skkn thiết kế lại một số bài tập viết trong chương trình tiếng anh lớp 9 cho phù hợp với đối tượng học sinh vùng sâu, vùng xa

Đối với học sinh bậc trung học sơ sở việc dạy các emhọc Tiếng Anh theo hướng này là tốt, vì hình thành khả năng giao tiếp của học sinh,tuy nhiên còn một điều đáng bàn là sau đó các em th

THIẾT KẾ LẠI MỘT SỐ BÀI TẬP VIẾT TRONG CHƯƠNG TRÌNH TIẾNG ANH LỚP 9 CHO PHÙ HỢP VỚI ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH

VÙNG SÂU VÙNG XA

I.PHẦN MỞ ĐẦU

I.1 Lý do chọn đề tài

Một trong những chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước ta hiện nay là

mở rộng quan hệ ngoại giao với các nước trên thế giới và trong khu vực chìa khóa để

mở ra cánh cửa văn minh thế giới đó là ngôn ngữ trong giao tiếp chung, và một trongnhững ngôn ngữ được coi là ngôn ngữ quốc tế International languague đó là TiếngAnh Nắm bắt được tầm quan trọng của ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, ngay ở bậcTHCS nhà nước ta đã chú trọng việc dạy môn ngoại ngữ này

Như chúng ta đã biết việc dạy và học Tiếng Anh trong nhà trường phổ thông đã

có những thay đổi lớn về nội dung cũng như phương pháp giảng dạy để phù hợp vớimục tiêu và yêu cầu đặt ra cho bộ môn này trong chương trình cải cách Quan điểm cơbản nhất là làm sao phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinh và tạo điềukiện tối ưu cho học sinh rèn luyện, phát triển và nâng cao khả năng, kỹ năng sử dụngngôn ngữ vào mục đích giao tiếp chứ không phải việc cung cấp ngôn ngữ thuần tuý.Với quan điểm này, các thủ thuật và hoạt động dạy học trên lớp học cũng đã thay đổi

và phát triển đa dạng Chính vì thế người dạy cần phải nắm bắt những nguyên tắcchính của phương pháp mới và tìm hiểu các thủ thuật và hoạt động dạy học theo quanđiểm giao tiếp sao cho có thể áp dụng được một cách uyển chuyển, phù hợp và có hiệuquả Phải khẳng định rằng Tiếng Anh là một môn học khó đối với người học nói chung

và học sinh nói riêng đặc biệt là đối với học sinh vùng sâu vùng xa thì việc học TiếngAnh lại càng trở nên khó khăn hơn vì thế để việc học Tiếng Anh của các các em cóhiệu quả thì mỗi giáo viên phải luôn tự tìm tòi, sáng tạo để làm sao tìm ra những

phương pháp giảng dạy hiệu quả nhất và đặc biệt là phải phù hợp với đối tượng họcsinh của mình.

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Hiện nay chúng ta đang dạy Tiếng Anh theo phương pháp mới trong đó chủ yếuphát triển hai kĩ năng nghe nói Đối với học sinh bậc trung học sơ sở việc dạy các emhọc Tiếng Anh theo hướng này là tốt, vì hình thành khả năng giao tiếp của học sinh,tuy nhiên còn một điều đáng bàn là sau đó các em thiếu khả năng hoặc có khả năng rấtyếu để diễn tả được suy nghĩ của mình bằng văn bản hay bằng lời văn Hơn thế nữamặc dù dạy theo kĩ năng nghe nói nhưng các bài kiểm tra thì chủ yếu vẫn là viết Vìvậy phát triển kĩ năng viết cho học sinh là rất cần thiết, giúp các em tự tin bước vàocấp học mới

