mục tiêu và giải pháp phát triển giáo dục trung học phổ thông tỉnh cà mau từ nay đển năm 2010

8T Một trong những vấn đề quan trọng nhất của việc xây dựng chiến lược phát triển GD và đào tạo là vấn đề xác định mục tiêu và giải pháp phát triển GD các ngành học, các bậc học trong đó

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

8TTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

LỜI CẢM ƠN

8T

Luận văn này là kết quả của quá trình học tập tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh và quá trình công tác của bản thân tại các trường Trung học Phổ thông Hồ Thị Kỷ, Trung học Phổ thông Chuyên Phan Ngọc Hiển, Trường Trung học Sư phạm Cà Mau trong các năm qua Tác giả xin chân thành cảm ơn Phòng KHCN-SĐH Trường ĐHSP TPHCM, xin cảm ơn Quí Thầy, Cô đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập tại trường Tác giả xin bày

tỏ lòng biết ơn đển Ban Giám Đốc và các Phòng, Ban Sở GD-ĐT Tỉnh Cà Mau, các Thầy , Cô Hiệu Trưởng Trường Trung học Phổ thông, Trung học Sư phạm và các Thầy, Cô cũ, các bạn đồng nghiệp đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả hoàn thành luận văn này

8T

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc thầy PGS.TS TRẦN TUẤN LỘ đã tận tình hướng dẫn tác giả nghiên cứu đề tài và hoàn chỉnh luận văn

8T

Dù tác giả đã rất cố gắng, chắc chắn luận văn này vẫn còn có những thiếu sót, kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy, cô và các bạn đồng nghiệp

31T

TP Hồ Chí Minh, tháng1031T 31Tnăm 2002

Tác giả luận văn

1.1.2.5.Xây dựng một nền GD phục vụ đắc lực cho sự phát triển KT-XH,

an ninh quốc phòng, lấy mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực làm trọng tâm52T 17

52T

1.1.2.6.Xây dựng một nền GD vừa đáp ứng được nhu cầu học tập cho mọi người, vừa có một sô cơ sở GD-ĐT chất lượng cao đạt chuẩn khu vực và quốc tế52T 18

3.2.1.1 Kết hợp việc tuyển sinh vào THPT với việc tuyển sinh vào THCN

từ nguồn học sinh tốt nghiệp THCS52T 75

KÍ HIỆU VIẾT TẮT DÙNG TRONG LUẬN VĂN

ĐT Cà Mau đang đòi hỏi phải có những bước phát triển mới cao hơn để có thể góp phần thực hiện chiến lược phát triển kinh tế xã hội của cả nước nói chung cũng như của cả tỉnh

Cà Mau nói riêng trong những năm tới Do đó, việc xây dựng chiến lược phát triển

GD-ĐT đển năm 2010 là một công việc cấp bách và cần thiết

8T

Một trong những vấn đề quan trọng nhất của việc xây dựng chiến lược phát triển GD

và đào tạo là vấn đề xác định mục tiêu và giải pháp phát triển GD các ngành học, các bậc học trong đó có GD-THPT

8T

Để góp phần nhỏ bé của mình vào việc đào tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp HĐH tỉnh nhà, tác giả xin nghiên cứu đề tài: 8T9T"MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GD TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH CÀ MAU TỪ NAY ĐỂN NĂM 2010

4 Giả thuyết khoá học

cần thiết cho sự thực hiện mục tiêu đó

8T

Với giả thuyết khoá học nói trên, tác giả nghiên cứu luận văn này coi việc xác định mục tiêu và giải pháp phát triển GD-THPT từ nay đển năm 2010 là mục đích, nhiệm vụ và nội dung chủ yếu của luận văn

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

8T

Nghiên cứu mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Cà Mau từ nay đển năm 2010

và thực trạng GD-THPT hiện nay của tỉnh Cà Mau

- 8TBáo cáo của Giáo Sư Phạm Tất Dong "Những cơ sở lý luận và thực tiễn của công việc xây dựng chiến lược Giáo dục" (10/12/1997)

- 8TBáo cáo của Lê Khanh: "Về xây dựng chiến lược phát triển GD trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước" (10/12/1997)

- 8TĐề án: " Giải pháp phát triển GD-ĐT khu vực Đồng bằng sông Cửu Long" của Bộ GD-ĐT ngày 11/01/1999 v.v

8T

-Mục tiêu phát triển GD-THPT là một bộ phận của mục tiêu phát triển GD-ĐT

Nó chịu sự chi phối của sự phát triển kinh tế- xã hội

- 8TViệc xác định Mục tiêu và giải pháp phát triển GD-THPT tỉnh Cà Mau đển năm

2010 cần phải căn cứ vào chiến lược phát triển GD-ĐT của cả nước đển năm 2010 mà Bộ

đã công bố, đồng thời phải căn cứ vào chiến lược phát triển giáo dục- đào tạo của tỉnh Cà Mau đển năm 2010

8T

-Việc xác định mục tiêu phát triển GD -THPT của tỉnh Cà Mau phải dựa vào những thành tựu GD đã đạt được trước đây cũng như từ những mặt yếu kém cần khắc phục của GD-THPT tỉnh Cà Mau

