SKKN nâng cao hiệu quả dạy và học môn tiếng anh bậc THCS bằng các thủ thuật dạy học mới

Vậy làm sao để việc dạy và học tiếng Anh có hiệu quả tốt, đặc biệt là tạo ra sự say mê, hứng thú học tập của học sinh đối với môn tiếng Anh?. Để làm được điều đó, ngoài sự nỗ lực, cố gắn

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY VÀ HỌC MÔN TIẾNG ANH BẬC THCS BẰNG CÁC THỦ THUẬT DẠY HỌC MỚI

A ĐẶT VẤN ĐỀ:

Việc đổi mới nội dung, chương trình và SGK là một nhu cầu tất yếu khách quan không những đối với ngành giáo dục mà còn phù hợp với sự phát triển của xã hội

Cùng với các môn học khác, môn tiếng Anh ở bậc THCS cũng được đổi mới nội dung, chương trình và SGK Việc đổi mới nội dung, chương trình, SGK đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy và học bộ môn này theo đặc thù riêng của nó

Ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng là một trong những môn học khá khó đối với học sinh bậc THCS Với đặc thù của địa phương, đặc biệt là các vùng nông thôn của huyện Lệ Thủy, môi trường để học, thực hành và vận dụng ngôn ngữ còn nhiều hạn chế, việc học tiếng Anh đối với học sinh bậc THCS lại càng khó hơn Vậy làm sao để việc dạy và học tiếng Anh có hiệu quả tốt, đặc biệt là tạo ra sự say mê, hứng thú học tập của học sinh đối với môn tiếng Anh? Làm sao để trong mỗi bài học học sinh xác định đúng trọng tâm kiến thức, kỹ năng, say sưa, yêu thích môn học hơn? Để làm được điều đó, ngoài sự nỗ lực, cố gắng của học sinh, người giáo viên phải không ngừng học tập, vận dụng các phương pháp dạy học mới, sáng tạo và linh hoạt vào các bài dạy của mình; thực hiện tốt công tác tự bồi dưỡng thường xuyên; nghiên cứu, vận dụng phương pháp dạy học phù hợp với mọi đối tượng học sinh theo địa bàn mình đang giảng dạy

Trong phạm vi một sáng kiến kinh nghiệm, tôi xin nêu ra một số thủ thuật dạy học mới nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học môn Tiếng Anh bậc THCS

góp phần chung vào việc nâng cao chất lượng dạy học bộ môn tiếng Anh trong nhà trường

B NỘI DUNG:

I CƠ SỞ LÍ LUẬN

Mục tiêu của việc dạy học môn tiếng Anh là nhằm hình thành và phát triển

ở học sinh những kiến thức kĩ năng cơ bản về tiếng Anh và những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động

Để thực hiện đúng mục tiêu đào tạo, và từng bước nâng cao hiệu quả dạy học, việc đổi mới phương pháp là một vấn đề cấp bách và cần thiết Phương pháp dạy học mới là lấy học sinh làm chủ thể của hoạt động học tập, học sinh

có động cơ học tập đúng đắn, đóng vai trò tích cực chủ động trong quá trình học tập Học sinh được tham gia đóng góp kinh nghiệm hiểu biết của cá nhân

mình trong quá trình học tập, học sinh được tham gia luyện tập thực hành giao tiếp có ý thức chủ định Để làm tốt các hoạt động trên giáo viên phải biết tổ chức hoạt động học tập cho học sinh, tạo cơ hội cho học sinh luyện tập ngôn ngữ qua các hoạt động giao tiếp

Nghị quyết Trung ương khoá VII của Đảng đã xác định phải “khuyến khích

tự học” phải áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề”

Nghị quyết TW 2 khóa VIII tiếp tục khẳng định “Đổi mới phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền đạt một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện dạy học hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh ”

Định hướng chung của ngành giáo dục Lệ Thủy là tích cực hướng tới sự hoàn thiện về đổi mới phương pháp dạy học Trong đó coi trọng đổi mới cách thức tổ chức hoạt động học tập của học sinh Việc sử dụng các thủ thuật dạy học mới trong quá trình dạy học môn tiếng Anh là nhằm tạo ra sự hấp dẫn, mới

lạ, kích thích sự chú ý, say mê của học sinh đối với môn học này Hơn nữa giúp học sinh dễ dàng lĩnh hội kiến thức và cảm nhận không nhàm chán, đơn điệu hay gò bó với bài học, giúp cho học sinh ghi nhớ và khắc sâu nội dung kiến thức

