Xây dựng chuẩn kiến thức và kỹ năng nghiệp vụ sư phạm tại trường đại học sư phạm tp hồ chí minh

Chính vì thế, lãnh đạo Bộ Giáo dục - Đào tạo đã từng khẳng định rằng: "Đổi mới giáo dục, đổi mới sư phạm là một quy luật tất yếu khách quan, vừa mang tính cấp bách vừa mang tính chiến l

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

TÓM TẮT BÁO CÁO ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRỌNG ĐIỂM CẤP BỘ

Tên đề tài:

XÂY DỰNG CHUẨN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Mã số:B 2007.19.35.TĐ Chủ nhiệm đề tài: PGS TS Phạm Xuân Hậu

TP Hồ Chí Minh-2009

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

TÓM TẮT BÁO CÁO ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRỌNG ĐIỂM CẤP BỘ

Tên đề tài:

XÂY DỰNG CHUẨN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Mã số:B 2007.19.35.TĐ Chủ nhiệm đề tài: PGS TS Phạm Xuân Hậu

TP Hồ Chí Minh-2009

PHẦN MỞ ĐẦU

I Tính cấp thiết của đề tài:

Trong sự nghiệp đổi mới Giáo dục - Đào tạo yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả đào tạo ngày càng trở nên cấp thiết

Chính vì thế, lãnh đạo Bộ Giáo dục - Đào tạo đã từng khẳng định rằng: "Đổi mới giáo dục, đổi mới sư phạm là một quy luật tất yếu khách quan,

vừa mang tính cấp bách vừa mang tính chiến lược lâu dài trong tiến trình Giáo dục - Đào tạo nhằm đáp ứng nhiệm vụ nặng nề mà sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đặt ra "

Việc đào tạo và nâng cao nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên trong các trường sư phạm nói riêng và các ngành ngoài sư phạm trong hệ thống giáo dục là vấn đề cần quan tâm chung của ngành giáo dục, đặc biệt là đối với trường sư phạm nói riêng

Trường Đại học Sư phạm TP.HCM từ khi thành lập và phát triển, đồng thời với trang bị những kiến thức chuyên môn theo các ngành, vấn đề rèn luyện kỹ năng và nghiệp vụ sư phạm đã được chú ý đầu tư đáng kể Chương trình, nội dung nghiệp vụ sư phạm đã trở thành trọng tâm trong quá trình đào tạo Trường đã tập trung chỉ đạo hoàn thiện đần các môn nghiệp vụ sư phạm, đổi mới phương pháp giảng dạy, rèn luyện kỹ năng sư phạm thích ứng với quá trình phát triển của giáo dục hiện đại (phương pháp, phương tiện dạy - học)

Vì vậy, với đề tài "Xây dựng chuẩn kiến thức và kỹ năng nghiệp vụ sư phạm tại trường đại học sư phạm TPHCM", sẽ góp phần vào việc hoàn thiện về chuẩn kiến thức và kỹ năng về nghiệp vụ sư phạm cho trường Đại học Sư phạm TPHCM nói riêng và các trường sư phạm nói chung

II Mục tiêu đề tài:

- Nghiên cứu lý luận và thực tiễn hệ thống chuẩn kiến thức và kỹ năng về nghiệp vụ sư phạm

- Xây dựng hệ thống về chuẩn kiến thức và kỹ năng nghiệp vụ sư phạm ở trường Đại học Sư phạm TPHCM

III Quan điểm và phương pháp nghiên cứu:

III.1 - Quan điểm vận dụng trong nghiên cứu:

Trên quan điểm nghiên cứu tổng hợp cơ sở lý luận và thực tiễn, về kiến thức và kỹ năng nghiệp vụ sư phạm đã và đang được thực hiện ở các khoa chuyên ngành thuộc trường Đại học Sư phạm TPHCM Thông qua kết quả khảo sát các đối tượng trực tiếp thụ hưởng( sv năm 4), sử dụng và quản lý; tọa đàm trao đổi lấy ý kiến chuyên gia, những người trực tiếp tham gia thực hiện đào tạo nghiệp vụ sư phạm và rèn luyện kỹ năng cho sinh viên Đánh giá quá trình thực hiện rèn luyện kỹ năng, kiến thức nghiệp vụ sư phạm

