skkn một số GIẢI PHÁP QUẢN lý CÔNG tác GIÁO dục HƯỚNG NGHIỆP ở TRƯỜNG THPT NGUYỄN hữu CẢNH THÀNH PHỐ BIÊN HOÀ, TỈNH ĐỒNG NAI

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNHTHÀNH PHỐ BIÊN HOÀ, TỈNH ĐỒNG NAI Ngày nay, bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và thế giới có nhữn

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH

Mã số: (Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Người thực hiện: NGUYỄN THỊ MINH HUỆ

Lĩnh vực nghiên cứu:

- Phương pháp dạy học bộ môn: 

(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: 

(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác

BM 01-Bia SKKN

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: NGUYỄN THỊ MINH HUỆ

2 Ngày tháng năm sinh: 10- 01- 1965

8 Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 1987

- Chuyên ngành đào tạo: ĐHSP Ngữ văn và Cử nhân Giáo dục Chính trị

III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Quản lý trường học

Số năm có kinh nghiệm: 15

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

o Để dạy tốt tiết thực hành giáo dục công dân lớp 12: Ngoại khóa về các chínhsách xã hội ở địa phương Đồng Nai

o Một số biện pháp để nâng cao chất lượng học tập bộ môn văn cho học sinhlớp 12

o Công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung Học Phổ Thông

o Một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức chohọc sinh ở trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh, Biên Hòa, Đồng Nai

o Một số giải pháp quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan ở trường THPTNguyễn Hữu Cảnh, Biên Hòa, Đồng Nai

BM02-LLKHSKKN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH

THÀNH PHỐ BIÊN HOÀ, TỈNH ĐỒNG NAI

Ngày nay, bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và thế giới có những biến

đổi to lớn, nhanh chóng, với sự phát triển mạnh mẽ về khoa học, kỹ thuật và côngnghệ, sự hình thành nền kinh tế tri thức, toàn cầu hoá trở thành một xu hướng tấtyếu khách quan Điều đó đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho giáo dục ViệtNam Trong bối cảnh ấy, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia làchiến lược phát triển giáo dục, phát triển nguồn nhân lực Chính vì thế, Nghịquyết 40/2000/QH10 ngày 09 tháng 12 năm 2000 của Quốc Hội khóa X đã khẳngđịnh mục tiêu của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông là “Xây dựngnội dung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mớinhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu pháttriển nguồn nhân lực phục vụ đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thốngViệt Nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trong khuvực và trên thế giới ”

Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 đã khẳng định “Đổi mới căn bản,toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêucầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” Chủ trương đổi mới nội dung chương trìnhgiáo dục phổ thông hiện nay cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường giáo dục hướngnghiệp (GDHN) nhằm góp phần tích cực và có hiệu quả vào việc phân luồng họcsinh (HS), chuẩn bị cho HS đi vào cuộc sống lao động hoặc được tiếp tục đào tạophù hợp với năng lực bản thân và nhu cầu xã hội

Hoạt động GDHN cho HS phổ thông ở nước ta còn rất yếu Tuy được nhànước chính thức xác định bởi quyết định 126/CP, ngày 19/3/1981 của Hội đồng

chính phủ “Về công tác Hướng nghiệp trong trường Phổ thông và việc sử dụng

học sinh các cấp PTCS và PTTH tốt nghiệp ra trường”; ngày 05/5/2006, Bộ Giáo

dục và Đào tạo đã ban hành Chương trình hoạt động GDHN cấp THPT nhưngthực tế hiện nay cho thấy việc lực chọn nghề của học sinh THPT vẫn còn nhiềuvấn đề chưa hợp lý, chưa phù hợp với nhu cầu phát triển của kinh tế- xã hội củađất nước Hơn nữa, do nhiều yếu tố khác nhau như đời sống của người lao độngbấp bênh, do khủng hoảng kinh tế và lạm phát tiền tệ, người dân không muốn chocon em mình vào một số nghề mà thu nhập quá thấp lại không có tương lai pháttriển Từ đó, nhiều phụ huynh có ý thức cho con em chạy đua vào đại học, caođẳng Xu thế tách học với hành, giáo dục với lao động sản xuất tăng lên Vai tròcủa công tác hướng nghiệp dần dần bị coi nhẹ Tâm lý trọng bằng cấp, học để

“làm quan”, “trọng thầy hơn trọng thợ” vẫn còn khá nặng nề trong mỗi con ngườitrong xã hội Đồng thời, thực tế ấy cũng phản ánh công tác hướng nghiệp và phânluồng HS của chúng ta còn yếu kém, chưa định hướng nghề nghiệp được cho HS,nên việc chọn nghề chỉ theo cảm tính, mang nặng tính chủ quan, phiến diện thiếuthực tế Đa số HS không có sự hiểu biết về thế giới nghề nghiệp Các em khôngbiết nghề mình chọn có những đặc điểm, yêu cầu gì về năng lực, phẩm chất;tương lai phát triển của ngành nghề đó ở địa phương và trong cả nước ra sao vàkhông tự đánh giá được bản thân cũng như hoàn cảnh gia đình mình có phù hợpvới nghề ấy hay không

Với tình trạng trên, HS không chọn được nghề phù hợp, xã hội mất cân đốinghiêm trọng trong cơ cấu nguồn nhân lực, việc “thừa thầy thiếu thợ”, học nghềkhông phù hợp đưa đến việc bỏ nghề phổ biến ở các địa phương, cơ cấu ngànhnghề gây sức ép rất nặng nề trong các kỳ thi tuyển sinh và sự lãng phí lớn về thờigian, sức khoẻ, tiền bạc của nhà nước và nhân dân Để giải quyết vấn đề trên, cầnphải có sự tham gia của các cấp chính quyền, các ngành, các tổ chức đoàn thể xãhội, trong đó hoạt động GDHN của ngành giáo dục có vai trò đặc biệt quan trọng Trong những năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Nai đã cónhiều cố gắng trong việc phát triển mạng lưới trường lớp, nâng cao số lượng, chấtlượng đội ngũ giáo viên, công tác hướng nghiệp đã được quan tâm một bước Tuynhiên, chất lượng của hoạt động GDHN trong các trường THPT chưa cao Hầunhư các trường chưa thấy được vị trí, tầm quan trọng của hoạt động này nên chỉ

thực hiện một cách qua loa, chiếu lệ Việc định hướng cho phụ huynh và con em

họ chọn con đường nào để có một vị trí thích hợp trong đời sống kinh tế - xã hộisau này chưa được giải đáp thoả đáng Qua nhiều năm công tác và giảng dạy ởtrường THPT, vừa làm công tác quản lý vừa trực tiếp hướng dẫn học sinh THPT

về công tác hướng nghiệp, tôi rút ra một số kinh nghiệm cũng như đề xuấtmột sốgiải pháp quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông đểđịnh hướng cho học sinh sau khi tốt nghiệp ra trường Vì vậy, tôi chọn đề tài:

“Một số giải pháp quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp ở trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh, thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai”.

II TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Giáo dục hướng nghiệp là một trong những bộ phận quan trọng trong giáodục phổ thông, là nền tảng để phát triển nguồn nhân lực

1.1 Các khái niệm cơ bản:

1.1.1.Khái niệm về hướng nghiệp:

Hướng nghiệp là một hệ thống tác động của xã hội về giáo dục học, y học,

xã hội học, kinh tế học v.v…nhằm giúp cho thế hệ trẻ chọn được nghề vừa phùhợp hứng thú, năng lực, nguyện vọng, sở trường của cá nhân, vừa đáp ứng đượcnhu cầu nhân lực của các lĩnh vực sản xuất trong nền kinh tế quốc dân

Một số khái niệm khác về hướng nghiệp:

Hướng nghiệp là các hoạt động nhằm hỗ trợ mọi cá nhân chọn lựa và pháttriển chuyên môn nghề nghiệp phù hợp nhất với khả năng của cá nhân đồng thờithỏa mãn nhu cầu, nhân lực cho tất cả các lĩnh vực nông nghiệp ở cấp độ địaphương và quốc gia

Hướng nghiệp nhằm mục đích phân bố hợp lý và sử dụng hiệu quả lựclượng lao động dự trữ có sẵn của đất nước

Hiểu hướng nghiệp trên bình diện xã hội: Toàn bộ các nhà máy, xí nghiệp,

công trường, nông trường, các cơ quan quản lý kinh tế và quản lý nhà nước, các

cơ quan của những đoàn thể chính trị, xã hội … đều cần đến những người có nănglực và phẩm chất nhân cách phù hợp Để chọn được những người theo đúngnhững tiêu chuẩn đã định theo những chỉ số khách quan, những cơ quan tổ chứcnói trên có nhiệm vụ làm cho thế hệ trẻ hiểu được nội dung, tính chất, đặc điểm,điều kiện…công tác của mình, giúp cho họ tìm hiểu những nghề nghiệp, chuyênmôn mà mình cần tuyển chọn Cuối cùng, những cơ quan, cơ sở sản xuất phải tiếnhành lựa chọn người trên cơ sở nguyện vọng và dự định của họ.

Hiểu hướng nghiệp trên bình diện trường phổ thông: hướng nghiệp trong

trường phổ thông được thể hiện như một hệ thống tác động sư phạm nhằm làmcho các em học sinh chọn được nghề một cách hợp lý

Công tác hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông là một bộ phận trongcông tác hướng nghiệp của toàn xã hội Vì vậy, công tác hướng nghiệp trongtrường phải thống nhất với công tác hướng nghiệp trong xã hội Nhà trường củachúng ta có tính chất hướng nghiệp vì toàn bộ chương trình, nội dung, kế hoạchđào tạo, phương pháp đào tạo, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật trong nhà trườngđều quán triệt và thể hiện tinh thần hướng nghiệp Trong quá trình đào tạo ởtrường phổ thông, trẻ em đều chịu những tác động hướng nghiệp, đều được chuẩn

bị sẵn sàng để tham gia lao động nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp THCS, THPT

1.1 2 Khái niệm giáo dục hướng nghiệp:

GDHN là một hệ thống các biện pháp giáo dục của nhà trường, gia đình, xãhội nhằm chuẩn bị cho HS phổ thông những hiểu biết về nghề nghiệp, có lýtưởng nghề nghiệp trong sáng, có thái độ đúng đối với lao động, sẵn sàng đi vàonhững nghề, những nơi cần lao động trẻ tuổi, có văn hóa

GDHN là một bộ phận của giáo dục toàn diện, thông qua giáo dục hướngnghiệp, mỗi học sinh có sự hiểu biết về tính chất của ngành nghề mà mình hướngtới, biết phân tích thị trường hoạt động và sự đào tạo nghề tương ứng Từ đó mỗihọc sinh tự xác định được đâu là nghề nghiệp phù hợp hoặc không phù hợp

1.1.3 Giải pháp quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp ở trường trung học phổ thông.

Nói đến giải pháp là nói đến những cách thức tác động nhằm thay đổi,chuyển biến một hệ thống, một quá trình, một trạng thái nhất định… nhằm đạtđược mục đích hoạt động Giải pháp càng thích hợp, càng tối ưu, càng giúp conngười nhanh chóng giải quyết được những vấn đề đặt ra Tuy nhiên, để có đượcnhững giải pháp như vậy, cần phải dựa trên những cơ sở lý luận và thực tiễn đángtin cậy.

Giải pháp quản lý giáo dục là những cách thức tác động của chủ thể quản

lý hướng vào việc giải quyết những vấn đề đặt ra của hệ thống giáo dục, làm cho

hệ thống đó vận hành đạt được kết quả mong muốn

Giải pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp là những cách thức tác

động của chủ thể quản lý hướng vào việc giải quyết những vấn đề đặt ra của côngtác GDHN, để hoạt động GDHN vận hành đạt được kết quả mong muốn

1.2 Một số vấn đề GDHN ở trường THPT:

1.2.1 Mục tiêu GDHN ở trường THPT:

Theo nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX, Nghị quyết 40/2000/QH10 ngày9/2/2000 của Quốc hội và chỉ thị 14/2001/CT-TTg ngày 11/6/2001 của Thủtướng chính phủ về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông nhằm nâng cao chấtlượng toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực phục vụ côngnghiệp hóa hiện đại hóa Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành chỉ thị 33/2003/CT-BGD& ĐT về tăng cường giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông nhằmtăng cường giáo dục hướng nghiệp, góp phần tích cực và có hiệu quả vào việc phânluồng học sinh, chuẩn bị cho học sinh đi vào cuộc sống lao động hoặc được tiếp tụcđào tạo phù hợp với năng lực bản thân và nhu cầu của xã hội

Quản lý giáo dục hướng nghiệp là quản lý các hệ thống những biện phápdựa trên cơ sở khoa học để giúp đỡ học sinh chọn nghề phù hợp với nhu cầu xãhội Nó là cả một hệ thống các biện pháp mà người tổ chức cần đưa vào đó đểgiúp học sinh định hướng nghề chứ không phải đơn thuần chỉ là dạy nghề

1.2.2 Tầm quan trọng của công tác GDHN ở trường THPT:

Công tác giáo dục hướng nghiệp ở trường THPT là giúp học sinh biết vềthế giới nghề nghiệp, hình thành nhân cách nghề nghiệp; giáo dục thái độ đúng

đắn đối với lao động, tạo sự sẵn sàng tâm lý đi vào lao động nghề nghiệp Quacông tác GDHN sẽ góp phần phân luồng HS sau khi tốt nghiệp THPT dựa vàokhả năng học tập, khả năng về kinh tế để chọn nghề phù hợp đồng thời giúp HS tựgiác đi học nghề làm giảm sự thuyên chuyển nghề, giảm sự thất nghiệp, giảm tệnạn xã hội, ổn định được xã hội.