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

1 Tình hình thực tế học sinh

Trường PT DTNT Lệ Thủy đơn vị trường học đặc thù, giảng dạy và nuôi dưỡng học sinh dân tộc Vân Kiều với bản chất thật thà, chịu khó trong sinh hoạt song lại có xuất phát điểm về trình độ thấp Các em rất rụt rè, kỹ năng giao tiếp kém và hiếm khi thể hiện bản thân trong các hoạt động giao tiếp nói chung và trong hoạt động học tập môn tiếng Anh nói riêng

Với việc dạy học theo kiểu giao tiếp thuần tuý giữa thầy và trò: thầy hỏi - trò trả lời; thầy nêu vấn đề - trò tìm tòi và đưa ra ý kiến, quan điểm , thì tiết học sẽ không tránh khỏi khô khan, học sinh sẽ dễ bị nhàm chán và hiệu quả mang lại từ tiết dạy sẽ thấp

Học sinh Vân Kiều rất có hứng thú với các hoạt động giao tiếp vừa có tính chất vui chơi, vừa học tập, "học mà chơi, chơi mà học" Vì vậy việc sử dụng các thủ thuật dạy học kết hợp với ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

là rất cần thiết và hữu ích Việc chọn lựa và tổ chức thủ thuật dạy học mới phù hợp sẽ tạo ra môi trường học tập thuận lợi và cuốn hút được hầu hết học sinh vào các hoạt động giao tiếp giúp cho tiết dạy đạt hiệu quả cao

2 Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học

Với sự quan tâm của Phòng GD&ĐT huyện, Sở GD&ĐT, ủy ban nhân dân

tỉnh, trong những năm gần đây CSVC nói chung và ĐDDH nói riêng của

trường Nôi Trú đã được tăng trưởng đáng kể Song do sự thiếu thống nhất

trong nhiều năm liền trước, nên cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học dành cho

bộ môn tiếng Anh còn thiếu như: Thiết bị trang cấp không đồng bộ như đĩa

nghe lại được trang bị với đài để nghe băng Trang thiết bị chỉ được trang cấp

một lần đã lâu năm, không được bổ sung, chưa có đủ bộ tranh chương trình

tiếng Anh 7, phòng chức năng riêng giành cho bộ môn chưa có hoặc chưa đúng

quy cách vì vậy đã hạn chế rất lớn đến việc học tập và nâng cao hơn nữa chất

lượng bộ môn tiếng Anh

3 Tình hình thực tế học sinh

Cùng với việc đổi mới PPDH, đổi mới trong cách soạn, giảng kết hợp

với các chuyên đề đổi mới PPDH sát, cụ thể, phù hợp với học sinh dân tộc Vân

Kiều, song kết quả học tập bộ môn tiếng Anh vẫn còn thấp Theo số liệu điều

tra cuối năm học 2008-2009 của trường PT DTNT Lệ Thủy, chất lượng môn

tiếng Anh 6, 7 thể hiện qua các chỉ số như sau:

Lớp Sĩ

số

Kỹ năng nghe Kỹ năng nói Kỹ năng đọc Kỹ năng viết

Nắm được kiến thức, vận

dụng khá

tốt

Chưa nắm được kiến thức, vận dụng yếu

Nắm được kiến thức, vận dụng khá tốt

Chưa nắm được kiến thức, vận dụng yếu

Nắm được kiến thức, vận dụng khá tốt

Chưa nắm được kiến thức, vận dụng yếu

Nắm được kiến thức, vận dụng khá tốt

Chưa nắm được kiến thức, vận dụng yếu

SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL %

Qua bảng thống kê trên, chúng ta thấy học sinh khối 6, 7 còn hạn chế và

lúng túng trong các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, nhiều học sinh chưa nắm vững

kiến thức và vận dụng các kiến thức đã học vào các hoạt động giao tiếp còn

yếu

Từ thực tế như trên và căn cứ vào đặc trưng của học sinh Vân Kiều, tôi luôn

suy nghĩ, trăn trở và tìm tòi các biện pháp, thủ thuật để cuốn hút học sinh vào

các hoạt động của bộ môn nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn tiếng

