skkn ỨNG DỤNG PHẦN mềm ADOBE PRESENTER THIẾT kế GIÁO án điện tử môn NGỮ văn

Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM *** ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ADOBE PRESENTER THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MÔN NGỮ VĂN Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Hà Lĩnh vực nghiên cứu: PPDH bộ môn

Mã số: (Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

***

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ADOBE PRESENTER THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MÔN NGỮ VĂN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Hà Lĩnh vực nghiên cứu: PPDH bộ môn Ngữ văn

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2012 - 2013

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Hà

2 Ngày tháng năm sinh: 13 / 5 / 1984

3 Nam, nữ: Nữ

4 Địa chỉ: 1/ 5S, tổ 5, khu phố I, phường Tân Hiệp, thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai

5 Điện thoại: (CQ)/ 061388655 (NR); ĐTD 0919670506

6 E-mail: hanguyenvtv@yahoo.com.vn

7 Chức vụ: Không

8 Đơn vị công tác: Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sĩ

- Năm nhận bằng: 2010

- Chuyên ngành đào tạo: Văn học Việt Nam

III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: giảng dạy bộ môn Ngữ văn bậc THPT

Số năm có kinh nghiệm: 6

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu mối quan hệ giữa văn học dân gian và văn học viết (2011)

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ADOBE PRESENTER XÂY DỰNG

GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MÔN NGỮ VĂN BẬC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

-I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1 Chúng ta đang sống trong thời đại phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin

(sau đây viết tắt là CNTT) Không có lĩnh vực nào của cuộc sống không có sự đóng góp của CNTT CNTT trở thành một trong những động lực quan trọng nhất của sự phát triển Theo các nhà khoa học, CNTT sẽ nhanh chóng thay đổi thế giới một cách mạnh mẽ, sự chuyển đổi này có vị thế trong lịch sử như một cuộc cách mạng kinh tế - xã hội và có ảnh hưởng to lớn đến đời sống con người Trong bối cảnh đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác

định: Ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin ở nước ta nhằm góp phần giải phóng

sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần của toàn dân tộc, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hoá các ngành kinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệu quả cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, đảm bảo an ninh quốc phòng và tạo khả năng đi tắt đón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH (CT số 58-CT/TW ngày 17-

10-2000 của BCT khoá VIII) Ngày 22/9/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1755/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về công nghệ

thông tin và truyền thông Điều này thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng và Nhà nước

trong việc ứng dụng sức mạnh của CNTT trong việc xây dựng và phát triển đất nước

2 Trong lĩnh vực Giáo dục & Đào tạo, CNTT mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới các phương pháp và hình thức dạy học, thậm chí, CNTT đang tạo ra những thay đổi của một cuộc cách mạng giáo dục, vì nhờ nó mà giáo dục đã có thể thực hiện được các tiêu chí mới: học mọi nơi (any where), học mọi lúc (any time), học suốt đời (life long), dạy cho mọi người (any one) và mọi trình độ tiếp thu khác nhau Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đã trở thành xu thế phát triển tất yếu của nền giáo dục hiện đại Vì vậy, ở nước ta, vấn đề ứng dụng CNTT trong giáo dục, đào tạo được Đảng và Nhà nước rất coi trọng Các Văn kiện, Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, Chính phủ, Bộ

Giáo dục – Đào tạo đã thể hiện rõ điều này, như: Nghị quyết CP của Chính phủ về

chương trình quốc gia đưa công nghệ thông tin (CNTT) vào giáo dục đào tạo (1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII, Luật giáo dục (1998) và Luật giáo dục sửa đổi (2005), Nghị quyết 81 của Thủ tướng Chính phủ, Chỉ thị 29 của Bộ Giáo dục – Đào tạo, Chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010, Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐT ngày 30/9/2008 của Bộ trưởng Bộ GDĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012 Trong đó, nhà nước ta chú

trọng đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong trường phổ thông nhằm đổi mới phương

pháp dạy và học theo hướng giáo viên tự tích hợp CNTT vào từng môn học thay vì học

trong môn tin học Giáo viên các bộ môn chủ động tự soạn và tự chọn tài liệu và phần

mềm (mã nguồn mở) để giảng dạy ứng dụng CNTT (Theo Quyết định số 698/QĐ-TTg

ngày 01/6/2009 của Thủ tướng Chính phủ).