1.2.3 Nhiệm vụ của GDHN:

Nhiệm vụ của công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông được ghi rõtrong quyết định số 126/CP của Hội đồng chính phủ” Công tác hướng nghiệp cáctrường phổ thông gồm các nhiệm vụ sau đây:

Giáo dục thái độ lao động và ý thức đúng đắn đối với nghề nghiệp;

Tổ chức cho học sinh làm quen với một số nghề phổ biến trong xã hội vàcác nghề truyền thống ở địa phương;

Tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướng nghề nghiệp của từng học sinh đểkhuyến khích, hướng dẫn và bồi dưỡng khả năng nghề nghiệp thích hợp nhất;

Động viên học sinh đi vào những nghề, những nơi mà xã hội đang cần cólao động trẻ tuổi và có văn hóa

1.2.4 Nội dung của GDHN ở trường THPT:

Nội dung hướng nghiệp nói chung gồm có 3 khâu: Định hướng nghềnghiệp, tư vấn hướng nghiệp và tuyển chọn nghề nghiệp Ba nội dung trên quan

hệ chặt chẽ với nhau, hỗ trợ lẫn nhau, trong đó tư vấn hướng nghiệp là cầu nốigiữa hai nội dung định hướng nghề nghiệp và tuyển chọn nghề nghiệp Trongchương trình phổ thông, nhà trường tiến hành 2 nội dung: Định hướng nghềnghiệp và tư vấn nghề nghiệp Sau đây là sơ đồ nội dung hướng nghiệp:

Định hướng nghề nghiệp

Tuyển chọn nghề nghiệp

Tư vấn hướng nghiệp

Sơ đồ nội dung hướng nghiệp

Định hướng nghề nghiệp nhằm cung cấp cho HS những thông tin về tìnhhình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của địa phương; về nhu cầu sử dụnglao động ; về thế giới nghề nghiệp; về sự hoạt động của những ngành cơ bản,nghề chủ yếu và những yêu cầu chủ yếu đối với người lao động Trên cơ sở đó,giúp HS biết đánh giá bản thân và lựa chọn nghề nghiệp một cách có ý thức

Tư vấn hướng nghiệp là hệ thống những biện pháp tâm lý – giáo dục đểđánh giá toàn bộ những phẩm chất, năng lực thể chất và tinh thần của thanh thiếuniên, đối chiếu những yêu cầu do nghề đặt ra đối với người lao động, có xem xétđến nhu cầu nhân lực của các thành phần kinh tế nhằm xác định nhóm nghề phùhợp, trên cơ sở đó cho HS những lời khuyên chọn nghề có căn cứ khoa học, loại

bỏ những trường hợp may rủi, thiếu hiểu biết trong việc chọn nghề

Tuyển chọn nghề nghiệp là xuất phát điểm, từ yêu cầu của nghề để tuyểnchọn được người phù hợp vào học hay làm việc

Trong nhà trường phổ thông, giáo dục hướng nghiệp có các nội dung sau:

- Cung cấp thông tin nghề: giúp HS có được bức tranh tổng thể về thế giớinghề nghiệp, có hiểu biết về cơ bản một số nghề cụ thể

- Cung cấp thông tin về thị trường lao động của địa phương, khu vực và củađất nước

- Giúp HS tự tìm hiểu năng lực bản thân liên quan đến các tiêu chí nghềnghiệp

- Cho HS lời khuyên chọn ngành học, nghề làm có cơ sở khoa học

1.2.5 Hình thức của GDHN ở trường THPT

Trong các trường phổ thông, giáo dục hướng nghiệp cho học sinh có nhiềuhình thức khác nhau nhưng phổ biến qua các hình thức sau:

1.2.5.1 Hướng nghiệp thông qua các môn văn hóa:

Học sinh THPT chuẩn bị bước vào cuộc sống tham gia lao động sản xuất

và đào tạo nghề, nhà trường ngoài việc cung cấp những kiến thức cơ bản qua các

môn học tự nhiên xã hội còn cung cấp những tri thức chung nhất về ngành nghềtrong xã hội Vì vậy, thông qua các môn học nhằm khai thác giữa chúng vớingành, nghề là một trong những biện pháp hướng nghiệp quan trọng Quá trình

đó làm cho bài giảng gắn liền cuộc sống, mở rộng tầm nhìn nghề nghiệp củahọc sinh, kích thích học sinh hăng say học tập Do đó, hướng nghiệp thông quacác môn học nâng cao chất lượng dạy và học

1.2.5.2 Hướng nghiệp qua dạy học môn Công nghệ và lao động sản xuất

Là môn khoa học ứng dụng kỹ thuật có nhiệm vụ cung cấp cho học sinhnhững nguyên lý cơ bản về kỹ thuật, công nghệ khoa học và quản lý tổ chức sảnxuất ; minh họa ứng dụng của các nguyên lý khoa học- kỹ thuật trong các quátrình sản xuất tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận với các hoạt động ngành nghềkhác nhau trong xã hội Do đó, kỹ thuật là con đường quan trọng để thực hiệngiáo dục kỹ thuật tổng hợp và hướng nghiệp, nhằm chuẩn bị cho thế hệ trẻ nănglực, dịch chuyển lao động trong điều kiện lao động đổi mới về nội dung và giáodục sự chọn nghề một cách có ý thức

Vì vậy, truyền thụ kiến thức kỹ thuật tạo điều kiện thuận lợi cho công tácgiáo dục tư tưởng, chính trị, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, giáo dục lao động,định hướng thế hệ trẻ vào phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ cho sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