đã thực hiện ở trường Đại học Sư phạm TPHCM để từ đó khẳng định mức độ phù hợp kết quả xây dựng hệ thống chuẩn kiến thức và

kỹ năng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên trường Đại học Sư phạm TPHCM của nhóm đề tài

III.2 - Phương pháp nghiên cứu:

Trên cơ sở tiếp cận, thụ hưởng những kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ sư phạm đã được chỉ đạo, thực hiện trong các trường đào tạo giáo viên ở nước ta từ trước đến nay và những bất cập trong đào tạo nghiệp vụ sư phạm trong quá trình đào tạo tại các trường sư phạm nói chung và trường Đại học Sư phạm nói riêng; Lấy quan điểm tiếp cận hệ thống và công nghệ đào tạo để thiết lập mối quan

hệ hỗ tương tất yếu giữa kiến thức và kỹ năng, giữa chương trình và phương thức đào tạo, giữa lý thuyết và thực hành, giữa nội dung

và phương pháp, giữa chuyên ngành và nghiệp vụ, nhóm đề tài sẽ sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: sưu tra tài liệu; điều tra

xã hội học; sử dụng bảng hỏi; phỏng vấn trực tiếp; phân tích, so sánh, tổng hợp để xây dựng hệ thống chuẩn kiến thức và kỹ năng

về nghiệp vụ sư phạm cần trang bị cho sinh viên đại học Sư phạm

IV Những công trình nghiên cứu liên quan :

Nghiên cứu về nghiệp vụ sư phạm trong nhà trường đào tạo Giáo viên nói chung và trường Sư phạm nói riêng đã được đề cập

từ lâu, với mục đích nâng cao chất lượng đào tạo người thầy không chỉ có kiến thức mà phải là người giỏi về nghiệp vụ Ở lĩnh vực khác nhau, những nghiên cứu đã thể hiện quan điểm, những giải pháp đầy tâm huyết nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên( người giáo viên tương lai)

Các công trình nghiên cứu đã từng thực hiện thường đi đâu vào nghiên cứu lý luận là chính, nếu có đi vào chuyên sâu cụ thể thì cũng chỉ dừng ở từng khoa riêng biệt, chứ chưa có bộ chuẩn chung cho sinh viên sư phạm ở tất cả các khoa nói chung Các nghiên cứu thể hiện chủ yếu ở khía cạnh nâng cao hiệu quả rèn luyện kỹ năng sư phạm mà chưa chú ý đến lĩnh vực kiến thức liên quan không thể thiếu trong phát triển nghiệp vụ sư phạm Vì thế, đề tài này tập trung xây dựng được bộ chuẩn kiến thức và kỹ năng nghiệp

vụ sư phạm tại trường Đại học Sư phạm TPHCM

V Giới hạn của đề tài nghiên cứu:

V.1 - Về không gian: Đề tài chủ yếu tập trung khảo sát trong trường Đại học Sư phạm TPHCM

V.2 - Về nội dung: Nghiên cứu nhằm xây dựng chuẩn kiến thức và kỹ năng nghiệp vụ sư phạm tại trường Đại học Sư phạm TPHCM

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN XÂY DỰNG CHUẨN

I Đường lối của Đảng và Chính phủ, chỉ thị của Bộ về phát triển giáo dục nói chung và đào tạo giáo viên trong các trường sư phạm nói riêng:

II Kinh nghiệm đào tạo giáo viên của các nước và thực tế Việt Nam:

II.1 - Kinh nghiệm đào tạo giáo viên của các nước:

II.2 - Thực tế đào tạo giáo viên của Việt Nam:

III Khái niệm và quan điểm nhận thức về nghiệp vụ sư phạm trong nhà trường sư phạm:

III.1 - Khái niệm: Xác định 2 chức năng chính trong đào tạo giáo viên là: Đào tạo chuyên môn( khoa học cơ bản) và đào tạo nghiệp vụ sư phạm( khoa học giáo dục)

cách nhà giáo"

III.2 - Quan điểm nhận thức về nghiệp vu sư phạm trong nhà trường sư phạm:

- Đào tạo NVSP phải nhằm hướng tới việc " Hình thành và phát triển năng lực sư phạm" cho mỗi giáo sinh

- Năng lực sư phạm là tổng hợp tất cả các khả năng về dạy học và giáo dục của người giáo viên

- Cần tạo điều kiện tối đa để giáo sinh vận dụng tri thức khoa học vào thực tiễn giáo dục

- Tư tưởng xuyên suốt là liên kết chặt chẽ khoa học cơ bản và khoa học nghiệp vụ

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TPHCM

I Khái quát về chương trình đào tạo chung của trường Đại học Sư phạm TPHCM:

I.1 - Chương trình khung chung:

I.2 - Các môn liên quan đến phát triển nghiệp vụ sư phạm:

I.3 - Chương trình và nội dung thực tập sư phạm:

I.3.1- Thực tập sư phạm kỳ I:

I.3.2- Thực tập sư phạm kỳ II:

II Những nghiên cứu thực hiện tại trường thời gian vừa qua:

II.1 - Công trình nghiên cứu:

II.2 - Văn bản triển khai thực hiện của trường và Bộ :

II.3 - Đánh giá khái quát kết quả triển khai thực hiện các nội dung:

- Các môn khoa học cơ bản, cơ sở ngành, chuyên ngành đều được xác định có vai trò quan trọng và đã được đưa vào giảng dạy ở các khoa trong trường Khối lượng kiến thức đã được nâng lên đáng kể( số tiết học) Tuy nhiên cách tổ chức dạy học còn nhiều hạn chế( lớp đông, phương tiện thiếu)

- Rèn luyện kỹ năng đã được coi trong thông qua các kỳ thực tập 1 và 2 Tuy nhiên ,hiệu quả của quá trình rèn luyện còn nhiều hạn chế

do chưa có chuẩn mực để đánh giá

- Việc xây dựng hệ thống chuẩn kiến thức và kỹ năng NVSP là hết sức cần thiết, phù hợp với yêu cầu hiên nay

CHƯƠNG III: XÂY DỰNG CHUẨN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM

I Cơ sở đề xây dựng:

I.1 - Bối cảnh giáo dục thời hội nhập:

- Đòi hỏi phải có người thầy toàn diện, giỏi về kiến thức và kỹ năng, phẩm chất đạo đức tốt

I.2 - Yêu cầu đối với việc đào tạo giáo viên hiện nay:

I.2.1 - Có tiêu chí để đánh giá giảng dạy và học tập

I.2.2 - Có cơ sở để so sánh và thực hiện tiến trình hội nhập:

I.3 - Kết quả khảo sát tọa đàm và lấy ý kiến chuyên gia:

Kết quả tiến hành điều tra và khảo sát trên địa bàn TP.HCM với số phiếu phát ra 320 phiếu, số phiếu trả lời là 280 phiếu, trong đó bao gồm các đối tượng là Cán bộ quản lý 60 (lãnh đạo sở, trưởng phó phòng, chuyên viên phụ trách, hiệu trưởng, hiệu phó một số trường THPT), Giáo viên THPT 50 (Giáo viên THPT của một số môn học), sinh viên năm thứ 4 của trường đại học sư phạm TPHCM 170 (Sinh viên năm thứ 4 một số khoa vừa hoàn thành thực tập sư phạm tại các trường THPT) Tổ chức tọa đàm khoa học lấy ý kiến chuyên gia là những giảng viên, tổ trưởng tổ phương pháp giảng dạy có nhiều kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu trong lĩnh vực này ở các khoa trong trường Đại học Sư phạm TP.Hồ Chí Minh

