Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn của học sinh THCS Nhóm Hóa Sinh Giải nhất cấp huyện

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN BÀI : RÁC THẢI XỬ LÝ NHƯ THẾ NÀO? 1. Tình huống đề ra. Hiện nay vấn đề ô nhiễm môi trường đang là một vấn đề mà cả thế giới quan tâm.Nó gây ra bao nhiêu phiền phức, rắc rối, bao nhiêu căn bệnh và sự biến đổi khí hậu đã gây ra rất nhiều thiên tai thảm khốc hằng năm. Cụ thể hơn, đó là rác thải hiện có ở khắp mọi nơi, vấn đề này chúng ta phải giải quyết theo một hướng tích cực nhất, đó là xử lý như thế nào và biến rác thải thành năng lượng hữu ích cho cuộc sống. Vậy bây giờ chúng ta phải làm gì?

BÀI VIẾT DỰ THI :

CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC

(VDKTLM)

- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh

- Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tiên Yên

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT

CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN BÀI : RÁC THẢI - XỬ LÝ NHƯ THẾ NÀO?

1 Tình huống đề ra.

Hiện nay vấn đề ô nhiễm môi trường đang là một vấn đề mà cả thế giới quan tâm.Nógây ra bao nhiêu phiền phức, rắc rối, bao nhiêu căn bệnh và sự biến đổi khí hậu đã gây ra rấtnhiều thiên tai thảm khốc hằng năm Cụ thể hơn, đó là rác thải hiện có ở khắp mọi nơi, vấn

đề này chúng ta phải giải quyết theo một hướng tích cực nhất, đó là xử lý như thế nào vàbiến rác thải thành năng lượng hữu ích cho cuộc sống Vậy bây giờ chúng ta phải làm gì?

3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống.

- Xác định thành phần, khối lượng rác thải trong trường học

- Điều tra kiến thức và nhận thức của học sinh về rác thải và phân loại rác

tại nguồn

- Thiết kế các phương tiện tuyên truyền về rác thải và phân loại rác tại

nguồn dựa trên ý kiến học sinh

- Các biện pháp tuyên truyền trong việc nâng cao hiểu biết, nhận thức

cũng như hành động của học sinh về phân loại rác tại trường học

- Tham khảo ý kiến đóng của học sinh trong việc xử lý rác thải và tiết kiệm, tái chếnăng lượng

- Tạo điều kiện để học sinh tham gia giải quyết tình huống trên

- Xây dựng mô hình phân loại rác trong trường học phù hợp với điều kiện thực tế

4 Giải pháp giải quyết tình huống.

Từ những vận dụng trong kiến thức liên môn, ta có:

- Hóa học: Thành phần trong rác thải, phân loại

- Sinh học: những ảnh hưởng của rác thải đối với sức khỏe con người, ảnh hưởng củabệnh

- Vật lí: độ khuếch tán của mầm bệnh trong môi trường

- Toán học: trung bình một người hít bao nhiêu khí thải

- Địa lí: biểu đồ số lượng thống kê

- Công nghệ: mô hình xử lí rác

- Giáo dục công dân:tuyên truyền, giải thích, thuyết phục mọi người có ý thức giữ gìn

vệ sinh môi trường

- Văn: “ Thông tin Trái đất năm 2000”

5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống

Đề ra các mục tiêu cần đạt -> Tìm hiểu, thu thập dữ liệu -> Trao đổi, phân tích , tómlược và tổng hợp, ->giải quyết vấn đề

* Tư liệu sử dụng: sách giáo khoa, sách vở trong thư viện, trao đổi kiến thức với giáoviên

* Ứng dụng công nghệ thông tin: máy tính tìm kiếm google

5.1) Hiện tượng.

Như chúng ta đã biết, ngày nay hiện tượng rác thải đang là một vấn đề nhức nhốitrong cuộc sống hàng ngày của con người, rác ở khắp nơi, và điều đó đã ảnh hưởng khôngnhỏ đến việc hình thành ý thức bảo vệ môi trường của người dân, điển hình là học sinh, sinhviên

lon nước ngọt hay một chai nước suối, vứt lon, vứt chai ngay tại chỗ vừa ngồi mặc dù thùngrác để cách đó rất gần Thậm chí khi ăn xong một tép kẹo cao su, họ cũng không mang đếnthùng rác mà vo tròn rồi trét lên ghế đá và cứ thế bỏ đi chỗ khác Trong lớp học, sân trường,học sinh cũng ngang nhiên xả rác ở hộc bàn, góc lớp, hành lang.

