Một số biện pháp rèn đọc diễn cảm trong phân môn Tập đọc lớp 4

1. Lí do chọn đề tài. a. Cơ sở lý luận. của bản thân ra sức tìm tòi, nghiên cứu và tích luỹ được một số kinh nghiệm. Dưới sự cố gắng tận tâm của thầy, sự nỗ lực phấn đấu học tập của trò, học sinh có sự tiến bộ rõ rệt điều này làm tôi rất vui, chính vì lẽ đó tôi quyết định chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm “ Làm thế nào giúp học sinh học tốt phân môn Tập đọc biết đọc diễn cảm”. Trong những năm gần đây, Nghị quyết của Đảng và các văn kiện của Nhà nước, của Bộ GDĐT đều đưa ra mục đích là giáo dục học sinh trở thành con người toàn diện “Đức – Trí – Văn Thể Mỹ”. Để đạt được mục đích này, nhiệm vụ của người giáo viên giáo dục đạo đức cho học sinh thì giáo viên còn phải cung cấp cho học sinh một vốn hiểu biết về văn hóa thông qua tất cả các môn học. Tiếng việt – Tiếng mẹ đẻ có vai trò cực kỳ quan trọng đối với đời sống cộng đồng và đời sống mỗi con người. Đối với đời sống cộng đồng đó là công cụ để giao tiếp, tư duy. Đối với con người, đặc biệt là trẻ em nó càng có vai trò quan trọng hơn. Do có tầm quan trọng như thế nên Tiếng Việt đã trở thành một môn học được giảng dạy trong trong nhà trường và đặc biệt được quan tâm hơn ở cấp tiểu học.Tiếng Việt có tính chất hai mặt, nó vừa là đối tượng học tập của học sinh vừa là phương tiện để học sinh học tập các môn khác, để học sinh giao tiếp, tư duy.

Tiếng việt – Tiếng mẹ đẻ có vai trò cực kỳ quan trọng đối với đời sống cộngđồng và đời sống mỗi con người Đối với đời sống cộng đồng đó là công cụ để giaotiếp, tư duy Đối với con người, đặc biệt là trẻ em nó càng có vai trò quan trọng hơn.

Do có tầm quan trọng như thế nên Tiếng Việt đã trở thành một môn học được giảngdạy trong trong nhà trường và đặc biệt được quan tâm hơn ở cấp tiểu học.Tiếng Việt

có tính chất hai mặt, nó vừa là đối tượng học tập của học sinh vừa là phương tiện đểhọc sinh học tập các môn khác, để học sinh giao tiếp, tư duy

Trong các môn học thì môn Tiếng Việt có nhiệm vụ hình thành năng lực hoạtđộng ngôn ngữ cho học sinh Năng lực hoạt động ngôn ngữ được thể hiện qua bốn kỹnăng: Nghe - Nói - Đọc - Viết” Trong đó đọc là một kỹ năng chuyển dạng chữ viếtsang lời nói có âm thanh và thông hiểu nó Nếu không biết đọc thì con người không thểtiếp thu nền văn minh của loài người, không thể sống một cuộc sống bình thường, cóhạnh phúc với đúng nghĩa của từ này trong xã hội hiện đại Biết đọc, con người đãnhân khả năng tiếp nhận lên nhiều lần Không biết đọc, con người sẽ không có điềukiện hưởng thụ sự giáo dục mà xã hội dành cho họ, không thể hình thành một nhâncách toàn diện Vậy đọc thì phải đọc như thế nào? Đọc ra sao? Đó mới là điều quantrọng

Vì những lẽ trên, phân môn Tập đọc trong trường tiểu học có tầm quan trọng rấtlớn Học tập đọc là một đòi hỏi đầu tiên đối với học sinh đi học Đầu tiên học sinh phảihọc đọc (Tập đọc), sau đó học sinh đọc để học Tập đọc là công cụ để học sinh học tập

các môn học khác Nó tạo ra hứng thú và động cơ học tập Nó tạo điều kiện cho họcsinh có khả năng tự học và tinh thần học tập cả đời Việc dạy Tập đọc sẽ giúp cho các