Anh

III CÁC BIỆN PHÁP- THỦ THUẬT DẠY HỌC MỚI MÔN TIẾNG ANH

1 Thủ thuật hoạt động: "Ring the gold bell'' ( Rung chuông vàng)

a Mục đích

Dùng để luyện tập, kiểm tra từ vựng, kiến thức ngôn ngữ Sử dụng thủ thuật vào phần Warm up, While- hoặc Post- ở các tiết dạy kỹ năng

b Chuẩn bị

* Giáo viên: Chuẩn bị các từ, câu hỏi, định nghĩa, kiến thức ngôn ngữ

liên quan đến tiết dạy, thiết kế bài tập trên trình PowerPoint

* Học sinh: Chuẩn bị bút lông màu xanh, đen, bảng phụ kích thước

30x40cm viết được bằng bút xạ, xốp lau bảng

c Các bước thực hiện

1 Giáo viên chia lớp thành 2 hoặc 3 đội chơi (tốt hơn chia theo dãy bàn học sinh)

2 Giáo viên phổ biến luật chơi: Các đội chơi tiến hành trả lời trong phạm vi 10 câu hỏi bằng cách viết câu trả lời lên bảng phụ Trong mỗi lượt câu hỏi em nào trả lời đúng thì được tiếp tục trả lời câu hỏi sau Qua 10 câu hỏi, đội nào còn lại số người trả lời đúng nhiều hơn thi sẽ thắng cuộc và sẽ nhận được một món quà “vô giá” Các em bị loại vẫn được tiếp tục chơi nhưng không được tín vào kết quả của đội chơi và không đưa bảng lên sau mỗi lượt câu hỏi

3 Giáo viên trình chiếu yêu cầu của bài tập lên màn hình

4 Chỉ định một học sinh đọc to nội dung bài tập được trình chiếu

5 Học sinh viết câu trả lời vào bảng phụ của các em

6 Giáo viên đưa ra đáp án đúng trên màn hình

7 Học sinh tự kiểm tra câu trả lời của mình

- Nếu câu trả lời đúng thì được tiếp tục cuộc chơi

- Nếu câu trả lời sai thì vẫn được tiếp tục chơi nhưng không được đưa bảng lên và không được tín vào kết quả cuối cùng của đội chơi

8 Giáo viên kiểm tra, chọn ra đội thắng và trao thưởng quà “vô giá” cho đội thắng Quà “vô giá” có thể là một bài hát tiếng Anh (liên quan đến nội dung bài học thì càng tốt) hoặc một tràng pháo tay để khích lệ các em

* Ví dụ minh hoạ:

Unit 9: Natural Disasters (Tiếng Anh 9)

Lesson 3: Read

* Mục đích: Ôn tập một số từ vựng liên quan đến kiến thức trọng tâm của

bài

* Thời gian: 7 phút

* Chuẩn bị: - Giáo viên: chuẩn bị 5 hình ảnh trang 78, 79 SGK tiếng Anh 9

(scan ảnh trong sách giáo khoa và trình chiếu lên màn hình) và 5 định nghĩa hoặc tác hại của 5 thảm hoạ thiên nhiên được thiết kế để trình chiếu trên PowerPoint:

1 The funnel - shaped storms which pass over land below a thunderstorm They can suck up anything that is in their path What is it?

2 The result of aburpt shift in the under water movement of the Earth What is it?

3 The big win reaches 120 kilometers per hour with heavy rain What is it called?

4 The mountain or hill with opening through gases, ashed and rooks What is it called?

5 The convulsion of earth's surface caused severe damage What is it called?

- Học sinh: Chuẩn bị bút lông màu xanh, đen; bảng phụ kích thước

30x40cm viết được bằng bút xạ, xốp lau bảng

* Các bước thực hiện:

1 Giáo viên trình chiếu các 5 tranh trên lên màn hình yêu cầu học sinh quan sát các hiện tượng thiên nhiên trong tranh

2 Trình chiếu các định nghĩa về các thảm hoạ trên lên màn hình (Lần lượt từng định nghĩa)

2 Chỉ định một học sinh đọc to nội dung bài tập được trình chiếu (các tranh trên vẫn được giữ lại trên màn hình):

Ví dụ: 1 The funnel - shaped storms which pass over land below a thunderstorm They can suck up anything that is in their path What is it?

3 Giáo viên yêu cầu học sinh suy nghĩ và viết từ chỉ thảm hoạ thiên

nhiên trong định nghĩa 1 và chữ (a e) chỉ bức tranh nói về thảm hoạ thiên

nhiên đó Học sinh 20 giây để suy nghĩ và viết ra kết quả trên bảng phụ Hết 20 giây tất cả học sinh đưa bảng lên

6 Giáo viên đưa ra đáp án đúng trên màn hình kết hợp với tranh:

c

b

a

e

d

Ví dụ: 1-b: Tornadoes

7 Học sinh tự kiểm tra câu trả lời của mình

- Nếu câu trả lời đúng thì được tiếp tục cuộc chơi

- Nếu câu trả lời sai thì vẫn được tiếp tục chơi nhưng không được đưa bảng lên và không được tính vào kết quả cuối cùng của đội chơi