Hộc bàn là nơi chứa vỏ hộp xôi, vỏ chai nước, vỏ hộp sữa…

Và cả những vỏ bánh kẹo…

Rác ơi ở lại người đi nhé.

Bãi tập kết rác cạnh cổng trường, bốc mùi nồng nặc, ảnh hưởng đến sức khỏe của học sinh.

Hoặc cả những bãi rơm rạ mà người dân vô tình chất đầy ngoài đường, gây mất đicảnh quan cũng như sự ô nhiễm môi trường

Rơm chất đầy rìa đường

Qua hoạt động thực tế, tôi đã tiến hành khảo sát ý kiến của các bạn học sinh trong một

số trường trên địa bàn bằng phiếu sau:

Theo bạn, hành vi của các bạn cùng lớp trong việc xả rác không đúng nơi quy định thường:

Biểu đồ khảo sát ý kiến học sinh về mức độ xả rác

Và chúng tôi đã phỏng vấn trực tiếp các bạn học sinh:

? Theo bạn nguyên nhân nào dẫn đến việc xả rác không đúng nơi quy định.

Thì chúng tôi đã thu được kết quả như sau:

Biểu đồ khảo sát nguyên nhân không bỏ rác đúng nơi quy định 5.3) Phân loại rác thải.

- Rác hữu cơ : là loại rác dễ phân hủy và có thể đưa vào tái chế để đưa vào sử dụng

cho việc chăm bón và làm thức ăn cho đv( hoa quả, lá cây, )

-Rác vô cơ : là loại rác khó phân hủy nhưng có thể đưa vào tái chế để sử dụng nhằm

mục

đích phục vụ cho con người ( bao ni lon, vỏ chai, giấy, )

5.4) Nguyên nhân gây ra hiện tượng.

Có 2 nguyên nhân chính:

- Nguyên nhân đầu tiên là do những thói quen xấu lười biếng và lối sống lạc hậu ích

kỷ chỉ nghĩ đến quyền lợi cá nhân, nghĩ rằng trường học không phải là của mình, vậy

thì việc gì mà phải mất công gìn giữ Cứ ném, xả rác và thế thôi

- Nguyên nhân tiếp theo là do thói quen đã có từ lâu, khó sửa đổi, phải có sự nhắc nhở của người khác mới thực hiện, nhưng sau đó thì bỏ luôn Do đó mà thái độ tuân

thủ nội quy nơi công cộng của học sinh sinh viên vẫn chưa đi vào nề nếp

- Ngoài ra, một phần nhỏ là do cơ sở vật chất của trường không đáp ứng được việc xử

lí rác của học sinh

5.5) Nguồn gốc.

Rác thải chứa nhiều vi khuần, vi trùng gây bệnh, do chứa mầm bệnh từ súc vật, rácthải y tế,…Các vi khuẩn gây bệnh như E.coli, Coliform, giun sán,…Sau đó các sinh vật nhưruồi, muỗi đậu vào rác rồi mang theo các mầm bệnh đi khắp nơi, gây hại đến sức khỏe conngười Kim loại nặng: Chì (Pb), thủy ngân(Hg), crom(Cr), có trong rác không bị phân hủysinh học, mà tích tụ trong sinh vật, tham gia chuyển hóa sinh học.

5.6) Tác hại của mầm bệnh trong rác.

5.6.1 Ảnh hưởng đối với sức khỏe con người.

- Rác hữu cơ: dễ phân hủy, lên men, bốc mùi hôi tồn đọng trong không khí lâu ngày gây ảnh hưởng tới sức khỏe

- Rác vô cơ: không phân hủy bao gồm: ni lon, nhựa, giấy, cao su, thủy tinh…Mà độchại nhất là các túi nilon và những chất khó phân hủy Theo tính toán của các nhà chuyênmôn, cứ hai bao nilon được sản xuất ra thì có khoảng 0,1gam chất thải phát sinh gây ô nhiễmkhông khí, nước Bao nilon lẫn vào đất có thể làm chậm sự tăng trưởng của cây trồng, ngăncản oxy đi qua đất, gây xói mòn đất nilon khó tiêu hủy dù hằng trăm năm chôn vùi dướiđất, làm cho đất khô cằn và độc hại Khi bị đốt cháy, các các loại bao bì nilon sẽ tạo thành

nhiều khí độc, đặc biệt là chất dioxin có thể gây ngộ độc, gây ngất, nôn ra máu, khó thở, gâyrối loạn chức năng, bị ung thư, giảm khả năng miễn dịch, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết.

