Sử dụng InfoSphere Data Architect để định nghĩa và thi hành các tiêu chuẩn đặt tên đối tượng dữ liệu Giới thiệu Gần đây các tổ chức đã nhận ra tầm quan trọng của các tiêu chuẩn đặt tên
Trang 1Sử dụng InfoSphere Data Architect để định nghĩa và thi hành các tiêu chuẩn đặt tên đối tượng dữ liệu
Giới thiệu
Gần đây các tổ chức đã nhận ra tầm quan trọng của các tiêu chuẩn đặt tên trong việc quản lý dữ liệu và bắt đầu thi hành chúng Khi thi hành một tiêu chuẩn đặt tên, cần phải sử dụng các từ được định nghĩa trong một bảng chú giải và thực hiện theo thứ tự của từ khi đặt tên một đối tượng dữ liệu IDA sẽ giúp những người dùng định nghĩa bảng chú giải và các tiêu chuẩn đặt tên đối tượng
dữ liệu của họ, làm cho việc tạo các tên đối tượng dễ dàng tuân theo các tiêu chuẩn đặt tên Nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi các tên đối tượng của mô hình logic thành các tên đối tượng của mô hình vật lý và cho phép người dùng xác nhận hợp lệ các đối tượng dữ liệu của họ
để đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn đặt tên của chúng
Thay đổi tên sản phẩm
Ngày 16 tháng 12 năm 2008, IBM đã công bố rằng Phiên bản 7.5.1, Rational Data Architect (Kiến trúc sư dữ liệu Rational) được đổi tên thành InfoSphere Data Architect nhằm đề cao vai trò của nó trong các công cụ của nền tảng InfoSphere (InfoSphere Foundation)
Các tiêu chuẩn đặt tên được thi hành trong nhiều tổ chức để cung cấp một môi trường dữ liệu thúc đẩy truyền thông tốt hơn và đưa ra quyết định am hiểu hơn cho cả các bên liên quan ở bên trong lẫn bên ngoài Các lợi ích của việc lập ra các tiêu chuẩn đặt tên đối tượng dữ liệu gồm có:
Thúc đẩy một sự hiểu biết chung về dữ liệu
Thúc đẩy việc chia sẻ dữ liệu qua các ranh giới của tổ chức
Giảm dư thừa dữ liệu thông qua việc hợp nhất các thành phần dữ liệu đồng nghĩa và chồng chéo
Các tiêu chuẩn đặt tên đối tượng dữ liệu
Một tiêu chuẩn, hay quy ước, đặt tên đối tượng dữ liệu mô tả cách tạo thành tên đối tượng dữ liệu Một tiêu chuẩn đặt tên có thể trình bày một loạt các khía cạnh tài liệu rộng lớn, như được
mô tả trong Tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 11179-5:
Phạm vi của quy ước đặt tên; ví dụ, một tên ngành công nghiệp đã thành lập
Cơ quan đặt các tên
Các quy tắc ngữ nghĩa quản lý nguồn và nội dung của các từ được sử dụng trong một tên;
ví dụ, các từ có nguồn gốc từ các mô hình dữ liệu và các từ thường được sử dụng theo quy định
Các quy tắc cú pháp quy định một thứ tự từ ngữ bắt buộc
Trang 2 Các quy tắc từ vựng quy định các danh sách từ, chiều dài tên, bộ ký tự và ngôn ngữ cần kiểm soát
Một quy tắc đặt các tên có phải là duy nhất hay không
Có một số các khía cạnh về tổ chức rất cụ thể Bài này tập trung vào ngữ nghĩa học và các phần
cú pháp của một tiêu chuẩn đặt tên và giả định rằng đã mô tả rõ ràng một danh sách các từ đã được phê duyệt trong một tổ chức
Có hai khía cạnh quan trọng của việc đặt tên một đối tượng dữ liệu: nội dung và định dạng của tên đối tượng dữ liệu
Các quy tắc nội dung hoặc ngữ nghĩa học liên quan đến ý nghĩa cơ bản của các từ được chọn làm tên đối tượng và cho phép tên đối tượng chuyển tải ý nghĩa đó Có ba loại từ đóng góp vào các nội dung của tên đối tượng dữ liệu: các từ gốc, các từ phân loại và các