*Nhiệm vụ

Là một giáo viên Tiếng Anh có nhiều năm được giảng dạy tại môi trường thuậnlợi nhưng tôi nhận thấy việc học viết của các em vẫn thật sự gặp nhiều khó khăn, hiệnnay được sự điều động của cấp trên tôi được phân công giảng dạy tại một trường màhọc sinh đa phần là học sinh dân tộc thiểu số, điều kiện học tập thiếu thốn, bố mẹ chưathật sự quan tâm đến việc học của con em mình và quan trọng hơn nữa là bản thân các

em chưa nhận thấy tầm quan trọng của việc học nói chung và học Tiếng Anh nói riêng

vì thế các em học rất yếu và thường có tâm lý chán học không thích học Vào các giờhọc Tiếng Anh, đặc biệt là giờ học viết các em thương lơ là không chú ý vì hầu hết các

bài tập viết đều quá khó và quá sức với các em,qua nhiều tiết dạy bản thân tôi thật sựrất trăn trở phải làm sao để các em ham học và yêu thích môn học đặc biệt là trong giờhọc viếtcác em không còn thấy sợ và thấy chán giờ học viết như trước đây và tôi đãmanh dạn thay đổi bằng cách thiết kế lại một số bài tập viết để phù hợp với các emhơn Sau một gần một năm áp dụng tôi nhận thấy đến giờ học viết các em không cònthái độ uể oải chán nản như trước đây mà các em đã tích cực hơn và hứng thú hơn vớigiờ học của mình.

I.3 Đối tượng nghiên cứu

- Các tài liệu tham khảo cho bộ môn, sách giáo khoa, sách giáo viên, chuẩn kiếnthức bộ môn, các giáo trình về phương pháp giảng dạy kĩ năng viết cho học sinh

- Học sinh trường THCS Băng Adrênh Lớp 9A,9B

I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu trên cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn chất lượng của môn học

- Nghiên cứu dựa trên những phương pháp soạn giảng theo đúng trình tự của sáchgiáo khoa và sách giáo viên đang được áp dụng rộng rãi và phương pháp đổimới bằng cách thiết kế lại các bài tập để có sự so sánh và rút ra kết quả

- Tham khảo những tài liệu có liên quan đến vấn đề đang nghiên cứu

I.5 Phương pháp nghiên cứu:

- Trao đổi với một số giáo viên đang trực tiếp giảng dạy tại trường THCS BăngAdrênh cũng như trường bạn

- Phỏng vấn học sinh ở các lớp trong trường THCS Băng Adrênh về việc học viếtcủa các em

- Thực nghiệm giảng dạy và dự giờ một số đồng nghiệp sau đó rút ra kết quả

II PHẦN NỘI DUNG

II.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn

Viết là một trong những kĩ năng giao tiếp Tiếng Anh Trong các kĩ năng Nghe –Nói – Đọc – Viết, kĩ năng viết là được coi là khó nhất bởi lẽ nó là phần hội tụ hoàn

chỉnh nhất của từ vựng, cấu trúc ngữ pháp và khả năng tư duy của người học TiếngAnh Kỹ năng viết cũng là một trong những mục đích được đặt lên hàng đầu của việchọc ngoại ngữ giao tiếp bằng ngôn ngữ là hành động của một người dùng chữ viết đểtruyền đạt cho người nghe hiểu biết tư tưởng thái độ của mình về một điều gì đónhằm làm cho người nghe có được những hiểu biết giống mình Bên cạnh đó kĩ năngviết là một bước tiến cao của các kĩ năng nghe – nói – đọc mà người học đạt được.Văn phong trong các kĩ năng không giống nhau, khi nói ta có thể nói ngắn gọn vắn tắthoặc có thể nói sai nhưng có thể dùng hành động cử chỉ để diễn đạt điều muốn nói vàngười nghe vẫn hiểu được nhưng khi viết nguời học luôn phải tôn trọng các nguyêntắc sử dụng các quy tắc ngữ pháp để có thể giao tiếp một cách thông suốt trong bất kìhoàn cảnh nào mà ngôn ngữ đòi hỏi phải chính xác để tránh sự hiểu lầm.

có đội ngũ giáo viên trẻ có tâm huyết với nghề, khá vững vàng về trình độ chuyên mônnghiệp vụ Trường cũng luôn nhận được sự quan tâm sâu sát của chính quyền địaphương và sự nhiệt tình ủng hộ tin tưởng của nhân dân trên địa bàn

