Ðây là phiên bản html của tệp http://www.qtttc.edu.vn/tainguyen/doc_download/86-bui-khc-sn-nguyn-c-vng-le-trng-i.html... TS Lê Công Triêm - PGS... [3] Higher Education in the Twenty-firs
Trang 1Ðây là phiên bản html của tệp http://www.qtttc.edu.vn/tainguyen/doc_download/86-bui-khc-sn-nguyn-c-vng-le-trng-i.html.
G o o g e tự động tạo ra những phiên bản html của các tài liệu khi chúng tôi crawl web.
Page 1
Công ngh thông tin h tr i m i ph n g pháp d y h c
20
20
CÔNG NGH THÔNG TIN VÀ CÁC CÔNG C
D Y H C HI N I TRONG D Y H C I H C
TS NGUY N C V N G
TS BÙI KH C S N
ThS LÊ TR N G I
Tr n g i h c Qu ng Bình
I t v n
S ti n b c a tin h c , vi i n t và k thu t s ã t o ra công ngh a ph n g ti n
làm cho chúng ngày càng m nh m và r ti n, t o ra m t s chuy n bi n cách m ng trong
công ngh d y h c S ti n b k di u c a công ngh thông tin k t h p v i nh ng thành
t u
trong các khoa h c khác nhau ã t o các công c , ph n g ti n và môi tr n g làm vi c
nói
chung và áp d ng d y h c nói riêng h t s c h u hi u Trong bài này, chúng tôi ch
l u ý
thành t u c a Tin h c áp d ng vào Toán h c và khoa h c th c nghi m.
II N i dung
1 Máy vi tính và m n g máy tính
Vi c xu t hi n chi c máy tính i n t u tiên t i M n m 1946 là kh i u cu c
cách m ng công ngh thông tin Sau m t th i gian phát tri n, chi c máy vi tính cá nhân
có t c tính toán t hàng tri u phép tính trong m t giây ra i
t ng hi u qu và n ng l c tính toán c a máy vi tính cá nhân, ng i ta n i m t
s máy l i v i nhau Vi c n i các máy l i v i nhau xu t hi n m t i u k di u: xu t
hi n kh n ng t n g tác linh ho t gi a các máy vi tính cá nhân v i nhau, khi xu t hi n
kh n ng n i máy tính thành m t m ng toàn c u, s c m nh c a h th ng t ng lên r t
nhi u ó là Internet Internet là m t h th ng g m các d ch v truy n thông d li u nh
n g nh p t xa, truy n các t p tin, th i n t và các nhóm thông tin.
2 a ph n g ti n và các công c d y h c
a ph n g ti n là ph n g pháp gi i thi u thông tin b ng máy tính, s d ng
nhi u ph n g ti n truy n thông tin nh v n b n, ho và âm thanh, cùng v i s gây
n t n g b ng t n g tác
- V i s ti n b nhanh chóng c a công ngh thông tin và vi i n t , các công c l u
tr thông tin ngày càng có s c ch a l n, ch ng h n m t CD-ROM (Compact Disk Read Only Memory) thông th n g dung l n g 700MB, có th ch a c kho ng 250.000 trang
v n b n, cho phép ghi hình nh n g có màu s c kèm âm thanh; ho c các a DVD
(Digital
Video Disk) có s c ch a l n h n; các thanh t , th t (magenetic stick, card) có s c ch a hàng tr m MB, cho phép ghi hình nh ch t l n g cao vì có phân gi i l n C ng v y,
các
công c ghi thông tin k thu t s (các máy ch p nh và quay phim k thu t s ) ngày
càng
hi n i , cho phép ghi hình nh n g có màu s c kèm âm thanh m t cách nhanh chóng
và
ti n l i các công c nói trên giúp t o ph n g ti n ch a hình nh t nh và n g ch t
l n g
cao ph c v công ngh d y h c h t s c nhanh chóng
Page 2
Công ngh thông tin h tr i m i ph n g pháp d y h c
21
Trang 2- CD, DVD là các công c r t quan tr ng h tr gi ng d y và h c t p Nh các
công l u tr thông tin có d ng t n g i l n và nh công ngh a ph n g ti n, ng i ta
có th so n th o các t i n bách khoa ch a r t nhi u thông tin và v n b n, hình nh
t nh, âm thanh, hình nh n g có âm thanh… ti n cho vi c tra c u i u ó t o i u
ki n ng i ta có th gi i thi u các b o tàng ngh thu t t o hình , b o tàng âm nh c
trên CD và DVD…
- Cùng v i các công c t o ra các ph n g ti n d y h c , công c h tr vi c
trình di n ph n g ti n c ng ngày c hi n i Ngày nay ã xu t hi n nhi u lo i máy chi u (projector) n n ng ho c a n ng n i v i máy vi tính bàn ho c máy vi tính
xách tay (laptop) có nhi u tính n ng khác nhau: ho c chi u các files v n b n, âm thanh,
hình nh t nh và hình nh n g c l u gi trong máy vi tính, ho c chi u tranh nh t các sách hay t các t m nh a trong, ho c chi u các phim video C ng có các máy chi u
có g n u thu video cho phép ghi và chi u các tranh nh và v t b t k , hai chi u, ba
chi u, lên màn nh
Tóm l i, ti n l i cho vi c chi u các v n b n, hình nh t nh và hình nh n g
trình di n trong các l p h c , các bu i báo cáo h i ngh , ng i ta s n xu t các ph n
m m h tr PowerPoint là m t ph n m m r t m nh ph c v m c í ch trên V i
PowerPoint, ta có th so n th o các slides ch a các v n b n và các i t n g khác và
c trình di n nh m t máy chi u g n v i máy tính PowerPoint c ng cho phép in ra
các t p slides thu nh làm tài li u trao tay khi gi ng d y , báo cáo.
3 M t s thành t u c a Tin h c trong các khoa h c có tác n g vào gi n g
d y
S ti n b k di u c a công ngh thông tin k t h p v i nh ng thành t u trong
các khoa h c khác ã t o nên các công c , ph n g ti n và môi tr n g làm vi c nói
chung và áp d ng d y h c nói riêng h t s c h u hi u.
a) Các ph n m m tính toán
Máy vi tính không ch th c hi n c c k nhanh chóng vi c tính toán trên các con
s nh máy tính tr c ây, mà chúng còn giúp th c hi n các tính toán và bi u di n k t
qu tính toán các phép tính gi i tích và i s , tìm nghi m và bi u di n nghi m c a các
ph n g trình i s , ph n g trình vi phân, o hàm riêng… các ph n m m n i ti ng v
l nh v c này có MATHEMATHICA, MAPLE, MATLAP… Các ph n m m này không
ch giúp các nhà khoa h c công ngh tìm c nhanh chóng các l i gi i c a các con toán ph c t p n y sinh trong th c t có liên quan n toán h c cao c p, mà là còn công
c và ph n g ti n t ng tính hi u qu c a vi c gi ng d y Toán h c
Ví d : Ph n m m ó có th giúp th c hi n r t nhanh chóng vi c v các th
bi u di n các hàm gi i tích, vi c tính toán các s vô t v i chính xác mong mu n
V i các ph n m m này, ng i d y s có m t công c t ng hi u su t d y toán và làm cho vi c gi ng d y toán thêm sinh n g và h p d n
Page 3
Công ngh thông tin h tr i m i ph n g pháp d y h c
22
22
b) Các mô ph ng nh máy tính
V i nh c a máy tính và t c tính toán r t l n hi n nay, ng i ta có th a
ra các mô hình nh mô hình m ng n ron (m ng lan truy n ng c ) dùng mô ph ng
và mô hình hoá h chi t trong quá trình chi t phân chia các nguyên t t hi m…
Ng i
ta g i cách làm ó là mô ph ng nh máy tính (computational simulation).
Ch n g trình máy tính mô ph ng các h th ng hoá h c và v t lý, xác n h thí
nghi m trên máy tính Các thí nghi m máy tính là c u n i gi a thí nghi m labo và tính toán lý thuy t Mô ph ng nh máy tính, c ng gi ng nh thí nghi m th c, không th
thay th cho t duy, tuy nhiên ó là công c giúp con ng i tìm hi u nh ng hi n t n g
ph c t p Nh v y, mô ph ng nh máy tính không ch là m t công c h tr ho t
n g d y và h c , mà còn h tr cho các ho t n g nghiên c u.