từ bổ nghĩa (còn được gọi là các từ hạn định) như được mô tả trong Tiêu chuẩn đặt tên thành phần dữ liệu
Các từ gốc:
o Trình bày khái niệm nghiệp vụ về dữ liệu nào đang được thu thập
o Mô tả vùng chủ đề của dữ liệu
o Một danh từ hoặc cụm từ danh từ mô tả chủ đề và tập trung chủ yếu vào tên
o Đặt các thành phần dữ liệu trong ngữ cảnh logic của mô hình thông tin
Các ví dụ: Từ vay mượn, khách hàng, nhân viên, đặc tính
Các từ phân loại:
o Xác định một thể loại hoặc phân loại riêng của dữ liệu
o Phác họa kiểu dữ liệu đang được mô tả bằng tên dữ liệu
o Mô tả phân loại chính của dữ liệu gắn liền với một thành phần dữ liệu
Các ví dụ: Ngày, tổng số, tỷ lệ, số lượng, mã, chỉ số, tên, mô tả, ghi chú
Các từ hạn định:
o Nói rõ hoặc phân biệt hơn nữa các từ gốc và các từ phân loại
o Cung cấp tính rõ ràng và tính duy nhất cho tên dữ liệu
o Sửa đổi cả các từ phân loại lẫn các từ gốc
o Hạn chế ý nghĩa của các từ phân loại và các từ gốc
Các ví dụ: Cuối cùng, đầu tiên, tiếp theo, trước đó, bắt đầu
Các quy tắc định dạng hoặc cú pháp quy định cấu trúc của một tên đối tượng dữ liệu Nó định nghĩa mẫu số và bố trí/trình tự các phần trong một tên Ví dụ, một tiêu chuẩn đặt tên có thể yêu cầu các tên đối tượng dữ liệu sử dụng mô hình sau đây:
Trang 3{MOD}? {PW} {MOD}? {CW} {MOD}?
Ở đây dấu phân cách là một khoảng trống, có thể có nhiều nhất là năm từ và ít nhất là hai
từ và sự sắp xếp/trình tự của các từ như sau:
1 Một từ bổ nghĩa (MOD), tùy chọn;
2 Một từ gốc (PW), bắt buộc;
3 Một từ bổ nghĩa (MOD), tùy chọn;
4 Một từ phân loại (CW), bắt buộc;
5 Một từ bổ nghĩa (MOD), tùy chọn
Các ví dụ về đối tượng dữ liệu hợp lệ là:
o EMPLOYEE NAME (PW CW)
o EMPLOYEE LAST NAME (PW MOD CW)
o PERMANENT EMPLOYEE LAST NAME (MOD PW MOD CW)
Một tên nghiệp vụ là một tên có ý nghĩa và giống như tiếng Anh được sử dụng để mô tả một đối tượng dữ liệu Các tên nghiệp vụ được sử dụng trong các mô hình dữ liệu dựa trên các khái niệm hoặc lô-gic Một tên truy cập hoặc tên kỹ thuật mô tả một đối tượng dữ liệu khi được biểu diễn trong một cơ sở dữ liệu vật lý Do các hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thường có các ràng buộc cụ thể, bao gồm các ký tự và độ dài ký tự, cho các tên đối tượng, nên để sử dụng các chữ viết tắt và dấu phân cách khác nhau cho các tên nghiệp vụ là rất phổ biến với các tên truy cập Ví dụ, đối tượng EMPLOYEE LAST NAME trong mô hình lô-gic được chuyển thành EMPL_LST_NM trong mô hình vật lý
Định nghĩa một tiêu chuẩn đặt tên bằng cách sử dụng IDA
Khi thi hành một tiêu chuẩn đặt tên, cần phải sử dụng các từ được định nghĩa trong một bảng chú giải và thực hiện theo các thứ tự của từ khi đặt tên một đối tượng dữ liệu IDA sẽ giúp người dùng định nghĩa các tiêu chuẩn đặt tên đối tượng dữ liệu của họ Để định nghĩa một tiêu chuẩn đặt tên bằng IDA, bạn quy định các từ được chọn cho các tên đối tượng dữ liệu trong một mô hình bảng chú giải và các mẫu từ khi sử dụng các sở thích về tiêu chuẩn đặt tên dữ liệu
Tạo một mô hình bảng chú giải
Một mô hình bảng chú giải là một mô hình mô tả các từ được dùng, được phê duyệt và được chia