em hiểu biết hơn, bồi dưỡng các em có lòng yêu cái thiện, cái đẹp, dạy cho các em biếtsuy nghĩ một cách lôgíc cũng như biết tư duy hình ảnh Mà trong thực tế, qua nhiềunăm là giáo viên trực tiếp giảng dạy ở bậc tiểu học, tôi thấy việc học tập đọc của họcsinh vẫn còn hạn chế Có nhiều em đọc yếu Thậm chí học sinh lớp 4-5 còn đánh vần.Đọc chưa thể hiện được giọng điệu theo nội dung bài, theo thể loại văn tả, kể chuyện,kịch, lời đối thoại Chính vì lẽ đó tôi đã tự mình tìm tòi một số biện pháp nhằm nângcao chất lượng dạy tập đọc ở lớp 4

b Cơ sở thực tiễn.

Tập đọc là phân môn quan trọng và có một ý nghĩa to lớn trong chương trìnhmôn Tiếng Việt ở bậc Tiểu học Nó đã trở thành một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối vớibậc Tiểu học Nó có tính chất khởi đầu nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thứctổng hợp

Đọc giúp học sinh chiếm lĩnh ngôn ngữ dùng trong giao tiếp và học tập Khôngbiết đọc, con người không thể tiếp thu nền văn minh của nhân loại

Qua các bài tập đọc học sinh được bồi dưỡng về nhiều mặt: trau giồi kiến thức

về ngôn ngữ, đời sống cũng như giáo dục, tình cảm, mĩ cảm cho các em, góp phần rènluyện nhân cách cho học sinh

Ngoài ra phân môn Tập đọc có mối quan hệ chặt chẽ với các môn học khác như:Chính tả, Luyện từ và câu, Kể chuyện, Tập làm văn, học sinh học tốt phân môn Tậpđọc sẽ học tốt môn Tiếng Việt và các môn khoa học khác Tuy nhiên, việc đọc của họcsinh chưa đạt được mục tiêu của phân môn Tập đọc, kết quả đọc của các em chưa đápứng được nhu cầu của việc hình thành kĩ năng đọc, nhất là đối với học sinh yếu cònphải đánh vần từng tiếng, từng từ

Bên cạnh đó, nhiều giáo viên cũng còn lúng túng khi dạy luyện đọc cho họcsinh Vậy cần luyện đọc với giọng như thế nào, làm thế nào để các em có thể đọc đúng,đọc hay Từ sự suy nghĩ trăn trở đó tôi quyết định đem hết khả năng và lòng nhiệt tình

của bản thõn ra sức tỡm tũi, nghiờn cứu và tớch luỹ được một số kinh nghiệm Dưới sự

cố gắng tận tõm của thầy, sự nỗ lực phấn đấu học tập của trũ, học sinh cú sự tiến bộ rừrệt điều này làm tụi rất vui, chớnh vỡ lẽ đú tụi quyết định chọn đề tài sỏng kiến kinhnghiệm “ Làm thế nào giỳp học sinh học tốt phõn mụn Tập đọc - biết đọc diễn cảm”.

2 Mục đớch nghiờn cứu.

Bậc tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng phân môn tập đọc có 2 yêu cầu chínhlà:

- Rèn kĩ năng tập đọc

- Giúp học sinh cảm thụ tốt bài văn

Học môn tập đọc, việc đọc và cảm thụ là 2 khâu có quan hệ mật thiết với nhau,gắn bó hỗ trợ đắc lực cho nhau Cảm thụ tốt giúp cho việc đọc diễn cảm tốt Ngợc lạiviệc đọc diễn cảm tốt giúp cho việc cảm thụ bài văn thêm sâu sắc

Thật vậy học sinh có đọc thông thạo đợc và trên cơ sở đã hiểu nội dung câu thơ,câu văn, đoạn thơ, đoạn văn thì các em mới thể hiện đợc cảm xúc có nghĩa là đã hiểu t-ờng tận về nội dung và nắm đợc ý nghĩa giáo dục của bài Điều đó khẳng định rằngtrong tiết dạy tập đọc lớp 4, việc luyện rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh là rất cầnthiết Trong giờ học, học sinh biết đọc diễn cảm thì tiết học mới có hiệu quả cao và mớithể hiện đợc tầm quan trọng của bộ môn

