Nghiên cứu thành phần và hiệu quả xử lý nước thải nhà máy bia của chế phẩm sinh học BIO PB

Trong các trường học, hoạt động của tổ chức Đội có vai trò quan trọng trong việc giáo dục nhân cách toàn diện học sinh, thông qua các hoạt động của tổ chức Đội, mỗi học sinh không chỉ đư

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ DUYÊN

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠO ĐỨC - HUYỆN VỊ XUYÊN - TỈNH HÀ GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ DUYÊN

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠO ĐỨC - HUYỆN VỊ XUYÊN - TỈNH HÀ GIANG

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS NÔNG KHÁNH BẰNG

THÁI NGUYÊN - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn “Quản lí hoạt động giáo dục của Đội Thiếu niên Tiền phong

Hồ Chí Minh ở trường tiểu học Đạo Đức - huyện Vị Xuyên - tỉnh Hà Giang”

đƣợc thực hiện từ tháng 10/2014 đến tháng 4 năm 2015

Tôi xin cam đoan:

- Tôi luôn luôn nỗ lực, cố gắng và trung thực trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài;

- Luận văn sử dụng những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, các thông tin đã đƣợc chọn lọc, phân tích, tổng hợp, xử lí và đƣa vào luận văn đúng quy định;

- Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này hoàn toàn trung thực

và chƣa đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2015

Tác giả

Phạm Thị Duyên

Xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới cán bộ, giáo viên, đặc biệt tôi xin trân

trọng và bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất tới TS Nông Khánh Bằng -

Người đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn, động viên tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài và hoàn thành luận văn

Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, xong không thể tránh khỏi những thiếu xót trong luận văn Tôi kính mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2015

Tác giả

Phạm Thị Duyên

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Phạm vi nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC 5

1.1 Sơ lược về vấn đề nghiên cứu 5

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài 5

1.1.2 Nghiên cứu ở trong nước 6

1.2 Một số khái niệm công cụ 9

1.2.1 Quản lí, Quản lí giáo dục 9

1.2.2 Đạo đức, Giáo dục đạo đức, Quản lí hoạt động giáo dục đạo đức 12

1.3 Nội dung giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM trong nhà trường tiểu học 19

1.3.1 Nội dung các hoạt động giáo dục của Đội TNTP HCM trong trường tiểu học 19

1.3.2 Nội dung hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM 20

1.4 Nội dung quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM 22

1.4.1 Lập kế hoạch giáo dục đạo đức 22

1.4.2 Tổ chức chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức 23

1.4.3 Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức 24

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM trong nhà trường tiểu học 26

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 30

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠO ĐỨC HUYỆN VỊ XUYÊN, TỈNH HÀ GIANG 31

2.1 Vài nét khái quát về các trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 31

2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 38

2.2.1 Thực trạng về nội dung giáo dục đạo đức của Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường tiểu học Đạo Đức 38

2.2.2 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lí, giáo viên, phụ huynh, học sinh về mục tiêu của hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh 40

2.2.3 Thực trạng nhận thức về ý nghĩa hoạt động giáo dục của Đội TNTP HCM 41

2.2.4 Thực trạng về hứng thú của học sinh khi tham gia hoạt động giáo dục của Đội TNTP HCM 42

2.2.5 Thực trạng về hình thức và mức độ tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường tiểu học Đạo Đức, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 44

2.2.6 Kết quả hoạt động giáo dục đạo đức cho HS của Đội TNTPHCM 45

2.3 Thực trạng quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTPHCM ở trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 46

2.3.1 Nhận thức về vai trò của Đội TNTP Hồ Chí Minh trong trường

tiểu học 46

2.3.2 Thực trạng công tác lập kế hoạch hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP Hồ Chí Minh trường tiểu học Đạo Đức, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 48

2.3.3 Thực trạng công tác chỉ đạo triển khai các hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP Hồ chí Minh 50

2.3.4 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM 54

2.3.5 Thực trạng việc phối hợp hoạt động giữa Đội TNTP HCM với các tổ chức khác trong và ngoài trường tiểu học 56

2.4 Đánh giá chung về thực trạng 57

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 62

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠO ĐỨC HUYỆN VỊ XUYÊN, TỈNH HÀ GIANG 63

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 63

3.1.1 Đảm bảo các hoạt động giáo dục của Đội TNTP HCM phải phù hợp với mục tiêu giáo dục của trường tiểu học 63

3.1.2 Đảm bảo nguyên tắc kế thừa 63

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo thực tiễn và khả thi 63

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo chất lượng và hiệu quả 64

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo sự tác động và huy động các chủ thể cùng tham gia vào tổ chức các hoạt động giáo dục 64

3.2 Các biện pháp quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM ở trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 65

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho CB, GV trong nhà trường về nhiệm vụ giáo dục đạo đức cho học sinh và vai trò của tổ chức Đội 65

3.2.2 Đổi mới nội dung, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức

của Đội TNTP HCM 66

3.2.3 Bồi dưỡng kĩ năng tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức cho đội ngũ cán bộ phụ trách Đội TNTP HCM 68

3.2.4 Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM 70

3.2.5 Tăng cường phối hợp giữa tổ chức Đội với các tổ chức khác trong và ngoài trường để tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh 72

3.2.6 Đảm bảo các điều kiện, tài chính cơ sở vật chất phục vụ các hoạt động giáo dục đạo đức 73

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 75

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 76

3.4.1 Mục đích khảo sát 76

3.1.2 Đối tượng khảo sát 76

3.4.3 Nội dung khảo sát 77

3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 77

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 77

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 80

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 81

1 Kết luận 81

2 Khuyến nghị 83

2.1 Đối với Phòng giáo dục 83

2.2 Đối với Nhà trường 83

2.3 Đối với Đội TNTP HCM 84

2.4 Đối với gia đình học sinh 84

TÀI LIỆU THAM KHẢO 85 PHẦN PHỤ LỤC

GVBM : Giáo viên bộ môn

GVCN : Giáo viên chủ nhiệm

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Đánh giá CBQL, GV, CMHS, HS về việc thực hiện giáo dụcđạo

đức học sinh theo các nhóm giá trị đạo đức 39 Bảng 2.2 Đánh giá nhận thức về mục tiêu giáo dục đạo đức 40 Bảng 2.3: Nhận thức của học sinh về ý nghĩa hoạt động giáo dục của Đội

TNTP HCM Trường tiểu học Đạo Đức 41 Bảng 2.4 Hình thức và mức độ tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức 44 Bảng 2.5: Kết quả GDĐĐ đạt được từ việc triển khai các chương trình

hoạt động của Đội trường tiểu học Đạo Đức, huyện Vị Xuyên,tỉnh Hà Giang 45 Bảng 2.6 Nhận thức vai trò của Đội TNTP Hồ Chí Minh trong trường học 47 Bảng 2.7 Thực trạng công tác lập kế hoạch hoạt động GDĐĐ ở trường tiểu

học Đạo Đức, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 49 Bảng 2.8 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kế hoạch giáo dục đạo đức của Đội

TNTP HCM ở trường Tiểu học Đạo Đức, huyện Vị Xuyên, tỉnh

Hà Giang 55 Bảng 2.9 Mức độ hiệu quả việc phối hợp hoạt động với Đội TNTP HCM,

các tổ chức khác trong và ngoài trường tiểu học 56 Bảng 3.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp quản lí giáo dục đạo đứchọc

sinh của Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường tiểu học Đạo Đức,huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 78 Bảng 3.2 Mức độ khả thi của các biện pháp quản lí giáo dục đạo đức học

sinh của Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường tiểu học Đạo Đức,huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 78

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Sự tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp quản lí hoạt động GDĐĐ cho học sinh thông qua Đội TNTP Hồ Chí Minh 79

Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu niên Trong các trường học, hoạt động của tổ chức Đội có vai trò quan trọng trong việc giáo dục nhân cách toàn diện học sinh, thông qua các hoạt động của tổ chức Đội, mỗi học sinh không chỉ được trang bị thêm vốn tri thức, kinh nghiệm sống, các kĩ năng cần thiết để hội nhập và phát triển, mà còn được giáo dục tư tưởng, đạo đức, để hướng đến một lối sống lành mạnh và phù hợp với chuẩn mực của xã hội