31T

8.2 Phương pháp nghiên cứu

8.2.1 Tư liệu nghiên cứu

• 8TCác văn bản Nghị quyết của Đảng và Nhà nước cấp Trung ương và của tỉnh Cà Mau về phát triển KT-XH, GD-ĐT

• 8TVăn bản về chiến lược phát triển GD-ĐT đển năm 2010 của Bộ GD - ĐT

• 8TVăn bản về Quy hoạch tổng thể phát triển KT- XH của tỉnh Cà Mau từ nay đển năm 2010

• 8TCác tài liệu, tư liệu, các công trình nghiên cứu GD-ĐT liên quan đển sự phát triển kinh tế-xã hội và GD-ĐT

• 8TCác văn bản về đổi mới và phát triển GD-THPT

8.2.2 31TKhảo sát thực tế:

8T

Khảo sát, đánh giá thực trạng kinh tế-xã hội, GD-ĐT tại địa phương

8T

Theo dõi, nắm bắt số liệu thực tế về việc thực hiện mục tiêu kế hoạch cụ thể của Bộ,

Sở, Phòng GD của các Trường, từ đó rút ra những kết luận cần thiết cho việc định hướng mục tiêu GD-THPT tỉnh Cà Mau từ nay đển 2010

8.2.3 31TPhỏng vấn 8.2.4 31TXin ý kiến các chuyên gia

8 2.3 Tổng kết kinh nghiệm

8T

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm được sử dụng nhằm rút ra những bài học trong việc xây dựng tổ chức thực hiện mục tiêu GD-THPT của địa phương trong thời gian qua

9.Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài:

8T

Góp phần nâng cao nhận thức về vai trò vị trí GD-THPT trong sự nghiệp phát triển đất nước, địa phương, nâng cao nhận thức về những cơ sở khoá học của việc xây dựng mục tiêu GD-ĐT

- 8TNhững mục tiêu phát triển GD-THPT và những giải pháp khả thi là nhân tố quyết định việc xây dựng chiến lược GD-ĐT của tỉnh, phục vụ yêu cầu CNH-HĐH tỉnh Cà Mau

10.C ấu trúc luận văn

Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tế của việc nghiên cứu mục tiêu và giải pháp phát triển GD-THPT tỉnh Cà mau từ nay

đển năm 2010

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Một số khái niệm công cụ

♦ 31TUChiến lược:U 8T31Tlà hệ thống những 8T9Tchủ trương 8T9Tvề 8T9Tmục tiêu 8T9Tvà về 8T9Tgiải pháp 8T9Tthực hiện mục tiêu để phát triển những thành tựu đã đạt được trước đó, trong đó có các lĩnh vực KT-XH (tức là chiến lược phát triển KT-XH) hoặc trong một lĩnh vực nhất định nào đó (ví

dụ: Chiến lược phát triển GD-ĐT của cả nước)

♦ 31TUKế hoạch:U 8T31Tlà hệ thống những chủ trương về mục tiêu và về giải pháp để cụ thể hóa chiến lược của cả nước trên địa bàn một địa phương (một tỉnh, một thành phố, một

quận-huyện, một phường-xã)

8T

Như vậyU, Ukế hoạch phát triển GD-ĐTU 8T31Tcủa tỉnh Cà Mau là sự cụ thể hóa chiến lược phát triển GD-ĐT của cả nước và trong kế hoạch phát triển GD-ĐT của tỉnh Cà Mau đển năm 2010, kế hoạch phát triển GD-THPT là một bộ phận của chiến lược trên Một kế họach dài hạn lại cần và có thể thực hiện bằng một kế hoạch trung hạn và ngắn hạn (1 năm, 2 năm, 3 năm)

31T

* UMục tiêuU: 8T31Tlà kết quả mong muốn đạt được sau khi kết thúc một chiến lược, một kế hoạch, một chương trình hoặc một dự án hoạt động Mục tiêu là mục đích thiết thực và cụ thể của chiến lược, kế hoạch, chương trình hay dự án họat động đó Thời hạn

của hoạt động cũng là thời hạn thực hiện mục tiêu hoạt động

8T

- Khái niệm mục tiêu và khái niệm kết quả khác nhau ở chỗ: Mục tiêu là cái được đề

ra trước khi hoạt động được bắt đầu, còn kết quả là cái thu được sau khi hoạt động kết thúc Mục tiêu là cái được hình thành trong đầu óc và được viết ra trên giấy một cách chủ quan, còn kết quả là cái được sản sinh ra một cách khách quan trong thực tế, ở bên ngoài đầu óc và giấy tờ

Mục tiêu phát triển GDU.Có 8T31Thai loại, một là mục tiêu về số lượng học sinh và về

nhân cách cần được hình thành và phát triển ở mỗi học sinh và 8T9Thai 8T9Tlà mục tiêu về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, mục tiêu về hệ thống và quy mô trường học, mục

tiêu về đảm bảo cơ sở vật chất, kỹ thuật và tài chính cho giáo dục.v v

8T

Trong đề tài này, mục tiêu được nghiên cứu là mục tiêu phát triển GD -THPT như là một bộ phận của mục tiêu phát triển GD -ĐT, song song với mục tiêu phát triển GD mầm non, mục tiêu phát triển GD tiểu học, mục tiêu phát triển GD đại học và Trung học chuyên nghiệp