So với lớp học dới, học sinh lớp 4 có điều kiện và kĩ năng đọc diễn cảm tốt hơnnhng chỉ ở mức độ ban đầu (đọc diễn cảm một đoạn văn, khổ thơ) Học sinh đợc thựchành luyện tập từng bớc để có thể đáp ứng nhu cầu cao hơn ở lớp 5 và các lớp trên

3 Thời gian - địa điểm:

3.1 Thời gian:

Năm học 2014-2015, Ban giỏm hiệu nhà trường phõn cụng tụi giảng dạy lớp 4Atrường TH&THCS Đại Dực Tụi đó tiến hành lựa chọn đề tài và thực hiện nghiờn cứungay từ thỏng 9/2014 đến thỏng 5/2015

- Thỏng 9 chọn đề tài và đặt tờn đề tài

- Thỏng 10 viết đề cương

- Thỏng 11 đến thỏng 4 nghiờn cứu, thực hiện

- Thỏng 5 hoàn thành đề tài

3.2 Địa điểm:

- Lớp 4A Trường TH&THCS Đại Dực - Huyện Tiờn Yờn - Quảng Ninh.

3.3 Phạm vi đề tài:

a Giới hạn đối tượng nghiờn cứu:

"Một số biện pháp rèn đọc diễn cảm trong phân môn tập đọc lớp 4"

b Giới hạn địa bàn nghiờn cứu:

- Trường TH&THCS Đại Dực- huyện Tiờn Yờn - tỉnh Quảng Ninh

c Giới hạn khỏch thể khảo sỏt:

- Học sinh lớp 4A, 4C Trường TH&THCS Đại Dực - Tiờn Yờn - Quảng Ninh

4 Phương phỏp nghiờn cứu:

1 Phương phỏp điều tra:

Thụng qua giờ dạy Tập đọc tụi kiểm tra học sinh đọc với biểu điểm của yờu cầuđọc, xỏc định dấu hiệu đọc diễn cảm để dự kiến phương phỏp dạy (lập bảng thống kờcỏc mức độ đạt hoặc chưa đạt)

2 Phương phỏp quan sỏt:

Thụng qua cỏc tiết dạy của bản thõn mỡnh và của đồng nghiệp cú thể quan sỏttrực tiếp tỡnh hỡnh học tập của học sinh trong mỗi tiết học đỏnh giỏ được khả năng tiếpthu bài và đỏnh giỏ đựơc cỏch đọc của học sinh qua bài giảng Tự rỳt ra kinh nghiệmchung của giờ dạy tập đọc lớp 5; Khõu rốn đọc diễn cảm phần nào đó đạt thỡ cần phỏthuy, phần nào cũn hạn chế về phớa giỏo viờn hay về phớa học sinh để tỡm ra phươngphỏp sửa đổi cú hiệu quả

3 Phương phỏp nghiờn cứu lý thuyết:

Đọc tài liệu giỏo dục, sỏch tài liệu tham khảo, sỏch giỏo viờn, sỏch tập san giỏodục tất cả cỏc tư liệu trờn tụi nghiờn cứu kĩ để gúp phần thực hiện thành cụng của đềtài

4 Phương phỏp thực nghiệm:

Thụng qua cỏc tiết dạy thử nghiệm, đỏnh giỏ sự thành cụng của đề tài ở từng giaiđoạn thực hiện Từ đú rỳt ra kết luận của bản thõn về việc thực hiện cỏc phương phỏptrờn ở cỏc mức độ khỏc nhau với kết quả kiểm chứng được đồng nghiệp cụng nhận

5 Đóng góp về mặt lí luận về mặt thực tiễn.

5.1 Về mặt lí luận

Tính đa nghĩa của tập đọc kéo theo tính đa nghĩa của "biết đọc" "Biết đọc" đượchiểu theo nhiều mức độ Một em bé mới đi học, biết đánh vần ngập ngừng đọc từngtiếng một thế cũng gọi là biết đọc Đọc, thâu tóm được tư tưởng của một cuốn sáchtrong vài ba trang cũng là biết đọc Chọn trong biển sách báo của nhân loại những gìmình cần, trong một ngày nắm được tinh thần của hàng chục cuốn sách cũng gọi là biếtđọc Những năng lực này không phải tự nhiên mà có Không thể chờ đợi gặt hái những

gì mà ta không gieo trồng Nhà trường phải từng bước hình thành cho các em cách đọcđúng, đọc diễn cảm là một khâu quan trọng