Đội TNTP Hồ Chí Minh ngày càng trưởng thành và lớn mạnh, dần dần trở thành một tổ chức được toàn thể thiếu nhi Việt Nam yêu mến Để có được kết quả đó ngoài sự quan tâm của Đảng, của nhà nước thì điều quan trọng hơn

cả chính là sự đổi mới về nội dung và hình thức một cách đa dạng, phong phú,

và sáng tạo Đổi mới về hình thức sao cho phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng

và đặc điểm tâm sinh lí của trẻ Đổi mới về nội dung để đào tạo, định hướng cho các em phát triển toàn diện, trở thành cháu ngoan Bác Hồ, và xa hơn là trở thành những Đội viên ưu tú, những công dân tốt cho Tổ quốc

Trường tiểu học Đạo Đức là một trong những Trường có uy tín của

huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang Trong những năm qua được sự quan tâm, chỉ

đạo của chi bộ - Ban Giám hiệu nhà trường nên hoạt động của Đội TNTP HCM trong nhà trường đã có những bước phát triển nhất định, đã đạt được nhiều kết quả tốt, phát huy được vai trò và sức mạnh của đội ngũ thiếu niên, nhi đồng Kết quả khảo sát thực tiễn cho thấy, bên cạnh những mặt tích cực thì vẫn còn

đó những khó khăn, những tồn tại trong công tác Đội - Sao - Phong trào thiếu nhi: khó khăn về thời gian, về xây dựng kế hoạch cũng như công tác quản lí, phối hợp thực hiện hoạt động…

Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi quyết định lựa chọn đề tài

"Quản lí hoạt động giáo dục của Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh ở trường Tiểu Đạo Đức, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang" làm luận văn tốt

nghiệp của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu nhằm mục đích đề xuất một số biện pháp quản lí nhằm cao hiệu quả hoạt động giáo dục đạo đức của tổ chức Đội TNTP HCM ở trường

tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lí hoạt động giáo dục của Đội TNTP HCM trong trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM ở trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

4 Giả thuyết khoa học

Hoạt động Đội TNTP HCM trong trường tiểu học là một trong những hoạt động quan trọng góp phần vào thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách toàn diện cho học sinh Tuy nhiên, hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM tại nhà trường hiện nay còn có những hạn chế nhất định, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới của thực tiễn giáo dục Nếu đề xuất được các biện pháp quản lí đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn thì hiệu quả hoạt động giáo dục

đạo đức của tổ chức Đội TNTP HCM sẽ được nâng cao, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh

Hà Giang trong giai đoạn hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu lí luận về quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội

TNTP HCM trong trường tiểu học

5.2 Khảo sát thực trạng quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội

TNTP HCM ở trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội

TNTP HCM ở trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

5.4 Tổ chức khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp

đề xuất

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết

Sử dụng các phương pháp: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát

hoá các tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động giáo dục của Đội

TNTP HCM ở trường tiểu học để thu thập những thông tin cần thiết phản ánh thực trạng tổ chức, quản lí, hiệu quả của các hoạt động giáo dục

6.2.2 Phương pháp phỏng vấn: Trực tiếp trò chuyện với đại diện: Ban

Giám hiệu; Cán bộ Đội; Lãnh đạo các phòng ban chức năng và giáo viên, HS trong trường để thấy rõ thực trạng việc quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM Đồng thời, chỉ ra được những nguyên nhân chủ yếu ảnh hưởng đến hiệu quả của việc tổ chức và quản lí hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của Đội TNTP HCM trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

6.2.3 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Sử dụng hệ thống câu hỏi

điều tra trên các đối tượng là: Cán bộ quản lí, cán bộ Đội, giáo viên và học sinh

trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, thông qua đó để khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức và biện pháp quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM trường tiểu học Đạo Đức

huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

6.2.4 Phương pháp chuyên gia: Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi

tham khảo ý kiến của một số nhà giáo dục nhằm khảo nghiệm tính phù hợp và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

6.2.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Trên cơ sở các báo cáo tổng

kết của Đội TNTP HCM trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang trong 2 năm trở lại đây nhằm đánh giá những kết quả đã đạt được và chưa được

6.2.6 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu hiệu

quả các hoạt động do Đội TNTP HCM tổ chức cho học sinh nhằm đánh giá, tổng kết kinh nghiệm trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp phù hợp

6.2.7 Phương pháp xử lí số liệu bằng thống kê toán học

7 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu biện pháp quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP

HCM ở trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận của quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM trong trường tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM trong trường tiểu học Đạo Đức huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM ở trường tiểu Đạo Đức học huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH

TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

Ở các nước Trung Quốc, Malaysia, Singapor, Ấn Độ, Đức, Nhật Bản,

Mỹ đã xác định và đưa giáo dục đạo đức vào hệ thống giáo dục quốc gia và coi

đó là vấn đề quan trọng để giáo dục con người toàn diện

Ở Singapor những nam gần đây, các hoạt động hợp tác ngoại khóa (Co - curcular activity) của học sinh tiểu học phát triển mạnh mẽ Việc nghiên cứu đưa các hoạt động vào thực tiễn ngày càng phong phú thì sự phối hợp của các lực lượng tham gia giáo dục HS cùng ngày càng đa dạng Đó là các tổ chức nhóm Chữ thập đỏ (Red Cross), nhóm quan sự (Military Band), Hiệp hội hướng đạo Singapore (The Singapore Scou Asociation), nữ hướng dẫn viên Singapore (Girl Guides Singapore) Các câu lạc bộ thể thao, Văn nghệ, Khiêu

vũ, Nhiếp ảnh Các hoạt động này đều có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và các lực lượng xã hội để giúp đỡ cho các hoạt động của học sinh đạt kết quả tốt, có nghĩa là đạt hiệu quả giáo dục cao, (IS International School (Singapore) [42]

Ở Nhật Bản các “Hoạt động ngoại khóa” (Ectracurricular Activities) cũng được tổ chức phối hợp giữa nhà trường và các lực lượng xã hội rất phong phú, hình thành lên câu lạc bộ: CLB các học sinh cũ của trường, CLB bóng đá, bóng rổ, bơi lội, bắn cung, ), các CLB Văn hóa - Nghệ thuật (Hội họa, nhiếp ảnh, sân khấu, điện ảnh, )

- Tài liệu “Cẩm nang giáo dục đạo đức cho học sinh” do Bộ giáo dục Nhật bản xuất bản năm 1963 nói về những ứng xử và thái độ của học sinh trong cuộc sống

- Bài báo “Giáo dục đạo đức trong xã hội ở Singapore” do tác giả S Gopinathan được unesco trích dẫn năm 1980 bài báo nói về một cuộc điều tra phối hợp với gia đình trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường học ở Singapore

- Ở Ấn Độ bài viết “ Tôn giáo và giáo dục đạo đức ở Ấn Độ” của tác giả nhà văn, nhà báo tiến sĩ Ashok Maitreya nói về tác dụng của giáo dục đạo đức trong việc chấm dứt xung đột sắc tộc, tội phạm, tham nhũng và nghèo đói ở Ấn Độ

- Cuốn sách “Giáo dục đạo đức ở Mĩ” của tác giả B.Mcclellan EdWard tác giả đã hệ thống lại vai trò và phương pháp giáo dục đạo đức ở Mĩ từ thời còn là thuộc địa cho đến ngày nay ở các trường học của Mĩ Trong đó, có nói đến sự phối hợp với gia đình và xã hội trong giáo dục đạo đức học sinh

1.1.2 Nghiên cứu ở trong nước

- Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đặc biệt quan tâm đến đạo đức và giáo dục đạo đức cho lớp trẻ Bác nói “Hiền dữ đâu phải là tình sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên” Bác là tấm gương sáng về đạo đức, là hình ảnh mẫu mực, kết tinh những phẩm chất tốt đẹp nhất của con người Việt Nam Ngày nay, toàn Đảng, toàn dân ta đang học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Khi bàn về vấn đề giáo dục đạo đức, Chủ tịch Hồ chí Minh không chỉ nói đến nội dung giáo dục đạo đức mà Người còn phân tích rất sâu sắc các phương pháp giáo dục đạo đức Người chỉ ra mối quan hệ giữa đức và tài trong

đó “đức là gốc”, đức và tài phải đi đôi với nhau, không thể có mặt này mà thiếu mặt kia Người dạy: “Có tài phải có đức” Có tài mà không có đức tham ô, hủ hóa, có hại cho dân, cho nước Có đức mà không có tài như ông bụt ngồi trong chùa, không giúp ích gì được ai” [27]

- Hồ Chí Minh cho rằng nội dung quan trọng hàng đầu trong việc giáo dục thanh thiếu niên là đạo đức cách mạng, gột rửa chủ nghĩa cá nhân “Trong việc học tập và giáo dục phải chú trọng đủ các mặt: đạo đức cách mạng, giác ngộ cách mạng xã hội chủ nghĩa, văn hóa, kinh tế, lao động và sản xuất” [27]