Trường đóng trên địa bàn trung tâm xã, trình độ dân trí tương đối cao, tình hình anninh trật tự tương đối đảm bảo, điều kiện kinh tế tương đối ổn định, đa số phụ huynhđều quan tâm đến việc học tập của con em mình Đa số học sinh ngoan, có ý thứctrong học tập, ham học hỏi, có tinh thần và thái độ cầu tiến

* Khó khăn

TrườngTrung học cơ sở Băng Adrênh có hơn 1/3 số học sinh là học sinh dântộc thiểu số, ngoài ra một số em khác khả năng tiếp thu bài còn quá chậm nên việc tiếp

thu kiến thức bộ môn còn gặp rất nhiều hạn chế Một số phụ huynh chưa thật sự quantâm đến việc học tập, rèn luyện của con em mình, còn phó mặc cho nhà trường Một

số ít học sinh chưa thật sự chăm ngoan, chưa xác định được tầm quan trọng của việchọc cũng như kiến thức bộ môn

Đa số các bài viết có yêu cầu quá cao, dàn bài quá mơ hồ đối với học sinh vùngsâu vùng xa, sức học và sự tiếp thu bài của các em so với các vùng thuận lợi còn nhiềuhạn chế nên đến giờ học viết các em thường rất thụ động, không thật sự hứng thú vớigiờ học như các giờ học khác

b Thành công và hạn chế

* Thành công

Sau một thời gian áp dụng đề tài đã mang lại những thành công nhất định, học sinhhiểu được tầm quan trọng của bộ môn vì thế đã đầu tư thời gian và có ý thức tự giáctrong học tập Trong lớp học tích cực tham gia xây dựng bài, chủ động làm các bài tậpđược giao Hơn nữa học sinh đã biết vận dụng linh hoạt kiến thức được học vào thực

tế

* Hạn chế

Bên cạnh những thành công nhất định đó thì vẫn còn những hạn chế nhất định,trường có quá nhiều học sinh dân tộc thiểu số, một số học sinh khác chưa được phụhuynh quan tâm đến việc học nên ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình học tập của các

em Một số ít học sinh còn chưa có ý thức tự giác trong học tập, chưa biết vận dụngkiến thức đã học vào thực tế, hoặc vận dụng chưa linh hoạt chưa có tính sáng tạo cònrập khuôn máy móc

c Mặt mạnh, mặt yếu

*Mặt mạnh

Là một giáo viên được tiếp cận ngay từ những ngày đầu đổi mới phương pháp dạyhọc theo hướng tích cực chủ động hơn nữa bản thân cũng là một giáo viên đã có nhiềunăm được trực tiếp phân công giảng dạy lớp 9 nên cũng đã tích lũy cho mình được khá

nhiều kinh nghiệm trong việc dạy viết cho học sinh Việc thiết kế lại các bài tập viếtcho phù hợp với đối tượng học đặc biệt là học sinh vùng sâu vùng xa đã mang lạinhững hiệu quả nhất định, học sinh hứng thú, chủ động và tích cực hơn khi đến giờ họcviết, giáo viên dễ dàng truyền thụ kiến thức cũng như cung cấp thông tin cho học sinhnhiều hơn, học sinh nắm bắt được yêu cầu của bài học nhanh hơn và đặc biết học sinhngoài khả năng hoàn thành tốt bài viết của mình theo yêu cầu của bài học mà còn cóthể có khả năng tư duy hơn và sáng tạo hơn trong bài viết của mình.

Trường được các cấp lãnh đạo quan tâm nên có tương đối đầy đủ các thiết bị dạy

và học phục vụ tương đối tốt cho việc dạy và học

*Mặt yếu

Tuy đã áp dụng nhiều phương pháp trong dạy kĩ năng viết cho học sinh, đặc biệt là

đã làm dễ đi rất nhiều những bài tập viết cho học sinh nhưng vẫn còn một vài em chưabiết vận dụng kiến thức đã học vào thực tế hoặc vận dụng chưa linh hoạt, chưa mangtính sáng tạo Một số ít học sinh vẫn chưa chủ động và tích cực trong học tập nên kếtquả học tập chưa cao

d Các nguyên nhân và yếu tố tác động

Tiếng Anh là môn học mang tính đặc thù và cũng còn khá mới mẻ đối với họcsinh Việt Nam nói chung và đối với học sinh vùng khó khăn nói riêng, vì thế việc họcTiếng Anh chưa được coi trọng đúng mức, và việc học Tiếng Anh đang còn gặp rấtnhiều khó khăn