sẻ trong một tổ chức dùng cho các tên của đối tượng dữ liệu Khi sử dụng một mô hình bảng chú giải, bạn có thể định nghĩa tên, chữ viết tắt, chữ viết tắt thay thế, kiểu (gốc hoặc phân loại), nếu
có thể sử dụng nó như một từ bổ nghĩa, trạng thái và bản tóm tắt hoặc mô tả cho các từ Các mô hình bảng chú giải được lưu trữ trong các dự án thiết kế dữ liệu IDA Bạn có thể chia sẻ một mô hình bảng chú giải giữa các dự án thiết kế đa dữ liệu
Để tạo một mô hình bảng chú giải:
Trang 41 1 Nhấn vào File > New > Glossary Model từ trình đơn chính Trình hướng dẫn New
Glossary Model (Mô hình bảng chú giải mới) sẽ mở ra như trong Hình 1
2 Trong trình hướng dẫn này, bạn quy định một thư mục đích và tên tệp Bạn có thể tạo mô hình bảng chú giải bằng cách sử dụng một khuôn mẫu trống, hoặc khuôn mẫu Enterprise (Doanh nghiệp) với một số từ điền vào Bạn có thể chọn thêm mô hình bảng chú giải vào các đặc tính của dự án làm tiêu chuẩn đặt tên cho dự án đó
3 Nhấn vào Finish (Kết thúc)
Hình 1 Trình hướng dẫn mô hình bảng chú giải mới
Mô hình bảng chú giải được hiển thị trong Data Project Explorer (Trình thám hiểm Dự án dữ liệu) dưới thư mục đích mà bạn đã quy định Nếu bạn đã chọn tùy chọn để thêm mô hình này vào các đặc tính dự án, tệp mô hình này cũng được hiển thị trên trang Naming Standard (Tiêu chuẩn đặt tên) trong khung nhìn Properties (Các đặc tính) cho dự án đó
Sau khi tạo bảng chú giải của mình, bạn có thể sử dụng trình soạn thảo để thêm, bớt, hoặc sửa đổi các định nghĩa mô hình bảng chú giải như trong Hình 2 Nhấn New để thêm một hàng mới, rồi gõ tên, chữ viết tắt, chữ viết tắt thay thế và tóm tắt Chọn một kiểu và trạng thái và cho biết nếu đó là một từ bổ nghĩa Bạn có thể nhấp vào bất kỳ các cột của một hàng nào hoặc sử dụng khung nhìn Properties để chỉnh sửa một định nghĩa Nếu đã có bảng chú giải cho tổ chức của
Trang 5mình, bạn có thể sao chép và dán các định nghĩa từ một nguồn khác, như Microsoft® Word hay Microsoft Excel
Hình 2 Trình soạn thảo mô hình bảng chú giải để thêm, bớt và chỉnh sửa các từ
Quy định một mẫu đặt tên
Phần thứ hai của một tiêu chuẩn đặt tên định nghĩa mẫu hoặc cấu trúc của một tên Bạn có thể quy định điều này bằng cách sử dụng các sở thích về tiêu chuẩn đặt tên dữ liệu Các sở thích này
áp dụng cho tất cả các mô hình dữ liệu trong vùng làm việc của bạn
Để thiết lập các sở thích cho các tiêu chuẩn đặt tên:
1 Nhấn vào Window > Preferences (Cửa sổ > Các sở thích) từ trình đơn chính
2 Nhấn vào Data > Naming Standard (Dữ liệu > Tiêu chuẩn đặt tên)
3 Trên trang Logical, như trong Hình 3, hãy thiết lập mẫu cho các tên của đối tượng thực thể và thuộc tính Bạn có thể chỉ rõ liệu các từ gốc, các từ phân loại và các từ bổ nghĩa có
Trang 6là tùy chọn không và thứ tự cần xuất hiện của các thành phần này Bạn cũng có thể quy định các ký tự dấu phân cách hợp lệ cho các đối tượng logic này Theo mặc định, dấu phân cách cho các đối tượng logic là một khoảng trống Với IDA V7.0, bạn có thể chọn
<Title Case> làm dấu phân cách nếu tiêu chuẩn đặt tên của bạn đòi hỏi các tên có một định dạng viết bằng chữ hoa, ví dụ như EmployeeLastName
4 Trên trang Physical-Table/Column, hãy thiết lập mẫu cho các tên đối tượng bảng và cột trong một mô hình vật lý Bạn có thể quy định liệu các từ gốc, các từ phân loại và các từ