- Nội dung cốt lõi nhất của đạo đức cách mạng theo Bác là Cần, kiệm, liêm, chính Những phẩm chất này giống như bốn mùa của trời, đất Nếu thiếu một trong bốn phẩm chất đó thì con người không trở thành người theo đúng nghĩa Bác cho rằng đối với thế hệ trẻ, trước hết là thanh thiếu niên phải luôn

nỗ lực., rèn luyện đạo đức cách mạng, có chí tiến thủ và đoàn kết, không kiêu ngạo, tích cực đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, phê phán những thói hư, tật xấu, thường xuyên phê bình và tự phê bình để giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

- Trong di chúc, Người cũng đã dặn dò: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất quan trọng và cần thiết Phải chăm lo giáo dục đạo đức cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên” Người thường xuyên động viên tuổi trẻ không ngừng học tập vươn lên để xứng đáng là chủ nhân tương lai của nước nhà [28]

- Khẳng định vai trò của thanh, thiếu niên và tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh thiếu niên trong sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỉ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tùy thuộc vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế

hệ thanh thiếu niên để làm nền tảng cho thế hệ đoàn viên sau này Đại hội X của Đảng cũng đã xác định: “Đối với thế hệ trẻ, thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lí tưởng, đạo đức, lối sống; tạo môi trường thuận lợi để phát triển toàn diện” Đảng, nhà nước quan tâm đến những nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của tuổi trẻ [10]

Tuy nhiên, bên cạnh những tiến bộ mà thế hệ trẻ đã đạt dược, thì do tác động mặt trái của cơ chế thị trường, do những thiếu xót trong công tác tổ chức, quản lí giáo dục đào tạo, một bộ phận thiếu niên có những biểu hiện tiêu cực đáng lo ngại, mất phương hướng chính trị, mất niềm tin vào lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, chạy theo lối sống buông thả, lười lao động, không quan tâm đến học tập và tu dưỡng đạo đức, thích hưởng thụ, xa rời truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc, coi thường kỉ cương pháp luật Mặt khác, các thế lực thù địch đã và

đang lợi dụng trẻ em để khai thác và tiến hành chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm chống phá, ngăn chặn sự phát triển của cách mạng Việt Nam Trong những năm qua trường tiểu học Đạo Đức đã phát huy tốt vai trò của mình trong các hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh Xây dựng tiêu chuẩn phân loại chi đội mạnh và đội viên có nhiều thành tích trong hoạt động tập thể Tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” [2] ; “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” được các nhà khoa học, các nhà giáo dục và cả xã hội quan tâm Phần lớn tác giả đều khẳng định công tác quản lí giáo dục đạo đức còn chưa được coi trọng đúng mức, chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh chưa cao, số lượng học sinh sa sút về phẩm chất đạo đức, chạy theo lối sống thực dụng, coi thường luân thường đạo lí, mờ nhạt lí tưởng sống, xa lạ với các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc, xa vào các tệ nạn xã hội, thậm chí vi phạm pháp luật ngày càng gia tăng

Về quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh trong các trường học đã có một

số công trình nghiên cứu :

Tác giả Võ Huỳnh Ngọc Vân với đề tài “Một số biện pháp phối hợp giữa hiệu trưởng và tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông tỉnh Bình Dương” Trong đề tài này tác giả đã đề

xuất các biện pháp phối hợp giữa Hiệu trưởng và tổ chức Đội trong Nhà trường phổ thông trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở tỉnh Bình Dương

Đề tài “Những biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông của người hiệu trưởng”của tác giả Dương Thị Trúc Bạch, 2002

Tác giả Trần Thị Quang, với đề tài“Một số biện pháp quản lí của hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh các trường trung học phổ thông thành phố Hải Phòng”

Tác giả Nguyễn Văn Ninh“Một số giải pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học phổ thông Cẩm Lý, Huyện Lục Nam, Tỉnh Bắc Giang”

Gần đây nhất công trình luận án tiến sĩ “Sử dụng trò chơi dân gian nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học khu vực miền núi Đông bắc” của tác giả

Hà Thị Kim Linh Trong luận án của mình, tác giả đã chỉ ra ưu thế của việc sử dụng trò chơi dân gian trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học, đồng thời

đã đưa ra được quy trình và các biện pháp sử dụng trò chơi trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học

Các công trình nghiên cứu này đã phân tích các khía cạnh khác nhau của quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường học mà các cấp ở các địa phương khác nhau và đã đưa các kiến nghị xác đáng trong công tác giáo dục

đạo đức cho thanh, thiếu niên học sinh

Qua tổng quan một số công trình nghiên cứu trước đây, cho thấy đã có nhiều tác giả đề cập tới vấn đề hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh, HS song các tác giả hầu hết chỉ đi sâu nghiên cứu về vai trò của các tổ chức trong hoạt động giáo dục đạo đức cho HS, hay biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức, ảnh hưởng của giáo dục đạo đức đến quá trình hình thành nhân cách cho người học, sự phối hợp các lực lượng giáo dục trong quá trình giáo dục đạo đức, mà chưa có những biện pháp cụ thể quản lí hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của Đội TNTPHCM ở trường tiểu học khu vực miền núi như huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang trong giai đoạn hiện nay

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Quản lí, Quản lí giáo dục

1.2.1.1 Quản lí

Quản lí là một hiện tượng có tính lịch sử, nó là một hiện tượng xã hội xuất hiện từ rất sớm Bởi thông qua quản lí mà mọi hoạt động của con người trong lĩnh vực kinh tế, xã hội đi vào nề nếp và mang lại hiệu quả nhất định

Theo quan niệm của C.Mác: Bất cứ lao động nào của xã hội hay cộng đồng ở một quy mô tương đối lớn đều cần một chừng mực nhất định của hoạt động quản lí Quản lí là sự xác lập tương hợp giữa công việc cá thể nhằm hình

thành chức năng chung, xuất hiện trong sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất khác với sự vận động đối với các bộ phận riêng lẻ của nó [18]

Quản lí là một khái niệm rộng bao gồm nhiều lĩnh vực: Các nhà luật học nghiên cứu những quy luật quản lí nhà nước, các nhà xã hội thiên về nghiên cứu hoạt động quản lí về các mối quan hệ giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, quốc gia Các nhà tâm lí học nghiên cứu tâm lí giữa người lãnh đạo và người thực hiện, giữa cấp trên với cấp dưới, Vì vậy, có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lí, chẳng hạn:

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lí là đông cơ có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lí đến tập thể những người lao động nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến” [33]

Theo tác giả Mai Văn Bưu: “Quản lí là công tác phối hợp xã hội của các lao động, của những người cộng sự khác cùng trong một tổ chức” [7]

Theo tác giả Nguyễn Văn Lê: “Quản lí là một hệ thống tác động khoa học nghệ thuật vào từng thành tố của hệ thống bằng phương pháp thích hợp nhằm đạt được các mục tiêu đề ra của hệ thống và cho từng thành tố của hệ thống” [24]

Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn: “Quản lí là sự tác động có mục đích đến tập thể những con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình lao động” [34]

Theo tác giả Nguyễn Kỳ, Bùi trọng Tuấn: “Quản lí là việc bảo đảm hoạt động của hệ thống trong điều kiện có sự biến đổi liên tục của hệ thống và môi trường, là chuyển động của hệ thống đến trạng thái mới thích ứng với hoàn cảnh mới” [23]

Từ những quan điểm của các tác giả trên theo chúng tôi:

Quản lí là quá trình tác động, có định hướng và có tổ chức của chủ thẻ quản lí lên đối tượng quản lí thông qua cơ chế quản lí, nhằm sử dụng có hiệu quả cao các nguồn lực trong điều kiện môi trường biến động để hệ thống ổn định, phát triển đạt được những mục tiêu đã định

1.2.1.2 Quản lí giáo dục

Thực tế khái niệm “Quản lí giáo dục” được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp trên cơ sở xem xét phạm vi hoạt động của từ “Giáo dục”, “Quản lí giáo dục” được hiểu theo nghĩa rộng nhất khi “Giáo dục” được coi là hoạt động diễn ra ở ngoài xã hội Còn khi “Giáo dục” được diễn ra trong ngành giáo dục (Từ Bộ GD&ĐT đến cơ sở trường học) hay đến các trung tâm kĩ thuật, hướng nghiệp thì “Quản lí giáo dục” được hiểu theo nghĩa hẹp là quản lí một hệ thống giáo dục, quản lí nhà trường, để hiểu một cách chính xác hơn về “Quản lí giáo dục”, ta xem xét những quan niệm sau đây:

“Quản lí giáo dục thực chất là tác động một khoa học đến nhà trường, làm cho nó tổ chức được tối ưu hóa quá trình dạy học, giáo dục theo đường lối

và nguyên tắc giáo dục của Đảng, quán triệt được những tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam bằng cách đó đạt được mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái chất lượng mới” [6]

Tác giả Viết Vượng cho rằng: “Mục đích cuối cùng của quản lí giáo dục

là tổ chức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạo lớp thanh niên thông minh, sáng tạo, năng động, tự chủ biết sống và phấn đấu vì hạnh phúc của bản thân, gia đình và xã hội” [40]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lí giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lí, nhằm cho hệ vận hành theo đường lối, nguyên lí của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục đến mục tiêu, tiến lên trạng thái mới về chất” [33]

Từ các khái niệm trên, chúng ta có thể hiểu khái quát như sau:

Quản lí giáo dục là hệ thống những tác động có kế hoạch và có hướng đích của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục, nhằm đảm bảo cho các cơ quan trong hệ thống giáo dục vận hành tối ưu, đảm bảo sự phát triển mở rộng cả về chất và lượng để đạt tới mục tiêu giáo dục

1.2.2 Đạo đức, Giáo dục đạo đức, Quản lí hoạt động giáo dục đạo đức

1.2.2.1 Đạo đức

I.A Ilina tiếp cận khái niệm đạo đức với tư cách là những tiêu chuẩn, những quy tắc xã hội, những quy tắc và chuẩn mực hành vi của con người quyết định nghĩa vụ, thái độ của con người đối với con người Con người đối với xã hội [20] I.A Ilina đề cập đến hai vấn đề:

Thứ nhất: Những tiêu chuẩn đạo đức, quy tắc đạo đức bên ngoài phản ánh những yêu cầu của xã hội đề ra đối với sự hình thành và phát triển con người, điều chỉnh thái độ, hành vi giữa con người với con người, con người với thế giới đồ vật xung quanh, với công việc và với chính bản thân họ trong quá trình sống

Thứ hai: Những tiêu chuẩn đạo đức, quy tắc đạo đức bên ngoài này lại được xác định trong mối quan hệ với hệ thống những động cơ bên trong của con người

Karol Vojtyla quan niệm: Nói tới đạo đức là bàn đến đời sống đạo đức đơn thuần là cuộc sống của con người, cá nhân và xã hội nếu xem xét nó dưới ánh sáng của những quy tắc đạo đức [21]

Theo từ điển triết học thì “Đạo đức là những quy tắc chung trong xã hội

và hành vi của con người, quy định những nghĩa vụ của người này đối với người khác và đối với xã hội” [25]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh cách đánh giá, hành vi ứng xử của con người trong mối quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, sức mạnh truyền thống và sức mạnh dân tộc [14]

Tác giả Hà Thế Ngữ và Vũ Đăng Hoạt khẳng định: Đạo đức nảy sinh từ nhu cầu của xã hội điều hòa và thống nhất các mâu thuẫn giữa lợi ích chung và cái lợi riêng nhằm xây dựng trật tự xã hội, khả năng phát triển của xã hội và cá

nhân Để giải quyết những mâu thuẩn đó, một trong những phương thức của xã hội là đề ra các yêu cầu dưới dạng những chuẩn mực giá trị, được mọi người công nhận và được củng cố bằng sức mạnh của phong tục tập quán, dư luận xã hội, bằng lương tâm con người đó là các chuẩn mực đạo đức [32]

Tác giả Hà Nhật Thăng khẳng định: “Đạo đức cá nhân là một hệ thống chuẩn mực đạo đức được mỗi cá nhân lựa chọn, xác lập theo nguyện vọng, mong muốn của mình Đạo Đức cá nhân là sự tổng hợp chuẩn mực đạo đức của một nhóm xã hội, của cộng đồng, dân tộc và nguyện vọng riêng về các giá trị phù hợp với quyền lợi của cá nhân” [35]

Như vậy, phạm trù đạo đức được tiếp cận dưới góc độ là một yếu tố thành phần thuộc nhân cách con người, được thể hiện trong chính cuộc sống và hoạt động của con người Đồng thời cũng là yếu tố mà những người xung quanh nhìn nhận để đánh giá con người như một nhân cách Thực tế không tồn tại phạm trù đạo đức cá nhân thuần túy mà là sự giao thoa của nhiều chuẩn mực đạo đức Một phần bị chế ước bởi những giá trị dân tộc, giá trị của thời đại và một phần chịu ảnh hưởng trực tiếp của các chuẩn mực đạo đức của nhóm, của cộng đồng xã hội mà họ thường xuyên giao lưu, hoạt động vì những quyền lợi kinh tế, tâm lí, tình cảm, Đồng thời mỗi cá nhân lại không thể tách khỏi gia đình, hàng xóm, láng giềng, là một sản phẩm của tồn tại xã hội, đạo đức cũng không ngừng biến đổi cùng với sự biến đổi xã hội

Các định nghĩa trên đều tập trung vào hai vấn đề:

Thứ nhất, thống nhất cho rằng đạo đức là một tập hợp các quan niệm xã hội mang tính nguyên tắc, chuẩn mực, chi phối thái độ và hành vi của con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

Thứ hai, đạo đức được biểu hiện trong đời sống con người, trong thái độ nhận thức và hành vi mà con người thực hiện trong quá trình sống Là hệ thống chuẩn mực xã hội được chuyển hóa trong đời sống cá nhân và được thực hiện trong lao động Lao động và các mối quan hệ xã hội mà cá nhân đó thực hiện

Theo nghĩa thứ nhất, thì đó là đạo đức xã hội được thiết lập và củng cố bởi dư luận xã hội, phong tục và tập quán, Theo nghĩa thứ hai thì đó là đạo đức cá nhân (yếu tố thành phần trong nhân cách con người), chính là đạo đức xã hội được thể hiện thông qua đạo đức của từng cá nhân con người cụ thể trong xã hội mà họ là thành viên

Trên cơ sở nghiên cứu tiếp cận các quan điểm khác nhau của các nhà khoa học về khái niệm đạo đức Chúng tôi cho rằng: Đạo đức là hệ thống quy tắc, chuẩn mực xã hội quy định nhạn thức, tình cảm, thái độ và hành vi của con người trong mối quan hệ với người khác, với cộng đồng, với công việc và với môi trường tự nhiên

Ngày nay, phạm trù đạo đức không chỉ bó hẹp trong phạm trù luân lí, những quy ước, quy định đối xử con người từ vi mô đến vĩ mô mà còn bao quát

cả ý thức trách nhiệm, giữ gìn, bảo vệ hòa bình Biết hợp tác cùng phát triển với các dân tộc khác Đạo đức còn được hiểu là trách nhiệm của con người trong việc thực hiện nghĩa vụ công dân, được thể hiện ở thái độ và hiệu quả học tập, rèn luyện trong lao động, trong hoạt động tập thể của mỗi cá nhân

1.2.2.2 Giáo dục đạo đức

Tác giả I.A.Ilina cho rằng GDĐĐ là một hoạt động chuyên biệt, có mục đích của nhà giáo dục nhằm xây dựng cho học sinh những nét tính cách nhất định, bồi dưỡng cho các em tiêu chuẩn và quy tắc hành vi qui định thái độ của các em với nhau, đối với gia đình, đối với những người xung quanh và đối với

tổ quốc [20]

Nhà nghiên cứu Phạm Minh Hạc tiếp cận khái niệm giáo dục đạo đức trong mối quan hệ thống nhất giữa nhận thức - tình cảm - thái độ và hành vi khi cho rằng: “Giáo dục đạo đức là một quá trình kết hợp nâng cao nhận thức với hình thành thái độ, xúc cảm, tình cảm, niềm tin và hành vi, thói quen đạo đức” [15]

Tác giả Hà Nhật Thăng quan niệm: Giáo dục hệ thống giá trị đạo đức nhân văn là một quá trình tổ chức hoạt động giáo dục bằng nhiều con đường, nhiều biện pháp nhằm giúp mọi người hiểu biết hệ thống giá trị chuẩn mực đạo đức nhân văn theo yêu cầu của sự phát triển xã hội và giúp mọi người tự giác,

có nhu cầu thực hiện những chuẩn mực đó Hệ thống giá trị đó định hướng điều chỉnh hành vi của con người [35]

