, chuyển đến nên không có tính ổn định Nhìn bề ngoài thì thấy đồng đều vì ai cũng được đào tạo từ các trường đại học, có nghiệp vụ sư phạm nhưng thực chất bên trong còn nhiều điều bất ổn: Đội ngũ giáo viên giỏi chiếm tỷ lệ thấp, công tác chủ nhiệm non yếu, việc soạn, giảng còn nhiều lúng túng

Trong những năm qua uy tín của nhà trường đối với nhân dân địa chưa cao, một phần do thiếu về thông tin, một phần do chất tlượng giáo dục của nhà trường chưa cao

Tôi xác định rằng muốn tạo được uy tín, lòng tin với phụ huynh thì phải nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường Một trong những giải pháp để nâng cao chất lượng giáo dục là xây dựng chất lượng đội ngũ giáo viên Để xây dựng chất lượng đội ngũ giáo viên công tác dự giờ thăm lớp có vai trò quan trọng

Các năm trước việc dự giờ thăm lớp chỉ tập trung vào các đợt thi đua 20/11, 26/3 Hoạt động dự giờ thăm lớp chưa được thực hiện đều đặn và chưa có kế hoạch

cụ thể, người nào "xui" thì mới bị BGH dự giờ Làm thế nào để công tác dự giờ thăm lớp đạt được mục đích của nhà quản lý đồng thời người dạy không những không bị áp lực mà còn nhận thấy đây là sự quan tâm giúp đỡ của đồng nghiệp và Ban giám hiệu, từ đó họ có nhu cầu được có người dự giờ và được dự giờ người khác

II Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài

Từ tình hình thực tế của nhà trường như đã nêu ở trên tôi đã tiến hành thực hiện theo các bước sau:

1 Công tác chuẩn bị

1.1 Lập phiếu thăm dò

PHIẾU THĂM DÒ

(Dành cho giáo viên) Xin thầy (cô) đánh dấu X vào các ô "có", hoặc "không" tương ứng với các nội dung trong bảng dưới đây:

Khi có người dự giờ thầy (cô) có cảm thấy bị căng thẳng không

Khi có người dự giờ thầy (cô) có chuẩn bị bài kỹ hơn các tiết

dạy khác không?

Thầy cô nhận thấy tiết dạy có người dự thì học sinh tập trung

hơn vào bài học không?

Thầy (cô) muốn có người dự giờ của mình hay không?

Thầy (cô) có muốn dự giờ của giáo viên giỏi trong trường

không?

Khi được phân công dự giờ của giáo viên còn ít kinh nghiệm

giảng dạy hơn mình để dìu dắt họ tiến bộ thầy (cô) có từ chối

không?

Khi được phân công GVDG dự giờ để giúp đỡ thầy cô nâng cao

tay nghề thầy cô có đồng ý không?

Những ý kiến khác về dự giờ, hoặc có thể giải thích rõ hơn (không bắt buộc):

Bước này giúp người nghiên cứu nắm được tâm tư, nguyện vọng của giáo viên Kết quả cho thấy 80% thầy cô không muốn có người dự giờ của mình; 75% giáo viên sẵn sàng dự giờ của giáo viên còn ít kinh nghiệm để giúp đỡ họ; 100% muốn dự giờ của những giáo viên dạy giỏi (GVDG), 60% muốn được GVDG dự giờ của mình

PHIẾU THĂM DÒ

(Dành cho học sinh)

Em hãy đánh dấu X vào ô lựa chọn:

Khi có thầy (cô) dự giờ em có cảm thấy bị căng thẳng không?

Khi có thầy (cô) dự giờ em thấy bản thân mình có tập trung

vào bài học hơn so với các tiết học khác không?

Tiết học có thầy (cô) dự giờ em thấy dễ hiểu hơn các tiết học

khác không?

Em có thích tiết học có thầy (cô) dự giờ không?

Các ý kiến khác:

Kết quả thu được qua phiếu thăm dò có 80% học sinh dễ hiểu bài hơn các tiết dạy không có thầy cô; hơn 70% thích tiết học có thầy cô dự giờ

1.2 Nêu rõ mục đích, ý nghĩa và kế hoạch dự giờ thăm lớp ngay từ đầu năm trong cuộc họp chuyên môn.

Từ kết quả thu thập được ở bước 1.1, phân tích cho giáo viên thấy nhu cầu vươn lên của mỗi người, sự cần thiết chia sẻ những kinh nghiệm và giúp đỡ nhau, tạo thành một tập thể sư phạm có trình độ tay nghề vững vàng, đoàn kết, gắn bó với nhau Tạo cho mọi người tâm lý yên tâm, vì đây là công việc bình thường của hoạt động dạy học và hoạt động này góp phần nâng cao trình độ tay nghề cho giáo viên Đây chính là lợi ích của giáo viên Giáo viên nên thể hiện thật khả năng của mình, mạnh dạn sáng tạo trong dạy học, sẵng sàng lắng nghe, chia sẻ

1.3 Lập danh sách các đối tượng cần dự giờ và lĩnh vực muốn quan tâm

Căn cứ vào kết quả phân loại giáo viên năm học 2010-2011, chất lượng giảng dạy bộ môn, công tác chủ nhiệm và kết quả thu được qua quan sát và các kênh thông tin khác, lập danh sách giáo viên sẽ tiến hành dự giờ, thăm lớp Danh sách này bao gồm phần lớn giáo viên chưa có kinh nghiệm giảng dạy và chủ nhiệm, số giáo viên còn lại là những nhân tố giảng dạy giỏi, làm rất tốt công tác chủ nhiệm (nhằm có sự so sánh, đối chứng)

/C.nhiệm Lĩnh vực Ghi chú

2 Nguyễn Thị Phương Lan Toán Dự giờ Hết tập sự 1 năm

lớp 12