bổ nghĩa có là bắt buộc hay tùy chọn không và thứ tự cần xuất hiện của các thành phần này Bạn cũng có thể quy định các ký tự dấu phân cách hợp lệ cho các đối tượng vật lý Theo mặc định, dấu phân cách là một ký tự gạch dưới
5 Trên trang Physical-Other, như trong Hình 4, hãy thiết lập mẫu tên cho các đối tượng vật
lý khác với các bảng và các cột, ví dụ, các khóa chính, các khóa ngoài, các ràng buộc kiểm tra, các ràng buộc đáng lưu ý, các chỉ mục và các tri-gơ bằng cách thêm hoặc bớt các biến và các chuỗi ký tự Các mẫu đã định nghĩa trong trang này sử dụng các biến, ví
dụ như tên bảng và tên cột và không tham khảo các từ
6 Trên trang Glossary (Bảng chú giải), hãy quy định một mô hình bảng chú giải mặc định Các mô hình bảng chú giải đã quy định ở đây được sử dụng cho các đối tượng cơ sở dữ liệu hiển thị trong Database Explorer (Trình thám hiểm cơ sở dữ liệu)
Hình 3 Các sở thích về tiêu chuẩn đặt tên các đối tượng logic
Trang 7Hình 4 Các sở thích về tiêu chuẩn đặt tên các đối tượng vật lý khác với các bảng và các cột
Bây giờ, bạn đã tạo thành công tiêu chuẩn đặt tên của mình Khi các tiêu chuẩn đặt tên được tạo
ra, làm thế nào để đảm bảo rằng các đối tượng dữ liệu tuân thủ các tiêu chuẩn đó? Quy tắc tuân thủ tiêu chuẩn đặt tên của IDA được thiết kế cho mục đích này
Về đầu trang
Xác nhận hợp lệ tuân thủ tiêu chuẩn đặt tên
Quy tắc tuân thủ tiêu chuẩn đặt tên của IDA phát hiện ra các vi phạm tiêu chuẩn đặt tên Việc kiểm tra này được dựa vào sự kết hợp của các sở thích về tiêu chuẩn đặt tên dữ liệu và các tệp
mô hình bảng chú giải Bạn có thể gọi các quy tắc của mô hình phân tích bằng cách chọn:
Từ Data Project Explorer:
Một gói trong một mô hình logic
Một cơ sở dữ liệu trong một mô hình vật lý, hoặc
Một lược đồ trong một mô hình vật lý
Từ Database Explorer:
Trang 8 Một cơ sở dữ liệu, hoặc
Một lược đồ
Hộp thoại của mô hình phân tích nhắc nhở bạn chọn các quy tắc để dựa vào, như trong Hình 5 Khi bạn chọn quy tắc tuân thủ tiêu chuẩn đặt tên, các mô hình bảng chú giải được bổ sung vào các đặc tính của dự án khi tiêu chuẩn đặt tên dự án hiển thị trên trang tiếp theo của trình hướng dẫn Bạn có thể thêm hoặc bớt các mô hình chú giải vào lúc này và trang này sẽ được đồng bộ tự
động với trang các đặc tính của tiêu chuẩn đặt tên cho dự án Khi bạn nhấn Finish, IDA lặp lại
tất cả các đối tượng đã bao gồm từ các lựa chọn của bạn và kiểm tra các tên của chúng để đảm bảo rằng chúng sử dụng các từ và các mẫu đã định nghĩa trong tiêu chuẩn đặt tên của bạn Ví dụ, nếu mẫu đặt tên được định nghĩa là:
{PW} {MOD} {CW}
Và với employee, last và name là từ gốc, từ bổ nghĩa và từ phân loại đã định nghĩa trong mô hình bảng chú giải, thì một đối tượng EMPLOYEE LAST NAME là một tên hợp lệ
Hình 5 Hộp thoại của mô hình phân tích nhắc nhở người dùng chọn các quy tắc để dựa
Trang 9vào
Nếu phát hiện ra bất kỳ sự vi phạm nào, chúng được hiển thị trong khung nhìn Problems (Vấn đề), như trong Hình 6
Hình 6 Các vi phạm tiêu chuẩn đặt tên được hiển thị là các cảnh báo trong khung nhìn
Trang 10Problems
Dưới đây là một số ví dụ có tiêu chuẩn đặt tên bị vi phạm
Một tên không đầy đủ:
Mẫu là: {mod}? {PW} {MOD}? {MOD}? {CW} {MOD}?