3 Muốn có một tiết dạy ứng dụng CNTT thành công, người giáo viên không những cần phải có kiến thức chuyên môn, kiến thức về lí luận dạy học và các phương pháp dạy học tích cực mà còn phải có hiểu biết về các phần mềm ứng dụng Hiện nay, phần lớn giáo viên chỉ sử dụng phần mềm Powerpoint trong khi nó là một phần mềm trình chiếu, mặc dù tính năng vô cùng phong phú nhưng không phải là một phần mềm chuyên dùng phục vụ cho công tác giảng dạy Trên thực tế, số lượng phần mềm chuyên dụng mà người dạy học có thể ứng dụng khá phong phú, bao gồm các phần mềm phụ trợ hoặc các phần mềm độc lập chuyên dùng để thiết kế giáo án điện tử và giáo án điện tử theo chuẩn E-learning: Violet, EXE, Lecture Maker, Adobe Presenter Trong số đó, chúng tôi nhận thấy rằng Adobe Presenter là phần mềm mỗi người có thể ứng dụng vì nó được sử dụng tích hợp với Powerpoint – phần mềm vốn quen thuộc với nhiều giáo viên; hơn nữa đây là phần mềm được Cục CNTT khuyến khích sử dụng

vì đáp ứng tốt các tiêu chuẩn thiết kế giáo án điện tử và giáo án điện tử theo chuẩn E-learning Ứng dụng Adobe Presenter tích hợp với Powerpoint, chúng ta sẽ phát huy được tính năng mạnh mẽ của Powerpoint cùng với những ưu điểm vượt trội của Adobe Presenter để có thể xây dựng được những bài giảng điện tử sinh động, có tính tương tác cao

4 Từ thực tế giảng dạy bộ môn Ngữ văn ở trường Trung học phổ thông chuyên Lương Thế Vinh, chúng tôi nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng và hiệu quả của việc ứng dụng CNTT vào dạy học Mặc dù Ngữ văn là bộ môn có những đặc thù nhưng nếu giáo viên biết cách vận dụng phù hợp vẫn có thể xây dựng được những giáo án điện tử đạt chất lượng tốt và có những giờ dạy thành công Và Adobe Presenter chính là một công cụ hỗ trợ đắc lực cho mỗi chúng ta

Vì những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ADOBE

PRESENTER XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MÔN NGỮ VĂN BẬC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.

II TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lý luận

Ứng dụng CNTT vào công tác giảng dạy từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm của rất nhiều nhà nghiên cứu và giáo viên ở các cấp học Đã có nhiều công trình nghiên cứu chuyên sâu của các nhà chuyên môn, nhiều sáng kiến kinh nghiệm của các quý đồng nghiệp bàn về vấn đề này như:

Qua tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy các công trình trên đi vào hai nội dung cơ bản sau:

- Kinh nghiệm ứng dụng CNTT vào một bài trình chiếu của giáo viên: kinh nghiệm xây dựng một bài trình chiếu, kinh nghiệm giảng dạy tiết học có ứng dụng CNTT Đây là những kinh nghiệm chung, đúc kết từ thực tiễn, mọi giáo viên đều có thể tham khảo, vận dụng

- Kinh nghiệm ứng dụng một số phần mềm phổ biến vào công tác giảng dạy: các phần mềm được đề cập là các phần mềm đã được chúng ta biết đến và sử dụng khá rộng

rãi như Powerpoit, Violet, phần mềm tạo bản đồ tư duy Các sáng kiến kinh nghiệm đã

đưa ra một cái nhìn tổng quát về cách sử dụng, ưu điểm, nhược điểm của mỗi phần mềm, các thủ thuật giúp giáo viên phát huy tối đa hiệu quả của phần mềm đang sử dụng Đây cũng là những kinh nghiệm quý báu của các đồng nghiệp chúng tôi có thể tiếp thu vào quá trình giảng dạy cũng như hoàn thiện hơn đề tài của mình

Như vậy, qua tìm hiểu tư liệu, chúng tôi nhận thấy, chưa có một công trình, đề tài

sáng kiến kinh nghiệm nào đi sâu thể hiện nội dung đề tài mà chúng tôi đã chọn: Ứng

dụng phần mềm Adobe Presenter vào dạy học môn Ngữ văn bậc trung học phổ thông.

