KINH NGHIỆM KHOA HỌC: Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm Số năm kinh nghiệm: 23 năm Các sáng kiến kinh nghiệm trong 5 năm gần nhất: "Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn ở trường
Trang 1Sở Giáo dục – Đào tạo Đồng Nai Trường THCS&THPT Huỳnh Văn Nghệ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
"Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS&THPT Huỳnh Văn Nghệ
Vĩnh Cửu – Đồng Nai"
Người thực hiện: Nguyễn Văn A
Hiệu trưởng trường THCS&THPT HUỳnh Văn Nghệ Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục: Phương pháp dạy môn học: Phương Pháp giáo dục: Lĩnh vực khác:
Có đính kèm:
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2011-2012
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN VỀ CÁ NHÂN:
Họ tên: Nguyễn Văn A
Ngày tháng năm sinh: 27/10/1968
Nam (nữ): Nam
Địa chỉ: 162 tổ 10 - ấp 1 - Xã Phú Lý - Huyện Vĩnh Cửu - Tỉnh Đồng Nai ĐT: 0613 862034, DĐ: 0982034162
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: trường THCS & THPT Huỳnh Văn Nghệ
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO:
Học vị: Đại học sư phạm chuyên ngành Lịch sử
Năm nhận bằng: 2005
Chuyên môn đào tạo: chuyên ngành Lịch sử
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC:
Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm
Số năm kinh nghiệm: 23 năm
Các sáng kiến kinh nghiệm trong 5 năm gần nhất: "Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS & THPT Huỳnh Văn Nghệ"
Trang 3Phần I: Mở đầu
1/ Tên đề tài:
Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS
&THPT Huỳnh Văn Nghệ – Vĩnh Cửu – Đồng Nai
2/ Lý do chọn đề tài:
“ Hoạt động chuyên môn giáo viên trường trung học được tổ chức đặctrưng cho từng bộ môn hoặc nhóm” điều lệ trường trung học năm 2007 thôngqua hoạt động tổ chuyên môn, hiệu trưởng điều hành hoạt động giảng dạy vàcác hoạt động nghiệp vụ sư phạm trong nhà trường Tổ chuyên môn trực tiếpquản lý lao động của giáo viên trong tổ
Trong thực tế công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trườngTHCS & THPT Huỳnh Văn Nghệ những năm vừa qua tôi nhận thấy: nhữngthành công hay thất bại của nhà trường nhất là trong hoạt động dạy và họcchưa gắn liền nhiều với việc thực hiện tốt hay chưa tốt công tác chỉ đạo hoạtđộng của tổ chuyên môn, từ trường có số giáo viên còn thiếu so với quy địnhcủa Bộ (trường có tổng số giáo viên là 70 giáo viên trực tiếp giảng dạy, baogồm giáo viên THCS: 44, giáo viên THPT: 26 Trường có 2 cấp học gồm 35lớp, THCS: 23 lớp, THPT: 12 lớp) nên công tác chỉ đạo chuyên môn của lãnhđạo còn nhiều hạn chế, đôi khí gặp nhiều lúng túng, sau thời gian học tạitrường cán bộ quản lý giáo dục đào tạo II, tôi đã tiếp thu các bài giảng lí luậnquản lý giáo dục, qua đó tôi được trang bị thêm những kiến thức khoa họcquản lý, giúp tôi giải quyết những khó khăn lúng túng trong công tác quản lý
ở trường, tôi rất tâm đắc về đề tài: “Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động của tổ
chuyên môn ở trường THCS & THPT Huỳnh Văn Nghệ – Vĩnh Cửu – Đồng Nai”
3/ giới hạn của đề tài:
Hoạt động của tổ chuyên môn bao gồm nhiều lĩnh vực, nhiều côngviệc, ở đây SKKN chỉ nghiên cứu trong phạm vi của trường THCS & THPTHuỳnh Văn Nghệ – Vĩnh Cửu – Đồng Nai
a/ Hiệu trưởng chỉ đạo xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn
b/ Hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện kế hoạch và kiểm tra thực hiện kếhoạch của tổ chuyên môn
c/ Hiệu trưởng chỉ đạo chuyên môn thực hiện kế hoạch chuyên môn,nghiệp vụ năm học
Phần II: Nội dung
A/ Cơ sở xây dựng đề tài:
1/ Cơ sở lý luận:
-Mục tiêu công tác quản lý của nhà trường là trạng thái tương lai, làkết quả cuối cùng mà nhà trường cần phải đạt được trong một khoảng thời
Trang 4gian nhất định Để thực hiện mục tiêu quản lý nhà trường, người hiệu trưởngphải coi trọng công tác kế hoạch hóa nhà trường: xây dựng định hướng dàihạn, xây dựng kế hoạch từng thời kỳ, trong đó kế hoạch năm học được xâydựng cho mỗi năm học.