Trong quá trình xây dựng một định nghĩa chung về GDĐĐ, các tác giả đều thống nhất: GDĐĐ thực chất là một quá trình biến hệ thống các chuẩn mực, qui tắc xã hội từ chỗ là những yêu cầu đòi hỏi của xã hội đối với con người thành hệ thống nhu cầu, động cơ đạo đức bên trong của mỗi cá nhân, là quá trình thể hiện nhận thức, thái độ và hành vi phù hợp chuẩn mực xã hội

Trên cơ sở các khái niệm về GDĐĐ, chúng tôi hiểu: Giáo dục đạo đức

là một quá trình giáo dục được tổ chức có mục đích, có kế hoạch, hệ thống nhằm chuyển hóa ở học sinh một cách tích cực, tự giác các chuẩn mực đạo đức thành nhận thức, tình cảm, niềm tin, thái độ, hành vi và thói quen phù hợp chuẩn mực đạo đức xã hội

1.2.2.3 Quản lí hoạt động giáo dục đạo đức

Trên cơ sở phân tích các khái niệm về quản lí giáo dục và giáo dục đạo đức theo chúng tôi: Quản lí hoạt động giáo dục đạo đức là một quá trình hoạt động tạo ra sự thống nhất các lực lượng tham gia vào hoạt động giáo dục đạo đức và hướng tới việc làm cho tất cả mọi người trong xã hội có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng, tính cấp thiết của công tác giáo dục đạo đức trong xã hội, nhằm đạt mục đích giáo dục đã đề ra

1.2.2.4 Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách Đội là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh [30]

* Mục đích của tổ chức Đội TNTP HCM

Đội TNTP Hồ Chí Minh tổ chức giáo dục thiếu niên, nhi đồng thực hiện

5 điều Bác Hồ dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoa Bác

Hồ Khẩu hiệu của Đội: “Vì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì lí tưởng của Bác Hồ

vĩ đại, Sẵn sàng!” [30]

Từ mục đích của Đội trên ta thấy:

Thứ nhất, lứa tuổi thiếu niên giáo dục các em trở thành con ngoan, trò

giỏi, cháu ngoan Bác Hồ, công dân tốt Giáo dục để hình thành những phẩm chất đầu tiên của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Mục đích đó hoàn toàn phù hợp với mục tiêu giáo dục cộng sản chủ nghĩa, phù hợp với thực tiễn của nền giáo dục nước ta, là mục tiêu giáo dục của nhà trường phổ thông và mong muốn của mỗi gia đình

Thứ hai, đối với Đội TNTP, mục đích giáo dục còn được cụ thể hơn, phù

hợp với nhiệm vụ xây dựng Đội Là tổ chức chính trị - xã hội, Đội TNTP yêu cầu mỗi đội viên phấn đấu, rèn luyện trở thành đội viên tốt, trở thành đội viên TNCS Hồ Chí Minh Đây là những nhiệm vụ quan trọng nhất của tổ chức Đội

Là trách nhiệm của Đảng giao cho Đội TNTP Hồ Chí Minh giáo dục, rèn luyện đội viên trở thành đội viên TNCS là nhiệm vụ phù hợp với vị trí, chức năng của

tổ chức Đội

Thứ ba, khẩu hiệu của Đội là thể hiện rõ nhất mục đích, mục tiêu giáo

dục Khẩu hiệu có hai vế thống nhất với nhau, vừa gắn liền nhiệm vụ cách mạng chung của đất nước, vừa gắn với lí tưởng cao đẹp của Bác Hồ vĩ đại và cũng là của dân tộc Việt Nam Khẩu hiệu vừa mang tính lí tưởng, đòi hỏi mỗi đội viên và tổ chức Đội phải luôn luôn ghi nhớ và thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi

Thứ tư, đối tượng giáo dục của Đội là tất cả thiếu niên nhi đồng Mục

đích của giáo dục Đội thống nhất với mục tiêu giáo dục của nhà trường Vì

vậy, để đạt được mục tiêu đó, tổ chức Đội phải kết hợp chặt chẽ với nhà trường trong giáo dục thiếu niên, học sinh Giáo dục trong nhà trường và trên địa bàn

dân cư, giáo dục trong giờ học và giáo dục ngoài giờ học, giáo dục của nhà trường, của Đội và giáo dục của gia đình đối với các em phải trong một thể thống nhất, hỗ trợ lẫn nhau

* Nhiệm vụ và chức năng của tổ chức Đội TNTP HCM

+) Chức năng của Đội

Đội TNTP Hồ Chí Minh có hai chức năng cơ bản là: giáo dục và tổ chức thiếu nhi Việt Nam học tập và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy [30]

- Về giáo dục: Đội là lực lượng giáo dục quan trọng của xã hội Đội cùng với nhà trường và các lực lượng xã hội, gia đình giáo dục thiếu nhi theo 5 điều Bác Hồ dạy, Đội giáo dục đội viên theo quy ước, phương pháp riêng của mình Hình thức giáo dục của Đội đa dạng, hấp dẫn, phong phú, phù hợp với lứa tuổi

và đặc điểm cá nhân đội viên Đội giáo dục đội viên trên các mặt hoạt động chính là: giáo dục chính trị - tư tưởng, đạo đức, giáo dục ý thức trách nhiệm trong học tập; giáo dục lao động, giáo dục thẩm mĩ, văn hóa nghệ thuật, giáo dục sức khỏe, vệ sinh, giáo dục tinh thần đoàn kết hữu nghị quốc tế

- Về tổ chức: Đội tập hợp, thu hút tất cả thiếu niên nhi đồng tham gia các hoạt động do mình tổ chức Đội tổ chức việc thực hiện điều lệ, nghi thức cho tất cả các đội viên, đấu tranh bảo vệ nghĩa vụ, quyền lợi của thiếu nhi, bảo vệ đội ngũ cán bộ, uy tín của tổ chức Đội Đội tổ chức cho thiếu nhi cả nước cùng tham gia với toàn xã hội đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc XHCN, đấu tranh vì hòa bình và tiến bộ xã hội

* Nhiệm vụ của tổ chức Đội TNTP HCM

Nhà trường và và Đội TNTP là hai lực lượng giáo dục chủ yếu nhằm “tạo

cơ sở ban đầu rất quan trọng cho con người Việt Nam mới, người lao động làm chủ tập thể và phát triển toàn diện, kế tục sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, hết lòng xây dựng CNXH và sẵn sàng chiến đấu bảo vệ tổ quốc XNCN” [38]

Nhiệm vụ thứ nhất của Đội có hai yêu cầu cụ thể: Đội phải tập hợp,

đoàn kết thu hút tất cả thiếu nhi tham gia các hoạt động do Đội tổ chức Như

vậy đối tượng tập hợp là tất cả nhi đồng, thiếu niên ở trong trường học và trên địa bàn dân cư để tạo điều kiện cho các em học tập, vui chơi, hoạt động xã hội

và lao động bổ ích Đội thu hút tất cả thiếu nhi không đến trường học, gia nhập

tổ chức của mình

Đội phải tạo điều kiện để phát triển mọi khả năng sáng kiến của thiếu nhi trong các hoạt động Hoạt động của Đội diễn ra ở trường học và trên địa bàn dân cư; các mặt hoạt động của Đội phải đa dạng, hấp dẫn, có như vậy mới động viên, cuốn hút thiếu nhi tham gia

Trong thời gian vừa qua, Đội TNTP Hồ Chí Minh- người đại diện của thiếu nhi Việt Nam đã không ngừng đấu tranh bảo vệ quyền lợi, nghĩa vụ của đội viên và tổ chức Đội Đội có hệ thống chặt chẽ từ địa phương (trường học, trên địa bàn dân cư) đến Trung ương (Hội đồng đội TW), Đội có điều lệ riêng, thường xuyên được sửa đổi qua các kì đại hội để ngày nay càng phù hợp với Thiếu nhi và nhiệm vụ cách mạng cụ thể Đội có cơ quan ngôn luận (Báo TNTP) có chương trình phát thanh và truyền hình riêng (Buổi phát thanh thiếu nhi, chương trình thiếu nhi, ) Bằng tổ chức, điều lệ và những phương tiện hiện có, Đội thu hút được đông đảo thiếu nhi cả nước gia nhập

tổ chức của mình Đã huy động được thiếu nhi cả nước tham gia vào tất cả hoạt động của Đội một cách có hiệu quả, góp phần đáng kể vào sự nghiệp chung của cách mạng