Các bãi rác là những nguồn mang dịch bệnh Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng:trong các bãi rác vi khuẩn thương hàn có thể tồn tại 15 ngày, vi khuẩn lỵ là 40 ngày, trứnggiun đũa là 300 ngày Các loại vi trùng gây bệnh này thực sự phát huy tác dụng khi có cácvật chủ trung gian gây bệnh tồn tại trong các bãi rác như ổ chuột, ruồi, muỗi,… và nhiều loại

ký sinh trùng gây bệnh cho người, một số bệnh điển hình do các trung gian truyền bệnh như:chuột truyền bệnh dịch hạch, bệnh sốt vàng da do xoắn trùng, ruồi, gián truyền bệnh tiêuhóa, muỗi truyền bệnh sốt rét, sốt xuất huyết…

Vi khuẩn gây bệnh thương hàn

Trực khuẩn lỵ Trứng giun đũa

Nguồn rác thải thường là các loại thực phẩm chiếm tỉ lệ cao trong toàn bộ khốilượng rác thải Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và mưa nhiều ở nước ta là điều kiện thuận lợi chocác thành phần hữu cơ phân hủy, thúc đẩy nhanh quá trình lên men, thối rửa và tạo nên mùikhó chịu cho con người.các chất thải khí phát ra từ các quá trình này thường là H2S, NH3,

400 Tác dụng trên các đường hô hấp

700 Tác dụng giới hạn trên thị giác

Cacbon oxit tấn công hemoglobin và thế chỗ của O2 tạo ra cacbonhemoglobin

O 2 Hb ->

COHb

Ảnh hưởng đối với con người

10 2 Làm giảm khả năng phánđoán và giác quan, đau đầu,chóng

- Nồng độ CO2 trong không khí sạch chiếm 0,003 - 0,006 %

- Nồng độ tối đa cho phép của CO2 là 0,1%

- Khí CO2 còn gây nên hiện tượng hiệu ứng nhà kính, làm cho bầu khí quyển nónglên

Chính vì thế:

*Ảnh hưởng của độc tố đến phổi:

Các độc chất tiếp xúc khi hít thở sẽ hấp thụ qua phổi Các độc chất thuộc nhóm nàythường là các khí như CO, NO2, SO2 Chúng có thể ở dạng khí, cũng có thể ở dạng hạt bụi.Những hạt này có thể sẽ kết lắng ở bề mặt cơ quan hô hấp theo 1 trong 3 quá trình sau:

-Phân tán hạt: xảy ra đối với những hạt có kích thước vài micron khi luồng khí gặp

bề mặt dốc

- Lắng đọng theo lực hấp dẫn: Phụ thuộc vào khối lượng và hình dạng của hạt Đối với hạt có đồng mật độ thì quá trình này thường có ở hạt có đường kính từ 0,5 - 5 micro

-Khuếch tán: Hiện tượng này thường có ở hạt có kích thước nhỏ.

Trung bình khoảng 1/2 các chất sẽ thâm nhập vào cơ thể trong vòng một ngày, điềunày cũng còn phụ thuộc vào bản chất của độc chất Phần còn lại sẽ được thâm nhập trongnhững ngày tiếp theo, thậm chí hàng năm sau Bên cạnh đó, những chất độc trong rác gây ranhiều bệnh nguy hiểm khác nhau, cụ thể là:

- Bệnh ung thư: có một số thành phần chất hữu cơ dễ bay hơi trong rác có khả năng gây ung thư như: benzen, styrene butadience gây ung thư máu, nếu tiếp xúc trực tiếp với nhiều THC có thể ung thư da, ung thư tinh hoàn.

- Có thể gây ra bệnh hạch cầu và ung thư thận nếu như tiếp xúc trong thời gian lâu dài.

- Gây ra những bệnh về da: nếu không sử dụng thiết bị bảo hộ khi thu gom rác thì vi khuẩn sẽ xâm nhập vào da và gây viêm da Ngoài ra chất hữu cơ dễ bay hơi cũng có thể gây

ra viêm loét da.