5.2 Về mặt thực tiễn:

Qua nhiều năm thực dạy ở lớp 4 tôi nhận thấy rằng việc rèn kĩ năng đọc của các

em mới dừng ở mức độ nhất định: thực hiện khá tốt kĩ năng đọc lưu loát, trôi chảy, còn

kĩ năng đọc diễn cảm vẫn còn nhiều hạn chế, các em đã đọc lưu loát nhưng chất giọng

và biểu đạt giọng đọc văn bản chưa hấp dẫn, chưa lôi cuốn đựơc người nghe, chưa thểhiện đựơc cái hay của nội dung văn bản Ở tất cả các tác phẩm văn thơ, các em đọcgiọng đều đều chung chung như nhau, chưa nêu bật đựơc nội dung tư tưởng của tácphẩm đề cập đến Các em chưa có kĩ năng đọc biểu thị linh hoạt theo ngữ điệu từngloại câu (Từ ngữ cần hạ giọng cao giọng nhấn dài theo các kiểu câu; câu kể, câu hỏi,câu cảm, câu cầu khiến) những từ ngữ quan trọng trong câu, các tiếng gieo vần trongthơ các em chưa phân biệt rõ ràng Đặc biệt dấu hiệu chuyển đổi giọng biểu thị niềmvui, nỗi buồn, sự nghiêm trang còn hạn chế hoặc các từ ngữ phiên âm nước ngoài các

em đọc chưa chuẩn Khi đọc các em chưa thể hiện tính cách của nhân vật trong bài vănhội thoại Đó là những khó khăn đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiếp thu của học sinhcũng như rèn dạy học sinh đọc diễn cảm Trong một lớp ít em thực hiện đựơc các kĩnăng rèn đọc diễn cảm, vì kĩ năng rèn đọc diễn cảm rất khó, thời gian luyện đọc ít, lựchọc trong lớp không đều

Với thực tế trên, tôi đi sâu vào nghiên cứu dạy phân môn tập đọc 4, đặc biệt chú

ý rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh với mong muốn giúp cho học sinh lên bậc họctrên Kĩ năng đọc tốt các văn bản dài và thể hiện được nội dung văn bản ở mức độcao góp phần học tốt các môn học khác Để đề tài đạt kết quả cao bản thân giáo viênkhông ngừng trau dồi tích luỹ những kiến thức kĩ năng kinh nghiệm giảng dạy đạt hiệuquả cao phù hợp với đổi mới phương pháp dạy học trong giáo dục

a Thuận lợi:

Năm học 2014– 2015, tôi được phân công dạy lớp 4A Trường TH&THCS ĐạiDực, tổng số học sinh là 12 em Vào đầu năm học tôi thấy lớp chủ nhiệm có một sốthuận lợi và khó khăn sau :

*.Thuân lợi :

Cơ sở vật chất của trường: Phòng học khang trang, rộng thoáng mát, trang thiết

bị đầy đủ điện thắp sáng, quạt điện bàn ghế đúng kích cỡ đẹp, bảng chống loá, tủ đựng

Số lượng học sinh không nhiều, học sinh có điều kiện cho việc rèn đọc

không hiểu và nắm vững nội dung bài đọc.

Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của con em mình

* Tóm lại: Khắc phục những nhược điểm trên là một nhiệm vụ bắt buộc mà mọi

giáo viên phải cố gắng, có như vậy dạy rèn đọc diễn cảm trong phân môn Tập đọc mớiđạt được kết quả cao

II NỘI DUNG

1 CHƯƠNG I : TỔNG QUAN.

“Một số biện pháp rèn đọc diễn cảm trong phân môn tập đọc lớp 4”

1.1 Cơ sở lớ luận

- Nghiờn cứu nội dung chương trỡnh, đối tượng học sinh:

+ Nghiờn cứu để nắm vững hệ thống kiến thức chương trỡnh phõn mụn Tập đọclớp 4, nắm được nhiệm vụ dạy luyện đọc cho học sinh, nắm được mục tiờu của mụnhọc, mục tiờu của từng chủ điểm, mục tiờu của từng bài học, từng hoạt động để đạthiệu quả bài dạy