1.2.5.3 Hướng nghiệp qua các buổi sinh hoạt hướng nghiệp:

Việc giới thiệu nghề cho học sinh thông qua các bài học chỉ có thể kết hợp trongquá trình dạy những chương, bài liên quan trực tiếp tới ngành nghề và việc thôngtin về từng ngành nghề Do đó, các buổi sinh hoạt hướng nghiệp, giới thiệu nghềcho học sinh có hệ thống nhằm làm cho học sinh có hiểu biết về cơ cấu kinh tếđất nước và địa phương, nhu cầu sử dụng lao động dự trữ xã hội, những hiểu biết

về những ngành nghề cơ bản và nghề truyền thống của địa phương Trên cơ sở

đó, hướng dẫn học sinh lựa chọn hướng học tập và nghề nghiệp phù hợp với nănglực cá nhân đáp ứng những yêu cầu của xã hội

Theo qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sinh hoạt hướng nghiệp đượctiến hành một tiết trong một tháng để giới thiệu, tuyên truyền, giải thích ngành

nghề Khi giới thiệu cần tập trung vào một số điểm cơ bản như: vị trí, vai trò, triểnvọng, những hoạt động cơ bản của nghề, phẩm chất, năng lực lao động cần có,những môn học cần thiết đối với nghề Nhà trường tự sưu tầm, sử dụng tài liệu,sách tham khảo… dựa vào các cơ sở sản xuất, cán bộ kỹ thuật của địa phương đểgiới thiệu nghề cho HS

1.2.5.4 Hướng nghiệp qua hoạt động ngoại khóa:

Hoạt động ngoại khóa phục vụ hướng nghiệp bao gồm những hình thứcsau: tổ hoạt động ngoại khóa bộ môn ( sinh học, vật lý, hóa học, toán, kỹ thuật…),tham quan sản xuất, tọa đàm nghề nghiệp, hướng dẫn học sinh tìm hiểu ngànhnghề Mỗi hình thức được tổ chức tốt có tác dụng giới thiệu nghề, phát triển hứngthú nghề nghiệp, hướng dẫn học sinh tìm hiểu ngành nghề, làm quen với các dạnglao động khác nhau nhằm giáo dục cho học sinh thái độ đúng đắn với lao động,đối với nghề nghiệp; cung cấp những kiến thức cần thiết và tối thiểu của một sốngành, nghề của địa phương, nghề truyền thống của địa phương; phát triển hứngthú nghề nghiệp và tổ chức cho học sinh làm quen với sản xuất, hướng dẫn các

em đi vào hoạt động nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp ra trường

Các hình thức hướng nghiệp trên tiến hành trong mối kết hợp chặt chẽ vớinhau sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh THPT 1.2.5.5 Hướng nghiệp qua việc giới thiệu ngành nghề:

Để giúp học sinh hiểu về ngành nghề, các trường THPT tổ chức các buổi

tư vấn tuyển sinh, mời cán bộ đào tạo của các trường Đại học, Cao đẳng, TCCNgiới thiệu, tuyên truyền, giải thích ngành nghề Nội dung chủ yếu của những buổi

tư vấn này là giới thiệu cho học sinh khái quát về những ngành nghề cơ bản, chỉtiêu tuyển sinh, vị trí vai trò, triển vọng củangành nghề, những phẩm chất nănglực lao động cần có, những môn học phổ thông cần thiết đối với nghề

Ngoài ra, nhà trường sưu tầm sử dụng tài liệu, sách báo, tranh ảnh, phim,truyền hình, dựa vào các cơ sở sản xuất, phụ huynh học sinh, cán bộ kỹ thuật củađịa phương để giới thiệu nghề cho học sinh

Các hình thức trên là định hướng chung cho tất cả các trường THPT Tuynhiên, do đặc điểm tình hình kinh tế- xã hội ở các vùng miền khác nhau, nên một

số trường đã có thêm các cách tổ chức GDHN rất phong phú, đa dạng, phù hợpvới địa phương mình.

1.3 Quản lý công tác GDHN ở trường THPT:

1.3.1 Mục tiêu của quản lý GDHN: Quản lý GDHN góp phần tích cực và

có hiệu quả vào việc phân luồng học sinh, chuẩn bị cho học sinh đi vào cuộc sốnglao động hoặc tiếp tục đào tạo phù hợp với năng lực bản thân và nhu cầu xã hội

1.3.2 Nội dung quản lý công tác GDHN

Chất lượng GDHN là vấn đề không chỉ ngành giáo dục mà cả xã hội hiệnnay đều quan tâm Nâng cao chất lượng hoạt động GDHN là một bộ phận củanâng cao chất lượng giáo dục hướng đến mục tiêu: giúp HS tự giác chọn đượcnghề trong tương lai không chỉ để kiếm sống mà còn là nơi thể hiện nhân cách,phát triển tài năng, cống hiến trí tuệ và sức lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc

Quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp ở các trường THPT: GDHN làmột môn học mới được chính thức đưa vào chương trình giáo dục THPT từ nămhọc 2006-2007, nó có nhiều nội dung mới và khá phức tạp Vì vậy để công tácGDHN ở các trường THPT có hiệu quả, hiệu trưởng các trường phổ thông cầnthực hiện tốt các nội dung quản lý sau:

1.3.2.1 Quản lý kế hoạch hoạt động GDHN:

Đây là mục tiêu phát triển giáo dục nói chung và giáo dục hướng nghiệpnói riêng giúp nhà quản lý xác định các giải pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu

Hiện nay, chương trình GDHN đã được Bộ Giáo dục tổ chức biên soạn thành sáchlớp 10,11,12, mỗi lớp có những chủ đề GDHN riêng biệt Dựa vào chương trình,

kế hoạch đã được qui định đó mà hiệu trưởng nhà trường xây dựng kế hoạch cụthể công tác GDHN của nhà trường

1.3.2.2 Quản lý nội dung, chương trình GDHN:

Nội dung cơ bản của công tác GDHN hiện nay trong chương trình THPT làtừng bước giới thiệu cho HS các ngành nghề của địa phương và trong xã hội, làmcho HS hiểu rõ ý nghĩa của việc chọn nghề, trang bị cho HS kiến thức sơ bộnhưng cần thiết về các nghề chủ yếu đối với đối tượng lao động, công cụ laođộng, sản phẩm làm ra … Các yêu cầu của nghề đối với lao động, yêu cầu vềthái độ, phẩm chất, sức khỏe; triển vọng của từng nghề; chú ý quan tâm đếnnhững nghề của xã hội và địa phương có triển vọng phát triển trong những nămsắp tới