4 Th i i m i và cu c cách m n g trong giáo d c
Trang 3a) Phân lo i các mô hình giáo d c d a vào công ngh h tr và cu c cách m ng giáo
d c
Trong các th p niên cu i th k 20 u th k 21 v i s gia t ng m nh m t c c a
cu c cách m ng công ngh , c bi t s phát tri n v t b c c a công ngh thông tin
(Communication technology), v n d y và h c c t ra, c t ch c bàn b c m t
cách
nghiêm ch nh chu áo h n trên ph m vi toàn th gi i, v i cách ti p c n thông tin là c n thi t…
Giáo d c i h c cho th k 21, ng i ta có th nêu ra nhi u mô hình giáo d c,
ó là các mô hình nh : mô hình truy n th ng, mô hình thông tin, mô hình tri th c… Trong ó , ta s phân tích mô hình giáo d c hi n i nh t c a th gi i hi n t i có th
nhìn cái í ch t n g lai mà ta ph i ti n n : mô hình tri th c.
Mô hình “tri th c” là mô hình l y nhóm ng i h c làm trung tâm, vai trò ng i
h c thích nghi, v i công ngh ch y u khai thác m ng internet â y là mô hình giáo
d c
hi n i nh t hình thành khi xu t hi n thành t u m i quan tr ng nh t c a công ngh
thông tin và m ng internet C ng v i mô hình m i nh t này, chúng ta hãy l u ý n các
y u t thay i sâu s c sau ây c a vi c hoc:
- Y u t th i gian: xu t hi n kh n ng giáo d c không n g b
- Y u t không gian: xu t hi n kh n ng sinh viên tham gia h c t p mà không
c n i n tr n g h c
- S chuy n giao tri th c không còn chi m v trí hàng u c a giáo d c n a; sinh
viên ph i h c cách truy tìm thông tin h c n, ánh giá và x lý thông tin bi n thành tri th c giao ti p…
Nói tóm l i, b c ngo c i vào n n v n minh trí tu hi n nay, nh ng công
ngh m i v thông tin ang t o ra nh ng thay i mang m m m ng c a m t cu c cách
m ng giáo d c th c s
b) Vai trò v trí c a nhà giáo trong th i i m i
T li u c a H i ngh Paris v giáo d c i h c có nêu tóm t t yêu c u i v i
m t “nhà giáo m i”: “ph i làm ch c môi tr n g công ngh thông tin, n g th i
Page 4
Công ngh thông tin h tr i m i ph n g pháp d y h c
23
23
ph i chu n b v m t tâm lý cho m t s thay i c b n v vai trò c a h khi b sung và
c p nh t ki n th c chuyên môn”
Nh ã nói, theo các mô hình thông tin và mô hình tri th c vai trò c a nhà giáo
thay i m t cách c b n so v i mô hình truy n th ng T ó có ng i h i: v y thì v trí
c a nhà giáo trong th i i m i nh th nào, nhà giáo có b y ra ngoài rìa không, câu
ng n ng “không th y mày làm nên” c a dân ta còn ú ng n a không?
Chúng tôi cho r ng vai trò c a nhà giáo thay i , nh ng v trí c a nhà giáo ho c
là không i , ho c là c nâng cao h n so v i tr c ây, n u nhà giáo tho mãn c
nh ng ò i h i c a th i i m i
III K t lu n
V i c h i mà công ngh thông tin, nh ng kinh nghi m và ý t n g sáng t o có
giá tr th t s c a b t k m t cá nhân nhà giáo nào c ng d dàng truy n bá r ng rãi n
s l n g ng i h c ô ng h n ni u so v i tr c ây, không ch gi i h n b n b c t n g
l p h c mà có th lan r ng ra c n c và th m chí v t qua m i biên gi i qu c gia, i u
ó làm cho v trí c a nhà giáo th t s c nâng cao h n nhi u so v i tr c â y
Rõ ràng là v trí c a nhà giáo trong th i i thông tin không h gi m, có c h i
t ng lên Tuy nhiên, vi c có gi v ng và nâng cao c v trí ó hay không là tu thu c vào s ph n d u c a b n thân t ng nhà giáo á p n g c yêu c u c a th i i m i
ó là th i i “công ngh thông tin”
TÀI LI U THAM KH O
[1] PGS TS Lê Công Triêm - PGS TS Nguy n c V - M t s v n hi n nay
c a ph n g pháp d y h c i h c - NXB Giáo d c - 2002.
Trang 4[2] Tr n Ng c Hà Các h th ng thông minh lai n g d ng trong x lý d li u
-Lu n án Ti n s khoa h c Toán h c – 2002, Tr n g H B KHN.
[3] Higher Education in the Twenty-first Century – Vision and Action World Conference on Higher Education UNESCO Pari, October 1998