Dù đã được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, tuy nhiên các thiết bị phục vụcho việc dạy và học chưa thật sự đáp ứng đủ nhu cầu và chất lượng chưa thật sự đảmbảo Đa số các trường học, đặc biệt là các trường vùng sâu xa chưa có phòng học chứcnăng dành riêng cho bộ môn

Một số phụ huynh và học sinh chưa thật sự hiểu hết tầm quan trọng của bộ mônnên chưa có sự đầu tư thích đáng

Một số ít giáo viên còn lúng túng trong việc áp dụng phương pháp mới trongviệc soạn giảng và đặc biết chưa tích cực tìm tòi sáng tạo để tìm ra phương pháp phùhợp nhất cho đối tượng học sinh mình đang trực tiếp giảng dạy để mang lại những hiệuquả nhất định.

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.

Qua kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy của bản thân cũng như qua những lần dựgiờ trao đổi với đồng nghiệp tôi nhận thấy học sinh gặp rất nhiều khó khăn trong kĩnăng viết đặc biệt là với học sinh đồng bào dân tộc thiểu số, các em thường biểu hiệnmột cách chán nản, không chú tâm vào bài học điều này cũng dễ hiểu vì bài họcthường quá sức với các em, hầu hết các em đều không hoàn thành bài viết của mình,đại đa số các em ngồi chờ giáo viên viết mẫu rồi chép lại vào vở của mình một cáchđối phó Thiết nghĩ chúng ta không thể trách học sinh được vì yêu cầu của đa số cácbài tập viết đều quá cao, dàn bài viết thì quá mơ hồ, một số đề tài bài viết thì chưa thật

sự gần gũi với học sinh vì thế việc các em ngồi chờ viết mẫu hoặc sử dụng sách giải,sách hướng dẫn cho giáo viên là chuyện đương nhiên.Vì thế để tạo cho các em có kĩnăng viết tốt và giáo viên cũng dễ dàng hơn trong việc truyền thụ kiến thức bài họccho các em, giáo viên cần phải có những hình thức luyện tập phù hợp cho học sinh vàcho từng đơn vị bài học Việc thiết kế lại các bài tập viết và làm dễ các bài viết chohọc sinh là một giải pháp hết sức cần thiết nhằm kích thích tính chủ động, tích cựccủa học sinh trong học tập, nâng cao chất lượng, hiệu quả học tập của bộ môn Để tiếtdạy viết thật sự có hiệu quả giáo viên cần phải xác định rõ ràng các tiến trình của mộttiết viết và những hoạt động cụ thể như sau:

Thứ nhât: Hoạt động trước khi viết

Đây là phần được coi là quan trọng nhất vì thế ở phần này giáo viên cần phải: Giảithích rõ ràng yêu cầu của bài viết, cung cấp đầy đủ ngữ liệu cần thiết, quan trọng hơnnữa là giáo viên cần phải thiết lập được những tình huống và những ngữ cảnh vừa phù

hợp vừa gần gũi với nội dung bài học, từ đó giúp học sinh hình thành nên nhữngthông tin cần viết trong bài

Thứ hai: Hoạt động trong khi viết

Trong quá trình học sinh viết bài, giáo viên cần quan sát và hỗ trợ các em làmviệc học sinh có thể thảo luận với nhau theo cặp hoặc theo nhóm Giáo viên lúc này

sẽ là người giúp việc , có thể cung cấp thêm cho các em về từ vựng, cấu trúc ngữpháp mà trong quá trình viết các em có thể nảy sinh Nếu viết cá nhân, yêu cầu mỗi

em phải có một handout nhỏ, nếu viết theo nhóm cử một em viết vào handout, giáoviên đi từng nhóm để đảm bảo rằng học sinh nào cũng phải làm việc ( Nên nhớ rằngtrong kĩ năng viết không được chia lớp thành nhóm để viết bài vì như thế sẽ có emkhông có cơ hội để viết hoặc đây cũng chính là cơ hội để cho các em yếu, lười khôngphải làm việc mà tất cả các em đều phải viết bài nhưng giáo viên nên chọn một vài

em cả khá giỏi và yếu viết vào những tờ giấy khổ lớn hoặc vào handout để làm bàimẫu)