Kết quả điều tra khảo sát được tổng hợp theo 3 nhóm nhằm tìm hiểu rõ hơn về những suy nghĩ, chọn lựa của cán bộ quản lý, giáo viên THPT, và sinh viên năm 4 với các mức độ khác nhau (rất cần thiết và cần thiết, không cần thiết) để thấy được sự nhận thức và đánh giá giữa 3 nhóm đối tượng được khảo sát cụ thể

Từ những kết quả điều tra, khảo sát rút ra một số nhận xét sau:

- Ở bảng các môn khoa học liên quan (bảng 1 và 2) cho thay: Sự cần thiết của các môn khoa học cơ bản, chuyên ngành, cơ sở ngành, khoa học về con người đã được khẳng định, các đối tượng khảo sát (thấp nhất là 96%, cao nhất là 100%), đặc biệt là giáo viên trung học phổ thông, những người đã trực tiếp giảng dạy ở trường cho rằng các môn cơ sở chuyên ngành, chuyên ngành, công cụ có vai trò quan trọng cho nghề nghiệp tỷ lệ 100%, sinh viên năm cuối khóa sau khi đi thực tập sư phạm cũng đã nhận ra điều này Mức độ rất cần thiết với từng môn học ở mỗi nhóm đối tượng khảo sát có khác nhau, nhưng hầu hết đều đạt ở mức cao Nhóm các môn khoa học về con người được xác định là môn học

cơ sở, nền tảng và bắt buộc trong chương trình đào tạo không chỉ cho sinh viên sư phạm mà cho cả các ngành học khác, vì những nội dung kiến thức giúp nhận thức của học sinh, sinh viên hoàn thiện hơn, vững vàng hơn

- Đối với những kiến thức môn học cần được chuẩn hóa thì: Các môn Tâm lý học, Giáo dục học đã được xác định là môn quan trọng trong trường Sư phạm, thể hiện ở việc tăng số tiết dạy cho các môn học này Nhận thức của các lãnh đạo các khoa, trường cũng được thể hiện việc đầu tư thời gian, bồi dưỡng giáo viên chuyên sâu ở các tổ bộ môn Nhiều nội dung được xác định là rất cần thiết như: Các yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển trí tuệ; Nhiệm vụ nghiên cứu tâm lý lứa tuổi và tâm lý học sư phạm; Hoạt động giao lưu bè bạn và mối quan hệ với cha mẹ học sinh; Hoạt động dạy học; Hoạt động học; Sự hình thành khái niệm, kỹ năng, kỹ xảo; Dạy học và sự phát triển trí tuệ; Cấu trúc nhân cách của người giáo viên; Uy tín của người giáo viên, Kết quả khảo sát cho thấy hầu hết (từ hơn 30% đối tượng khảo sát cho rằng việc trang bị những kiến thức thuộc các môn học này cần phải đạt được những chuẩn mực tối thiểu, thống nhất cho mọi giáo viên khi giảng dạy cho sinh viên và sinh viên sư phạm khi ra trường phải có được đầy đủ những kiến thức như chuẩn nêu ra (bảng 3 và 4)

- Về các phương pháp dạy học hầu hết các đối tượng được khảo sát cho rằng sự cần thiết là phải sử dụng tất cả các phương pháp giảng dạy trong quá trình dạy học Đặc biệt là việc vận dung các phương pháp linh hoạt phù hợp với từng bài cụ thể và từng đối tượng tiếp nhận Phải hiểu đầy đủ, cặn kẽ những ưu, nhược điểm của từng phương pháp; nắm chắc các yêu cầu của mỗi phương pháp đặt ra

- Về mức độ cần thiết của các kỹ năng tổ chức hoạt động dạy học đối với sinh viên sư phạm (Bảng 6) cho thấy: Hoạt động này đã thực