1.3.2.3 Quản lý các phương pháp, hình thức tổ chức HĐHN:

Trong chương trình hoạt động GDHN, quan điểm xây dựng chương trìnhcoi HS là chủ thể của hoạt động chọn nghề và tổ chức các hoạt động cho HSđược thể hiện rõ: Thầy tổ chức cho các em giao lưu với cơ sở sản xuất, tổ chứctham quan trường Đại học, Cao đẳng,THCN, tổ chức các buổi hội thảo tranh luậncủa lớp, ở nhóm…Như vậy thầy đóng vai trò là người tổ chức, định hướng, điềukhiển các hoạt động của HS, còn HS phải tự mình điều tra thu thập các thông tin

về nghề , trường đào tạo, sự phát triển kinh tế của địa phương, cơ sở sản xuất

1.3.2.4 Quản lý hoạt động GDHN của giáo viên và các lực lượng giáo dụckhác:

Đội ngũ tham gia công tác GDHN là chủ thể của quá trình hoạt động, baogồm nhiều lực lượng tham gia Để thực hiện tốt công tác GDHN, trong nhàtrường phổ thông hiện nay nhất thiết phải xây dựng được lực lượng chuyêntrách, hàng năm nhà trường cần có kế hoạch cử lực lượng này tham gia cácchương trình tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ do ngành tổ chức

Tham gia vào công tác GDHN còn có các tổ chức đoàn thể như Đoàn thanhniên, Hội liên hiệp thanh niện Việt nam Đây là lực lượng có số lượng đông đảo

và hùng hậu trong các trường phổ thông, hoạt động của các tổ chức này phần lớngắn liền với các hoạt động phong trào, chính vì vậy nhà trường cần tạo điềukiện thuận lợi cho các tổ chức này hoạt động, tuy nhiên phải xây dựng được quichế phối hợp để đưa được các nội dung của công tác GDHN vào trong chươngtrình hoạt động của họ.

Ngoài ra do GDHN là một hệ thống các biện pháp giáo dục của nhà trường,gia đình, xã hội, vì vậy chủ thể tham gia công tác GDHN còn có nhiều lực lượngkhác như Ban đại diện cha mẹ HS, và các tổ chức xã hội khác Nhà trường phảiquan tâm đến việc xây dựng mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với các tổ chức này

để đem lại hiệu quả cao trong hiệu quả giáo dục nói chung của nhà trường, trong

đó có công tác GDHN

1.3.2.5 Quản lý hoạt động hướng nghiệp của HS:

Là quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện của HS trongquá trình học tập thông qua việc kiểm tra đánh giá Kiểm tra, đánh giá là mộtkhâu quan trọng không thể thiếu được trong quá trình giáo dục

Nội dung chương trình GDHN đã được xây dựng thành những chủ đề cụthể trong từng tháng của mỗi năm học Mặc dù hiện nay việc kiểm tra đánh giákết quả hướng nghiệp đối với HS chưa được cụ thể hóa thành điểm số để tham giavào việc đánh giá kết quả giáo dục các mặt, nhưng để GDHN ngày càng có ýnghĩa thiết thực thì cuối mỗi chủ đề sinh hoạt hướng nghiệp, giáo viên cần đánhgiá quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ, khả năng thực hiện mục tiêuhọc tập của HS nhằm tạo cơ sở cho các quyết định sư phạm của giáo viên vànhà trường, cho bản thân HS để các em học tập ngày càng tiến bộ hơn Đồngthời qua đó nhà trường cũng đánh giá được hiệu quả hoạt động GDHN diễn ratrong nhà trường như thế nào

1.3.2.6 Quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động GDHN:

Các điều kiện phục vụ cho quá trình dạy học – giáo dục nói chung gồmnhiều loại, chung qui lại đó là cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và nguồn tài chính.Tuy nhiên, cơ sở vật chất- thiết bị dạy học chỉ phát huy được tác dụng nếu như

nó thực sự trở thành một nhân tố của quá trình giáo dục; cơ sở vật chất – thiết bị

dạy học phải phù hợp với các nhân tố khác như: mục đích, nội dung , phươngpháp và hình thức tổ chức giáo dục Muốn GDHN đạt hiệu quả cao nhà trườngvừa kết hợp việc tận dụng nguồn cơ sở vật chất – thiết bị dạy học sẵn có vớiviệc lập kế hoạch trang bị mua sắm thêm cũng như các biện pháp bảo quản cácthiết bị để sử dụng có hiệu quả bền vững.

GDHN trong nhà trường phổ thông đòi hỏi phải chuẩn bị cho HS có mộttiềm năng nghề nghiệp để khi học xong phổ thông các em có thể sẵn sàng thamgia vào thị trường việc làm, đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước

1.3.3 Phương pháp quản lý công tác GDHN

Phương pháp quản lý là cách thức tác động có thể có và có chủ đích của chủthể quản lý đến đối tượng quản lý và khách thể quản lý để đạt được các mục tiêuquản lý đề ra

Phương pháp quản lý có vai trò quan trọng quyết định đến sự thành cônghay thất bại trong việc thực hiện các nhiệm vụ Phương pháp quản lý tạo động lựckích thích tính năng động, tính sáng tạo của người lao động và các tập thể laođộng

Người quản lý muốn quản lý có hiệu quả cao phải biết lựa chọn và kết hợpkhéo léo các phương pháp quản lý vì: Các phương pháp quản lý đều hướng vào conngười mà con người là “tổng hòa của các mối quan hệ xã hội” Mặt khác mỗiphương pháp quản lý đều có những ưu điểm và nhược điểm nhất định Vì vậy vậndụng tổng hợp các phương pháp thường đạt hiệu quả cao

Thực hiện các giải pháp quản lý phù hợp và đồng bộ các chức năng quản

lý một cách khoa học, thực tiễn sẽ là bước quyết định nâng cao công tác giáo dụchướng nghiệp trong nhà trường phổ thông

PHÁP CỦA ĐỀ TÀI

2.1 Khái quát về những thuận lợi và khó khăn của trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh

2.1.1 Thuận lợi:

Công tác GDHN cho học sinh phổ thông đã được Đảng và nhà nước quantâm, ban hành nhiều văn bản hướng dẫn thực hiện

Sở Giáo dục & Đào tạo đã quan tâm chỉ đạo tới hoạt động GDHN Tổ chứccho giáo viên đi dự đầy đủ các lớp tập huấn do Bộ tổ chức và cung cấp kịp thờicác loại sách phục vụ giảng dạy

- Ban giám hiệu đã nhận thức được tầm quan trọng của công tác hướngnghiệp và phân luồng đối với học sinh nên đã chỉ đạo, giám sát, kiểm tra việcgiảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh Thường xuyên tổ chức cho cán

bộ, giáo viên học tập các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, của nhà nước và của ngànhgiáo dục, đặc biệt là các văn bản liên quan đến công tác hướng nghiệp cho HSphổ thông Vì vậy, nhận thức của cán bộ giáo viên về công tác này không ngừngđược nâng cao