-Kế hoạch năm học là tổng hợp tất cả các hoạt động trong năm học củanhà trường, có vai trò chủ đạo chi phối các hoạt động của nhà trường Căn cứvào nội dung kế hoạch này để xây dựng kế hoạch cụ thể riêng cho từng bộ phận,
cá nhân của nhà trường Người hiệu trưởng phải vận dụng cơ chế quản lý hợp lý
để chỉ đạo các bộ phận trong nhà trường thực hiện các kế hoạch đã đề ra
-Tổ chuyên môn là bộ phận của nhà trường, do đó tổ chuyên môn phảixây dựng kế hoạch một cách tỉ mỉ, cẩn thận Kế hoạch phải được cụ thể hóa,chi tiết hóa các nhiệm vụ mà trong kế hoạch nhà trường đã giao cho các tổ
Do đó kế hoạch tổ phải thể hiện sự định mức, sự lượng hóa cụ thể các nhiệm
vụ được giao, đặc biệt phải xây dựng được hệ thống biện pháp có hiệu lực,đồng thời phải xây dựng được một chương trình hoạt động cụ thể
-Từ kế hoạch năm học của hiệu trưởng cho năm học 2011-2012 xâydựng kế hoạch cụ thể của tổ chuyên môn
-Tại cơ sở đặc điểm tình hình của tổ về đội ngũ giáo viên: cơ cấu, sốlượng, chất lượng, hoàn cảnh đặc biệt, kết quả giảng dạy của năm học trước,tình hình học tập của học sinh ở các bộ môn do tổ chuyên môn phụ trách,công tác quản lý của tổ, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của tổ cần phải lưu
ý đến những thuận lợi và khó khăn
-Kế hoạch của tổ phải đề ra được các biện pháp chính, tương ứng để thựchiện các mục tiêu và nhiệm vụ Đề ra được nhiệm vụ chương trình hoạt đồng cụthể:
-Sau khi xây dựng kế hoạch và được duyệt, hiệu trưởng phải chỉ đạocác tổ chuyên môn thực hiện các nhiệm vụ theo kế hoạch xây dựng Trongquá trình thực hiện phải kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện để đưa ra hướngđiều chỉnh kế hoạch phù hợp với thực tế
2/ Cơ sở pháp lý:
Trang 5-Căn cứ luật giáo dục số 38/2005/QH ngày 14 tháng 6 năm 2005 củaQuốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về giáo dục (có hiệu lựcthi hành từ ngày 01/01/2006).
-Điều lệ trường THCS, THPT và trưởng phổ thông có nhiều cấp học(ban hành kèm theo quyết định số 07/2007/QĐ-BGDĐT ngày 02/04/2007 của
bộ trưởng bộ giáo dục đào tạo
-Điều 16 tổ chuyên môn:
2.1/ Hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, giáo viên, viên chức thư viện,viên chức thiết bị thí nghiệm của trường học được tổ chức thành tổ chuyênmôn theo môn học hoặc nhóm môn học từng cấp học, THCS, THPT Mỗi tổchuyên môn có 1 tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của hiệutrưởng, do hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu năm học
2.2/ Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau:
a/ Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng vàquản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phốichương trình môn học của bộ giáo dục và đào tạo và kế hoạch năm học củanhà trường
b/ Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ, tham gia đánh giá,xếp loại các thành viên của tổ theo các quy định của bộ giáo dục đào tạo
c/ Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên
2.3/ Tổ chuyên môn sinh hoạt 2 tuần một lần
-Công văn số 2465/SGD-TCCB ngày 28 tháng 12 năm 2006 về việc bốtrí sắp xếp các tổ, khối chuyên môn trong nhà trường và trung tâm GDTX
B/ Thực trạng chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng ở trường THCS & THPT Huỳnh Văn Nghệ – Vĩnh Cửu – Đồng Nai năm học 2010-2011
+Từ năm 1985 đến 1994: Trường Phổ thông cơ sở Phú Lý
+Từ năm 1994 đến 2005: Trường THCS Phú Lý
+Từ năm 2005 đến 2007: Trường THPT Phú Lý
Trang 6+Từ năm 2008 đến 2012: Trường THCS & THPT Huỳnh Văn Nghệ-Đội ngũ giáo viên của trường được tập hợp từ nhiều tỉnh trong nước,chủ yếu là các tỉnh phía bắc (chiếm hơn 50%) được đào tạo từ nhiều nguồn.