Trong phạm vi đề tài, chúng tôi giới thiệu những tính năng cơ bản của phần mềm Adobe Presenter, bước đầu đưa ra những kinh nghiệm vận dụng và mẫu giáo án điện tử

đã được thiết kế dựa trên phần mềm này Với thời gian nghiên cứu chưa thật lâu dài và kinh nghiệm chuyên môn chưa phong phú, thiết nghĩ, đây chỉ là những lời giới thiệu ban đầu về một phần mềm có khả năng mở ra nhiều ứng dụng, rất mong nhận được sự góp ý của quý đồng nghiệp

2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài

2.1 Giới thiệu phần mềm Adobe Presenter

2.1.1 Nguồn gốc

Adobe Presenter là sản phẩm của tập đoàn Adobe, Hoa kì

Đây là một dạng tích hợp của phần mềm trình chiếu quen thuộc Microsoft PowerPoint, giúp PowerPoint đáp ứng được những tiêu chuẩn thiết kế giáo án điện tử và giáo án điện tử theo chuẩn E-learning

2.1.2 Tính năng

Phần mềm này như là một add - in tích hợp với MS PowerPoint, một ứng dụng được hầu hết các giáo viên nắm bắt và sử dụng trong các tiết dạy có ứng dụng CNTT

Với những tính năng mới mẻ, Adobe Presenter khi được tích hợp với MS PowerPoint sẽ giúp người dạy học tạo ra những bài trình chiếu sinh động hơn, có tính tương tác cao hơn, phù hợp với những yêu cầu của dạy học tích cực hiện nay Qua bước đầu tìm hiểu, vận dụng, chúng tôi nhận thấy Adobe Presenter có những tính năng cơ bản sau:

- Giúp thiết lập thông số về bài giảng và người biên soạn:

Giao diện của menu Adobe Presenter trong MS PowerPoint 2007

Về bài giảng, nhờ nút lệnh ban đầu , người biên soạn có thể đặt tiêu đề, chọn giao diện phù hợp, hiệu chỉnh chất lượng âm thanh, phim ảnh

Các thông số về bài giảng

Ngoài ra, phần mềm còn cho phép sử dụng một tính năng khá độc đáo là đính kèm thêm tài liệu văn bản cho phép người dùng lựa chọn tệp tin từ bất cứ nguồn tài nguyên nào (trên máy, trên website khác)

Về người biên soạn, phần mềm cho phép thiết lập một số thông tin cá nhân như:

họ tên, đơn vị công tác, chức danh…

- Chèn hình ảnh và âm thanh vào bài giảng:

Giáo viên có thể chèn thêm vào các chuyện kể từ tập tin âm thanh, ghi video từ webcam hoặc nhập vào những clip video có sẵn Chương trình hỗ trợ hầu như tất cả các định dạng video, từ MOV tới AVI, 3GB và chuyển mã sang video dạng flash

Ở tính năng này, có thể nói tiện ích lớn nhất là người biên soạn có thể tận dụng chức năng ghi hình, ghi âm trực tiếp từ màn hình Chức năng ghi hình cho phép quay phim giáo viên giảng bài bằng webcam và tự động gắn vào slide giúp bài học thêm sinh động Tương tự như chức năng ghi âm, chức năng ghi hình cũng cho phép người dùng vừa trình chiếu bài giảng, vừa giảng bài

Ghi hình giáo viên giảng bài cũng là một trong những tiêu chí cần thiết của một bài giảng điện tử theo chuẩn e-learning do Bộ GD-ĐT yêu cầu

Ghi hình trực tiếp Chèn tệp video đã có sẵn Biên tập

Ghi âm trực tiếp Chèn tệp âm thanh đã có sẵn Đồng bộ âm thanh với hoạt động trên

slide Biên tập

Chèn âm thanh, hình ảnh

- Chèn câu hỏi trắc nghiệm, tương tác, vấn đáp (Quiz):

Đây là một ưu điểm rất mạnh của Adobe Presenter Giáo viên cần khai thác để thể hiện trình độ sư phạm cao khi giảng dạy Các câu hỏi trắc nghiệm khi kiểm tra một tiết hay thi tốt nghiệp có nhiệm vụ đánh giá năng lực thí sinh một cách máy móc: đúng thì được điểm, sai thì thôi Vì vậy mẫu câu hỏi là “khô cứng”, đơn điệu Trái lại, các câu hỏi trắc nghiệm trong Adobe Presenter được thiết kế nhằm mục đích giúp người học học được kiến thức, có hỗ trợ xử lý tình huống, gợi ý Trong một số trường hợp, CNTT giúp cho mẫu câu hỏi phong phú đa dạng

Ngoài ra, Adobe Presenter cung cấp chức năng tương tác ngược lại với người học thông qua thẻ Option Đây là một chức năng vô cùng độc đáo tạo ra sức mạnh đặc trưng cho bài giảng điện tử, giúp phản hồi thông tin, kết quả đến với người học Giáo viên cần khai thác triệt để chức năng này

Adobe Presenter giúp giáo viên thiết kế hệ thống câu hỏi tương tác thông minh, xử

lý theo tình huống, với nhiều loại, nhiều dạng câu hỏi khác nhau: câu hỏi lựa chọn, câu hỏi đúng / sai, điền vào chỗ khuyết, trả lời ngắn với ý kiến của mình, ghép đôi, đánh giá mức độ… Mỗi loại câu hỏi có ưu điểm riêng, phù hợp với việc khai thác những đơn vị kiến thức khác nhau, giáo viên sẽ linh hoạt lựa chọn sử dụng

Thuyết minh:

Câu hỏi lựa chọn

Câu hỏi đúng/sai Điền vào chỗ khuyết

Trả lời ngắn với ý kiến của mình

Ghép đôi

Đánh giá mức độ

Không có câu trả lời đúng hay sai

Các loại câu hỏi

- Cài đặt kết quả hiển thị và số liệu thống kê:

Phần mềm cho phép cài đặt kết quả hiển thị cho từng câu hỏi, hiển thị điểm số của người học, hiển thị danh sách câu hỏi

Người biên soạn cũng có thể sử dụng chức năng thống kê để thống kê về điểm số, thống kê tình trạng bỏ qua hoặc lỗi qua đó đánh giá được một cách khách quan trình độ, năng lực của người học

- Xuất bản bài giảng điện tử:

Tính năng này cho phép giáo viên có thể nén nội dung bài giảng lại dưới dạng tập tin nén (mặc định *.zip) hoặc đóng gói sản phẩm lên đĩa CD, tức là xuất bản bài giảng theo chuẩn e-learning

Phần mềm còn có chức năng xuất thành file PDF, làm giáo trình đọc cho người học, phục vụ hiệu quả cho việc học mọi lúc, mọi nơi

2.1.3 Cách sử dụng

Trong khuôn khổ của đề tài, chúng tôi không đi vào trình bày chi tiết về cách cài đặt, cách sử dụng của phần mềm trên Về vấn đề này, chúng tôi sẽ đính kèm theo tài liệu

hướng dẫn sử dụng phần mềm của Cục công nghệ thông tin ở phần Phụ lục.

