Bài giảng hệ điều hành unix linux bài 1 đặng ngọc cường

LINUX LÀ GÌ?Linux là một HĐH dạng UNIX Unix-like Operating System chạy trên máy PC với bộ điều khiển trung tâm CPU Intel 80386 trở lên, hay các bộ vi xử lý trung tâm tương thích AMD, C

TÀI LI Ệ U THAM KH Ả O

Bài giảng Linux – GV Bùi Trung Úy - DTU.

Bảo mật và tối ưu trong Redhat Linux – Trần Thạch Tùng – NXB LĐXH.

Cẩm nang Linux – Nguyễn Tiến – NXB GD.

Lập trình trên Linux – Nguyễn Phương Lan – Tập 1

Silberschatz Galvin- Operating System Concepts

Scott Mann, Ellen L Mitchel- Linux System Security

BÀI 1 T Ổ NG QUAN V Ề LINUX

LINUX LÀ GÌ?

Linux là một HĐH dạng UNIX (Unix-like

Operating System) chạy trên máy PC với bộ điều khiển trung tâm (CPU) Intel 80386 trở lên, hay các

bộ vi xử lý trung tâm tương thích AMD, Cyrix.

Linux ngày nay còn có thể chạy trên các máy

Macintosh hoặc SUN Sparc.

Một đặc điểm nổi bật của Linux là một hệ điều

hành miễn phí và mã nguồn mở

L Ị CH S Ử RA ĐỜ I C Ủ A UNIX

Giữa năm 1960, AT&T Bell Laboratories và một số trung tâm khác tham gia tạo ra một HĐH mới được đặt tên là

Multics (Multiplexed Information and Computing Service)

Đến năm 1969, chương trình Multics bị bãi bỏ vì đó là một

dự án quá nhiều tham vọng.

Ken Thompson, Dennis Ritchie và một số đồng nghiệp của Bell Labs đã không bỏ cuộc Thay vì xây dựng một HĐH làm nhiều việc một lúc, họ phát triển một HĐH đơn giản -

chỉ làm tốt một việc là chạy chương trình.

L Ị CH S Ử RA ĐỜ I C Ủ A UNIX

Năm 1973, sử dụng ngôn ngữ C của Ritchie,

Thompson đã viết lại toàn bộ hệ điều hành Unix và

đây l à một thay đổi quan trọng của Unix.

Nhờ đó Unix từ chỗ là hệ điều hành cho một máy PDP-xx trở thành hệ điều hành có thể chạy trên

nhiều loại máy tính khác nhau.

Khoảng 1977 bản quyền của UNIX được giải

phóng và hệ điều hành UNIX trở thành một

thương ph m

Ngày 1/1992, Linus cho ra version 0.12 với shell và C

compiler Linus đặt tên HĐH của mình là Linux.

Quá trình phát triển của Linux được tăng tốc bởi

sự hỗ trợ của chương trình GNU (GNU’s Not Unix)

L Ị CH S Ử RA ĐỜ I C Ủ A LINUX

Linux có một linh vật chính thức –Linux penguin,

gọi là Tux.

Linh vật của Linux

V Ấ N Đ Ề B Ả N QUY Ề N

Các chương trình tuân theo GNU Copyleft or GPL (General Public License) có bản quyền như sau:

 Tác giả vẫn là sở hữu chương trình của mình.

 Ai cũng được quyền bán copy của chương trình với giá bất kỳ mà không phải trả cho tác giả ban đầu.

 Người sở hữu chương trình tạo điều kiện cho người

khác sao chép chương trình nguồn để phát triển tiếp

chương trình

CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA LINUX

Linux là miễn phí (free) và Mã nguồn mở (Open Source): Bao gồm cả kernel, drivers, các công cụ

phát triển,…

Tính ổn định: Linux có tính ổn định cao, ít bị lỗi khi sử dụng so với các HĐH khác.

Tính bảo mật: Linux cung cấp các mức bảo mật khác nhau cho người sử dụng Mỗi người dùng chỉ

làm việc trên một không gian dành riêng.

CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA LINUX

Multi-Tasking, Multi-Threading: Là khả năng mà HĐH gán cho từng tiến trình hoặc chiếm quyền sử

dụng CPU trong một khoảng thời gian nhât định.

Multi-User: Là khả năng cho phép nhiều người

dùng đồng thời truy cập vào cùng một máy

Multi-flatform: Chạy trên nhiều nền tảng phần

cứng khác nhau.

CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA LINUX

Multi-Standard Compliant: Tương thích với hầu

hết các hệ POSIX, System V, và BSD.

Hỗ trợ nhiều hệ thống file: Minix-1, MS-DOS,

VFAT, FAT32, ISO 9660 (CD-ROMS), … Hai hệ

thống tập tin chính của Linux là ext2 và ext3.