8T Sự phát triển một nền GD và đào tạo nói chung bao gồm nhiều mặt: phát triển về số lượng, phát triển về chất lượng, phát triển về hệ thống, phát triển về hiệu quả

8T

Tính hiệu quả của sự phát triển GD-ĐT thể hiện 8T13Tở 8T13Tsự đáp ứng được của GD-ĐT đối với nhu cầu học tập của xã hội, với yêu cầu hình thành và phát triển nhân cách người học, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho xã hội

và những giải pháp đó đã được thực hiện ra sao

1 1.2 Một số quan điểm chỉ đạo việc nghiên cứu mục tiêu và giải pháp phát triển GD-THPT tỉnh Cà Mau đển năm 2010

1.1.2.1.GD- ĐT là quốc sách hàng đầu

8T

Con người được GD và tự giáo dục được coi là nhân tố quan trọng nhất, “vừa là động lực, vừa là mục tiêu” của sự phát triển bền vững của xã hội Nếu GD là một bộ phận hữu cơ quan trọng nhất trong chiến lược, trong kế hoạch phát triển KT-XH, thì mục tiêu phát triển GD được coi là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của sự phát triển

8T

Nhà nước phải ban hành những chính sách ưu tiên cho GD-ĐT trước mắt và lâu dài,

vì quốc sách là chính sách của quốc gia, hàng đầu là nói đển sự ưu tiên Do đó nói GD-ĐT

là quốc sách hàng đầu có nghĩa là GD giữ vị trí ưu8T12T 8T12Ttiên trong chính sách quốc gia do tầm quan trọng đặc biệt của nó

1 1.2.2 Xây dựng nền GD-Đào tạo theo định hướng XHCN

8T

Mục tiêu chung của toàn Đảng, toàn dân là xây dựng một nước Việt Nam độc lập, giàu mạnh và tiến lên CNXH Đối với Giáo dục, mục tiêu đó phải thể hiện trên cả hai phương diện: đào tạo con người có nhân cách và hữu ích cho xã hội

Để thực hiện được mục đích này, cần chú trọng giáo dục đạo đức và các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, khai thác và tiếp thu có chọn lọc tinh hoá văn hoá nhân loại

-Xã hội hóa là một tư tưởng chiến lược mới, coi sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng

và của toàn dân, là điều kiện tiên quyết để phát triển toàn diện và có hiệu quả sự nghiệp

GD thế hệ trẻ nói riêng và nền GD quốc dân nói chung, là tư tưởng chiến lược vì nó mang giá trị chỉ đạo quá trình phát triển GD một cách lâu dài Đây không phải là một giải pháp tình thế khi đất nước còn nghèo, điều kiện đầu tư cho GD còn eo hẹp, mà là đường lối chỉ đạo của Đảng đối với sự nghiệp phát triển GD nhằm làm cho GD thực sự là của dân, do dân và vì dân

1.1.2.5 Xây dựng một nền GD phục vụ đắc lực cho sự phát triển KT-XH, an ninh quốc phòng, lấy mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực làm trọng tâm

8T

Quan điểm này thể hiện các chức năng phát triển GD và chức năng phục vụ xã hội của Giáo dục:

• 8TChức năng phát triển xã hội: GD là tiền đề quan trọng của sự phát triển

• 8TChức năng phục vụ xã hội: thể hiện ở tính hiệu quả của Giáo dục

8T

Sức mạnh của một quốc gia trước hết là sức mạnh KT-XH thể hiện ở chỗ tạo ra trình

độ trí tuệ ngang tầm thời đại và nguồn chất xám cũng như nhân lực kỹ thuật đủ để luôn đổi mới sản xuất, nâng cao năng suất lao động, phát triển các hoạt động dịch vụ, nâng cấp các

hoạt động văn hoá, tinh thần Tốc độ phát triển của mỗi nước phụ thuộc rất nhiều vào qui

mô chất lượng và hiệu quả GD-ĐT

8T

Năm 1992, Đảng ta đã chỉ rõ: "Không có một sự tiến bộ và thành đạt nào có thể tách khỏi sự tiến bộ và thành đạt trong lĩnh vực GD của quốc gia đó, những quốc gia nào coi nhẹ GD hoặc không đủ tri thức và khả năng cần thiết để làm GD một cách hiệu quả thì số phận của quốc gia đó xem như đã an bài và điều đó còn tồi tệ hơn cả sự phá sản" (Tài liệu nghiên cứu NQ TW II-khoá VIII dành cho báo cáo viên-Ban tư tưởng văn hoá TW-trang 13)

8T

Vai trò động lực của GD trong sự phát triển KT-XH thể hiện 8T31Tở 8T31Tnhững điểm:

• 8TGD cung cấp nguồn nhân lực cho phát triển KT-XH

• 8TGD là nhân tố nòng cốt trong; phát triển KH-CN

• 8TGD nâng cao mặt bằng dân trí làm nền tảng cho sự phát triển đất nước hiện tại

và lâu dài

8T

Phát triển nguồn nhân lực thông qua GD-ĐT là cơ sở nền tảng của tư tưởng coi GD

là quốc sách hàng đầu và GD là động lực của sự phát triển KT-XH, hiệu quả của GD được thể hiện một phần quan trọng qua sự đóng góp của nó vào sự phát triển tiềm lực khoá học của đất nước