2 Tidal waves

3 Typhoon (hurricane, cyclone)

4 Volcano

5 Earthquare (Tiếp tục làm tương tự với các định nghĩa còn lại)

8 Giáo viên kiểm tra, chọn ra đội thắng và trao thưởng quà “vô giá” cho

đội tháng Quà “vô giá” là một bài hát bằng tiếng Anh nỗi tiếng: Earth Song

(bài hát về lên án sự phá hoại môi trường của con người và kêu gọi mọi người trên toàn thế giới cùng nhau nắm tay giữ gìn và bảo vệ môi trường thiên nhiên)

do cố ca sĩ người Mỹ Michael Jackson trình bày, qua bài hát nhằm giáo dục thêm cho học sinh sự cần thiết về gìn giữ và bảo vệ môi trường

2 Thủ thuật hoạt động: "Face To Face'' ( Đối mặt)

a Mục đích

Dùng để luyện tập từ vựng theo chủ đề, chủ điểm, kiến thức ngôn ngữ

Sử dụng thủ thuật vào phần Warm up, Post- hoặc Further

b Chuẩn bị

* Giáo viên: Giáo viên chuẩn bị nội dung từ vựng liên quan đến chủ đề, chủ

điểm

* Học sinh: Chuẩn bị bút, bảng phụ

c Các bước thực hiện

1 Nêu ra chủ đề của những từ cần tìm

2 Giáo viên chọn người chơi, khoảng 5 học sinh đại diện cho 5 nhóm, đứng thành một vòng tròn (giống chương trình Đối mặt trên truyền hình)

3 Lần lượt từng người chơi đọc tên từ cần tìm, cho đên hết một lượt, tiếp tục vòng khác và cuối cùng lựa chọn ra được 1 cặp chơi còn lại (mỗi vòng chơi loại một người mà trong 5 giây không đưa ra được từ theo yêu cầu)

b

4 Giáo viên nêu chủ điểm điểm tiếp theo, cho 2 người chơi đặt cược đáp

án Sau khi đặt cược đáp án, người chơi lần lượt kể tên các từ

5 Giáo viên bổ sung thêm từ

6 Tuyên dương người chơi xuất sắc nhất và cho điểm động viên hoặc các hình thức khen thưởng khác

* Ví dụ minh hoạ:

Unit 9: The Body (Tiếng Anh 6)

Leson 3 ( B1,2)

* Mục đích: Giúp học sinh ôn lại một số từ vựng về vóc dáng, khuôn mặt,

đầu tóc

* Thời gian: 5 phút

* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị các cụm từ gợi ý (full, thin, short, tall,

white, black, green, red, yellow )

* Các bước thực hiện:

1 Giáo viên nêu ra chủ đề của những từ cần tìm: Hãy kể tên các danh từ

miêu tả các bộ phận trên khuôn mặt (List nouns about parts of your face)

2 Giáo viên chọn người chơi, khoảng 5 học sinh đại diện cho 5 nhóm, đứng thành vòng tròn

3 Lần lượt từng người chơi đọc tên từ cần tìm, cho đến hết một lượt, tiếp tục vòng khác và lựa chọn lại 1 cặp chơi

Ví dụ: S1: mouth - S2: nose - S3: eyes - S4: lips (and so on)

4 Giáo viên nêu chủ điểm điểm tiếp theo: Hảy tìm các tính từ miêu tả về

mái tóc (Lits nouns about hair)

Ví dụ: S1: long - S2: black - S3: straight - S4: brown (and so on)

Cho hai người còn lại chơi đặt cược đáp án Sau khi đặt cược đáp án, người chơi lần lượt kể tên danh từ chỉ thức ăn, nếu kể đúng theo số từ đặt cược thì người đó là người thắng cuộc, ngược lại người kia sẽ là người thắng cuộc

5 Giáo viên bổ sung thêm từ (short, curly, white )

6 Tuyên dương người chơi xuất sắc nhất và cho điểm động viên

3 Thủ thuật hoạt động: "Run for Flower'' ( Băng chuyền)

a Mục đích

Dùng để kiểm tra việc nắm ngữ pháp, từ vựng, kiến thức ngôn ngữ trọng tâm của bài học Sử dụng thủ thuật vào phần Warm up, Post- hoặc Further