Có giáo viên được đào tạo từ trường Cao đẳng sư phạm Đồng Nai, Đại học
sư phạm TP Hồ Chí Minh, đại học Huế, đại học Vinh, đại học Đà Lạt vớinhiều hệ đào tạo từ xa, đào tạo tại chức, đào tạo chính quy hoặc tại nguồn đàotạo tại chỗ (nguồn lực huyện) đạt 20% tổng số giáo viên
-Trong vòng 18 năm nhà trường phát triển nhanh về số lượng và chấtlượng, có 10% giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, số học sinhđạt danh hiệu học sinh giỏi cấp tỉnh, huyện đều tăng, năm sau cao hơn nămtrước, tỉ lệ tốt nghiệp hàng năm đạt từ 80 đến 85%, số học sinh đỗ vào cáctrường đại học, cao đẳng đạt 40% trên tổng số học sinh đỗ tốt nghiệp
-Nhiều năm liền trường đạt danh hiệu tiên tiến cấp ngành, năm 1998được UBND tỉnh tặng bằng khen hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học
-Năm 2010 trường được UBND tỉnh tặng bằng khen đã có thành tíchxuất sắc từ năm 2006 đến 2010, và nhiều năm liền đạt danh hiệu tiên tiến cấpngành
-Đa số giáo viên trẻ nhiệt tình, có ý thức trách nhiệm, có lương tâmnghề nghiệp, có tinh thần khắc phục khó khăn nên trong giảng dạy đã dạy đủ,dạy đúng chương trình, thực hiện đầy đủ quy chế chuyên môn, thực hiện đổimới trong công tác giảng dạy cho phù hợp với đối tượng học sinh Bên cạnhgiáo viên nhiệt tình cũng còn có một số giáo viên yếu về năng lực và cảchuyên môn nghiệp vụ sư phạm và một số ít ý thức và trách nhiệm, lương tâmnghề nghiệp chưa cao
-Hoạt động giảng dạy bắt đầu đi vào nề nếp và chất lượng dạy và họcđược nâng cao
1.3/ Kết quả xếp loại học lực và hạnh kiểm cuối năm của các năm học:
a/Kết quả xếp loại học lực và hạnh kiểm năm 2007-2008:
Trang 7á(%)
(%
)
u(%)
m(%)
(%
)
á(%)
(%
)
u(%)
m(%)
SLKhá
SLTB
SLYếu
SLKém
SLTốt
SLKhá
SLTB
SLYếu
SLKém
SLKhá
SLTB
SLYếu
SLKém
SLTốt
SLKhá
SLTB
SLYếu
SLKém
Trang 8số SL chú
Giỏi
SLKhá
SLTB
SLYếu
SLKém
SLTốt
SLKhá
SLTB
SLYếu
SLKém
SLKhá
SLTB
SLYếu
SLKém
SLTốt
SLKhá
SLTB
SLYếu
SLKém
học
Khối6
Khối7
Khối8
Khối9
Khối10
Khối11
Khối12
Ghichú
Trang 9Đảng viên
Trình độ CM Hệ đào tạo Tổ trưởng Ghi
chú Đại
học CĐSP
Tập trung Khác
Tuổi đời
Tuổi nghề
Chuyên môn
DH thi đua
P
LĐTT
P
LĐTT
P
LĐTT
8 Lý Hóa
P
LĐTT
9 Lý Hóa
P
LĐTT1
-Đa số tổ trưởng có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững
-Giáo viên không đồng bộ, mất cân đối giữa các bộ môn, trong một bộmôn giữa cấp 2 và cấp 3, việc phân chia tổ chưa phù hợp đặc trưng từng bộmôn
Trang 101.5/ Cơ sở vật chất:
-Có đủ phòng làm việc cho hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, phònghội đồng, phóng hành chính, phòng đoàn thể, phòng truyền thống, hội trường,phòng thực hành lý, hóa, sinh, phòng học anh văn, phòng học tin học, phòngứng dụng công nghệ thông tin, phòng y tế
-Phòng học: có 42 phòng học, có 5 phòng dùng để bồi dưỡng học sinhgiỏi, phụ đạo học sinh yếu kém đều được trang bị đầy đủ các phương tiệnphục vụ cho dạy và học
-Có một phòng thư viện phục vụ đầy đủ cho bạn đọc sách
-Có 1 phòng dạy nghề may và một phòng dạy nữ công gia chánh
*Nhận xét: Trường rộng thoáng mát, được xây dựng mới hoàn toàn, đáp ứng
đầy đủ nhu cầu học tập của học sinh và giảng dạy của giáo viên, phòng họcđúng quy cách, trang thiết bị đầy đủ
2/ Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn:
2.1/Nhận thức của hiệu trưởng về tổ chuyên môn:
-Hiệu trưởng đã xác định trong nhà trường tổ chuyên môn giữ vai tròrất quan trọng trong hoạt động dạy và học Hiệu trưởng không thể hiểu hếtđược kiến thức tất cả các bộ môn củng như không nắm hết được các khoa họcgiảng dạy trong nhà trường Do đó hiệu trưởng phải có trách nhiệm khôngngừng bồi dưỡng, phát huy khả năng của từng giáo viên thông qua tổ chuyênmôn Tổ chuyên môn giúp hiệu trưởng chỉ đạo được hoạt động dạy đến từnggiáo viên Mặt khác dựa vào các hoạt động của tổ chuyên môn để bồi dưỡng,phát huy năng lực chủ động, sáng tạo của từng giáo viên Đồng thời thực hiệnkiểm tra, đôn đốc các thành viên của tổ hoạt động tích cực đó là cách thức tối
ưu mang tới hiệu quả quản lý của người hiệu trưởng Vì vậy chỉ đạo sâu sáthoạt động của tổ chuyên môn, người hiệu trưởng nâng cao vai trò quản lý củamình Để làm được trước hết phải chọn được tổ trưởng chuyên môn có nănglực và phẩm chất phù hợp với cương vị công tác
-Thực tế ở trường THCS & THPT Huỳnh Văn Nghệ trong năm họcqua, bằng kế hoạch và những định hướng chính hiệu trưởng đã chỉ đạo hoạtđộng của các tổ chuyên môn Hiệu trưởng đã phân công cho phó hiệu trưởngchuyên môn chỉ đạo trực tiếp các tổ chuyên môn và đội ngũ giáo viên Phóhiệu trưởng chuyên môn tác động đến hoạt động của tổ chuyên môn nhằmthực hiện ý định của hiệu trưởng Hiệu trưởng kiểm tra hoạt động của tổchuyên môn theo hình thức báo cáo tháng của phó hiệu trưởng chuyên môn
và báo cáo của tổ trưởng chuyên môn
Hạn chế: Việc họp định kỳ hàng tháng giữa hiệu trưởng và các tổtrưởng chuyên môn không được duy trì đều đặn (Có tháng chỉ hội ý hiệutrưởng với các phó hiệu trưởng) nên thông tin ngược chưa chất lượng, việc
Trang 11giải quyết khó khăn, vướng mắc trong việc dạy và học (cần quyết định củahiệu trưởng) chưa kịp thời.