Hiện nay, vai trò tự quản của đội viên và tổ chức của Đội ở một số nơi chưa được phát huy Nhiều chi đội ở trường phổ thông còn là “lớp học thứ hai”, nhiều thiếu nhi bị chà đạp nhân phẩm, bị ngược đãi, ở vùng núi cao, vùng sâu và đồng bằng sông Cửu Long còn nhiều em không được đến trường học, tái mù chữ Nhiệm vụ của Đội phải sử dụng sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội để đấu tranh đòi mọi người tôn trọng điều lệ Đội, đòi thi

hành nghiêm chỉnh “Luật Bảo vệ, Chăm sóc và giáo dục trẻ em”, Công ước

liên hiệp quốc về quyền trẻ em

Nhiệm vụ thứ hai là nhiệm vụ xây dựng tổ chức Đội: Muốn xây dựng tổ

chức của mình ngày càng vững mạnh, trước hết Đội phải xây dựng từ chi đội đến liên đội thành những tập thể đoàn kết, tự quản, thực hiện nghiêm túc mọi nghị quyết của Đội, của Đoàn Phong trào xây dựng chi đội mạnh hiện nay chính là nhằm xây dựng Đội ngày càng vững mạnh Đội cần phải thường xuyên chăm lo bồi dưỡng, lựa chọn từ trong hàng ngũ của mình những đội viên tốt trở thành chỉ huy đội các cấp có phẩm chất tốt, có đủ năng lực chỉ huy Mặt khác, đối với toàn thể đội viên, nhất là đội viên lớn, cần phải bồi dưỡng thường xuyên để Đội TNTP Hồ Chí Minh có được hậu bị vững mạnh Đối với nhi đồng, Đội là người

dìu dắt, giáo dục để tự mình tạo ra được lực lượng kế cận đáng tin cậy

Nhiệm vụ thứ ba là không ngừng củng cố và mở rộng đoàn kết hữu nghị quốc tế: Để làm tốt nhiệm vụ này, Đội cần làm cho cá đội viên có hiểu biết

nhất định về thiếu nhi quốc tế, về tổ chức hoạt động của thiếu nhi các nước Đoàn kết với thiếu nhi quốc tế đấu tranh đòi quyền lợi trẻ em, chống chiến tranh, đòi hòa bình, đòi thủ tiêu vũ khí hạt nhân, bảo vệ môi trường đang là hoạt động sôi nổi của thiếu nhi Việt Nam Giao lưu học tập, ca múa, TDTT, tìm hiểu

về đất nước, con người của các nước là nhu cầu, đòi hỏi của thiếu nhi, nhất là trong điều kiện công nghệ thông tin ngày càng phát triển Vì vậy cần phải mở rộng tình đoàn kết hữu nghị quốc tế coi đó là hoạt động thường xuyên của Đội TNTP Hồ Chí Minh Mặt khác, không khí hội nhập, đối thoại là chính sách mang tính toàn cầu, thiếu nhi Việt Nam hiểu biết về phong trào thiếu nhi quốc tế còn ít, đóng góp sức mạnh vào phong trào thiếu nhi quốc tế còn hạn chế thì

hoạt động hữu nghị quốc tế của Đội càng trở thành nhiệm vụ quan trọng

1.3 Nội dung giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM trong nhà trường tiểu học

1.3.1 Nội dung các hoạt động giáo dục của Đội TNTP HCM trong trường tiểu học

Nội dung hoạt động Đội là tổng hợp tất cả những mặt, những yếu tố, những quá trình tạo nên hoạt động Đội Nó là mặt bên của hoạt động Đội nhằm

thực hiện mục đích của Đội và mục tiêu của nhà trường phổ thông Nội dung hoạt động Đội được thể hiện thông qua các nội dung cụ thể như sau:

- Giáo dục chính trị, tư tưởng;

- Giáo dục đạo đức;

- Giáo dục ý thức trách nhiệm, thái độ trong học tập văn hóa, khoa học

và công nghệ;

- Giáo dục lao động, kĩ thuật tổng hợp và hướng nghiệp;

- Giáo dục thể chất, vệ sinh và bảo vệ môi trường;

- Giáo dục thẩm mĩ, văn hóa nghệ thuật;

- Giáo dục tinh thần đoàn kết, tình hữu nghị giữa các dân tộc

Nội dung hoạt động Đội mang tính toàn diện, đa dạng và phong phú Giữa các nội dung cụ thể của hoạt động Đội có mối quan hệ biện chứng với nhau, đan xen nhau, bổ trợ cho nhau, cùng tác động đến người đội viên, tập thể đội viên trong quá trình hoạt động Đội Song mỗi nội dung cụ thể thường là hạt nhân chủ đạo của một mặt hoạt động Đội nào đó Đây là điểm rất đáng chú ý trong quá trình xây dựng chương trình hoạt động Đội cho các em thiếu nhi

1.3.2 Nội dung hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM

* Giáo dục lòng yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính

Giáo dục lòng yêu nước cho học sinh trước hết giáo dục lòng yêu quê hương - nơi mỗi người sinh ra và lớn lên, “Nơi chôn rau, cắt rốn của mình”; tình cảm gắn bó với người thân và mọi người xung quanh; gắn liền tình yêu quê hương, đất nước và tinh thần hợp tác quốc tế

Giáo dục lòng yêu nước ngày nay gắn liền với định hướng phát triển XHCN Hình thành cảm xúc tích cực với truyền thống và bản sắc văn hóa của dân tộc

Cần phải giáo dục cho học sinh tình hữu nghị giữa các dân tộc, tình đoàn kết anh em với các nước trong khu vực và trên thế giới Hình thành cho HS thái

độ không đồng tình với sự thù hằn dân tộc, chủ nghĩa khủng bố và phân biệt chủng tộc

* Giáo dục thái độ đối với lao động

Giáo dục thái độ đối với lao động là hình thành cho HS quan niệm đúng

về lao động, hiểu rõ vị trí, vai trò của lao động và người lao động, tin vào sức sáng tạo vĩ đại của nhân dân lao động và tin vào khả năng học tập, lao động của bản thân, có thái độ kính trọng người lao động, yêu quý sản phẩm lao động, có

ý thức tiết kiệm và bảo vệ của công, xây dựng các phẩm chất của người lao động mới như: tính tự giác, cần cù, sáng tạo, trung thực, vì hạnh phúc của mọi người, lao động có tính tổ chức, kỉ luật, có kĩ thuật và đạt năng suất cao

Hình thành ở học sinh thái độ khinh ghét, dũng cảm đấu tranh chống những kẻ lười biếng lao động, gian dối, bóc lột, ăn cắp của công

* Giáo dục thái độ tích cực với cộng đồng

Giáo dục thái độ đối với cộng đồng cho học sinh là hình thành ở họ cách sống “mình vì mọi người, mọi người vì mình”, giáo dục ý thức và thói quen luôn đặt lợi ích cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân, nêu cao tinh thần trách nhiệm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với tập thể và vì lợi ích cá nhân, nêu cao tinh thần trách nhiệm tập thể, có tinh thần hợp tác giúp đỡ nhau trong cuộc sống cộng đồng và hình thành tính tích cực hoạt động xã hội cho học sinh

* Giáo dục thái độ đúng đắn đối với mọi người và bản thân

Thái độ đúng đắn với mọi người và bản thân là một nội dung quan trọng của đạo đức Đó là tình thương tích cực đối với mọi người, xem hạnh phúc của người khác như hạnh phúc của bản thân; quan tâm, thông cảm với mọi người xung quanh, tôn trọng phẩm giá của con người và tỏ thái độ tích cực chống áp bức bóc lột để giải phóng người lao động

Giáo dục thái độ đúng đắn với mọi người là hình thành cho học sinh quan niệm đúng về tình bạn, tình yêu, tình cảm gia đình, tình cảm đối với người thân và những người xung quanh Biết tôn trọng, bao dung, chăm sóc và giúp đỡ các em nhỏ, người già, người tàn tật, những người có hoàn cảnh khó khăn, Thái độ phê phán, không đồng tình với những tư tưởng, hành vi lạc hậu, lỗi thời còn rơi rớt lại làm hạ thấp giá trị con người

Cùng với việc giáo dục thái độ đúng đắn với mọi người là giáo dục thái

độ đúng đắn với bản thân Cần phải giáo dục cho học sinh ý thức hiểu rõ về mình, biết đánh giá đúng bản thân, có thái độ đúng đắn với những tư tưởng, danh dự, tình cảm, động cơ, hành động của mình Từ đó, luôn nghiêm túc xem xét bản thân, đánh giá đúng bản thân và tích cực phát huy những mặt tích cực,

cố gắng khắc phục những hạn chế, khuyết điểm của bản thân Hình thành đức tính tự trọng, trung thực, khẳng định bản thân và dũng cảm đấu tranh chống các biểu hiện sai lầm của bản thân và của bạn, của mọi người xung quanh, có khát vọng vươn tới những tình cảm tích cực đối với cái thiện, cái tốt đẹp, tiến bộ

* Giáo dục thái độ đúng đắn đối với môi trường xung quanh

Giáo dục thái độ đúng đắn với môi trường xung quanh là hình thành cho

HS giữ gìn vệ sinh chung, có thái độ đúng đắn với tự nhiên Điều đó thể hiện tình người của con người và góp phần cải tạo cuộc sống của con người

Năm nội dung giáo dục đạo đức cách mạng trên đây thông nhất và gắn

bó chặt chẽ với nhau Cần phải tiến hành giáo dục đầy đủ cho học sinh tiểu học

cả năm nội dung này

1.4 Nội dung quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM

1.4.1 Lập kế hoạch giáo dục đạo đức

Có ba nội dung chủ yếu của việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức là:

* Xác định hình thành mục tiêu, phương hướng đối với Đội TNTP Hồ Chí Minh về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh

* Xác định và đảm bảo (tính chắc chắn, tính cam kết) về các nguồn lực của nhà trường để đạt được những mục tiêu đề ra về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh

* Quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để đạt được mục tiêu

đã đề ra

Để lập kế hoạch phải trả lời 9 câu hỏi sau đây, mỗi câu hỏi tương ứng với một bước kế hoạch [36]

Bước 1 Chúng ta muốn gì hay mục tiêu của chúng ta là gì?

Bước 2 Chúng ta đang làm gì để đạt được mục tiêu ta muốn?

Bước 3 Những yếu tố tác động nào ở bên ngoài chúng ta?

Bước 4 Chúng ta có thể làm được những gì với nguồn lực đó?

Bước 5 Chúng ta có thể làm được những gì và cần phải làm như thế nào? Bước 6 Nếu chúng ta tiếp tục công việc đang làm liệu có đạt được điều mong muốn hay không?

Bước 7 Đây có phải là cái chúng ta sẽ làm để đạt được mục đích hay không? Bước 8 Làm như thế nào?

Bước 9 Kiểm tra lại xem chúng ta có làm đúng hay không?

Như vậy để xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh chúng ta cần phải xác định mục đích, các biện pháp để xác định mục đích, xác định các yếu tố ảnh hưởng từ bên trong, bên ngoài, dự báo những biến đổi, vận hội, nguy cơ và xác định những khó khăn, thuận lợi để xây dựng kế hoạch hoạt động GDĐĐ của Đội TNTP Hồ Chí Minh cho phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương để kế hoạch có thể thực hiện thành công và đạt được mục đích đề ra

1.4.2 Tổ chức chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức

Sau khi đã lập xong kế hoạch, đó là lúc cần phải chuyển hóa những ý tưởng thành hiện thực

Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục học sinh là quá trình hình thành nên cấu trúc quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong nhà trường để giúp họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của Đội về giáo dục đạo đức học sinh Vì vậy các thành viên trong tổ chức Đội và nhà trường cần được giải thích mục tiêu, yêu cầu của giáo dục đạo đức học sinh, thảo luận biện pháp thực hiện kế hoạch, sắp xếp bố trí nhân sự, phân công trách nhiệm quản lí, huy động các nguồn lực kinh tế, định rõ tiến trình, tiến độ thực hiện, thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc

Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức học sinh cần được tiến hành theo 5 bước sau:

1 Lập danh sách những công việc cần phải hoàn thành để đạt được mục tiêu về giáo dục đạo đức của Đội TNTP Hồ Chí Minh

2 Phân chia toàn bộ những công việc thành những nhiệm vụ cụ thể để các thành viên hay các bộ phận trong trường thực hiện một cách thuận lợi và logic, có thể gọi đây là bước phân công lao động

3 Kết hợp các nhiệm vụ một cách logic và hiệu quả, nhóm gộp nhiệm vụ cũng như các thành viên như vậy gọi đây là bước phân chia bộ phận

4 Thiết lập một cơ chế điều phối Sự liên kết hoạt động của các cá nhân, các nhóm, các bộ phận một cách hợp lí sẽ tạo điều kiện để đạt được mục tiêu một cách dễ dàng và hiệu quả

5 Theo dõi, đánh giá và có những điều chỉnh cần thiết

Chỉ đạo là chỉ huy, ra lệnh cho các bộ phận trong tổ chức Đội của nhà trường thực hiện những nhiệm vụ để đảm bảo việc giáo dục đạo đức diễn ra đúng hướng, đúng kế hoạch, tập hợp và phối hợp với các lực lượng sao cho hiệu quả

Sau khi kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh đã được thành lập, cơ cấu

bộ máy đã được hình thành, nhân sự đã được tuyển chọn thì phải có sự lãnh đạo, dẫn dắt Lãnh đạo bao hàm việc liên hệ với các thành viên để họ hoàn thành nhiệm vụ Việc lãnh đạo không phải chỉ sau có khi đã lập kế hoạch và tổ chức thực hiện mà nó đã thấm vào ảnh hưởng quyết định tới hai nội dung trước

1.4.3 Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức

Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch GDĐĐ cần được tiến hành thường xuyên, liên tục, đúng nguyên tắc, đồng thời đối chiếu kết quả đạt được với mục tiêu nhằm rút kinh nghiệm, điều chỉnh kịp thời, thúc đẩy quá trình GDĐĐ đạt hiệu quả

Mục đích của kiểm tra là tìm hiểu việc thực hiện kế hoạch và các quyết định quản lí nhằm phát hiện các sai lệch, tìm ra nguyên nhân của nó Từ đó, kịp

thời điều chỉnh các sai lệch làm cho bộ máy vận hành có hiệu quả nhằm đạt được mục tiêu đề ra Kiểm tra và đánh giá luôn gắn bó hữu cơ với nhau Qua kiểm tra, đánh giá mức độ công việc thực hiện so với tiêu chuẩn, nội quy, quy chế và các chỉ tiêu kế hoạch như thế nào, đến đâu từ đó có biện pháp điều chỉnh, uốn nắn kịp thời

Kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức cho học sinh của Đội TNTP Hồ Chí Minh đề cập đến phương pháp và cơ chế được sử dụng để đảm bảo rằng các hoạt động phải được tuân thủ, phù hợp, nhất quán với những kế hoạch, mục tiêu giáo dục đạo đức đã xây dựng Kiểm tra, giúp chúng ta thông tin phản hồi, xác định được những lệch lạc nếu có để tiến hành những hành động điều chỉnh cần thiết trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức

Kiểm tra định kì, thường xuyên, đột xuất, trực tiếp hoặc gián tiếp để giúp các cá nhân, bộ phận rõ hơn về những hoạt động của mình, khẳng định được mình Từ đó hoạt động tích cực hơn, tự giác hơn, biết tự điều chỉnh hoạt động của mình cho phù hợp với yêu chung của công tác giáo dục đạo đức toàn trường

Kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức học sinh cần tiến hành theo 4 bước:

1 Xác định tiêu chuẩn (chuẩn mực) và phương pháp đo lường thành tựu

để đảm bảo so sánh chính xác và công bằng giữa thành tựu đạt được với chuẩn mực đặt ra

2 Đo lường thành tựu: Được tiến hành lặp đi, lặp lại với tần xuất nhất định tùy theo từng hoạt động và cấp độ quản lí đạo đức của Đội TNTP Hồ Chí Minh trong nhà trường tiểu học

3 Xác định mức độ đáp ứng của thành tựu so với tiêu chuẩn

4 Tiến hành những hoạt động uốn nắn, sửa chữa: Nếu phát hiện thấy những sai lệch của thành tựu so với chuẩn hoặc thay đổi các tiêu chuẩn nếu chúng ta không thể thực hiện

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động giáo dục đạo đức của Đội TNTP HCM trong nhà trường tiểu học

* Nhận thức của Chi bộ, BGH, các lực lượng giáo dục trong và ngoài Nhà trường về vai trò của tổ chức Đội và hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

Để quản lí tốt hoạt động GDĐĐ cho HS thì trước hết Hiệu trưởng cùng chi bộ, BGH phải có nhận thức được đầy đủ, đúng đắn và sâu sắc về vị trí, vai trò, tác dụng của hoạt động Đội trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, trong việc hình thành và phát triển nhân cách, trên cơ sở đó Hiệu trưởng mới tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, GV, HS và các lực lượng giáo dục

xã hội khác Đồng thời Hiệu trưởng cũng là người tập hợp, thuyết phục mọi lực lượng giáo dục trong trường và ngoài nhà trường tích cực triển khai thực hiện nội dung chương trình giáo dục đạo đức Có nhận thức đúng thì cán bộ GV trong nhà trường mới xác định rõ chức trách, nhiệm vụ của mình trong việc thực hiện chương trình giáo dục đạo đức khi được giao nhiệm vụ

* Năng lực quản lí, tổ chức, lãnh đạo của Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh

Trong tổ chức Đội TNTPHCM nhà trường, Tổng phụ trách là người chịu trách nhiệm trước chi bộ, BGH về trọng trách quản lí mọi mặt hoạt động của Đội TNTP ở nhà trường trong đó có hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

Do đó Tổng phụ trách Đội phải là người nắm chắc nguyên tắc quản lí, chức năng quản lí và phương pháp quản lí giáo dục nói chung, quản lí hoạt động GDĐĐ nói riêng Vì vậy, năng lực của Tổng phụ trách có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả quản lí và sự phát triển của Đội Đội TNTPHCM nhà trường

có thực hiện được mục tiêu, nhiệm vụ của mình hay không một phần quyết định quan trọng là tuỳ thuộc vào những phẩm chất và năng lực của người Tổng phụ trách Đội Trong những hoàn cảnh thực tiễn gần như nhau, có trường với Tổng phụ trách giỏi đã đưa tổ chức Đội trường trở thành tổ chức Đội tiên tiến, đạt nhiều thành tích cao về các phong trào hoạt động, về hiệu quả giáo dục đội

viên, nhưng với Tổng phụ trách trường năng lực quản lí, tổ chức yếu thì Đội nhà trường không phát triển được, hiệu quả giáo dục đội viên thấp

* Năng lực của đội ngũ cán bộ Đội

Con người là yếu tố quan trọng nhất cho thành công của mọi công việc

Để quản lí, tổ chức tốt hoạt động GDĐĐ cho HS thì năng lực của đội ngũ cán

bộ Đội trực tiếp phụ trách đội viên ở các Liên đội, chi đội sẽ là yếu tố quyết định

HĐ giáo dục của Đội đa dạng, phong phú với nhiều chủ đề khác nhau và luôn ở trạng thái động từ kiến thức đến hình thức do đó đòi hỏi người tổ chức phải có những năng lực đặc trưng như: kĩ năng tổ chức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động, năng lực thu thập, tổng hợp thông tin, khả năng diễn đạt tốt, năng động, sáng tạo và luôn có ý thức tìm tòi cái mới, biết huy động, tập hợp HS tham gia hoạt động Nếu năng lực của cán bộ Đội ở các Liên chi đội, chi đoàn hạn chế thì sẽ khó có thể thu hút đội viên sinh hứng thú tham gia hoạt động được và kết hoạt động sẽ không cao

* Nội dung chương trình và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục

Hoạt động Đội là hoạt động mang tính tập thể, đòi hỏi tính tự giác, tự nguyện của học sinh Chính vì vậy, nếu nội dung hoạt động phù hợp với học sinh, đồng thời khơi dậy nhu cầu ham học hỏi, tự tìm tòi kiến thức, khám phá cái mới, trang bị cho các em vốn kinh nghiệm sống, những kĩ năng sống Nếu nội dung nghèo nàn, hình thức đơn điệu không phù hợp với lứa tuổi thì sẽ khó thu hút được các em tham gia một cách tự giác, tích cực, kết quả hoạt động sẽ hạn chế

* Nhận thức của học sinh đối với vai trò của tổ chức Đội và hoạt động giáo dục của tổ chức Đội

Nhận thức của mỗi cá nhân có vai trò quan trọng trong việc thực hiện hành vi cá nhân Trong hoạt động Đội, đòi hỏi HS phải có tinh thần tự giác, tự nguyện tham gia Chính vì vậy nếu sinh nào nhận thức đúng, đầy đủ về vai trò của tổ chức Đội, hoạt động giáo dục của Đội thì HS đó thường rất tích cực

tham gia vào các hoạt động của Đội Trên thực tế hiện nay có rất nhiều em chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của tổ chức Đội và những lợi ích khi tham gia vào các hoạt động Đội nên không hào hứng khi tham gia vào các hoạt động đội Chính những điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của hoạt động Đội

* Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài chính phục vụ hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh có thể diễn ra ở trong Nhà trường và ngoài xã hội bao gồm nhiều hình thức đa dạng, phong phú: thông qua hoạt động dạy học, thông qua các hoạt động sinh hoạt chính trị, hoạt động vui chơi giải trí, văn nghệ, thể thao, tham quan dã ngoại, các cuộc thi trí tuệ Để

tổ chức tốt các hoạt động trên thì ngoài nhân tố con người ra thì có một yếu tố khác cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng đó là yếu tố cơ sở vật chất, tài chính phục vụ cho hoạt động Đội Nếu buổi biểu diễn văn nghệ lại thiếu tăng âm loa đài, nhạc cụ thì chắc chắn không thể hấp dẫn, và cũng không thể thu hút được đông đảo HS tham gia; Ngoài ra nếu không huy động được kinh phí hoặc kinh phí hạn chế thì hoạt động không thể đạt được kết quả như mong muốn Thực tế nguồn kinh phí chi cho các hoạt động Đội là rất hạn chế, việc huy động nguồn lực tài chính từ các tổ chức kinh tế, xã hội, các nhà hảo tâm sẽ góp phần đem lại kết quả cho hoạt động giáo dục của Đội ở Trường

* Sự phối kết hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài Nhà trường trong việc tham gia tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

Để giáo dục đạo đức đạt hiệu quả cao thì cần phải có sự thống nhất, gắn kết, đồng bộ giữa các lực lượng với nhau

Vì vậy việc giáo dục đạo đức học sinh của Đội TNTP Hồ Chí Minh rất cần sự thống nhất trong nhận thức của các lực lượng trong và ngoài nhà trường

về tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho học sinh có ý nghĩa hết sức quan trọng, là điều kiện cần thiết ban đầu trong việc tổ chức hành động giáo dục đạo đức học sinh

Đội là một tổ chức chính trị trong Nhà trường Hoạt động của tổ chức đội

có vai trò quan trọng trong việc giáo dục HS, có thể coi Đội TN là bộ phận của quá trình giáo dục trong Nhà trường nói chung và trong quá trình giáo dục đạo đức cho HS nói riêng Những hoạt động giáo dục của Đội có thể tổ chức trong Nhà trường, ngoài xã hội Vì vậy Đội TN cần phối hợp với các lực lượng giáo dục bên trong Nhà trường như BGH, các tổ chuyên môn, Công đoàn và các tổ chức khác ngoài Nhà trường như: Hội phụ huynh HS; Các đoàn thể chính trị -

xã hội ở địa phương (như: Đảng Cộng Sản Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Mặt trận tổ quốc Việt nam, Đoàn TN Cộng Sản Hồ Chí Minh ); Các đơn

vị KTXH; Tổ chức chính quyền địa phương

Nếu Đội biết cách phối hợp với các lực lượng giáo dục bên trong và bên ngoài Nhà trường và phát huy sức mạnh của những lực lượng này, không những đảm bảo được sự phối hợp thống nhất giữa Nhà trường, gia đình, xã hội trong quá trình giáo dục đạo đức cho HS mà còn nâng cao hơn nữa trách nhiệm của gia đình, các lực lượng xã hội trong việc phối hợp, giúp đỡ Nhà trường quản lí, giáo dục con em mình, đồng thời tạo những thuận lợi cho Đội trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức cho HS Bởi vì, giáo dục nhân cách cho HS là một quá trình khó khăn, phức tạp lâu dài và liên tục, nó bao gồm các ảnh hưởng khác nhau của nhà trường, gia đình và xã hội Vì vậy thực hiện có hiệu quả, sẽ tạo được sức mạnh tổng hợp, tạo điều kiện để các em được giáo dục ở mọi nơi, mọi lúc Ngoài ra, việc phối hợp giữa gia đình, Nhà trường,

xã hội làm cho quá trình giáo dục HS ở Nhà trường trở nên thống nhất hài hoà

và đạt hiệu quả, đồng thời làm cho giáo dục Nhà trường, giáo dục gia đình và

xã hội được cộng hưởng, tạo điều kiện khép kín quá trình giáo dục, tác động đồng bộ nên nhân cách HS