Khi viết xong cho các em trao đổi bài viết cho nhau để cùng nhận xét

Thứ ba: Sau khi viết

Chữa bài là bước cũng không kém phần quan trọng ở bước này bài viết của các

em phải được sữa kĩ để không những đạt được độ chính xác về nội dung ngôn ngữ

mà còn phải đạt được một văn phong trong sáng mạch lạc và có tính thuyết phục.Đây cũng là bước hoàn thiện bài dạy viết nên giáo viên luôn phải chú ý khôngđược bỏ qua và phải sữa lỗi một cách triệt để nhằm giúp học sinh hoàn thiện bài viếtcủa mình đồng thời cũng tự hoàn thiện kiến thức

Hình thức chữa bài: Có thể cho học sinh đọc to bài viết của mình hoặc viết lênbảng, nếu bài viết trên handout thì tuỳ theo điều kiện hiện có nếu dùng máy chiếu thìrất tốt nếu không có thì có thể cho học sinh viết bài lên bảng

Học sinh cùng quan sát và chữa lỗi sai

Từ những nhận định trên và qua tham khảo một số tài liệu chuyên môn cũngnhư qua tham khảo một số bạn bè đồng nghiệp tôi xây dựng đề tài với nội dung

“Thiết kế lại một số bài tập viết trong chương trình Tiếng Anh lớp 9 cho phù hợp

với đối tượng học sinh vùng sâu vùng xa”

II 3 Giải pháp, biện pháp

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Thông qua quá trình dạy học trên lớp, bản thân tôi nhận thấy hầu hết học sinhlớp 9 chưa có kĩ năng viết Tiếng anh, các em gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìmthông tin để diễn đạt bài viết của mình Từ đó nảy sinh nhiều vấn đề cần phải quan tâm

là làm thế nào để giúp các em viết rèn luyện được kĩ năng viết, biết diễn đạt được ýtưởng của mình và hoàn thành được bài viết theo yêu cầu của bài học, để từ đó có thểphát huy khả năng tư duy của các em trong kỹ năng viết ở các lớp học cao hơn Căn cứtheo yêu cầu giáo dục tôi đã thâm nhập thực tế theo một số cơ sở sau:

Thứ nhất, tôi tiến hành khảo sát chất lượng học sinh thông qua những tiết dạy

viết theo yêu cầu của sách giáo khoa để làm cơ sở so sánh với những tiết dạy thiết kếlại bài tập viết, sau đó ra đề kiểm tra và so sánh kết quả:

STT SỈ

SỐ

LỚP KHẢO SÁT

KẾT QUẢ BÀI VIẾT THEO YÊU CẦU CỦA SGK

Thứ hai, có thể nói hiện nay học sinh có rất nhiều sách tham khảo và sách bài

tập Trong đó không ít các bài tập viết, nhưng hầu hết sách đều có một nội dung vàhình thức tương đối giống nhau vì thế chưa nâng cao được khả năng tư duy, sáng tạocủa học sinh, hơn thế nữa còn làm cho đa số học sinh đặc biệt là học sinh yếu lười suynghĩ thụ động trong quá trình học vì các em chỉ biết viết lại để đối phó với thầy côtrên lớp mà thực sự không hiểu gì

Thứ ba, như đã trình bày ở trên một số bài viết trong chương trình có nội dung

chưa thật sự gần gũi với học sinh, yêu cầu của bài viết còn mơ hồ chưa rõ ràng mặc

dù đã có dàn bài nhưng dàn bài rất khó hiểu nên học sinh còn rất lúng túng khi viết

Từ những nhận định trên tôi đã rất trăn trở phải làm sao để học sinh có thể vừa hoànthành được bài viết của mình, vừa có thể phát huy tính sáng tạo của các em và đặcbiệt nhất là giúp các em yêu thích môn học, biết vận dụng kiến thức môn học vàothực tế