b Chuẩn bị

* Giáo viên: chuẩn bị từ vựng, tranh, kiến thức ngôn ngữ liên quan đến

nội dung bài học, thiết kế trình chiếu trên PowerPoint

c Các bước thực hiện

1 Giáo viên chia lớp thành 2 hoặc 3 đội chơi Mỗi đội từ 7 đến 9 thành viên, đứng thành hàng dọc như băng chuyền

2 Các đội oẵn tù tỳ để dành quyền chơi trước

3 Giáo viên trình chiếu một lẵng hoa, bên trong lẵng hoa là một phần thưởng “bí mật”

4 Giáo viên cho trình chiếu từ vựng, tranh, hoặc kiến thức ngôn ngữ cần luyện tập lên màn hình

5 Đội có lượt chơi trước tiến hành thực hiện nhiệm vụ của trò chơi được trình chiếu lên màn hình bằng cách: Thành viên đứng đầu hàng đọc to yêu cầu

và thực hiện nhiệm vụ của bài tập, nếu thực hiện đúng hoặc trả lời đúng thì thành viên đó và 01 thành viên kế sau của đội chơi bước lên khỏi băng chuyền (hàng), người còn lại của đội trong băng chuyền tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tiếp theo của trò chơi cho đến khi tất cả các thành viên của đội ra hết khỏi băng chuyền thì đội đó thắng Nếu trả lời sai thì sẽ dành quyền chơi cho đội tiếp theo

6 Giáo viên khích lệ và trao phần thưởng “bí mật” cho đội thắng, động viên đội thua lần chơi sau cố gắng để đạt thưởng Tuỳ vào sự linh hoạt và tinh

tế của từng giáo viên để thiết kế và đưa ra được các hình thức khen thưởng vừa

có tính giáo dục vừa có tính khắc sâu bài học

* Ví dụ minh hoạ:

Unit 3: At Home (Tiếng Anh 7)

Lesson 1: A1, A2

* Mục đích: Nhằm củng cố cấu trúc câu cảm thán

* Thời gian: 7 phút

* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị các Cue Words:

* Các bước thực hiện:

1 Giáo viên chọn 2 đội chơi, mỗi đội gồm 6 thành viên (Đội 1 có tên là Cats - Đội 2 có tên là Mice)

2 Các đội chơi tập họp thành 2 hàng dọc trước lớp

3 Các đội oẵn tù tỳ để dành quyền chơi trước (Ví dụ đội Cats được quyền chơi trước)

3- wet/day 2- clever/student

1- bright/room

6- great/party 5- expensive/dress

4- beautiful/house

4 Giáo viên trình chiếu một lẵng hoa, bên trong lẵng hoa là một phần thưởng “bí mật”

Ví dụ: Sau khi trình chiếu lên màn hình giáo viên nói: "Trong lẵng hoa

sẽ có một phần thưởng "bí mật" và sẽ dành cho đội thắng."

5 Giáo viên công bố yêu cầu của bài tâp và thể lệ chơi:

Ví dụ: Giáo viên đưa ra yêu cầu: "Các em sử dụng cụm từ gợi ý để thành lập câu cảm thán"

6 Giáo viên cho trình chiếu các Word Cues lên màn hình (lần lượt)

7 Thành viên đầu hàng của đội có quyền chơi trước thành lập câu cảm thán, đọc to đáp án

Ví dụ: S1(từ đội Cats): What a bright room!

6 Giáo viên và học sinh còn lại của lớp đưa ra nhận xét câu nói của bạn vừa rồi đúng hay sai Giáo viên đưa ra kết luận

Ví dụ: Giáo viên kết luận: "Đội Cats trả lời đúng, Bạn S1 và bạn S2 được

ra khỏi băng chuyền Bạn S3 của đội Cats tiếp tục đặt câu theo cụm từ tiếp" (Nếu thành viên của đội Cats trả lời sai thi quyền chơi thuộc về đội Mice)

Tiến hành như vậy đến khi tìm ra đội thắng

4 Thủ thuật hoạt động: "Who is a millionaire ?'' ( Ai là triệu phú?)

a Mục đích

Dùng để luyện tập ngữ pháp, từ vựng, kiến thức ngôn ngữ Sử dụng thủ thuật vào phần Post-, trong các tiết ôn tập chứa nhiều nội dung kiến thức

b Chuẩn bị

* Giáo viên: Chuẩn bị nội dung bài tập (sắp xếp từ dễ đến khó) Bài tập

được thiết kế trên trình PowerPoint

* Học sinh: Chuẩn bị bút lông, bảng phụ

c Các bước thực hiện

1 Lựa chọn người chơi trực tiếp bằng cách trình chiếu lên màn hình một số

từ tiếng Anh (4 từ) mà các em đã học Yêu cầu các em sắp xếp chúng theo thứ

tự xuất hiện trong từ điển Trong 20 giây học sinh nào đưa ra kết quả đúng và nhanh nhất thì được chọn Học sinh được chọn làm người chơi (trực tiếp) bước lên trước lớp, ngồi vào ghế “nóng”

1- bright/room