Tên đối tượng là: CIVILIAN EMPLOYEE (MOD PW)
Do mẫu này yêu cầu một từ phân loại và “CIVILIAN EMPLOYEE" không chứa một từ phân loại, nên có một cảnh báo với mô tả sau đây được hiển thị trong khung nhìn
Problems:
Thực thể CIVILIAN EMPLOYEE không tuân thủ các tiêu chuẩn đặt tên Thiếu {từ phân loại} bắt buộc ở cuối tên Mẫu đặt tên dự kiến là tùy chọn {từ bổ nghĩa} {từ gốc} tùy chọn {từ bổ nghĩa} tùy chọn {từ bổ nghĩa} {từ phân loại} tùy chọn {từ bổ nghĩa}
Một tên có từ không hợp lệ:
Mẫu là: {MOD}? {PW} {MOD}? {MOD}? {CW} {MOD}?
Tên đối tượng là: CIVILIAN EMPLOYEE ADDRESS (MOD PW từ không hợp lệd)
Do mẫu này yêu cầu một từ phân loại và “ADDRESS" (Địa chỉ) không phải là một từ phân loại được định nghĩa trong mô hình bảng chú giải, nên có một cảnh báo với mô tả sau được hiển thị trong khung nhìn Problems:
Thuộc tính CIVILIAN EMPLOYEE ADDRESS không tuân thủ các tiêu chuẩn đặt tên Một từ phân loại bắt buộc và ADDRESS không phải là một từ phân loại hợp lệ Mẫu đặt tên dự kiến là tùy chọn {từ bổ nghĩa} {từ gốc} tùy chọn {từ bổ nghĩa} tùy chọn {từ bổ nghĩa} {từ phân loại} tùy chọn {từ bổ nghĩa}
Khi “ADDRESS" được thêm vào mô hình bảng chú giải làm một từ phân loại, sẽ không
có cảnh báo nào hiển thị cho tên CIVILIAN EMPLOYEE ADDRESS
Một tên có các chuỗi ký tự thêm vào:
Trang 11Mẫu: {MOD}? {PW} {MOD}? {MOD}? {CW} {MOD}?
Tên đối tượng: CIVILIAN EMPL REQUESTED DESC TEXT FULL VERIFIED (MOD
PW MOD MOD CW MOD MOD)
Mẫu này cho phép một từ bổ nghĩa sau khi từ phân loại bắt buộc và tên có hai từ bổ nghĩa
ở cuối Vì vậy, có một cảnh báo với mô tả sau được hiển thị trong khung nhìn Problems:
Thuộc tính CIVILIAN EMPL REQUESTED DESC TEXT LAST VERIFIED không tuân thủ các tiêu chuẩn đặt tên Một chuỗi ký tự thêm vào VERIFIED được tìm thấy ở cuối Mẫu đặt tên dự kiến là tùy chọn {từ bổ nghĩa} {từ gốc} tùy chọn {từ bổ nghĩa} tùy chọn {từ bổ nghĩa}{từ phân loại} tùy chọn {từ bổ nghĩa}
Về đầu trang
Đặt một tên đối tượng dữ liệu với trợ giúp nội dung
Đối với các tổ chức lớn, các mô hình bảng chú giải của họ có thể chứa ít nhất hàng ngàn mục Khi đặt tên một đối tượng dữ liệu, để chọn các từ trong số hàng ngàn từ đúng là một thách thức Trợ giúp việc đặt tên đã được bổ sung vào phiên bản 7.0 của IDA để giúp người dùng thực hiện nhiệm vụ này
Xem mẫu đặt tên bằng cách sử dụng trợ giúp nội dung
Là một trong những phần quan trọng của một tiêu chuẩn đặt tên, các mẫu đặt tên được định nghĩa cho các đối tượng dữ liệu khác nhau Điều này được thực hiện thông qua các sở thích về tiêu chuẩn đặt tên dữ liệu với IDA Một dấu hiệu của trợ giúp nội dung hiển thị thông tin này khi bạn chỉnh sửa một đặc tính tên trong khung nhìn Properties Ví dụ, khi bạn đặt tên một đối tượng bảng trong một mô hình vật lý, bạn có thể di chuột trên dấu hiệu trợ giúp nội dung và mẫu đặt tên được hiển thị, như trong Hình 7 Trong ví dụ này, dấu phân cách là một gạch dưới và các tên cần thực hiện theo trình tự sau đây:
1 Một từ bổ nghĩa, tùy chọn;
2 Một từ gốc, bắt buộc;
3 Một từ bổ nghĩa, tùy chọn;
4 Một từ bổ nghĩa, tùy chọn;
5 Một từ phân loại, bắt buộc;
6 Một từ bổ nghĩa, tùy chọn;