5.6.2 Ảnh hưởng đối với mĩ quan trường học.

Trường học là nơi giáo dục ý thức của học sinh sinh viên, nhưng với những hình ảnhrác thải ở khắp nơi đã làm mất đi những mĩ quan vốn có của một ngôi trường Điều đó đãgây ảnh hưởng không ít đến văn hóa của một dân tộc Chúng ta - những thế hệ tương lai củađất nước, cần phải có nhận thức và thực hiện đúng những qui định của nhà trường về vấn đềrác thải hiên nay để cải thiện môi trường sống

Học sinh thản nhiên trước những khu vực tập kết rác thải không đúng quy định

5.7)Giải pháp.

Vậy làm thế nào để giảm thiểu được hiện tượng xả rác này?

+ Giải pháp 1: Giải quyết vấn đề xả rác không đúng nơi quy định:

- Nhà trường cần phối hợp với các ban ngành thường xuyên nhắc nhở, tuyên truyền,kiểm tra ý thức tự giác của mọi người về việc giữ gìn vệ sinh Nên có những hình thức khiểntrách đúng mức đối với những học sinh có thói quen vứt rác bừa bãi Bảo vệ môi trường làbảo vệ sự sống của mọi người, vì tác hại của nó đối với XH, vậy mỗi người chúng ta cần có

ý thức, góp phần chung tay xây dựng một môi trường xanh - sạch - đẹp

Rác thải ngày càng nhiều thêm nhưng

không thấy ai mang đến “khu tập kết”

- Dưới đây là các quy định chung về việc phân loại rác thải nhằm mục đích xử lý, táichế rác thải, bảo vệ môi trường:

+ Bố trí các dụng cụ, thiết bị phân loại và xử lý rác thải ở vị trí phù hợp

+ Các loại rác thải có thể tái chế bao gồm giấy báo, nhựa (ví dụ: hộp nhựa, túinhựa…), kim loại (như: hộp sữa, xoong nồi), quần áo cũ, máy tính, thiết bị điện – điện tử vàpin sạc

+ Đảm bảo các dụng cụ, thiết bị phân loại và tái chế rác thải được duy trì ở điều kiện

và vệ sinh tốt, tránh gây phiền phức

+ Thường xuyên thu lượm các loại rác có thể tái chế và lưu trữ các loại vật liệu nàytại vị trí phù hợp như họng rác, khu vực đựng rác trước khi đưa đi tái chế

+ Cần treo các áp phích quảng cáo ở các vị trí dễ nhìn thấy nhằm tuyên truyền choviệc phân loại rác thải

+ Thường xuyên tổ chức các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức củahọc sinh về môi trường và khuyến khích tham gia bảo vệ môi trường

Cụ thể được thể hiện ở sơ đồ sau:

Phân loại rácthải

Bố trí hợp lí cácdụng cụ phân loại,

xử lí rác thải

GIẢI PHÁP

Xây dựng lò đốt rác tại chỗ

+ Giải pháp 2:Tiến hành phân loại rác thải trước khi xử lí.

Tính hiệu quả của biện pháp này đó là rác thải sẽ được phân loại trước khi xử lí: loạirác có khả năng phân huỷ sẽ được xử lí tại trường, loại rác không có khả năng phân huỷ sẽđược chuyên chở đến khu chứa rác của thị trấn để xử lí tiếp và cuối cùng là loại rác có khảnăng tái chế sẽ được thu gom lại và bán lại cho các cửa hàng thu mua phế liệu Rác thải sẽđược phân loại và xử lí theo từng ngày Như vậy sẽ chấm dứt tình trạng bể rác luôn đầy ắp

và bốc mùi hôi thối như trước đây Các loại rác thải có khả năng tự phân huỷ như: vỏ hạt hoaquả, bánh trái, lá cây…được lọc ra và đổ vào các hố đất trong vườn cây để rác tự phân huỷtạo chất thành phân bón cho việc trồng rau, các loại rác thải như: túi giấy bóng, giấy kẹo,hộp xốp…không phân huỷ được thì được cho vào bao để đem đi xử lí, các loại rác thải táichế như giấy vụn, đồ nhựa vỡ hỏng thì được thu gom lại bỏ vào một thùng rác

Với tình hình vứt rác bừa bãi hiện nay, thì những hậu quả kéo theo nó cũng khôngphải nhỏ Trước tiên là gây ảnh hưởng đến sức khỏe Rác bị xả bừa bãi liên tục, ngày càngnhiều nếu không được thu dọn sẽ bốc mùi, gây ô nhiễm môi trường không khí Rác trong lớphọc, sân trường, nếu không thu dọn kịp thời sẽ bốc mùi hôi thối khó chịu, ảnh hưởng đến sứckhỏe và sự tiếp thu bài của học sinh, sự truyền đạt kiến thức của giáo viên và còn làm ảnhhưởng đến vẻ đẹp của ngôi trường.

Hiện nay vấn đề ô nhiễm môi trường là một vấn đề đang nhận đựơc sự quan tâm củatoàn xã hội Ô nhiễm môi trường sẽ kéo theo đó là sự biến đổi khí hậu, điều này đã và đangảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người không chỉ thế hệ chúng ta mà còn cả thế hệ maisau Khí hậu biến đổi một cách trầm trọng như vậy là do rất nhiều nguyên nhân khác nhau,trong đó một nguyên nhân không kém phần quan trọng đó là rác thải, con người xả rác mộtcách “vô tội vạ” gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến khí hậu Trường học cũng là mộtnơi sản sinh ra rác với một tốc độ đáng kinh ngạc!!! Là học sinh chúng ta cũng đang “gópmột phần” vào việc này mà không lường trước được hậu quả của nó Xin các bạn đừng nghĩrằng “Tôi chỉ bỏ một chút ít thì làm gì có thể gây ra biến đổi được cả khí hậu thế giớinày.”Vâng, thế nếu ai cũng nghĩ như bạn thì chuyện gì sẽ xảy ra?

+ Giải pháp 3: Tái chế rác thải và sử dụng.

- Phát huy tính sáng tạo của học sinh, sinh viên… trong việc tái chế rác thải

Một số sản phẩm được làm từ rác

- Nâng cao nhận thức của học sinh trong vấn đề sử dụng hiệu quả nguồn năng lượngmới từ rác thải: ví dụ sử dụng khí biogas từ rác thải hữu cơ…

Năng lượng mới từ rác thải

-Tổ chức hoạt động tuyên truyền, phân loại rác thải tới đông đảo học sinh và nhândân:

-Một buổi tuyên truyền phân loại rác cho các em học sinh

Chung tay, góp sức phân loại rác

Một buổi lao động đầy ý nghĩa

Một buổi tuyên truyền đầy thú vị, với sự tham gia đông đảo của nhân dân

- Mở cuộc thi trưng bày sản phẩm tái chế từ rác:

Hội thi trưng bày sản phẩm được tái chế từ rác thải

Triển lãm trưng bày sản phẩm tái chế từ rác

- Đảm bảo các sản phẩm tái chế đó phải được duy trì và hoạt động tốt, vệ sinh…

Mô hình trồng nấm rơm tại thôn Hà Giàn – xã Đông Ngũ

Sản phẩm trang trí độc đáo được sử dụng từ vật liệu phế thải

Lồng đèn xinh xắn

Những giỏ cây xinh xắn từ chai nhựa, lốp xe

Bức tranh sinh động từ các vỏ lon nước ngọt

Vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường được tái chế từ rác thải

6 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống.

Việc giải quyết tình huống trên dựa trên việc kết hợp một cách nhuần nhuyễn cáckiến thức lien môn, nhằm làm rõ hơn tác hại của rác đối với môi trường và sinh vật; lợi íchcủa việc tái chế và sử dụng các sản phẩm từ rác thải Giúp mọi người có thêm kiến thức,nâng cao nhận thức của mình trong việc bảo vệ môi trường Đồng thời có thể phát huy tínhsang tạo, làm ra các sản phẩm độc đáo từ rác góp phần vào thực tiễn cuộc sống, sử dụng tiếtkiệm năng lượng làm giảm thiểu thiên tai, biến đổi khí hậu…Từ đó mà em đã đề ra nhữngbiện pháp xử lý được cho là thiết thực và có ý nghĩa nhất, giúp học sinh, sinh viên hiểu đượcvấn đề 1 cách cặn kẽ, rõ ràng, góp phần cải thiện tình trạng xả rác bừa bãi trong trường vàcác khu vực xung quanh

……….Hết………