1 1.2.6.Xây dựng một nền GD vừa đáp ứng được nhu cầu học tập cho mọi người, vừa có một sô cơ sở GD-ĐT chất lượng cao đạt chuẩn khu vực và quốc tế

8T

Để có được một nền GD cho mọi người, cần không ngừng mở rộng qui mô

GD-ĐT, cung cấp cho người học một vốn học vấn nền tảng đủ rộng và vững chắc cùng với một số kỹ năng nghề nghiệp nhất định, đồng thời nâng cao khả năng tự học và tự thích ứng với những thay đổi hoàn cảnh Việc học tập phải tiến hành suốt đời, ở mọi nơi, mọi lúc, ở mọi người và trong mọi việc, tiến tới một xã hội học tập Hệ thống Giáo Dục Quốc Dân phải có nhiều hình thức GD-ĐT đa dạng để tạo ra cho mỗi thành viên xã hội lựa chọn

cách học phù hợp với bản thân Mặt khác, cần tạo cơ chế và tập trung nguồn lực để xây dựng một số cơ sở GD-ĐT chất lượng cao, làm đầu tàu cho sự nghiệp GD-ĐT của cả nước, nâng dần chất lượng GD-ĐT theo chuẩn mực khu vực và quốc tế

8T

Thông qua việc gia nhập tổ chức SAMCO, nền GD Việt Nam đã có những điều kiện thuận lợi để hội nhập với xu thế phát triển chung của các nước trong khu vực cũng như quốc tế trong thời gian vừa qua thể hiện rõ ràng chính sách: "Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước" trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng chủ quyền và hai bên đều có lợi Sự phát triển của chính sách đối ngoại về GD-ĐT trong những năm qua tạo ra những tiền đề và môi trường quốc tế thuận lợi cho công việc đổi mới GD-ĐT ở nước ta hiện nay cũng như trong tương lai

1 1.2.7 Từng bước phát triển GD dựa trên công nghệ thông tin

8T

Trong kỷ nguyên mới, công nghệ thông tin tạo điều kiện truyền bá rộng rãi tri thức,

mở rộng cơ hội GD cho mọi người

8T

Vị trí của các ngành công nghệ cao nói chung và của các ngành công nghệ thông tin nói riêng trong nền kinh tế tri thức và trong toàn cầu tất nhiên sẽ đặt cho GD một đòi hỏi trên hai mặt:

• 8TVề8T37T 8T37Tmặt nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho các ngành công nghệ đó

• 8TVề8T37T 8T37Tmặt sử dụng các thành tựu của các ngành công nghệ cao, đặc biệt là công nghệ thông tin, để cải tiến, cải cách nội dung, phương pháp và cải cách cách thức tổ chức

hệ thống Giáo dục

8T

Đi đôi với nền kinh tế trí thức, sẽ xuất hiện yêu cầu học tập thường xuyên, học tập suốt đời, đối với mọi tầng lớp trong xã hội, gần như toàn xã hội học tập, thì mới thích nghi được nhu cầu của công việc Dù có thay đổi lớn đển như thế nào, hệ thống GD trường lớp vẫn là nòng cốt, cột trụ của toàn bộ công tác GD trong XH Vai trò của người thầy có biến đổi như thế nào (do áp dụng công nghệ thông tin vào Giáo dục.) vẫn có vị trí chủ đạo trong việc truyền đạt việc học có hệ thống đó

1.2.8 GD- ĐT phải góp phần chuẩn bị con người cho nước ta hội nhập thành công

8T

Trước xu thế toàn cầu hoá diễn ra nhanh chóng và mạnh mẽ, nước ta cần có đối sách

để tận dụng tối đa cơ hội và giảm tối thiểu những nguy cơ do hội nhập gây ra

8T

Để nước ta hội nhập thành công, GD-ĐT phải dần dần nâng cao chất lượng để người học đạt tới các chuẩn mực quốc tế về kiến thức và kỹ năng, có trình độ ngoại ngữ để giao tiếp trong cuộc sống và giao dịch trong hoạt động nghề nghiệp

8T

Tiến sang thế kỷ 21, GD đứng trước các đổi thay của thế giới Các tiến bộ nhanh chóng tạo ra bởi khoá học và công nghệ vừa là hy vọng, vừa là thách thức to lớn đối với chúng ta Sự "tương thuộc" giữa các quốc gia, sự gia tăng các cách biệt giữa các nước, sự mâu thuẫn giữa truyền thống và hiện đại, giữa bùng nổ kiến thức và khả năng tiếp thu GD với tư cách là yếu tố quyết định cho sự phát triển xã hội, cần phải đáp ứng được các xu hướng lớn đó Muốn vậy, GD phải dựa trên 4 nguyên tắc chính là:

• 31TUHọc để biếtU: 8T31Ttiếp thu nền học vấn chung, đủ rộng và các hiểu biết đủ sâu trong

một số lĩnh vực có lựa chọn

• 31TUHọc để làmU: 8T31Tđạt tới một trình độ nhất định, và có thể vận dụng có hiệu quả vào

hoạt động thực tiễn

• 31TUHọc để làm ngườiU: 8T31TTức là học để có đủ tri thức, làm cho mình tốt hơn, hoàn

thiện hơn và có ích cho xã hội Muốn vậy phải học suốt đời

• 31TUHọc để chung sốngU: 8T31Thọc để nắm được các chuẩn mực đạo đức, cách ứng xử, cách quan hệ để đảm bảo cuộc sống hạnh phúc yên vui trong gia đình, trong cộng đồng và

hoàn thành các trách nhiệm xã hội, trách nhiệm bảo vệ hòa binh

8T

Với 4 nguyên tắc nêu trên, trong thế giới hiện đại, việc học suốt đời, gắn liền với xã hội học tập mà ở đó mọi thứ đều có khả năng tạo ra cơ hội học tập và làm giàu tiềm năng cho mỗi người