+ Chương trỡnh phõn mụn Tập đọc lớp 4 gồm 10 chủ điểm : Thương người nhưthể thương thõn ; Măng mọc thẳng; Trờn đụi cỏnh ước mơ; Cú chớ thỡ nờn; Tiếng sỏodiều; Người ta là hoa đất; Vẻ đẹp muụn màu; những người quả cảm; Khỏm phỏ thếgiới; Tỡnh yờu cuộc sống

Thụng qua hệ thống cỏc bài tập đọc theo từng chủ điểm khỏc nhau cung cấp chohọc sinh những hiểu biết về thiờn nhiờn, xó hội, con người, …cung cấp vốn từ, vốndiễn đạt, những hiểu biềt về tac phẩm văn học như đề tài, cốt truyện, nhõn vật, … qua

đú rốn luyện nhõn cỏch cho học sinh

+ Giỏo viờn cần tỡm hiểu khả năng đọc của từng em, để phõn loại cỏc đối tượnghọc sinh và cú kế hoạch dạy học cho phự hợp để nõng dần trỡnh độ đọc của cỏc em

+ Nhận thức và thực hiện tốt mục tiờu của phõn mụn Tập đọc lớp 4, trước hếtngười giao vien phai hieu rang biết đọc, biết viết là một phương tiện thụng tin cần thiết

và là cụng cụ giao tiếp Nhờ đọc mà cỏc em thấy được những điều mới lạ, nhưng họcsinh đọc như thế nào cho tốt thỡ giỏo viờn phải là người tổ chức, hướng dẫn và rốnluyện sao cho đạt được trỡnh độ doc đỳng, đọc hay, đọc diễn cảm

- Giỏo viờn phải là người thực hiện tốt nguyờn tắc dạy và học

Bản thõn người Giỏo viờn phải luụn coi trọng việc rốn đọc cho học sinh và làm

cho học sinh cảm thụ tốt bài tập đọc, hai yếu tố này bổ sung, bổ trợ cho nhau Rèn đọctốt là bước đầu làm cho học sinh cảm thấy cái hay, cái đẹp của bài văn, bài thơ Từ đócác em có ý thức đọc tốt hơn.

Ngoài việc rèn đọc cho học sinh, giáo viên phải có ý thức tự rèn luyện giọng đọccho mình, luyện phát âm cho chuẩn, đọc đúng, đọc hay để có thể khai thác hết ý đồ củatác giả

Giáo viên cần vận dụng một cách linh hoạt quy trình giảng dạy cho phù hợp vớitừng bài Các hoạt động dạy học cần nhẹ nhàng nhưng phải có tính giáo dục cao đồngthời cần coi trọng việc phát triển tư duy và phát triển ngôn ngữ cua học sinh để họcsinh rèn đọc tốt và cảm thụ tốt bài tập đọc

- Giáo viên cần nắm vững phương pháp dạy học mới và áp dụng phương pháp tích cực vào tiết dạy.

Để tiết dạy có hiệu quả cao, giáo viên cần phối hợp phương pháp dạy học pháthuy tính tích cực, chủ động của học sinh và áp dụng các phương pháp đặc trưng của bômôn, vận dụng tốt các phương pháp khác như trực quan, đàm thoại, thảo luân, đóngvai, … Giáo viên cân phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong tiếthọc Tổ chức để học sinh hoạt động độc lập, tăng cường kiểm tra từng hoạt động củahọc sinh Tạo điều kiện để học sinh tham gia vào tiết học, trả lời câu hỏi, phát biểu cảmnghĩ của mình về nhân vật Giáo viên cần biết cách gợi ý để học sinh lắng nghe vànhận xét câu trả lời, cách đọc của bạn Giáo viên phải luôn chú ý lấy học sinh làmtrung tâm, trong ccác hoạt động học sinh được tham gia, mỗi học sinh đều được bộc lộmình dưới sự tổ chức hưòng dẫn của Giáo viên

- Người giáo viên cần có vốn sống, có năng lực cảm thụ văn học:

Người giáo viên cần có vốn sống, có năng lực cảm thụ văn học để thâm nhậpvào tác phẩm văn học, thấm đượm vào tâm tư tình cảm của bài văn để tái hiện đượchình tượng tác phẩm Ngoài ra giáo viên cần có ý thức luyện tập cho mình có mộtgiọng đọc chuẩn xác, biết tạo ra một mẫu đọc không thay đổi giúp học sinh có điểm

tựa để đọc bài cho đúng Đọc mẫu tốt là truyền thụ được cảm xúc nội dung bài đến vớihọc sinh, tạo hứng thú cho học sinh học tập Như vậy muốn đọc tốt trước hết ngườigiáo viên phải hiểu, cảm thụ văn bản để khi đọc mẫu thể hiện được tình cảm văn bản,

có như vậy mới truyền thụ cho học sainh cảm thụ văn bản

- Cần sử dụng thiết bị và đồ dùng dạy học:

Thiết bị và đồ dùng dạy học là trợ thủ đắc lực của cả thầy và trò, cụ thể hoánhững kiến thức trừu tượng giúp học sinh dễ đọc, đễ nhớ Nhờ đồ dùng dạy học lớphọc sẽ sinh động hơn, học sinh dễ tiếp thu bài hơn và nhớ bài lâu hơn

- Giúp học sinh trau giồi kiến thức ngôn ngữ, kiến thức xã hội và kiến thức đời sống:

+ Trau giồi kiến thức ngôn ngữ :

Qua những bài tập đọc giúp học sinh hiểu nghĩa các từ mới, từ khó, học sinhđược nắm vững hệ thống từ ngữ theo từng chủ điểm Biết vâïn dụng và sáng tạo những

từ ngữ đã họctrong giao tiếp, có được kỹ năng sử dụng ngôn ngữ Trong bài dạy giáoviên cần xác định được những từ khó, tiếng khó đối với đối với từng học sinh lớpmình, cho học sinh tự phát hiện những từ học sinh thấy khó đọc trong bài để các em cóthể tự đọc những từ ngữ đó

+ Trau giồi kiến thức văn học :

Qua các bài tập đọc, giáo viên cần chú ý trau giồi cho học sinh về vốn văn họcgiúp học sinh mở rộng hiểu biết về cuộc sống, các em được tiếp xúc với nhiều bài văn,bài thơ hay, biết rung động trước những hình ảnh đẹp trong bài văn từ đó vốn văn họccủa các em ngày càng tăng lên

+ Trau giồi kiền thức về đời sống :

Mỗi chủ đề trong chương trình được tập trung vào một mặt của hiện thực, mỗibài văn, bài thơ được phản ánh một phạm vi trong cuộc sống Để trau giồi cho học sinh

những kiến thức đó tôi luôn tìm tòi, sáng tạo những cách tốt nhất để học sinh tự nhìnnhân vật và tiếp thu một cách chủ động có hiệu quả

- Tạo không khí vui tươi, sinh động trong giờ học.

Để giờ học được sinh động, nhẹ nhàng giáo viên cần tổ chức cho học sinh tròchơi học tập Thông qua các hình thức hoạt động vui chơi, các em được củng cố nhữngkiến thức đã học giúp các em có tác phong nhanh nhẹn, linh hoạt, tự tin hơn

Khi các em đọc quá nhỏ giáo viên không nên đến gần để nghe cho rõ, cầnkhuyến khích các em cố gắng đọc to hơn vì không phải chỉ đọc cho cô giáo nghe màcho tất cả các bạn trong lớp nghe nên cần đọc với giọng đủ lớn để mọi người nghe rõ

Ngoài ra giáo viên cần hướng dẫn học sinh trong khi giao tiếp bằng lời các emcũng cần nói với giọng đủ lớn để đạt hiệu quả giao tiếp đồng thời cũng để tôn trọngngười nghe

+ Hướng dẫn học sinh đọc đúng :

Để giúp học sinh đọc đúng giáo viên cần hướng dẫn để các em phát âm một cáchchính xác các tiếng, các thanh, đọc đúng trọng âm, ngắt nghỉ hơi đúng chỗ đồng thờihướng dẫn các em rà tia mắt theo từng chữ, từng dòng để không bị sót chữ sót dòng