Multiple Networking Protocols: Các giao thức nền

tảng được hỗ trợ bởi Kernel như TCP, IPv4, IPv6,

Nh ữ ng h ạ n ch ế

Chưa thân thiện với người dùng

Cài đặt còn phức tạp

Phần mềm ứng dụng còn khó thao tác

Thiếu trợ giúp thân thiện người dùng

Còn dựa nhiều vào giao tiếp dòng lệnh

Thiếu hỗ trợ phần cứng

CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH

PROGRAMS

KERNEL

CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH

Hệ lõi (kernel-nhân): Xác lập nhiều chương trình

cấp thấp và tương tác trực tiếp với CPU, điều

khiển thiết bị phần cứng và điều khiển việc thực

hiện chương trình.

Cấu trúc hệ thống tập tin: Là hệ thống lưu trữ các thông tin trên thiết bị lưu trữ.

Hệ vỏ (shell): Là cách người dùng tương tác gián

tiếp với phần cứng thông qua kernel Hệ vỏ ngầm

định là bash Các hệ vỏ khác như tcsh, ksh, zsh

Các tiện ích: Có chức năng chính là thực hiện các công việc dịch vụ của hệ điều hành

NHÂN LINUX

KERNEL SHELL GUI

NHÂN LINUX

Phần nhân (kernel) của Linux có thể hiểu đơn giản

là một tập hợp các chương trình thường trú trong

bộ nhớ.

Kernel là phần chính của hệ điều hành, phụ trách

hầu hết các chức năng chính của hệ điều hành như

quản lý bộ nhớ, thực thi nhiệm vụ và truy nhập

phần cứng

PHIÊN B Ả N NHÂN

Các phiên bản của nhân LINUX được xác định bởi

hệ thống số dạng: X.YY.ZZ

 Nếu YY là số chẵn  phiên bản ổn định.

 Nếu YY là số lẻ  phiên bản thử nghiệm (không

dùng để phát triển các bản phân phối)

Ví dụ: Kernel 2.6.32 : Kernel 2.6.32

 2 là Số chính

 6 là số phụ, phiên bản ổn định

 32 là cấp vá đắp (patch level)

BẢN PHÂN PHỐI LINUX

Bản phân phối Linux là bộ các chương trình ứng

dụng bao gồm cả 4 phần chính của một hệ điều hành (shell, kernel, file system, utility) và các

CÁCH ĐÁNH SỐ PHIÊN BẢN

Cần phân biệt s t số phiên bản của bản phân phối với

số phiên bản của nhân

Nhân Linux hiện đang được điều hành và phát

triển bởi Linus Torvalds, nên phiên bản của nhân tăng theo thứ tự, chứ không phân nhánh và nhân

lên như các bản phân phối

Ví dụ:

 Fedora 12 (Kernel 2.6.31)

 …

M Ộ T S Ố Ứ NG D Ụ NG TRÊN LINUX

Các ứng dụng cho văn phòng: OpenOffice,

KOffice, StartOffice,…

M Ộ T S Ố Ứ NG D Ụ NG TRÊN LINUX

Các ứng dụng mạng và Internet:

 WebServer, FTP Server, Mail Server, …

 WebBrowser, Instant Messenger: Firefox, GIMP,…

M Ộ T S Ố Ứ NG D Ụ NG TRÊN LINUX

Redhat và Fedora Core

Redhat và Fedora Core là hai bản Linux có lẽ là

thịnh hành nhất trên thế giới, phát hành bởi công

ty Redhat.

 Từ 2003, Công ty Redhat phát triển Redhat

Enterprise Linux (RHEL) với mục đích thương

mại, nhằm vào các công ty, xí nghiệp.

 Redhat cũng đầu tư mở ra dự án Fedora nhằm phát triển phiên bản Fedora Core cho người dùng bình thường

 Bản Linux của RedHat cuối cùng dừng ở phiên bản 9.0 Phiên bản của Fedora được bắt đầu từ 1 Hiện nay đã có Fedora Core 12.

SuSE LINUX

Made in Germany

Cực kỳ thịnh hành ở châu Âu và Bắc

Mỹ

Năm 2003, công ty SuSE được Novell

mua lại Novell đang dốc sức đầu tư

cho SuSE để nhắm vào enterprise

users cạnh tranh với Redhat.

Bản SuSE mới nhất hiện nay là: …

Debian Linux

Nhiều người có ý kiến cho rằng:

 Người không chuyên nên dùng Fedora Core để có thể làm quen với những kỹ thuật mới.

 Người chuyên nghiệp nên dùng Debian vì sự ổn

định tuyệt vời của nó.

Bản mới nhất 3.0R2

Web site: http://www.debian.org Web site: http://www.debian.org

Mandrake Linux

Made in France

Cũng rất thịnh hành ở châu Âu, Mỹ và Việt Nam.

Đây l à bản được ưu ái nhất trong vấn đề Việt hóa.

Bản mới nhất hiện nay là 10.0

Web site: http://www.mandrakelinux.com Web site: http://www.mandrakelinux.com

Knoppix Linux

Made in Germany

Bản live Linux cũng được ưa chuộng hiện nay.

Cho phép khởi động trực tiếp từ CD mà không cần cài đặt vào ổ cứng.

Phiên bản mới nhất là 3.4