3, thực tập năm 4) Vì vậy khi khảo sát đã tìm được sự đồng thuận trong đánh giá theo các mức độ đối với từng nội dung cụ thể ở CBQL, GV THPT, sv năm thứ 4 (cuối khóa) Ở các nội dung trả lời thường nhóm sv cuối khoa đánh giá mức độ rất cần thiết với tỷ

lệ thấp hơn so với cán bộ quản lý và giáo viên Điều đó hoàn toàn hợp lý bởi họ mới chỉ được thực tập, tham gia các hoạt động giảng dạy, thi, kiểm tra đánh giá học sinh ít Đôi khi thực hiện các nhiệm vụ còn chịu ảnh hưởng nhiều ở giáo viên hướng dẫn họ và thời gian thực tập nên chưa thể có bản lĩnh khẳng định tính chất quan trọng của các nội dung cần và rất cần đối với người giáo viên hiện tại và tương lai.

- Nhóm các kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục (bảng 7) thể hiện ở các nội dung công tác giáo viên chủ nhiệm và công tác giáo dục khác Kết quả khảo sát các đối tượng cho rằng cần thiết với việc bồi dưỡng nghiệp vụ cho sinh viên sư phạm và phải được bồi dưỡng rèn luyện thường xuyên

II Chuẩn kiến thức và kỹ năng nghiệp vụ sư phạm trong trường ĐHSP TPHCM:

VỀ KIẾN THỨC NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM:

1 Nhóm tiêu chuẩn và tiêu chí về kiến thức tâm lý học đối với sinh viên sư phạm:

Khái niệm, chức năng và phân loại các hiện tượng tâm lý

2 Tâm lý người là sự phản ánh hiện thực khách quan vào não người thông qua chủ thể

- Phản ánh tâm lý và tính chủ thể

- Ứng dụng của luận điểm trên trong dạy học và giáo dục học sinh

(3) (4)

3 Bản chất xã hội của tâm lý người - Bản chất xã hội, tính lịch sử của tâm lý người

- Ứng dụng của luận điểm trên trong dạy học và giáo dục học sinh

2

Cơ sở tự nhiên và cơ

sở xã hội của tâm lý

người

1 Hoạt động của thẩn kinh cao cấp

- Định khu chức năng tâm lý trong não

- Phản xạ có điều kiện và tâm lý

2 Hệ thống tín hiệu thứ nhất và hệ thống tín hiệu thứ hai

Hệ thống tín hiệu thứ nhất, thứ hai và tâm lý

3 Hoạt động và tâm lý - Bản chất, đặc điểm và cấu trúc của hoạt động

- Hoạt động và sự hình thành, phát triển tâm lý

4 Quan hệ xã hội và tâm lý - Nhóm xã hội và quan hệ xã hội

- Khái niệm giao tiếp

3

Sự hình thành và

phát triển tâm lý, ý

thức

1 Sự phát triển tâm lý về phương diện cá thể

- Sự phát triển tâm lý con người về phương diện cá thể

- Các giai đoạn phát triển tâm lý theo lứa tuổi

2 Các cấp độ ý thức - Các cấp độ chưa ý thức, ý thức và tự ý thức

- Các cấp độ ý thức nhóm và ý thức tập thể

3 Sự hình thành ý thức và tự ý thức của cá nhân

- Ý thức của cá nhân được hình thành trong hoạt động và trong giao tiếp

- Ý thức của cá nhân được hình thành bằng con đường tiếp thu nền văn hóa xã hội và con đường tự nhận thức, tự đánh giá

4 Các loại chú ý và các thuộc tính cơ bản của chú ý

Các loại chú ý và các thuộc tính cơ bản

4 Hoạt động nhận thức

1 Các quy luật cơ bản cùa cảm giác và tri giác Các quy luật cơ bản của cảm giác và tri giác

2 Các thao tác và các loại tư duy Các thao tác tư duy và các loại tư duy

3 Các cách sáng tạo hình ảnh mới của tưởng tượng

Các loại tưởng tượng và các cách sáng tạo hình ảnh mới

4 Các quá trình cơ bản của trí nhớ và các loại trí nhớ

Các quá trình cơ bản của trí nhớ và các loại trí nhớ

5 Trí tuệ và sự phát

triển trí tuệ

1 Các loại trí tuệ Khái niệm và các loại trí tuệ

2 Các yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển trí tuệ Các yếu tố sinh học - xã hội và chủ thể, yếu tố cảm xúc trong sự phát triển cá nhân

Khái niệm tình cảm, các mức độ và các quy luật của đời sống tình cảm

2 Các phẩm chất cơ bản của ý chí Khái niệm và các phẩm chất cơ bản của ý chí

nhân cách (3) (4)

3 Những mặt biểu hiện của xu hướng Khái niệm và những mặt biểu hiện của xu hướng

4 Các kiểu khí chất Khái niệm và các kiểu khí chất

5 Cấu trúc của tính cách Khái niêm và cấu trúc của tính cách

6 Các mức độ và các loại năng lực Khái niệm, các mức độ và các loại năng lực

7

Nhập môn tâm lý

học lứa tuổi và tâm

lý học sư phạm

1 Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu của tâm

lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm

Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu của tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm

2 Các quy luật chung của sự phát triển tâm lý - Tính không đồng đều của sự phát triển tâm lý

- Tính toàn vẹn, tính mềm dẻo và khả năng bù trừ

3 Dạy học, giáo dục và sự phát triển tâm lý - Vai trò chủ đạo của dạy học, giáo dục đối với sự phát triển tâm lý

- Mối quan hệ biện chứng giữa dạy học, giáo dục và sự phát triển

4 Sự phân chia các giai đoạn phát triển tâm lý tâm lý theo lứa tuổi

Quan niệm và phân chia giai đoạn về phát triển tâm lý

8 Tâm lý lứa tuổi học

sinh trung học cơ sở

1 Một số đặc điểm của quá trình nhận thức và hoạt động học tập

- Đặc điểm cơ bản của các quá trình nhận thức

- Hoạt động học tập

2 Hoạt động giao lưu bè bạn và mối quan hệ với cha mẹ của học sinh trung học cơ sở

- Hoạt động giao lưu bè bạn

- Mối quan hệ với cha mẹ

3 Một số đặc điểm nhân cách chủ yếu của học sinh trung học cơ sở

1 Một số đặc điểm của quá trình nhận thức Đặc điểm của sự phát triển tri giác, trí nhớ và tư duy

2 Hoạt động học tập hướng nghiệp của học sinh THPT

- Đặc điểm hoạt động học tập hướng nghiệp của học sinh THPT

- Đặc điểm xu hướng nghề nghiệp và sự lựa chọn nghề nghiệp

3 Hoạt động giao tiếp của học sinh THPT - Giao tiếp trong nhóm bạn

- Ảnh hưởng của nhóm đến giáo dục học sinh THPT

4 Một số đặc điểm nhân cách chủ yếu của lứa tuổi

- Sự phát triển của tự ý thức và sự hình thành thế giới quan

- Một số đặc điểm về đời sống tình cảm

(1) (2) (3) (4)