- Chi bộ Đảng lãnh đạo đúng hướng, tổ chức phối hợp hoạt động giữa cácđoàn thể một cách nhịp nhàng, tạo được chỗ đứng khá tốt cho công tác hướngnghiệp trong các hoạt động giáo dục của nhà trường

- Ban giám hiệu có kinh nghiệm, năng động sáng tạo, luôn tìm tòi huyđộng mọi nguồn lực để tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụGDHN; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, mọi công việc đều được dân chủbàn bạc thống nhất trước khi thực hiện

- Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm với công việc

- Tập thể nhà trường luôn đoàn kết, nhất trí thực hiện tốt mọi nhiệm vụ củanhà trường

2.1.2 Khó khăn

- Đội ngũ giáo viên không được đào tạo bài bản, chưa được qua một lớphọc chính quy nào, những kiến thức về hướng nghiệp chỉ được thu thập qua vàilớp tập huấn ngắn hạn trong hè, còn chủ yếu là do tự tìm hiểu nên chất lượng giáodục chưa cao

- GDHN là hoạt động mới mẻ nên kinh nghiệm quản lý cũng như giảng dạycòn hạn chế Việc tổ chức kiểm tra đánh giá hoạt động này gặp nhiều khó khăn vì

là hoạt động không cho điểm học sinh Bộ giáo dục cũng chưa xây dựng được hệ

thống tiêu chí đánh giá có cơ sở khoa học, thường đánh giá bằng định tính chứchưa định lượng.

- Nội dung chương trình môn GDHN từ năm học 2008-2009 đến nay bịchia ra để tích hợp vào môn khác, làm cho việc giảng dạy không liên tục, chianhỏ, khó quản lý

- Cơ sơ vật chất của trường chưa được trang bị phòng hướng nghiệp cũngnhư các thiết bị chuyên dùng cho công tác tư vấn hướng nghiệp Hơn nữa giáoviên chuyên trách tư vấn không có nên việc cho lời khuyên phù hợp với HS khichọn nghề rất khó thực hiện

- Chưa xây dựng được phương án kiểm nghiệm lời tư vấn để rút kinhnghiệm nên giáo viên có tư vấn cũng rất sơ bộ và dè dặt khi tư vấn cho HS

- Việc huy động các lượng cùng tham gia vào công tác GDHN còn lỏnglẻo, chưa phát huy cao được tinh thần xã hội hóa giáo dục hướng nghiệp

2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục hướng nghiệp và công tác quản lý GDHN ở trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh, thành phố Biên Hòa.

2.2.1 Nhận thức về công tác GDHN

GDHN với tư cách là một hoạt động giáo dục chưa được thực sự coi trọngtrong nhiều năm qua Hầu hết giáo viên dạy hoạt động GDHN đều chưa qua mộtlớp đào tạo sư phạm nào về hướng nghiệp, do đó thường thiếu những kiến thức cầnthiết để soạn bài và thường lúng túng về cách tổ chức và phương pháp dạy học mộtbài trước học sinh Ngay cả giáo viên dạy các môn kỹ thuật trong trường THPThoặc giáo viên dạy nghề phổ thông ở trung tâm dạy nghề cũng gặp phải tình trạnglúng túng bởi hầu hết chỉ hiểu sâu về một nghề và hiểu sơ bộ về một số nghề cóchuyên môn lân cận với nghề của mình mà thôi, nên khi giới thiệu cho học sinhmột nghề khác sẽ gặp nhiều khó khăn

Về nhận thức của giáo viên:

Lực lượng trực tiếp tham gia vào giảng dạy và định hướng nghề nghiệp chohọc sinh và có ảnh hưởng rất lớn vào việc lựa chọn nghề nghiệp của các em saukhi hết THPT đó là giáo viên Nhưng thực tế còn một số giáo viên chưa thực sựquan tâm nhiều đến công tác này, một mặt xuất phát từ một ít giáo viên chưa

xem môn học này là hoạt động chính khóa, không có thi tốt nghiệp, không có tínhchất bắt buộc như các môn học khác Mặt khác chưa thấy được ý nghĩa tầm quantrọng của môn học trong nhà trường phổ thông.

Nhận thức của học sinh:

Đa số các em cho là một môn học rất cần thiết và bổ ích trong tương lai,

vì qua môn học này, thầy cô đã cung cấp giúp cho học sinh chọn nghề trên cơ sởdựa vào năng lực, sở trường của học sinh được bộc lộ, có đối chiếu với yêu cầuphân công lao động xã hội, đồng thời điều chỉnh nguyện vọng khi cần thiết vàgiúp đỡ cho học sinh học tập, rèn luyện theo ngành, nghề đã chọn qua các hoạtđộng hướng nghiệp cho các em hiểu rằng với năng lực, khả năng học tập của các

em, hoàn cảnh gia đình của bản thân sẽ giúp các em chọn nghề phù hợp với tìnhhình thực tế của bản thân

Một số ít học sinh thì cho rằng môn học này không cần thiết, có cũng đượckhông có cũng được, nên để thời gian đầu tư cho các môn học khác quan trọnghơn Do vậy việc chọn nghề của các em bị tác động nhiều từ thu nhập của nghề,

sự tư vấn của giáo viên dạy hướng nghiệp, ảnh hưởng của gia đình và sự lôi cuốncủa bạn bè Một số khác cho rằng qua sách báo và các loại hình thông tin khácnhư: Internet, tivi, báo chí …các em cũng nắm được thông tin về nghề nghiệp

Nhận thức về công tác GDHN của đội ngũ cán bộ quản lý:

Ban Giám hiệu nhà trường đều nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng củahướng nghiệp trong nhà trường phổ thông và tạo điều kiện cho Đoàn trường, cán

bộ, giáo viên tham gia giảng dạy một cách thuận lợi

2.2.2 Thực trạng về quản lý giáo dục hướng nghiệp ở trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh, thành phố biên Hòa.