1 1.2.9.Những cách tiếp cận khỉ đề ra mục tiêu phát triển Giáo dục

31T 8T31TKhi bắt tay vào việc xây dựng mục tiêu phát triển Giáo dục, chúng ta có thể tiếp cận theo nhiều cách Sau đây là một số cách tiếp cận thường sử dụng trong việc xây dựng

31T

a/ Tiếp cận lịch sử

8T

Xem xét một sự vật hay một hiện tượng, chúng ta thường đặt nó trong các mối quan

hệ qua lại với các hình thức tồn tại lịch sử của nó Đó chính là mối quan hệ giữa quá khứ, hiện tại và tương lai Việc xây dựng mục tiêu phát triển GD phải gắn liền với việc phát triển của qui luật, xu thế đang tồn tại của đối tượng, khắc phục những yếu kém, phát huy mạnh mẽ tiềm năng, tạo nên năng lực nội sinh của bản thân GD để vượt khỏi ngưỡng của

nó, để xác định mô hình trong tương lai của đối tượng Tất nhiên, trong xu thế phát triển không phải đơn thuần theo nghĩa cơ học mà phải là sự phát triển theo nghĩa biện chứng

đã vạch ra trong NQ TW 2 khóa VIII và để hoàn thành nhiệm vụ chính trị đã được qui định trong chiến lược phát triển

ở thời điểm nhất định mà mục tiêu phát triển GD hướng tới Ở đây, chúng ta cần lưu ý mối quan hệ biện chứng: "Sự phát triển kinh tế-xã hội lấy khoá học và công nghệ làm động lực

cơ bản, và đển lượt mình, khoá học và công nghệ lại là mục tiêu định hướng cho ĐT " Ngoài ra, ta còn phải xác định được những phương tiện có ý nghĩa quyết định cho việc thực hiện những mục tiêu lâu dài và mục tiêu trước mắt Phải quyết tâm tập trung nhân lực, vật lực, tài lực để thực hiện cho bằng được những mục tiêu đã định, đã nói đển chiến lược là phải quyết đoán được những hành động mang tính "mạo hiểm", song khi định ra những mục tiêu và tạo nên quyết tâm chiến lược, phải có phương án phụ để nếu xảy ra tình thế bất lợi thì phải nhanh chóng chuyển hướng chiến lược

tố, của các quan hệ, của toàn bộ đối tượng với tư cách là một hệ thống trọn vẹn Trong việc đề ra mục tiêu phát triển GD thì việc tiếp cận hệ thống, tiếp cận cấu trúc, tiếp cận cấu trúc-hệ thống đóng vai trò quan trọng

• 8TMâu thuẫn giữa tính lâu dài của quá trình Giáo dục, tính hậu quả chậm của tác dụng GD với tính ngắn hạn của việc điều tiết thị trường và tính hiệu quả nhanh của tác dụng thị trường

• 8TMâu thuẫn giữa tính ổn định tương đối của sự phát triển GD với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường

• 8TMâu thuẫn giữa việc thừa nhận GD phải mất tiền với chủ trương bảo đảm tính công bằng trong cơ hội được Giáo dục, trong quyền lợi Giáo dục

• 8TMâu thuẫn giữa việc GD thu phí với việc giữ nguyên tắc chống thương mại hóa Giáo dục

• 8TMâu thuẫn giữa việc mở rộng quyền tự chủ làm GD trong xã hội với việc duy trì quan điểm không khoán chất lượng Giáo dục

• 8TMâu thuẫn giữa việc thừa nhận qui luật cạnh tranh trong kinh tế thị trường với việc không cho phép các trường học bị rủi ro phải đóng cửa, làm cho thế hệ trẻ không nằm trong 8T9Tsự 8T9Tbảo đảm được GD về phía nhà nước

Đa số những người sống trên vùng đất Cà Mau là những người gan dạ, mạo hiểm, sách " Đại Nam nhất thống chí" đã ghi con người Cà Mau chuộng khí tiết, tình nghĩa Mãi đển năm 1714, Cà Mau mới có tên trên bản đồ Việt Nam

8T

Năm 1862, khi thực dân Pháp đánh chiếm 3 tỉnh miền Tây, Cà Mau nhập vào hạt Rạch Giá Tháng 06/1871 Cà Mau tách khỏi Rạch Giá và nhập vào hạt Sóc Trăng Ngày 18/12/1882 Cà Mau nhập Bạc Liêu thành Tỉnh Bạc Liêu Năm 1887, Cà Mau trở thành quận Cà Mau Đển 09/03/1963, Cà Mau trở thành Tỉnh An Xuyên Sau ngày 30/04/1975 ,Cà Mau nhập với Bạc Liêu thành Tỉnh Minh Hải, rồi đển ngày 01/01/1997 tách tỉnh Minh Hải thành 02 tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu

1 2.1.2 Địa lý

8T

Cà Mau là mảnh đất cuối cùng của Tổ quốc trải rộng từ 8°30 đển 9°10 vĩ độ Bắc và

từ 104°80 đển 105°5 độ kinh Đông Phía Bắc giáp Kiên Giang và Bạc Liêu, phía Đông và Nam giáp biển Đông, phía Tây giáp vịnh Thái Lan

1.2.1.3.Tài nguyên

31T

a/ Đất

Cà Mau là vùng đất mới, luôn bị ngập nước, có tới 90% diện tích đất ngập mặn có chứa phèn tiềm tàng Do đặc trưng thổ nhưỡng và chế độ thủy văn mà việc sử dụng đất tập trung vào khai thác các hệ thống canh tác phù hợp như mô hình lúa nước-cá đồng, mô hình rừng tràm: cá đồng-lúa, rừng ngập mặn và nuôi tôm, tiếp đển trồng cây ăn trái

8T

Cà Mau có nhiều khả năng phát triển vận tải biển, các cụm đảo nhỏ phân bố đều dọc theo bờ biển là những nơi có thể xây dựng các cảng cá, trung tâm dịch vụ biển, cùng với vùng ven biển làm bàn đạp đẩy nhanh kinh tế biển phát triển Hòn Khoái có vị trí địa lý kinh tế rất thuận lợi cho sự nghiệp phát triển kinh tế

31T

d/ Khoáng sản

Cà Mau chứa đựng nhiều tiềm năng du lịch với các tuyến, điểm và hình thức du lịch

đa dạng, với tổng chiều dài kênh rạch của Cà Mau lên đển 7000 km chiếm 4% diện tích tự nhiên của tỉnh Các sân chim tự nhiên, nhân tạo, với các loài chim quý hiếm, được cộng đồng quốc tế công nhận Các dải rừng tràm bát ngát là những tuyến du lịch sinh thái hấp dẫn du khách Các đảo Hòn Khoái, Hòn Chuối, Hòn Đá Bạc, là những nơi còn giữ được

vẻ đẹp nguyên thủy của tự nhiên, sẽ hứa hẹn là điểm du lịch hấp dẫn Bên cạnh đó, Cà Mau còn có nhiều di tích lịch sử, các lễ hội truyền thống, thể hiện bản sắc văn hóa vùng đồng bằng Nam bộ

1 2.2.Thực trạng kinh tế-xã hội của Tỉnh Cà Mau

1 2.2.1 Dân số và lao động

31T 8T31TDân số Cà Mau: 1930 : Khoảng 6.000 người; 1949: khoảng 14.000 người; 1970 : 176.076 người, dân số Tỉnh Cà Mau tính đển 31/12/2000 là 1.155.065 người, tổng số nhân khẩu từ 15 tuổi trở lên: 777.457 người chiếm 67,30% dân số Số lao động trong độ tuổi lao động ( Nam từ 15-60, nữ từ 15-55 ) thực tế trong các hộ gia đình là 683.539 người, chiếm 59,17% dân số ( năm 1997 là 57,08%, năm là 58,14%, năm 1999 là 58,52% ) Tỉ lệ này càng gia tăng khoảng cách so với các năm trước: Tăng hơn năm 1997 là 2,09%, năm 1998

là 1,03% và năm là 0,65%

8T

- Cơ cấu dân số trẻ, trên 40% dưới 14 tuổi, cao hơn mức bình quân chung của cả nước ( 39% ) Tỉ lệ nữ chiếm 52% và số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ vẫn còn cao Dân số thành thị trong độ tuổi lao động là 130.877 chiếm 19,14% số nhân khẩu trong độ tuổi lao động toàn tỉnh, bằng 60,69% dân số thành thị Số8T10T 8T10Tnhân khẩu hết độ tuổi lao động ( nữ trên

55 tuổi, nam trên 60 tuổi) chiếm 7,77% dân số thành thị Ở khu vực nông thôn, số nhân

khẩu trong độ tuổi lao động là 552.662 người, chiếm 80,86% số nhân khẩu trong độ tuổi lao động của tỉnh và chiếm 59,50% dân số nông thôn, số nhân khẩu hết tuổi lao động chiếm 8,3% dân số nông thôn Số8T10T 8T10Tlao động trong độ tuổi tham gia lao động thường xuyên chiếm 77,72% tổng số lao động trong độ tuổi

8T

Nếu chia theo 3 nhóm: Nhóm lực lượng lao động trẻ (15-34): 335.380 người (chiếm 0,50% so với dân số, của tỉnh cao hơn so với các tỉnh đồng bằng Sông cửu Long 4,38% và toàn quốc 10,46% ) Đây là lực lượng lao động chính, có sức khỏe, siêng năng, nhạy cảm với cái mới, nếu được trang bị kiến thức đầy đủ, cung cấp thông tin kịp thời, chính xác thì lực lượng này sẽ là một trong những nguồn nội lực chính thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế

8T

Số người trong độ tuổi lao động chiếm 44.6% dân số, trong đó 81% trong các ngành thuộc khu vực nông lâm ngư nghiệp, còn công nghiệp xây dựng chỉ chiếm 7%, dịch vụ 12% Chất lượng lao động nhìn chung còn thấp, tỉ lệ công nhân lành nghề, cán bộ kỹ thuật chưa tương xứng với yêu cầu phát triển, 8T10Tsố 8T10Tlao động kỹ thuật qua đào tạo chính quy chỉ chiếm 5,8% Đời sống một bộ phận dân cư khó khăn, tỉ lệ số hộ nghèo khá cao, nhất là sau cơn bão số 5 Theo điều tra sau cơn bão số 5, tỉ lệ số hộ nghèo đói trong toàn tỉnh lên tới 27,9% trong đó số hộ thiếu đói là 8T31T9,3%

1 2.2.2 Các chỉ tiêu phát triển KT-XH đã đạt được vào cuối năm 2001

• 8TTổng giá trị sản xuất (GO): 10.005 tỷ đồng, tăng 13,61% so với cùng kỳ

• 8TTổng sản phẩm nội tĩnh ( GDP ): 4543 tỷ đồng , tăng 10,57%

• 8TNông lâm ngư nghiệp tăng 7,73%

• 8TCông nghiệp , xây dựng tăng 22,79%

• 8TCác ngành dịch vụ tăng 5,98%

• 8TThu ngân sách : 280 tỷ , đạt 107,69% kế hoạch, tăng 7,69%

• 8TChi ngân sách : 458 tỷ, đạt 95% kế hoạch

• 8TXuất khẩu : 245 triệu USD, đạt 137,64% kế hoạch

• 8TTổng mức lưu chuyển hàng hóa xã hội 6.600 tỷ, đạt 100% kế hoạch

• 8TGiá trị sản lượng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp: 2775 tỷ, đạt 120,12%

• 8TGiảm tỷ lệ sinh đẻ 0,07%, đạt chỉ tiêu kế hoạch

• 8TGiải quyết việc làm mới cho 16500 người đạt 103% kế hoạch

• 8TGiảm 2,6% hộ nghèo (từ 14,6% xuống còn 12% )

♦ 31TGDP bình quân trên đầu người năm 1997 đạt 3,7 triệu đồng, tương đương 250 ƯSD Tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn luôn chỉ khoảng 7,5%.( Tóc độ tăng trưởng bình quân cua cả nước 9,34% ) Sự tương quan giữa các chỉ tiêu cho thây xuất phát điểm không thấp song tại gặp nhiều khó khăn:

- 31TNền kinh tế dựa chủ yếu vào các ngành nông lâm ngư nghiệp sẽ khó duy trì tốc

độ tăng trưởng cao Những mặt hàng xuất khẩu có nguồn gốc từ các ngành nông lâm ngư nghiệp sẽ ngày càng bị hạn chế, các chỉ tiêu về mức sống còn thấp so với mặt bằng chung cả nước, nhất là ở các vùng sâu, vùng xa Hệ thống cơ sở hạ tầng còn yếu kém, khó khăn, đặc biệt là về giao thông đường bộ Trong khi đó khả năng phát triển các loại hình công nghiệp khác ngoài công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm lại bị phụ thuộc vào các điều kiện về vốn, công nghệ, cơ sở hạ tầng và con người

- 31TCơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng nhưng tốc độ còn chậm Năm 1991 tỷ trọng của nông- lâm- ngư nghiệp trong GDP là 73,3%; công nghiệp, xây dựng là 13,2%; dịch vụ là 13,5% Những năm gần đây mặc dù tỷ trọng các ngành nông- lâm - ngư nghiệp liên tục giảm, song năm 1997 chỉ tiêu này vẫn ở mức cao (61,6%), các ngành công nghiệp xây dựng là 19,2%, dịch vụ 19,2%; ứ trọng các ngành nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản khá cao, trên 70% giá trị sản xuất của các ngành nông lâm ngư nghiệp

31T

♦ Cà Mau cần xây dựng một nền GD phục vụ đắc lực yêu cầu phát triển KT-XH,

an ninh quốc phòng, lấy mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực làm trọng tâm :

1 2.3.Định hướng phát triển KT-XH tỉnh Cà Mau đển năm 2010

1 2.3.1 Những nhận định và những quan điểm làm cơ sở cho định hướng

• 8TCà Mau là miền đất cuối cùng của Tổ quốc, ba mặt giáp biển, chịu ảnh hưởng của 2 chế độ triều cường khác nhau của biển Đông và biển Tây, nền đất thấp, có nhiều kênh rạch, hệ thống hạ tầng cơ sở thuộc loại yếu kém

• 8TNhững khó khăn thách thức còn rất gay gắt Đó là điểm xuất phát nền kinh tế thấp, nông nghiệp còn chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu kinh tế, hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của một số sản phẩm hàng hóa chủ lực còn thấp, nhiều yếu tố rủi ro, nhất là khi có những tác động xấu về môi trường, thị trường, giá cả Tỉnh còn phải nhận bổ sung từ ngân sách TW 53% trong tổng ngân sách tỉnh Nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu cho

sự nghiệp CNH-HĐH Tệ nạn quan liêu, tham nhũng và sự suy thoái về phẩm chất, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên gây bất bình trong xã hội, làm suy giảm lòng tin nhân dân, là lực cản trong tiến trình phát triển