10 Tâm lý học dạy học

1 Hoạt động dạy - Khái niệm và mục đích của hoạt động dạy

- Những yếu tố tâm lý cần có trong hoạt động dạy

2 Hoạt động học - Khái niệm và đặc điểm của hoạt động học

- Hình thành hoạt động học

3 Phân loại hoạt động tri thức của Benjamin S

Bloom

- Sáu mức hoạt động tri thức của B.S.B

- Ứng dụng các mức hoạt động tri thức trong quá trình dạy học

4 Sự hình thành khái niệm, kỹ năng, kỹ xảo Sự hình thành khái niệm, kỹ năng và kỹ xảo

5 Dạy học và sự phát triển trí tuệ - Khái niệm và chỉ số của sự phát triển trí tuệ

- Quan hệ giữa dạy học, tăng cường việc dạy học và phát triển trí tuệ

11 Tâm lý học giáo dục

1 Cấu trúc tâm lý của hành vi đạo đức - Nhóm yếu tố tiềm tàng bên trong

- Nhổm yếu tố thúc đẩy thực hiện hàng vi

- Mối quan hệ giữa các yếu tổ tâm lý trong cấu trúc của hành vi đạo đức

2 Một số cơ sở tâm lý của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trung học

- Tổ chức giáo dục của nhà trường

- Không khí đạo đức của tập thể

- Nề nếp sinh hoạt và sự tổ chức giáo dục của gia đinh

- Tự tu dưỡng

12 Tâm lý học nhân

cách người giáo viên

1 Đặc điểm lao động của người giáo viên - Đổi tượng quan hệ trực tiếp là con người

- Công cụ chủ yếu là nhân cách của chính mình

- Nghề tái sản xuất mở rộng sức lao động xã hội

- Nghề đòi hỏi tính khoa học, tính nghệ thuật vá tính sáng tạo cao

- Nghề lao động trí óc chuyên nghiệp

2 Cấu trúc nhân cách người giáo viên - Các phẩm chất sư phạm

- Các năng lực sư phạm

3 Uy tín của người giáo viên Khái niệm và điều kiện hình thành uy tín người giáo viên

2 Nhóm tiêu chuẩn và tiêu chí về kiến thức của giáo dục học phục vụ cho nghiệp vụ sư phạm:

STT (1) Tiêu chuẩn (2) Tiêu chí (3) Minh chứng (4)

1 Nhiệm vụ dạy học

1 Hình thành tri thức, kỹ năng ở học sinh

- HS chủ động lĩnh hội tri thức, rèn luyện các kĩ năng

- GV tổ chức, điều khiển, điều chỉnh, kiểm tra, xác nhận kiến thức, kĩ năng ở HS

2 Phát triển năng lực nhận thức, năng lực hành động ở học sinh

- Năng lực thu thập và xử lý thông tin

- Phát triển trí tuệ và các phẩm chất trí tuệ

- Lập kế hoạch, triển khai, kiểm tra, điều chỉnh kế hoạch hoạt động

- Phát triển trí tuệ được thực hiện trong quá trình HS lĩnh hội tri thức, kĩ năng

3 Hình thành thể giới quan khoa học, phẩm chất đạo đức ở học sinh

- Hình thành thế giới quan khoa học và các phẩm chất đạo đức, khuôn mẫu hành vi ứng xử

- Thực hiện nhiệm vụ này thông qua nội dung, PPDH và cả nhân cách GV

2 Bản chất hoạt động

dạy học

1 Hoạt động học tập của học sinh là hoạt động nhận thức độc đáo

- Học tập của HS là quá trình phản ánh hiện thực khác quan và trong ý thức, tuân theo quy luật nhận thức chung của loài người

- Học tập là phong phú vốn hiểu biết của HS và là con đường nhận thức ngắn, ít khó khăn

- HS tái tạo lại chân lý mà không tìm ra chân lý

- Mang tính giáo dục và diễn ra trong môi trường sư phạm có sự can thiệp của GV

2 Vai trò hướng dẫn (định hướng, tổ chức, điều khiển, điều chỉnh) của giáo viên

- Xác định và chuyển giao mục tiêu, tạo ra môi trường thuận lợi học tập cho HS

- Kiểm tra đánh giá và điều chỉnh hoạt động học tập của HS

3 Động lực dạy học

1 Các mâu thuẫn và điều kiện để mâu thuẫn trở thành động lực

- Các mâu thuẫn

- Điều kiện để mâu thuẫn trở thành động lực

2 Xây dựng và giải quyết mâu thuẫn tạo động lực dạy học

- Xây dựng và đặt HS vào tình huống có vấn đề

- Tổ chức cho HS tự lực giải quyết tình huống có vấn đề