Việc quản lý hoạt động GDHN cho HS phổ thông là việc làm mới và khó.Công tác HN không chỉ đơn thuần là hướng tới việc định hướng chọn nghề trongtương lai của thanh niên, mà còn làm cho cá nhân đó hiểu hệ giá trị của nghề,hình thành hứng thú, say mê nghề và tâm nguyện cống hiến cuộc đời cho nghề đãchọn Hướng nghiệp là làm cho cá nhân nhận ra chân giá trị của nghề và tìm thấyhạnh phúc khi tận tâm cống hiến tinh thần và sức lực cho nghề đó Hướng nghiệp

là làm cho cá nhân lấy việc hành nghề làm lẽ sống chứ không phải là phương tiệnkiếm sống Vì vậy, cần có sự tham gia đồng bộ của nhiều bộ phận xã hội

Việc tổ chức các hoạt động GDHN hiện nay đã được đưa vào chương trình,hình thức tổ chức và phương pháp thực hiện rất đa dạng Có 4 hình thức HN chủyếu đang được thực hiện là: Qua các giờ HN chính khóa, qua các buổi giáo dụcngoài giờ lên lớp, các buổi lao động và tích hợp vào môn Công nghệ, các mônhọc khác

Trong các giờ hướng nghiệp chính khóa, trường giao cho Đoàn thanh niên,một số giáo viên có kinh nghiệm đã được dự tập huấn về hoạt động GDHN, hoặcban giám hiệu thực hiện Hình thức tổ chức : giờ học chính khóa được tổ chứcchéo buổi cho 2 đến 3 lớp học ở hội trường (01 tiết/tháng) Nội dung chuyển sangtích hợp vào các môn giáo dục ngoài giờ lên lớp và môn công nghệ Với thờilượng này, giáo viên hướng nghiệp khó có thể hoàn thành được yêu cầu đặt ra đốivới nhiệm vụ nặng nề của hoạt động

Về giáo dục lao động cho học sinh, trước hết giáo dục lao động nhằm hìnhthành ở các em thái độ đúng đắn đối với lao động: yêu lao động, kính trọng ngườilao động, quý trọng sản phẩm lao động Đồng thời, góp phần hình thành ở các emnhững cơ sở ban đầu của các kỹ năng và thói quen lao động theo khoa học saunày Những nội dung giáo dục trên được hình thành thông qua việc tổ chức chohọc sinh tham gia các hình thức lao động khác nhau nhu: lao động giúp đỡ giađình, lao động vệ sinh trường lớp, lao động tự phục vụ, lao động giữ gìn và sửachữa bàn ghế, các dụng cụ đơn giản khác trong lớp v v… Tuy nhiên, do thời gianhạn chế nên thời gian trong tuần chủ yếu của học sinh là dành cho việc học, cònthời gian lao động rất ít Những công việc nặng nhọc hoặc đòi hỏi kỹ thuật, nhàtrường phải hợp đồng lao động bên ngoài

Về tích hợp vào môn công nghệ và các môn văn hóa khác được giáo viênchủ động vào bộ môn của mình Ví dụ trong chương trình Địa lí lớp 12, hầu hếtcác bài đều có thể lồng ghép nội dung GDHN Cụ thể, ở phần Địa lí dân cư, các em

sẽ nắm được đặc điểm dân số, nguồn lao động, việc sử dụng lao động của nước ta.Giáo viên phân tích vấn đề việc làm hiện nay và hướng giải quyết Nếu khéo léo

trong giảng dạy, người giáo viên địa lí sẽ giúp các em nhận thức đúng đắn vềnguồn lao động và nhu cầu việc làm của đất nước, của địa phương Sự hiểu biết vềthực trạng nhu cầu nghề hiện nay sẽ là cơ sở cho ý thức lựa chọn nghề của các emsau này Hoặc ở phần Địa lí các vùng kinh tế, giáo viên giúp học sinh nắm đượccác thế mạnh và các hạn chế của điều kiện tự nhiên, dân cư, cơ sở vật chất kỹ thuậtcác chính sách và hướng phát triển của vùng của từng vùng kinh tế ở Việt Nam;các giải pháp phát triển trong tương lai của từng vùng sẽ giúp các em nhận thứcsâu sắc hơn điều kiện phát triển, xu thế phát triển của vùng mà địa phương các emtrực thuộc Qua đó, HS thấy được vai trò, giá trị của lao động trong ngành nghề vàxác định được nhiệm vụ, vinh dự khi làm nghề mà mình lựa chọn Đây cũng là cơ

sở quan trọng trong quá trình định hướng phát triển nghề và thái độ của các em vớinghề Ở phần Địa lí địa phương là phần quan trọng để GDHN cho HS vì phần này

đề cập sâu về những kiến thức về tự nhiên, kinh tế xã hội của địa phương nơi HSsinh sống Giáo viên sẽ giúp các em có cái nhìn và khả năng đánh giá toàn diện,đúng đắn về hiện trạng kinh tế cũng như nhu cầu lao động của địa phương Sau khihọc bài, giáo viên yêu cầu HS viết báo cáo theo chủ đề Như vậy, khai thác theohướng GDHN, giáo viên có thể hướng HS định hướng được nghề phù hợp vớinăng lực, nguyện vọng, tự giác điều chỉnh nguyện vọng theo yêu cầu của xã hội

Về giáo dục ngoài giờ lên lớp, các giáo viên đều gặp khó khăn về mặt thờilượng cũng như về kiến thức do không được đào tạo, phải dạy chéo môn và thiếutài liệu tham khảo Tuy nhiên, giáo viên được phân công giảng dạy đã có nhiều cốgắng vận dụng nhiều phương pháp khác nhau để chuyển tải nội dung hướngnghiệp đến HS những thông tin đầy đủ về nghề hoặc về cách quyết định chọnnghề

2.2.2.1 Công tác xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục HN:

Kế hoạch GDHN được trường lập thành một mục trong kế hoạch chung cho cảnăm học Nội dung hoạt động tập trung vào hoạt động tư vấn hướng nghiệp, tổchức thông qua hoạt động của Đoàn trường, hội LHTN Việt nam trong nhàtrường

Phó Hiệu trưởng phụ trách công tác này lập bản kế hoạch cụ thể, phân côngngười dạy, thời gian dạy, bài dạy cho từng khối Như vậy, từng cá nhân được phâncông theo kế hoạch đã có chuẩn bị các điều kiện dạy tốt hơn như: soạn giáo án, thuthập thông tin về nghề, các hình ảnh minh họa, các phương tiện hỗ trợ…

2.2.2.2 Công tác tổ chức thực hiện nội dung, chương trình hoạt động giáo dục hướng nghiệp:

Chương trình GDHN từ khi thay sách mới áp dụng đại trà năm học 2006-2007được quy định cho mỗi khối (10,11,12) một năm 27 tiết, chia đều cho 9 tháng, mỗitháng 3 tiết Tuy nhiên, đến năm học 2010- 2011, số tiết giảm chỉ còn 1 tiết/ tháng,còn lại được tích hợp vào môn Công nghệ và hoạt động ngoài giờ lên lớp Chươngtrình được phân chia cụ thể như sau:

- Lớp 10: gồm 9 bài, mỗi bài 1 tiết chia đều mỗi tháng 1 bài gồm:

+ Em thích nghề gì?