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

Như chúng ta đã biết thì đa số các bài viết trong chương trình Tiếng Anh lớp 9đều có dàn bài, bài viết mẫu hoặc những từ gợi ý từ đó giáo viên có thể gợi ý, giớithiệu tình huống, thông qua tranh ảnh hoặc qua các hoạt động đọc hiểu, học sinh biếtcách trình bày các bài viết Tuy nhiên, vẫn có một số tiết mà qua quá trình giảng dạytôi nhận thấy học sinh còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình vận dụng, đặc biệt là vớiđối tượng học sinh vùng sâu, vùng xa, học sinh đồng bào dân tộc Vì thế, muốn thựchiện thành công một tiết dạy viết bằng phương pháp thiết kế lại các bài tập trong sáchgiáo khoa thì giáo viên cần phải làm tốt các nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, giáo viên phải thật sự đầu tư và tìm tòi để có những bài tập vừa phù

hợp với trình độ học sinh, yêu cầu của bài học vừa phải phát huy được tính sáng tạo,tích cực và chủ động của học sinh trong giờ học Muốn làm được như vậy giáo viênphải chuẩn bị thật chu đáo cho bài dạy của mình như nghiên cứu bài, thiết kế bài, pho

to bài tập…

Thứ hai, Giáo viên phải làm thật tốt khâu giới thiệu ngữ liệu giải thích thật rõ

ràng yêu cầu của bài tập, cung cấp từ vựng đầy đủ, cấu trúc câu cho phù hợp với từngbài viết

Thứ ba, phải đảm bảo rằng mỗi bài tập được thiết kế lại luôn phải phù hợp, nhẹ

nhàng hơn, đảm bảo tính vừa sức, nhưng không dễ quá sẽ làm cho học sinh cảm thấynhàm chán và quan trọng hơn nữa là luôn đảm bảo theo đúng chuẩn kiến thức kĩ năng

Có thể trong quá trình viết các em sẽ gặp những lỗi sai,có thể sai về cách dùng

từ, sai về cấu trúc câu, sai về văn phong Trong trường hợp này giáo viên phải luônkiên trì và nhẫn nại, không nên gắt gỏng, chán nản hay tỏ ý chê bai mà phải tìm cáchthật phù hợp để sửa lỗi cho các em, hạn chế những lỗi mà các em thường gặp phải khiviết

Sau đây là một số bài tập tôi đã thiết kế lại cho phù hợp với đối tượng học sinh

mà tôi đang trực tiếp giảng dạy tại trường THCS Băng Adrênh

Bài tập viết số 1 sách giáo khoa lớp 9 trang 11 Unit 1:

A VISIT FROM A PEN PAL

Đề bài: Imagine you are visiting your relatives or friends in another part of Viet Nam or in a different country Write a letter to your family Follow the outline.

Outline

First paragraph: - Say when you arrived and who met you met at the bus station/

train station/ airport

Second paragraph: Talk about:

- What you’ve done

- Places you’ve visited

- People you’ve met

- food you’ve tried

- things you’ve bought

Third paragraph: Tell how you feel ( happy/ disappointed….)

- say what interests you most ( people / places / activities…)

- mention when you return home Nếu yêu cầu học sinh viết theo dàn bài của sách giáo khoa chắc chắn không thể nào các em hoàn thành được bài viết theo đúng yêu cầu vì thế tôi đã thiết kế lại bài tập viết này như sau:

Complete the letter with the correct information given in the box

Ha Noi late in the afternoon last Sunday Aunt Hoa by taxi

Uncle Ho’s Mausoleum Ba Dinh Square Ha Noi noodles Banh cuon Tay HoDong Xuan market Supermarket nice friendly happy foodsdelicious beautiful 4p.m next Friday airport Love 8 P.m

Dear…….,

I arrived at ……… airport ………at 5 P.M ……… met

me at the airport and took me home ………

I have visited many interesting places such as………and

food……….and……….I will visit ……….tomorrow

I feel so ………and enjoy myself very much The people here are very

…………and ……… , the ………are so………andthe sight here are so………

I will leave Hanoi ………and arrive at Buon MaThuot……….at ……….Please pick me up at the bus station