Khi học sinh đọc giáo viên cần quan sát cách đọc của học sinh, nhận ra những gìhọc sinh đọc đúng, đọc sai tái hiện lại lời đọc của học sinh đối chiếu với lời đọc mẫu,

giúp học sinh nhận ra lỗi của mình và khắc sâu việc sửa sai

Ví dụ : Khi dạy bài “ Những hạt thóc giống” ( Tiếng Viết 4 – Tập 1 )

Giáo viên tái hiện lời đọc của học sinh “… đến vụ thu hoạch, mọi người lô lức trở thóc về kinh thành lộp cho nhà vua Chôm no nắng đứng trước vua, quỳ tâu :

- Tâu Bệ hạ! Con không nàm sao cho thóc lảy mầm được”

Cho học sinh nhận xét và sửa lại cho đúng : “… đến vụ thu hoạch, mọi người nônức chở thóc về kinh thành nộp cho nhà vua Chôm lo lắng đứng trước vua, quỳ tâu :

- Tâu Bệ hạ! Con không làm sao cho thóc nảy mầm được”

Đối với những học sinh yếu giáo viên cần hướng dẫn dùng thứơc kẻ chỉ ngayphía dưới theo từng chữ các em đọc, kiên trì nghe các em đánh vần đọc từng tiếng vàluyện tập cho các em cách đọc nhanh hơn, giúp đỡ phụ đạo thêm, không bỏ qua nhưngcũng không nôn nóng đòi hỏi các em đọc đúng, đọc hay ngay tại lớp, luôn động viênkhuyến khích các em khi có tiến bộ cho dù là rất nhỏ hơn là la rầy các em

+ Hướng dẫn học sinh đọc dúng ngữ điệu, đọc diễn cảm :

Ở bước này giáo viên cần nghiên cứu kỹ bài đọc rồi dẫn dắt, gợi ý để tự các emnhận ra được đoạn nào cần đọc với giọng như thế nào Đối với một số câu văn câu thơgiáo viên cần hướng dẫn học sinh nhấn giọng, ngắt giọng, ngắt nhịp để giúp học sinhnắm được cách đọc, đồng thời hướng dẫn học sinh đọc một cách tự nhiên không gò ép.Cần hướng dẫn để khi học sinh đọc những văn bản có nội dùng dồn dập, khẩn trương,vui cần đọc với nhịp nhanh, những văn bản có nội dung buồn cần đọc thấp giọng hơn,những bài có câu ngắn câu dài thì khi đọc câu ngắn phải nén lại và đọc với nhịp nhanh,gấp gáp hơn còn những câu dài đọc với nhịp trải dài ra

Ví dụ : Khi đọc bài “Thư thăm bạn” ( Tiếng việt 4 – Tập 1 )

Hướng dẫn để học sinh nhận ra cách đọc bức thư với giọng trầm buồn, chânthành Thấp giọng hơn khi đọc những câu văn nĩi về sự mất mát (Mình rất xúc đợng được biết ba của Hồng đã hy sinh trong trận lũ lụt vừa rồi Mình gửi bức thư này chia buồn với bạn ); Cao giọng hơn khi đọc những câu động viên (Nhưng chắc là Hồng cũng tự hào về tấm gương dũng cảm của ba xả thân cứu người giữa dịng nước lũ Mình tin rằng theo gương ba, Hồng sẽ vượt qua nỗi đau này.)

Sau khi học sinh đọc được diễn cảm giáo viên cần nâng cao trình độ đọc của họcsinh từ đọc diễn cảm đến đọc hay

2.2 Lựa chọn các hình thức luyện đọc hiệu quả:

+ Đọc cá nhân :

Giáo viên cĩ thể gọi học sinh đọc đơn lẻ hoặc cho học sinh đọc nối tiếp nhau,khi đọc nối tiếp giáo viên chỉ cần ra hiệu lệnh ngay từ đầu đọc theo hàng ngang hayhàng dọc, tránh gọi tên học sinh sẽ làm mất thời gian luyện đọc

+ Đọc theo nhĩm :

Giáo viên cần phân nhĩm sao cho trong các nhĩm đều cĩ đầy đủ đối tượng họcsinh giỏi, khá, trung bình, yếu để các em cĩ thể quan sát giúp đỡ nhận sét và sửa saicho bạn, giáo viên cũng cấn cân nhắc thời gian để mỗi học sinh đều được đọc cả bài Khi các nhĩm đọc, giáo viên đến từng nhĩm để theo dõi và hướng dẫn thêm, cần kiểmtra để rèn luyện thêm cho học sinh