+ Năng lực nghề nghiệp và truyền thống nghề nghiệp gia đình

+ Tìm hiểu nghề dạy học

+ Vấn đề giới trong chọn nghề

+ Tìm hiểu một số nghề thuộc lĩnh vực Nông- Lâm- Ngư nghiệp

+ Tìm hiểu một số nghề thuộc các ngành Y và Dược

+ Tìm hiểu thực tế một cơ sở sản xuất nông nghiệp hoặc công nghiệp

+ Tìm hiểu một số nghề thuộc ngành xây dựng

+ Nghề tương lai của tôi

- Lớp 11: Gồm 9 bài, mỗi bài 1 tiết chia theo các chủ đề:

+ Tìm hiểu một số nghề thuộc ngành Giao thông vận tải và Địa chất

+ Tìm hiểu một số nghề thuộc lĩnh vực kinh doanh dịch vụ

+ Tìm hiểu một số nghề thuộc ngành Năng lượng, Bưu chính- viễn thông,công nghệ thông tin

+ Tìm hiểu một số nghề thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng

+ Giao lưu với gương vượt khó, điển hình về sản xuất kinh doanh giỏi

+ Nghề nghiệp với nhu cầu của thị trường lao động

+ Tôi muốn đạt ước mơ

+ Tìm hiểu thực tế một trường đại học (hoặc cao đẳng, TCCN, dạy nghề)tại địa phương.

- Lớp 12: Gồm 9 bài, mỗi bài 1 tiết, chia theo các chủ đề:

+ Định hướng phát triển kinh tế- xã hội của địa phương và đất nước

+ Những điều kiện để thành đạt trong nghề

+ Tìm hiểu hệ thống đào tạo trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề củatrung ương và địa phương

+ Tìm hiểu hệ thống đào tạo đại học và cao đẳng

+ Tư vấn chọn nghề

+ Hướng dẫn HS chọn nghề và làm hồ sơ tuyển sinh

+ Thanh niên lập thân, lập nghiệp

+ Tháng 4+5: tổ chức tham quan hoặc hoạt động giao lưu theo chủ đềhướng nghiệp

Nhìn chung, với cấu trúc chương trình như trên, nếu được giảng dạy mộtcách đầy đủ, đúng phương pháp và đội ngũ giáo viên có chuyên môn, nhiệt tình,trách nhiệm với công việc thì HS cũng có thể được trang bị khá tốt những hiểubiết về thế giới nghề nghiệp và cách chọn nghề cho mình một cách phù hợp Tuynhiên, thời gian 1 tiết/ bài là quá ít nên người dạy phải hết sức cô đọng nội dung

và lựa chọn phương pháp để cố gắng chuyển tải được nội dung cơ bản về ngànhnghề, thời gian học sinh thảo luận rất hạn chế

2.2.2.3 Công tác quản lý phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động GDHN:

Đầu mỗi năm học, Sở GD &ĐT đều tổ chức tập huấn thay sách trong đó cótập huấn về nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy Theo đó, nhà trườngphải quản lý việc đổi mới phương pháp theo hướng phát huy tính tích cực, chủđộng của HS Tuy nhiên, việc giảng dạy theo lối thuyết trình là khá phổ biến.GDHN vốn là một lĩnh vực phải có những hiểu biết thực tế, nội dung lại gắn chặtvới đời sống xã hội và sản xuất Cách giảng dạy thuyết trình trong điều kiện giáoviên ít có thông tin về nghề nghiệp thường dẫn đến tình trạng thiếu sinh động tronggiờ học, học sinh chán nản, tham gia cho có để khỏi bị trừ điểm hạnh kiểm

Chính vì vậy, việc quy định hình thức tổ chức hoạt động GDHN cho phù hợp

và đạt hiệu quả là điều mà người quản lý phải quan tâm thực hiện Do trường học 2buổi / ngày nên nhà trường phải tổ chức dạy GDHN chéo buổi; gắn với các hoạtđộng ngoài giờ lên lớp Tùy theo nội dung bài mà có khi dạy theo đơn vị lớp haycho 2-3 lớp, có khi cả khối cùng tham gia chung ở hội trường Ngoài tiết hoạt độngGDHN theo quy định, nhà trường đã tổ chức một số hoạt động khác như:

- Tổ chức các buổi giao lưu, nói chuyện giữa đại diện một số trường Đại học, Caođẳng, Trung cấp nghề trên địa bàn về nói chuyện với học sinh lớp 12 về nhữngthông tin ngành nghề, cơ hội tìm việc làm sau khi học nghề Các em đã chuẩn bịtrước một số câu hỏi và đại diện các đơn vị tuyển sinh đã giải đáp thắc mắc choHS; khuyến khích các em không đủ năng lực thi Đại học thì làm hồ sơ thi Caođẳng hoặc Trung học chuyên nghiệp, trung cấp nghề…

- Đoàn thanh niên, Hội liên hiệp thanh niện Việt nam đã tổ nhiều hoạt độngphong trào lồng ghép với các hoạt động GDHN vào trong chương trình hoạt độngcủa Đoàn như phong trào “ Thanh niên lập thân, lập nghiệp” Đoàn trường đã tổchức buổi nói chuyện với gương học sinh, sinh viên học tập thành đạt ( là cựu họcsinh của trường), từ đó tạo cho HS niềm hứng thú noi gương cũng như tìm hiểu

về ngành nghề dễ thành công trong xã hội hiện nay

- Một số tiết do giáo viên chủ nhiệm đảm nhận, các thầy cô đã lồng ghép nội dungvào những giờ sinh hoạt lớp, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của các em, phân tích

tư vấn cho HS hiểu về việc chọn ngành nghề phù hợp với bản thân và hoàn cảnhgia đình

- Nhà trường tổ chức cho HS tham quan các trường Đại học, Cao đẳng qua nhữngngày hội tư vấn tuyển sinh do báo Tuổi trẻ hoặc Tỉnh Đoàn phối hợp với cáctrường Đại học, Cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp( TCCN) hoặc các trường trungcấp nghề tổ chức Sau các buổi tư vấn này, các em sẽ có thêm thông tin cần thiết,quan trọng để tự tin đăng kí dự thi vào trường, vào ngành học phù hợp nhất vớinăng lực của bản thân mà các em đam mê và xã hội thực sự có nhu cầu Với nhiềuhình thức, các hoạt động của ngày hội đã cung cấp thông tin về ngành đào tạo, hình