2.2 Ứng dụng phần mềm Adobe Presenter

2.2.1 Khái niệm và một số nguyên tắc cơ bản trong thiết kế giáo án điện tử

2.2.1.1 Một số khái niệm

- Trước hết về khái niệm chung giáo án, theo từ điển Tiếng Việt là bài soạn của

giáo viên để lên lớp giảng dạy (Hoàng Phê, Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, 1997),

còn theo ý nghĩa tác dụng của giáo án thì đó là: bản kế hoạch lên lớp của giáo viên cho

một bài giảng hay tiết dạy

- Giáo án điện tử theo định nghĩa của TS Lê Công Triêm là bản thiết kế cụ thể

toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học của giáo viên trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động đó

đã được multimedia hoá (đa phương tiện, đa môi trường, đa truyền thông) một cách chi tiết, có cấu trúc chặt chẽ và logic được quy định bởi cấu trúc của bài học và phương pháp dạy học (Trích lại từ Bàn về một số tiêu chí đánh giá bài soạn có ứng dụng công

nghệ thông tin, Th.s Hoàng Xuân Thủy, quangtri.edu.vn).

- Trong một số sách có xuất hiện thêm thuật ngữ Bài giảng điện tử với khái niệm

là một hình thức tổ chức bài dạy lên lớp mà ở đó toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học đều được chương trình hoá do giáo viên điều khiển thông qua môi trường mulimedia do máy tính tạo ra Như vậy xây dựng giáo án điện tử hay thiết kế bài giảng điện tử chỉ là

hai cách gọi khác nhau của một hoạt động cụ thể để có được một kế hoạch lên lớp chi tiết được điện tử hoá bằng CNTT mà thôi

- Trong nhiều trường hợp, giáo viên chỉ soạn một số slide để trình chiếu hỗ trợ cho quá trình tổ chức dạy học trên lớp Loại bài soạn này ta có thể gọi là bài trình chiếu

2.2.1.2 Các nguyên tắc cơ bản trong thiết kế giáo án điện tử

Trước hết, người thiết kế phải đảm bảo các nguyên tắc về nội dung:

- Đảm bảo tính phù hợp giữa trình chiếu và nội dung dạy học: Thực hiện nguyên tắc này khi thiết kế phải phân tích, xác định rõ đặc điểm của các yếu tố là nội dung dạy-học (đơn vị kiến thức, tư liệu tham khảo, kĩ năng môn dạy-học,…), đặc điểm của phương pháp dạy học bộ môn để lựa chọn một hình thức trình chiếu phù hợp (giao diện, chế độ xuất hiện, thời gian, thao tác máy,…)

- Đảm bảo tính hoạt động, thao tác hóa: Thực hiện nguyên tắc này, tất cả các nội dung đưa ra dạy học, các phương pháp dạy học bộ môn phải được chuyển hóa thành các hoạt động, các thao tác trình chiếu, phải đảm bảo tính tương tác trong cơ chế hoạt động

trò - thầy - trò Tuyệt đối không biến màn hình thành một giao diện chết, không rơi vào

tình trạng người hoạt động một đằng, máy thao tác một nẻo.

- Đảm bảo tính tích hợp cao: Thực hiện nguyên tắc này, người thiết kế phải căn cứ vào đặc điểm bài học để xác định những kiến thức và kĩ năng cần tích hợp, để lựa chọn các phương thức tích hợp phù hợp nhất, đạt hiệu quả cao nhất

Người thiết kế giáo án cũng phải chú ý đảm bảo các nguyên tắc kĩ thuật:

- Đảm bảo tính đồng đẳng trong thiết lập các liên kết: Khi thiết kế một “Giáo án

trình chiếu điện tử”, người thiết kế phải đặt rất nhiều liên kết Để tăng tốc độ hiển thị, kịp

với tiến trình dạy học và không xảy ra các trục trặc kĩ thuật (hoặc không hiện tài liệu liên kết, hoặc hiện ra các danh sách, các hộp thoại đòi hỏi phải lựa chọn hoặc xác định một yêu cầu kĩ thuật nào đó,…), người thiết kế phải tuân thủ nguyên tắc đồng đẳng, nghĩa là

tất cả các nội dung liên kết phải được thiết kế cùng cấp, cùng trên một đường link và phải