8T

Tuy nhiên một loạt các dự án về cơ sở hạ tầng đang tiến hành sẽ hoàn thành trong những năm 2003-2004 và sẽ biến hệ thống hạ tầng ở vùng này trở nên liên hoàn, thuận lợi như cảng Năm Căn, cảng Hòn Khoái, đường quốc lộ 1A đoạn Cà Mau-Năm Căn, hệ thống

đê biển Đông 8T9Tvà 8T9TTây, các cửa sông, biển gắn với trang tâm kinh tế biển Thêm vào đó, 8T9Tvị

8T9T

trí của Cà Mau ở khoảng giữa trung tâm Đông Nam Á vì thế trong quá trình hội nhập kinh

tế nước ta với kinh tế khu vực, Cà Mau sẽ thành đầu cầu gắn kết đất nước ta với khối Asean bên ngoài

• 8TDự án xây dựng tổ hợp 8T9Tkhí-điện-đạm 8T9Tdẫn khí từ khu mỏ Malaysia-Thổ Chu vào

xã Khánh An-Huyện U Minh, sẽ đồng bộ hóa hệ thống cơ sở hạ tầng tại đây, tạo điều kiện cho nhiều ngành công nghiệp khác phát triển, tạo động lực khơi dậy các tiềm năng của địa phương, từ đó chuyển đổi cơ cấu kinh tế sang ngành công nghiệp và dịch vụ Dự kiến tổ hợp 8T9Tkhí-điện-đạm 8T9Thoàn thành xong năm 2004 sẽ đưa vào hoạt động

• 8TNguồn nhân lực Cà Mau là một lợi thế lớn Người Cà Mau cần cù, sáng tạo, mạnh dạn đi vào các lĩnh 8T9Tvực 8T9Tmới Nhân dân Cà Mau có tinh thần cách mạng cao, ban lãnh đạo tỉnh có nhiều kinh nghiệm trong quản lý kinh tế và xã hội Cà Mau có thể phát triển hệ thống đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp CNH-HĐH không chỉ cho tỉnh nhà mà còn đối với các địa bàn khác ỏ ĐBSCL

CNH-• 8TTăng cường xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật có trọng điểm nhằm tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và cải thiện đời sống nhân dân

• 8TPhối hợp có hiệu quả với các ngành ở cấp TW để xây dựng và phát triển mạnh công nghiệp, tạo sự chuyển biến nhanh cơ cấu kinh tế của mình

• 8TPhát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng hệ thống chính trị, đặc biệt xây dựng cơ sở Đảng là nhiệm vụ then chốt Trong phát triển kinh tế bên cạnh việc mở rộng qui mô, cần coi trọng chất lượng tăng trưởng, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh

của sản phẩm, của doanh nghiệp và nền kinh tế, gắn sản xuất với thị trường và cố gắng hội nhập kinh tế quốc tế

• 8TXây dựng nền kinh tế nhiều thành phần trong cơ chế thị trường có sự điều tiết vĩ

mô của nhà nước theo định hướng XHCN, lấy kinh tế quốc doanh làm chủ đạo, đồng thời phát triển bình đẳng các thành phần kinh tế khác, tạo môi trường thu hút đầu tư nước ngoài vào địa bàn tỉnh Cà Mau, huy động nguồn vốn nhàn rỗi dự trữ trong dân và nguồn vốn từ các tỉnh bạn để phát triển kinh tế tỉnh nhà

• 8TCoi trọng chiến lược đào tạo con người, đẩy mạnh sự nghiệp GD-ĐT Tạo nguồn nhân lực cho sự phát triển lâu dài và bền vững hầu đáp ứng sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, gắn liền tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội Chú trọng phát triển kinh tế vùng nội địa, vùng ven biển, vùng rừng ngập mặn, vùng kinh tế biển, vùng hành lang kinh tế (Năm Căn, Hòn Khoái)

• 8TKết hợp kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế

1 2.3.2 Những chỉ tiêu cho sự phát triển KT-XH tình Cà Mau đển năm

2010

• 8TĐứng trước thực trạng KT-XH như thế, để có thể đáp ứng nhiệm vụ và mục tiêu phát triển KT-XH ở địa phương trong giai đoạn CNH-HĐH, định hướng phát triển KT-

XH tỉnh Cà Mau đển năm 2010 như sau :

• 8TNhịp độ tăng trưởng GDP bình quân, năm tăng khoảng 12,5%, phấn đấu tổng GDP năm 2005 tăng gấp hai lần so với năm 2000, năm 2010 tăng gấp 4 lần so với năm

2000 Dự án công nghiệp khí- điện- đạm đúng tiến độ năm 2004 đưa vào hoạt động Phấn đấu GDP tăng bình quân hàng năm lên 16,5%

• 8TGiá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân 19%/ năm

• 8TGiá trị sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp tăng bình quân hàng năm 14,5% trong đó thúy sản tăng 18%

• 8TĐến năm 2005 phấn đấu GDP bình quân trên đầu người là 570 USD, đến năm

2010 GDP bình quân trên đầu người là 600USD

• 8TCơ cấu kinh tế: nông, lâm, ngư nghiệp là 48% Công nghiệp có 29% Dịch vụ là

• 8TGiảm tỷ lệ tăng dân số xuống còn 1,6%

• 8TGiảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 8%

• 8T50% số xã, phường, thị trấn đạt chuẩn văn hóa vào

năm 2005 Đạt 80% vào năm 2010