2.2/ Hiệu trưởng chỉ đạo xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn:
2.2.1/ Lập kế hoạch là ra quyết định, bao gồm việc lựa chọn đường lối hànhđộng sẽ thực hiện trong tương lai và mục tiêu phấn đấu Do đó lập kế hoạch
có nghĩa là xác định trước: phải làm cái gì? Làm thế nào? Khi nào làm? Ai sẽlàm và làm đạt được mục tiêu nào? Như vậy kế hoạch năm học là chiếc cầunối giữa trạng thái hiện tại và trạng thái tương lai của nhà trường Để kếhoạch nhà trường đến với từng giáo viên và được cụ thể hóa thành nhữngchương trình, mục tiêu cụ thể để họ phấn đấu thực hiện Hiệu trưởng phải chỉđạo tổ trưởng chuyên môn lập kế hoạch của tổ mình theo quy trình:
-Nghiên cứu kế hoạch năm học của nhà trường, đặc biệt nghiên cứu kỹphần nội dung kế hoạch có liên quan đến tổ Nghiên cứu các văn bản quy địnhchức năng và nhiệm vụ có liên quan đến hoạt động của tổ chuyên môn
-Điều tra cơ bản về đối tượng giáo dục và lực lượng giáo dục, điều kiệnthưc tế của tổ (từ các nguồn thông tin: kết quả năm học trước, cơ cấu đội ngũnăm học mới) để xác định tình hình: thuận lợi, khó khăn, đặc trưng riêng củatổ
-Tổng hợp xử lý toàn bộ các thông tin để xây dựng kế hoạch: Mục tiêuchính phải đạt của năm học và nhiệm vụ chính để đạt các mục tiêu đó
-Theo nội dung, cấu trúc chung của một bản kế hoạch do hiệu trưởnghướng dẫn , tổ trưởng viết dự thảo kế hoạch, có tham khảo ý kiến chỉ đạo củaphó hiệu trưởng chuyên môn và ý kiến đóng góp của giáo viên nòng cốt Sau
đó đưa ra thảo luận công khai ở tổ nhằm giúp giáo viên quán triệt phươnghướng nhiệm vụ năm học Đặc biệt là bàn biện pháp thực hiện mục tiêunhiệm vụ năm học cũng như các chỉ tiêu kế hoạch Tổ trưởng chuyên môn ghinhận các ý kiến đóng góp, các nội dung cần nghiên cứu lại hoặc bổ sung
-Tổ trưởng chuyên môn hoàn chỉnh kế hoạch của tổ, trình hiệu trưởngduyệt
2.2.2/ Thực trạng các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch tổ ở trường THCS &THPT Huỳnh Văn Nghệ – Vĩnh Cửu – Đồng Nai
-Sau khi kế hoạch năm học của nhà trường được xây dựng hoàn chỉnh,đúng quy trình (đầu tháng 10 – sau đại hội CBVC) Hiệu trưởng hướng dẫncác tổ trưởng cách thức, nội dung, quy trình xây dựng kế hoạch và thời giannộp kế hoạch để lãnh đạo duyệt
-Hiệu trưởng chỉ đạo các tổ chuyên môn căn cứ vào đặc điểm tình hình,
số lượng, chất lượng đội ngũ, cơ sở vật chất, đối tượng học sinh và chươngtrình giảng dạy bộ môn mà tổ phụ trách để xây dựng kế hoạch tổ
Trang 12-Cho thảo luận trong tổ, hoàn chỉnh và trình lãnh đạo duyệt nửa sau củatháng 10 Sau đó tổ trưởng chuyên môn điều chỉnh và bổ sung theo phê duyệtcủa hiệu trưởng, hoàn thành kế hoạch chính thức của tổ cuối tháng 10.
Khi duyệt kế hoạch của các tổ hiệu trưởng có thể tham khảo ý kiến phóhiệu trưởng chuyên môn hoặc ủy quyền cho phó hiệu trưởng duyệt
Nhận xét:
*Ưu điểm:
+Nội dung cơ bản kế hoạch các tổ đã căn cứ vào kế hoạch năm học củatrường Có đầy đủ các đề mục theo yêu cầu về cấu trúc kế hoạch
+Đa số các chỉ tiêu đưa ra là phù hợp và có tính khả thi
+Một số tổ đã có những biện pháp cơ bản, những giải pháp hay để thựchiện các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra
+Tổ địa lý trình bày một số nội dung sơ sài
+Tổ Nhạc – Họa chỉ tiêu đưa ra thấp, không sát thực tế
-Một số nguyên nhân:
+Năng lực của một số tổ trưởng còn yếu
+Một số tổ trưởng chưa coi trọng việc xây dựng kế hoạch, chưa thấyhết tầm quan trọng của công tác kế hoạch
+Ở một số giáo viên hiểu sai con số chỉ tiêu (sợ rằng đưa chỉ tiêu cao,nếu không đạt được sẽ bị cắt danh hiệu thi đua)
-Giải pháp khắc phục:
Để xây dựng kế hoạch hoàn chỉnh hiệu trưởng cần:
+Phân tích để giáo viên nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của côngtác xây dựng kế hoạch tổ
+Hướng dẫn tỉ mỉ, chi tiết quy trình lập kế hoạch cho các tổ trưởngchuyên môn (có thể phân công phó hiệu trưởng chuyên môn làm công việcnày)
+Công việc lập kế hoạch phải được coi là một tiêu chí để đánh giá hoạtđộng của tổ chuyên môn
3/ Hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện kế hoạch và kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch năm học của tổ: