Bài giảng kỹ thuật lập trình c chương 1 ths trần quang hải bằng

Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan 5 bangtqh@hotmail.com Chương trình “Hello world” chỉ thị tiền xử lý Hàm chính của chương trình Dấu bắt đầu và kết thúc của định nghĩa hàm Kết quả thu ñư

Trang 1

KỸ THUẬT LẬP TRÌNH C

Chương 1: Tổng quan

04/2010

Giới thiệu chung

• Ngôn ngữ C ra ñời năm 1972

• Phát triển thành C++ vào năm 1983

• Là ngôn ngữ ñược sử dụng rất phổ biến

• Có nhiều trình biên dịch C khác nhau

– Turbo C, Borland C

– ANSI C, IBM C, ISO C

– GCC

– …v.v.

Trang 2

Kỹ thuật lập trình C - Tổng quan 3 bangtqh@hotmail.com

IDE Borland C++ 5.02

• Chạy file Setup.exe trong thư mục Bc502

• Một số phím soạn thảo

Xóa các kí tự từ vị trí con trỏ ñến cuối dòng

Ctrl + Q + Y

Xóa dòng kí tự chứa con trỏ Ctrl + Y

Xóa kí tự ngay trước vị trí con trỏ Back space

Xóa kí tự ngay sau vị trí con trỏ Delete

Chuyển đổi chế ñộ chèn/đè Insert

Xuống dòng Enter

Chức năng Phím

04/2010

IDE Borland C++ 5.02

Một số phím soạn thảo (tiếp theo)

Lặp lại Ctrl + Q + F hoặc Ctrl + Q + A cuối cùng Ctrl + Q + L

Tìm kiếm cụm từ và sau ñó thay thế bằng cụm từ khác Ctrl + Q + A

Tìm kiếm một cụm từ Ctrl + Q + F

Dịch chuyển con trỏ về cuối khối Ctrl + Q + K

Dịch chuyển con trỏ về ñầu khối Ctrl + Q + B

Đọc một khối từ một tệp trên đĩa Ctrl + K + R

Ghi một khối vào một tệp trên đĩa Ctrl + K + W

Xóa cả khối Ctrl + K + Y

Chuyển khối tới vị trí mới của con trỏ Ctrl + K + V

Chép khối tới vị trí mới của con trỏ Ctrl + K + C

Chức năng Phím

Trang 3

Chương trình “Hello world”

chỉ thị tiền xử lý

Hàm chính của chương trình

Dấu bắt đầu và kết thúc của

định nghĩa hàm

Kết quả thu ñược khi biên dịch

và chạy chương trình trên

04/2010

Từ khóa (Key word)

• Là các từ dành riêng của ngôn ngữ C

• Từ khóa phải được sử dụng đúng cú pháp

• Một số từ khóa thông dụng

auto break case char continue default

do double else extern float for

goto if int long register return short sizeof static struct switch typedef union unsigned void volatile while

Trong IDE Borland C++ 5.02

từ khóa in đậm

và có màu blue

Trang 4

Tên (định danh)

• Dùng để ñịnh danh các thành phần của chương trình

• Tên biến, tên hàm, tên hằng, file, cấu trúc…

• Gồm chữ , số , dấu gạch nối “_”

• Độ dài tối đa 32

• Lưu ý:

– không đuợc chứa kí tự trống (space),

– không được bắt đầu bằng một chữ số,

– không được trùng với từ khóa

• Nên đặt tên một cách gợi nhớ, có ý nghĩa.

• Tên chuẩn: một số tên có sẵn của trình biên dịch.

Vd: x, hoten, a1, number_of_var, delta, TEN, …

• C là ngôn ngữ phân biệt viết hoa, viết thường chính xác đến từng ký tự

04/2010

Hằng, Biến, Biểu thức

• Hằng:

– Là ñại lượng có giá trị không thay ñổi được

– Ví dụ:

• 124 Là một hằng số

• ‘D’ Là một hằng ký tự

• “Lap trinh” Là một hằng chuỗi ký tự

• Biến

– Là ñại lượng có thể thay ñổi được giá trị (gán giá trị mới)

• Biểu thức

– Là công thức tính toán để có 1 giá trị theo quy tắc toán học

– Gồm các toán hạng và các phép toán (toán tử)

• Toán hạng: hằng, biến, hàm hoặc biểu thức khác.

• Phép toán: Số học, luận lý, gán, ñiều kiện, lấy địa chỉ, tăng giảm

Trang 5

Các phép toán C hỗ trợ

• Số học: + , - , * , / , %

• Luận lý: ==, !=, >, <, >=, <=, &&, ||, !

• Gán giá trị: =

• Lấy kích cỡ theo số byte: sizeof(đ ố it ượ ng)

• Điều kiện: ĐK ? E1 : E2

• Lấy địa chỉ: &(bi ế n)

• Tăng giảm: x++, ++x, x , x

tong+=i; tich*=i;

/=, %=, -=, &=, |=, ^=

04/2010

Câu lệnh, Chú thích

• Câu lệnh: Là một chỉ thị yêu cầu máy tính thực thi một tác vụ

nào đó Một câu lệnh phải kết thúc bởi một dấu chấm phẩy “;”

• Chú thích:

– Trên 1 dòng: // Chú thích trên một dòng

– Trên nhiều dòng: /*

Chú thích trên nhiều dòng.

*/

• Các chỉ thị tiền biên dịch:

#error

Trang 6

Các kiểu dữ liệu chuẩn

3.4e-4932 1.1e4932

10 byte long double

1.7e-308 1.7e308

8 byte double

3.4e-38 3.4e38

4 byte float

- 231 232- 1

4 byte unsigned long

- 231 231- 1

4 byte long

0 65535

2 byte short

0 65535

2 byte unsigned int

-32768 32767

2 byte int

0 255

1 byte unsigned char

-128 127

1 byte char

Phạm vi

Độ lớn Tên kiểu

Kiểu số

04/2010

Kiểu ký tự

Ví dụ:

– Ký tự ’A’ có mã 65

– Ký tự ’0’ có mã 48

Các ký tự ñặc biệt:

’\0’ ký tự Null (có mã = 0)

’\n’ ký tự xuống dòng (new line)

’\t’ ký tự Tab

Các kiểu dữ liệu chuẩn

Gồm 256 ký tự có mã từ 0 255 ( xem Bảng mã ASCII )

1 byte char

Phạm vi

Độ lớn Tên kiểu

Trang 7

Ép kiểu

Cú pháp:

(kiểu_mới) biểu thức hoặc kiểu_mới (biểu thức)

Ví dụ:

04/2010

Khai báo hằng

Cú pháp

#define TÊNH Ằ NG giátr ị

hoặc

const ki ể ud ữ li ệ u TÊNH Ằ NG = giátr ị ;

Ví dụ

#define MAX 100

const int SOPT = 100;

Lưu ý: hằng phải được khai báo trước khi sử dụng

Trang 8

Khai báo biến

Cú pháp

ki ể ud ữ li ệ u TÊNBI Ế N; ho ặ c

ki ể ud ữ li ệ u Bi ế n1, Bi ế n2, ; ho ặ c

ki ể ud ữ li ệ u TÊNBI Ế N = giátr ị banđ ầ u;

Ví dụ

int sole;

float tbc, tongam;

char Enter = ’\n’;

Lưu ý: Biến có thể khai báo bất kỳ ñâu trong chương trình miễn làn trước khi sử dụng.

Kết thúc bằng dấu chấm phẩy

04/2010

Cấu trúc chương trình C

Chỉ thị tiền biên dịch

Khai báo các hằng, biến

Khai báo các hàm tự XD

Thân chương trình chính

Cài đặt các hàm đã khai

báo ở trên

Trang 9

Phép gán giá trị

Cú pháp

Ví dụ:

int x, y, z;

x = 10;

x = 10 + y;

10 + y = x; //sai

z = x + y;

x + y = z; //sai

TênBi ế n = Bi ể u th ứ c giá tr ị ;

Tại sao sai ?

04/2010

Các hàm toán học thông dụng

Chỉ thị tiền biên dịch:

#include <math.h>

sqrt(x) lấy căn bậc 2

exp(x) lấy ex

log(x) lấy logex

abs(x) lấy |x| (kết quả là số nguyên)

fabs(x) lấy |x| (kết quả là số thực)

pow(x, y) lấy xy

ceil(x) lấy số nguyên gần x nhất

floor(x) lấy số nguyên lớn nhất ≤ x

Các biểu thức phức tạp phải sử dụng biến đổi toán học ñể có ñược

biểu diễn tương ứng trong C

Trang 10

Một số quy tắc viết chương trình

• Đặt tên biến, hằng, hàm,… một cách gợi nhớ

• Khi sử dụng biến, hằng cần kiểm tra lại xem biến hằng đó ñã được khai báo trước đó hay chưa ?

• C là ngôn ngữ phân biệt hoa/thường phải kiểm tra kỹ từng

ký tự khi viết

• Loại bỏ các chỉ thị #include <file *.h> không cần thiết (để lại

sẽ làm chậm quá trình biên dịch và tăng kích thước file *.exe sau biên dịch)

• Viết chương trình theo cấu trúc khối ( phân cấp thụt đầu dòng )

• Chương trình viết xong chưa thể biết được đúng hay sai

phải chạy thử với các bộ số liệu khác nhau (nên test thử với các bộ số liệu đặc biệt )

04/2010

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	220,99 KB