Sau khi đã xác định được giọng đọc của toàn bài hướng dẫn các em luyện đọctheo sự phân vai, mỗi em trong nhóm sẽ nhận một vai và thể hiện theo đúng giọng đọctrong vai đó, mỗi nhóm sẽ có ba bạn luyện đọc theo ba giọng khác nhau : Giọng củangười dẫn truyện, giọng của Đỗ Thái Hậu, giọng của Tô Hiến Thành.

Hình thức luyện đọc này học sinh rất thích và hứng thú nên khi đọc các emthường thêm từ bớt chữ, giáo viên cần chú ý nhắc nhở và sửa sai cho học sinh

+ Đọc thi đua :

Đây là một trong những hình thức luyện đọc hấp dẫn thu hút học sinh, học sinhluôn muốn thể hiện mình, luôn muốn mình sẽ là người đọc hay nhất Tuy nhiên giáoviên cũng cần tính toán để cân sức các đối tượng học sinh, tránh trường hợp học sinhkhá giỏi đọc thi đua với học sinh trung bình yếu vì như thế sẽ gây tâm lý chán nản chonhững em đọc chưa hay hoặc các em có mặc cảm bản thân vì thua kém bạn bè Cầnkhen ngợi động viên thường xuyên các em, đặc biệt là những em yếu để khích lệ các

em cố gắng học tập

- Mặt khác, tôi còn tổ chức “ đôi bạn học tập” cho những học sinh gần nhà nhauthường có hai đối tượng học sinh trong cùng một nhóm để các em về nhà giúp nhauhọc bài tốt, tôi sẽ tuyên dương và có thưởng cho những em đọc bài tốt, những em có nhiều tiến bộ thường chỉ là những món quà nhỏ như : cây bút, quyển tập, cây thước,…

- Tôi cũng đến gia đình các em để nhờ phụ huynh quan tâm nhắc nhở đặc biệt lànhững em học sinh yếu

Ngoài ra còn rất nhiều hình thức dạy luyện đọc khác, giáo viên cần tổ chức linhhoạt các hoạt động để việc luyện đọc đạt hiệu quả cao nhất

hoạt các hoạt động để việc luyện đọc đạt hiệu quả cao nhất

2 CHƯƠNG II : NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU : 2.1 Thực trạng:

- Lớp chủ nhiệm 4A (12 HS) trường TH&THCS Đại Dực

- Lớp khảo sát 4C (6 HS) cơ sở Khe Ngàn (Cô Phạm Thị Thùy chủ nhiệm)

Khảo sát chất lượng đầu năm

Phân môn tập đọc ở hai lớp 4A; 4C (không tiến hành dạy thử nghiệm)

Như vậy kết quả trên cho thấy: Khả năng đọc diễn cảm và đọc lưu loát của các

em còn rất thấp

- Đã chú trọng tới việc rèn đọc, khả năng cảm thụ các tác phẩm văn học cho các

- Việc hướng dẫn các em đọc diễn cảm còn chưa cụ thể rõ ràng, chưa uốn nắn sửa sai kịp thời cho các em

- Trong một số tiết học giáo viên chuẩn bị bài chưa kĩ Việc khai thác các từ ngữ

và các yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong các bài học còn yếu

- Bản thân giáo viên chưa nắm đựơc tầm quan trọng của việc giải nghĩa từ hìnhảnh đặc sắc chưa tìm hiểu kĩ các từ ngữ, hình ảnh đặc sắc đó Năng lực cảm thụ củagiáo viên còn hạn chế Chưa phối hợp các phương pháp một cách hợp lý khi giảng dạycác bài văn, bài thơ, giáo viên chưa quan tâm đếm việc giáo dục thẩm mỹ Giáo dục tưtưởng tình cảm nhưng chưa sâu sắc thường rất chung chung, gò ép theo một mô tuýpnhất định

Ví dụ : Trong giờ dạy tập đọc phần tổ chức cho học sinh luyện đọc diễn cảmgiáo viên đều làm theo một quy trình như sau: