Tính tích cực học tập học phần “những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa máclênin” của sinh viên trường đại học sư phạm kỹ thuật thành phố hồ chí minh

Gi ả thuyết nghiên cứu - Sinh viên trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật hiện nay đã thể hiện được tính tích cực học tập đối với học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –Lênin” nhưn

Nguyễn Thanh Thủy

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2012

Nguyễn Thanh Thủy

Chuyên ngành : Tâm lý học

Mã số : 60 31 80

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS TRẦN THỊ THU MAI

Thành phố Hồ Chí Minh – 2012

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các

dữ liệu và kết quả được trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác

Tác gi ả luận văn

Nguy ễn Thanh Thủy

Trong quá trình th ực hiện và hoàn tất luận văn tôi nhận được sự giúp đỡ và động viên khích lệ của bạn bè, đồng nghiệp và điều này thực

s ự có ý nghĩa quan trọng đối với tôi Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tập thể lớp Tâm lý học K21 đã luôn sát cánh bên tôi trong quá trình thực hiện luận văn và luôn nhiệt tình chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm cùng tôi

Tôi đặc biệt chân thành cảm ơn Tiến Sỹ Trần Thị Thu Mai,

người hướng dẫn nhiệt tình và đầy trách nhiệm Tôi biết ơn sâu sắc

nh ững chỉ dẫn quan trọng về kiến thức chuyên môn cũng như về cách thực hiện mà cô đã truyền đạt cho tôi

Tp, H ồ Chí Minh, tháng 9 năm 2012

Tác gi ả

Nguy ễn Thanh Thủy

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các bảng

Danh mục các biểu đồ

M Ở ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP H ỌC PHẦN “NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CH Ủ NGHĨA MÁC – LÊNIN” 7

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài 7

1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước 13

1.2 Một số vấn đề lý luận cơ bản về tính tích cực học tập 16

1.2.1 Tính tích cực 16

1.2.2 Tính tích cực học tập 22

1.2.3 Tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” 28

1.2.4 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi sinh viên 36

Chương 2: THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP HỌC PHẦN “NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN” C ỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 40

2.1 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 40

2.1.1 Bước khảo sát thăm dò 40

2.1.2 Bước khảo sát thực trạng 41

2.3 Đặc điểm đặc thù của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật

thành phố Hồ Chí Minh 43

2.4 Việc giảng dạy học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” ở trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh 44

2.5 Kết quả khảo sát thực trạng tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh 44

2.5.1 Kết quả đánh giá về tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh 44

2.5.2 Những yếu tố tác động đến tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh 61

2.5.3 Kết quả học tập học phần của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh 76

2.6 Đề xuất biện pháp phát huy tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh 78

2.6.1 Cơ sở đề xuất biện pháp 78

2.6.2 Đề xuất một số biện pháp cụ thể 78

K ẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 88

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

PHỤ LỤC 1

Bảng 2.1: Yếu tố ảnh hưởng đến tính tích cực học tập của sinh viên 49

Bảng 2.2: Hoạt động của sinh viên đối với học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” 52

Bảng 2.3 : Xếp hạng các yếu tố theo tầm quan trọng 61

Bảng 2.4: Ảnh hưởng của các yếu tố đến tính tích cực học tập của sinh viên 63

Bảng 2.5: Đánh giá của sinh viên về các yếu tố 65

Bảng 2.6: Tầm ảnh hưởng của các yếu tố đến tính tích cực học tập học phần của sinh viên 66

Bảng 2.7: Các yếu tố hội tụ nên một giờ giảng tích cực hóa người học 68

Bảng 2.8: Tầm ảnh hưởng của các yếu tố đến tính tích cực học tập học phần của sinh viên 68

Bảng 2.9: Mức độ thực hiện hoạt động dạy của giảng viên 69

Bảng 2.10: Mức độ thực hiện hoạt động dạy của giảng viên 73

Bảng 2.11: Mức độ thực hiện hoạt động dạy của giảng viên 74

Bảng 2.12: Kết quả học tập của sinh viên 77

Bảng 2.13: Học lực của sinh viên 77

Bảng 2.14: Các biện pháp phát huy tính tích cực của sinh viên 80

Bảng 2.15: Mức độ cần thiết của việc áp dụng các yếu tố 81

Bảng 2.16 : Biện pháp phát huy tính tích cực học tập của sinh viên 84

Biểu đồ 2.1 : Tầm quan trọng của học phần 45

Biều đồ 2.2 : Học phần là nền tảng cho môn học sau 46

Biểu đồ 2.3 : Học phần đem đến hiểu biết lịch sử, chính trị, xã hội 47

Biểu đồ 2.4 : Học phần giúp hình thành thế giới quan cho sinh viên 47

Biểu đồ 2.5 : Việc đến lớp của sinh viên 50

Biểu đồ 2.6 : Mức độ thực hiện việc phát biểu xây dựng bài của sinh viên 51 Biểu đồ 2.7 : Mức độ tập trung trong giờ học của sinh viên 55

MỞ ĐẦU

1 Lý do ch ọn đề tài

Đất nước ta đang trên đà đi lên hội nhập với nền kinh tế thế giới, nội

lực mạnh mẽ phải kể đến là nhờ có đội ngũ trẻ đang được sử dụng ngày một

hiệu quả Những sản phẩm của giáo dục chính là nguồn nhân lực dồi dào cho đất nước, như lời của chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy rằng: “Một năm bắt đầu

bằng mùa xuân, đời người bắt đầu bằng tuổi trẻ, tuổi trẻ là mùa xuân của xã

của đất nước tương lai Với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,

từng bước hướng tới xây dựng nền kinh tế tri thức, trong những năm gần đây chính phủ đã không ngừng gia tăng các nguồn lực đầu tư cho giáo dục và cải cách giáo dục, tạo môi trường thuận lợi để sinh viên tham gia học tập

Tuổi trẻ là nền tảng cho một đời người Với những sinh viên, những người đang ngồi trên ghế giảng đường Đại học, đây là khoảng thời gian vô cùng quan trọng để tích lũy lâu dài kiến thức, kinh nghiệm, phương pháp tư duy và bản lĩnh chính trị Từ điểm xuất phát này, con người trưởng thành và bước vào đời Nếu điểm xuất phát tốt họ sẽ đạt được những bước đi dài ổn định và vững chắc trong tương lai, ngược lại con đường đi sẽ gặp khó khăn

trở ngại Do đó, vấn đề học tập của người sinh viên mà đặc biệt là sự thích thú, tích cực và sáng tạo trong học tập sẽ là yếu tố quyết định đến sự thành đạt trong tương lai

Trước những khó khăn, thử thách mà cuộc sống mới đặt ra, người sinh viên càng phải thể hiện tính chủ động tích cực của mình không chỉ trong hoạt động học tập ở nhà trường mà trong hoạt động sống nói chung Tính tích cực

học tập là chủ đề được nhiều trường Đại học hiện nay quan tâm vì nó như một minh chứng phản ánh tình hình học tập của sinh viên và trên cơ sở đó có thể

dự đoán được kết quả học tập của sinh viên Từ đó có thể hình dung ra chất lượng đầu ra của nhà trường

Thực tế cho thấy nhiều nhà tuyển dụng cho rằng sinh viên sau khi tốt nghiệp còn thiếu nhiều tri thức và kỹ năng cần thiết cho công việc một phần là

do sinh viên thiếu tích cực trong học tập và hoạt động sống nói chung ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường Vì thế việc tìm hiểu tính tích cực trong

học tập của sinh viên là điều rất cần thiết

Trong quá trình học tập tại Đại học hầu hết sinh viên các trường đều

phải học tập các môn thuộc chương trình đại cương, và một trong những môn

học đại cương mà các em sinh viên chưa tìm được sự hấp dẫn thực sự đó là

học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” Đây không

chỉ là học phần bắt buộc về mặt đào tạo chính quy mà nó còn có ý nghĩa trang

bị cho người học những kiến thức nền tảng cho việc nhận thức ở mức độ cao hơn về các môn học nói riêng và về tự nhiên và xã hội nói chung Do đó việc

học tập môn học này một cách tích cực sẽ đem lại hiệu quả cho người học trong việc đánh giá, nhìn nhận, tư duy logic và là tiền đề thuận lợi cho một kỹ

sư hay một giáo viên kỹ thuật trong tương lai

Thực tế cho thấy, sinh viên kỹ thuật hiện nay chưa thực sự yêu thích các môn học xã hội nói chung và học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ

nghĩa Mác- Lênin” nói riêng mặc dù các em đã ý thức được phần nào tầm quan trọng của nó Vì thế việc tìm hiểu về tính tích cực học tập học phần này

là việc làm cần thiết không chỉ đối với việc phát triển nhận thức cho người

học mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược phát triển toàn diện người học của trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh

Tính tích cực học tập của sinh viên đã có nhiều tác giả nghiên cứu nhưng nghiên cứu về tính tích cực học tập đối với học phần “Những nguyên

lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm

Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh thì chưa có ai nghiên cứu

Từ những lý do nêu trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin” của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh”

2 M ục đích nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý

cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh hiện nay Trên cơ sở đó đề tài đề xuất một số

biện pháp nhằm phát huy tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ

bản của chủ nghĩa Mac – Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu:

Tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh

• Khách thể nghiên cứu:

- 330 sinh viên thuộc các Khoa: Điện – Điện Tử, Cơ Khí Động Lực, Cơ Khí

Chế Tạo Máy, Công Nghệ Thông Tin, Hóa Thực Phẩm, Công Nghệ May

& Thiết Kế Thời Trang

- Giảng viên khoa Lý luận chính trị

4 Gi ả thuyết nghiên cứu

- Sinh viên trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật hiện nay đã thể hiện được tính tích cực học tập đối với học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –Lênin” nhưng chưa cao

- Có nhiều yếu tố khách quan có tác động đến tính tích cực học tập học phần

“Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –Lênin” nhưng yếu tố về nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy của giáo viên có tác động

trực tiếp và mạnh mẽ nhất

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận về tính tích cực học tập học phần “Những

nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin”

- Khảo sát thực trạng tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ

bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh và xác định các yếu tố chủ quan và khách

quan tác động đến tính tích cực học tập học phần Từ đó đề xuất một số

giải pháp nhằm phát huy tính tích cực học tập học phần cho sinh viên

trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM

6 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: đề tài chỉ đề cập đến các chỉ báo thuộc về mặt nhận thức, thái

độ và biểu hiện hành vi của sinh viên trong tính tích cực học tập học phần

“Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin”

- Khách thể khảo sát: sinh viên thuộc các Khoa: Điện- Điện Tử, Cơ Khí Chế

Tạo Máy, Công Nghệ Thông Tin và Công Nghệ May - Thiết Kế Thời Trang và giảng viên khoa Lý luận chính trị

- Thời gian nghiên cứu: đề tài được thực hiện từ tháng 1/2012 đến tháng 8/2012

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

 Phương pháp thu thập tài liệu:

Nghiên cứu các vấn đề có liên quan và xác định được khái niệm công cụ

của đề tài để từ đó xác định phương pháp nghiên cứu và công cụ nghiên cứu

Cụ thể nghiên cứu các công trình nghiên cứu khoa học, các tài liệu có liên quan đến tính tích cực học tập và tính tích cực học tập của sinh viên từ nhiều nguồn đáng tin cậy Nhằm xây dựng đề cương nghiên cứu và làm những vấn

đề lý luận làm cơ sở công cụ cho các giai đoạn nghiên cứu sau

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Sử dụng các bảng hỏi dành cho sinh viên và bảng hỏi dành cho giảng viên nhằm tìm hiểu những biểu hiện của tính tích cực học tập của sinh viên và

những nguyên nhân chủ quan và khách quan tác động đến tính tích cực học

tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên

7.3 Phương pháp thống kê: sử dụng phần mềm thống kê SPSS để xử lý

số liệu đã thu thập từ các phương pháp trên

8 Đóng góp mới của đề tài

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần:

8.1 Làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về tính tích cực học tập học phần

“Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin”

8.2 Đưa ra những minh chứng cho việc nhìn nhận và đánh giá về thực

trạng tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của

chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật hiện nay

8.3 Là căn cứ để đưa ra những giải pháp phù hợp cho việc phát huy tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” của sinh viên trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật hiện nay

9 Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm 2 phần chính:

Phần 1: Mở đầu

Phần 2: Nội dung nghiên cứu

Chương 1: Lý luận về tính tích cực học tập học phần “Những nguyên

lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin”

Chương 2: Thực trạng và một số giải pháp nhằm phát huy tính tích

c ực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” c ủa sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố

Hồ Chí Minh

Phần 3: Kết luận và kiến nghị

Danh mục tài liệu tham khảo

Phụ lục

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP HỌC PHẦN “NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA

MÁC – LÊNIN”

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài

Những nghiên cứu về tính tích cực học tập của các tác giả trên thế giới

chủ yếu xuất hiện trong các tác phẩm nghiên cứu về Tâm lý học hoạt động và nhân cách…Có thể thấy trong các trường phái Tâm lý học, các tác giả đã nghiên cứu về tính tích cực ở mặt nguồn gốc, nội dung và biểu hiện Theo trường phái Tâm lý học Hoạt động, Tác giả A.N.Lêônchiep cho rằng: nếu không có hoạt động thì cá nhân không thể tồn tại trong môi trường tự nhiên và

xã hội Tính tích cực của cá nhân được bộc lộ, nảy sinh và hình thành trong

hoạt động [23]

Thuyết Hành vi mới của Tolman cho rằng tính tích cực chỉ là tính kiên

trì đạt tới mục đích và tính tích cực này được xem xét trong mối liên hệ nhân

quả của khách thể và mục đích Còn Skinner lại cho rằng tính tích cực của

chủ thể được tạo ra trong hệ thống hành vi, một chuỗi phản ứng tạo tác nhắm

tới các củng cố đối với một nhu cầu nào đó của cơ thể.[13]

Theo X.L.Rubinxtein thì bất kỳ hoạt động nào của con người cũng xuất phát từ chỗ nó như là một cá nhân, một chủ thể của hoạt động đó Học tập là

một hoạt động mang tính tích cực Nó có nguồn gốc là động cơ cá nhân Nó là quá trình thích nghi của cơ thể với môi trường Nó chính là sự chuyển hóa các kích thích của môi trường thành tính cách của cá nhân Nó là quá trình tái tạo

những năng lực và chức năng người ở thế hệ trước, ở nhân loại thành cái riêng của học sinh [dẫn theo 16]

A.N.Lêônchiep cho rằng hoạt động có đối tượng thực hiện mối liên hệ

giữa chủ thể và thế giới xung quanh bao giờ cũng là hoạt động có chủ thể

Tính chất có chủ thể của tồn tại sống trước hết biểu hiện trong tính tích cực

của chủ thể, như vậy tính tích cực của chủ thể chính là việc chủ thể vươn tới chiếm lĩnh đối tượng và thực hiện một cách đam mê [10] Học tập là một

hoạt động đòi hỏi tính tích cực của chủ thể trong quá trình cá nhân chiếm lĩnh tri thức

K.D.Usinxki cho rằng cơ sở vững chắc cho mọi sự học tập có hiệu quả

là tính tích cực độc lập trong quá trình dạy học Như vậy tính tích cực được xem là hiện tượng diễn ra ở bên trong Sự khác nhau giữa hoạt động nói chung và tính tích cực nằm ở chỗ có hoặc không có hiệu quả của sự tác động làm thay đổi cái bị tác động Hoạt động được coi là quá trình hướng ra bên ngoài còn tính tích cực là quá trình diễn ra ở bên trong Do đó, tính tích cực

của hoạt động là do nhu cầu kích thích và nó hướng tới việc chủ thể tác động vào đối tượng nhằm biến đổi đối tượng theo mục đích mà chủ thể đặt ra để

thỏa mãn nhu cầu của bản thân Đối tượng của hoạt động học tập là tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo…chúng có khả năng thỏa mãn nhu cầu nhận thức, học tập

của con người nên nó trở thành động cơ đích thực thúc đẩy con người tích cực

học tập [ dẫn theo 3]

Trong tác phẩm “Dạy trẻ học”, tác giả Robert Fisher đã giới thiệu công trình nghiên cứu 10 chiến lược dạy học và đưa ra khung hình cho một chính sách học tập tích cực cho học sinh, sinh viên Đó là “1 Tư duy để học; 2 Đặt câu hỏi; 3 Lập kế hoạch; 4 Thảo luận; 5 Vẽ sơ đồ nhận thức; 6 Tư duy đa hướng; 7 Học tập hợp tác; 8 Kèm cặp; 9 Kiểm điểm; 10 Tạo nên một cộng đồng học tập” Tác giả đã nêu lên cách thức học tập hiệu quả và một hệ thống bài tập để học sinh, sinh viên bộc lộ, hình thành và phát triển cách thức học

tập đó đồng thời tích cực lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của nhân loại và

biến nó thành kiến thức của bản thân [31]

V.Ôcôn trong tác phẩm “Những cơ sở của việc dạy học nêu vấn đề” cho rằng tính tích cực là lòng mong muốn hành động được nảy sinh một cách không chủ định và gây nên những biểu hiện bên ngoài hoặc bên trong của sự

hoạt động [30]

Theo Kharlamôp: "Tích cực trong học tập có nghĩa là hoàn thành một cách chủ động, tự giác, có nghị lực, có hướng đích rõ rệt, có sáng kiến và đầy hào hứng, những hành động trí óc và tay chân nhằm nắm vững kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo, vận dụng chúng vào học tập và thực tiễn." Như vậy tích cực là

một đức tính quý báu rất cần thiết cho mọi quá trình nhận thức, là nhân tố quan trọng tạo nên hiệu quả dạy học [20]

Theo quan điểm của các nhà Triết Học cổ đại thì tính tích cực là sự

thỏa mãn của cơ thể với môi trường Theo quan điểm của Democrit (460-370 TCN) thì tính tích cực chịu sự tác động của các trạng thái tâm lý bên trong Theo quan điểm của Platon (428- 348 TCN) thì ý thức luôn mang tính tích

cực Theo quan điểm của Arixtole (384-322 TCN) thì tính tích cực xuất phát

từ quá trình thỏa mãn của cơ thể đối với khách thể bên ngoài và mang tính tự nhiên Ông giải thích bản chất của lý trí và tính tích cực của lý trí bằng phương pháp quyết định luận Ông cho rằng tính tích cực của chủ thể thể hiện

ở việc cải tạo lại các hình thức của sự vật như vậy tính tích cực gắn với việc

tạo ra các sự vật hiện tượng [13]

Các nhà Triết học Duy vật về sau như C.Mác, Ph.Ăngghen, B.A Bronôvic [13], …khi nói về tính tích cực đều cho rằng tính tích cực là thuộc tính chung của vật chất, là sự tự biểu hiện của hoạt động, gắn liền với sự phát triển Tính tích cực có 3 giai đoạn phát triển: giai đoạn thứ nhất, là giai đoạn chuyển biến từ tính cực là thuộc tính chung của vật chất đến tính tích cực là đặc trưng của từng sự vật Nó đảm bảo sự sống, tự tồn tại của sự vật, trong đó

sự khác biệt giữa hoạt động của loài người và hành vi của loài vật là tính tích

cực của con người gắn với sự sáng tạo trên cơ sở nhận thức và thích nghi từ tự nhiên đến xã hội Tính tích cực nhấn mạnh tính chủ thể của sự vật

Giai đoạn tiếp theo là sự vận động tự thân của sự vật hiện tượng nhằm thoát khỏi trạng thái nằm yên, quân bình để tạo ra những biến đổi mới Lúc này tính tích cực thể hiện trong sự biến đổi trong mối quan hệ giữa chủ thể và khách thể

Cuối cùng, tính tích cực là sự biến đổi các trạng thái bên trong dưới ảnh hưởng của các tác động bên ngoài Như vậy, sự vật hiện tượng nào cũng chứa đựng tính tích cực và nhờ tính tích cực mà sự vật hiện tượng không ngừng phát triển Nó là động lực thúc đẩy bên trong của mỗi sự vật hiện tượng

Bên cạnh đó các nhà Tâm lý học Xô Viết còn đưa ra 4 xu hướng về tính tích cực [10]

Xu hướng thứ nhất, với các đại diện như: V.P.Ditrencô, V.L.Rômanốp…cho rằng sự phát triển tính tích cực là sự phức tạp hóa các

chức năng của tính tích cực của chủ thể [10] Biểu hiện đầu tiên của tính tích

cực là tính chủ định trong ý thức của chủ thể đối với thế giới bên ngoài Mặt khác tính tích cực của con người gắn với việc tiêu hao năng lượng trong hoạt động, do đó tính tích cực luôn gắn với hoạt động sinh lý và hoạt động tâm lý

Hơn thế nữa tính tích cực là sự sáng tạo của chủ thể đối với thế giới bên ngoài

Xu hướng thứ hai, với các đại diện như: P.I.Ganpêrin, A.Aliublinxkaia, B.G.Iarôxepxki…cho rằng tính tích cực được thể hiện trong mức độ lĩnh hội hành động Ganpêrin [10 ] đưa ra 4 mức độ hành động thể hiện mức độ của tính tích cực như sau:

1 Mức độ hành động đầu tiên chưa có tính tích cực

2 Mức độ hành động sinh lý, bắt đầu có tính tích cực và được thể hiện thông qua điều chỉnh hành động và tác động vào nguồn gốc phát sinh

hành động

3 Mức độ hành động mang tính chủ thể, thể hiện tính tích cực rõ nét trong

việc thích nghi của chủ thể đối với điều kiện và hoàn cảnh mới

4 Mức độ hành động của con người mang tính xã hội với sự ý thức rõ ràng và đầy đủ về hành động xã hội của mình

Theo Liublinxkaia [10] có 3 mức độ thể hiện tính tích cực Đó là:

1 Hành động bắt chước

2 Hành động theo mẫu

3 Hành động độc lập và sáng tạo

Như vậy tính tích cực của con người luôn gắn với hoạt động và mức

độ của nó tăng dần theo sự thích nghi và trưởng thành làm chủ của con người đối với tự nhiên và xã hội Trong đó mức độ cao nhất là hành động mang tính sáng tạo và độc lập, gắn với việc tạo ra cái mới được nảy sinh từ sự nỗ lực và phát huy khả năng làm việc trí não của chủ thể

Xu hướng thứ 3, với các đại diện như: M.I.Lixina, A.N.Lêônchiep, A.V.Dapôrôzet…[ 11] đưa ra biểu hiện của tính tích cực, đó là:

1 Tính tích cực luôn gắn với hành động cụ thể

2 Tính tích cực phản ánh sự sẵn sàng thực hiện nhu cầu của chủ thể

3 Nhu cầu là nguồn gốc và tạo ra động lực cho tính tích cực Không có nhu cầu thì không có tính tích cực

Như vậy theo xu hướng thứ 3 thì tính tích cực chỉ là sự sẵn sàng và nỗ

lực thực hiện các nhu cầu của bản thân chủ thể mà chưa có sự đánh giá về tính

chất của nhu cầu và cấp độ của nhu cầu

Xu hướng thứ 4, với các đại diện: L.M.Ackhanghenxki (Liên Xô), R.Mile (CHDC Đức), I.A.Nhetophilic (Tiệp Khắc), M.Mikhalich (Ba Lan), I.Lich (Hungary) [1] cho rằng tính tích cực có 4 chỉ số là:

1 Tính giá trị của hành động và tính tự nguyện

2 Tính hiệu quả của hoạt động mà tính tích cực hướng tới

3 Tính sáng tạo trong hoạt động

4 Tính phát triển

Có thể nói theo xu hướng thứ 4, tính tích cực được phân định theo 4 chỉ

số nhấn mạnh đến tính chủ thể và tính sáng tạo trong hoạt động Đây là những

yếu tố nằm bên trong chủ thể và nó do chủ thể quyết định

Kết luận về 4 xu hướng trên theo các nhà Tâm lý học Xô Viết có thể

thấy tính tích cực được bàn đến ở đây có các dấu hiệu như: luôn gắn với hoạt động cụ thể của con người, nhu cầu là nguồn gốc bên trong của tính tích cực, luôn gắn với tính chủ động của chủ thể và kết quả của hoạt động phản ánh

mức độ của tính tích cực

Các nhà Triết học Mácxít thừa nhận rằng con người có khả năng nhận

thức được thế giới và con người Tính tích cực của con người được thể hiện trong việc chinh phục, cải tạo thế giới tự nhiên, xã hội và bản thân con người

V.I.Lênin khẳng định “Tính tích cực là thái độ cải tạo thế giới của chủ

thể đối với khách thể, đối với đối tượng, sự vật xung quanh, là kinh nghiệm

của mỗi người đối với việc tổ chức cuộc sống, điều chỉnh nhân cách và năng

lực của họ thông quan các mối quan hệ xã hội” [22]

C.Mác cho rằng bản chất của con người mang tính lịch sử xã hội và tính tích cực hoạt động Trong đó Mác nhấn mạnh tính tích cực hoạt động của con người là phương thức để con người tồn tại và con người hoạt động tích

cực sẽ đem lại sự hoàn thiện của giác quan Kết quả của hoạt động hay sản

phẩm lao động sẽ phản ánh tính tích cực của chủ thể Nó phản ánh các phẩm

chất tâm lý của chủ thể [26]

S.Freud cho rằng tính tích cực của con người được hiểu như một sức

mạnh tự nhiên giống như bản năng động vật Ông nhấn mạnh 3 khối của đời

sống tinh thần của con người là khối cái tôi, cái nó, cái siêu tôi trong đó cái nó

– cái vô thức có sức mạnh ghê gớm trong việc thúc đẩy con người hoạt động

để thỏa mãn nhu cầu của bản thân [13]

Theo quan điểm của thuyết Hành vi thì công thức S-R (stimulate – reaction) có ý nghĩa chứng tỏ tính tích cực của con người là hành vi mang tính máy móc nhằm đáp trả lại những kích thích từ môi trường Con người bị bỏ quên tính ý thức trong việc lựa chọn các kích thích cũng như mức độ tích cực

của việc đáp trả, điều chỉnh hoạt động [13]

Các nhà Tâm lý học Mácxít lại cho rằng ý thức, tâm lý người bao giờ cũng mang tính tích cực, hơn nữa, tính tích cực này là tính tích cực hoạt động đặc thù người, nghĩa là nó mang tính chất say sưa vì nó luôn gắn bó với sự

thực hiện mục đích của hoạt động Theo quan điểm của họ, cuộc sống của con người là một chuỗi các hoạt động luôn luôn thay thế lẫn nhau Tính tích cực

của con người là sự tác động vào thế giới tự nhiên và xã hội để làm chủ thế

giới đó Tính tích cực của con người được thể hiện ở những hoạt động muôn màu, muôn vẻ và đa dạng nhằm biến đổi, cải tạo thế giới xung quanh, cải tạo

bản thân con người và những đặc trưng tâm lý của con người [13]

Như vậy các nhà nghiên cứu đều cho rằng tính tích cực của học sinh được nảy sinh, hình thành và phát triển trong hoạt động và được thể hiện trong kết quả của hoạt động Đó là sự chiếm lĩnh đối tượng dựa trên cơ sở huy động các chức năng tâm lý ở mức độ cao

1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước

Các Tác giả trong nước khi nghiên cứu về tính tích cực học tập thường đứng ở các góc nhìn khác nhau về nguồn gốc và các thành tố tâm lý của tính tích cực Các nhà Tâm lý học Việt Nam như Phạm Minh Hạc, Phạm Tất Dong, Nguyễn Quang Uẩn, Trần Trọng Thủy, Ngô Công Hoàn đều cho rằng tính tích cực là thuộc tính của nhân cách, nó bao gồm các thành tố tâm lý như nhu cầu, động cơ, hứng thú, niềm tin…và được biểu hiện trong hoạt động đa

dạng nhằm cải tạo và chinh phục tự nhiên, xã hội và bản thân con người [9]

Tác giả Hoàng Thị Tuyết trong bài viết về “Đặc điểm tâm lý của tính tích cực” đã phân tích và làm rõ hoạt động tích cực học tập, những biểu hiện

của tính tích cực về mặt nhận thức, tình cảm, xúc cảm…đồng thời cũng đưa

ra các nhân tố giáo dục có ảnh hưởng đến việc phát huy tính tích cực nhận

thức của người học [ 35 ]

Tác giả Ngô Thị Dung cho rằng tính tích cực là toàn bộ những biểu

hiện của sự hoạt động cá nhân riêng lẻ có mục đích thỏa mãn nhu cầu của riêng mình Như vậy có hoạt động là có tích cực sự khác nhau về tính tích

cực giữa các cá nhân là ở mức độ tính tích cực cao hay thấp Mức độ tính tích

cực phụ thuộc vào nhu cầu cá nhân Về bản chất tính tích cực học tập là trạng thái các mức độ sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập để đạt được mục tiêu

hoạt động cá nhân và cùng giải quyết nhiệm vụ học tập chung của tập thể, của nhóm [ 7 ]

Tác giả Thái Duy Tuyên trong tác phẩm “Phát huy tính tích cực hoạt động nhận thức của người học” đã nhấn mạnh những nhân tố ảnh hưởng đến tính tích cực nhận thức của học sinh [ 34 ]

Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết cho rằng: con người là chủ thể của hoạt động và con người càng tích cực hoạt động thì tính chủ thể càng cao và do đó con người sẽ dần dần hoàn thiện [36]

Trong luận án Phó tiến sỹ của tác giả Nguyễn Xuân Thức với đề tài

“Nghiên cứu tính tích cực giao tiếp của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong hoạt động vui chơi” đã làm rõ cơ sở lý luận của tính tích cực và tính tích cực giao tiếp đồng thời đi sâu vào nghiên cứu đối tượng trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi để đưa ra

những minh chứng cho việc thể hiện tính tích cực giao tiếp của chúng trong

hoạt động vui chơi [33]

Cố Thủ Tướng Phạm Văn Đồng đã nhấn mạnh rằng: bí quyết quan

trọng nhất là phương pháp học tập, người dạy phải làm cho học sinh, sinh viên luôn suy nghĩ, huy động tiềm năng của chúng còn người học thì phải say

mê, kiên trì, học có phương pháp và biết tư duy hiệu quả [8]

Tác giả Đặng Vũ Hoạt cho rằng tính tích cực biểu hiện ở chỗ huy động

ở mức độ cao các chức năng tâm lý, đặc biệt là chức năng tư duy Trong đó sự

kết hợp thống nhất giữa các yếu tố tâm lý nhận thức, tình cảm và ý chí càng linh hoạt bao nhiêu thì tính tích cực càng cao bấy nhiêu [16]

Có thể kể đến các công trình nghiên cứu của các tác giả như Nguyễn Văn Thàng, Phan Trọng Ngọ, Phạm Thành Nghị đã khẳng định hoạt động học

tập là một quá trình nhận thức tích cực Đó là hoạt động đặc thù chỉ có ở con người nhằm lĩnh hội tri thức nhân loại và chuyển thành tâm lý, ý thức của bản thân nên muốn đạt được mục đích dạy học thì phải tạo ra được tính tích cực

học tập Các tác giả cũng chỉ ra việc hình thành tính tích cực học tập ở học sinh, sinh viên là quá trình hình thành hoạt động học ở họ [14]

Tác giả Trần Bá Hoành lại cho rằng tính tích cực học tập của học sinh, sinh viên nằm ở khát khao khoa học hay nêu lên thắc mắc, sự tập trung chú ý hay tinh thần vượt khó để đạt được mục đích Biểu hiện của tính tích cực được thể hiện ở những mức độ khác nhau : tìm tòi, tái tạo và sáng tạo [15]

Tác giả Lê Thị Xuân Liên trong bài báo“ Phát huy tính tích cực của học sinh, sinh viên trong dạy toán học ở các trường Cao Đẳng Sư Phạm” đã đưa ra các hình thức biểu hiện của tính tích cực sau khi phân tích đặc điểm và phương diện của tính tích cực được thể hiện trong các dạng hoạt động phong

đưa ra dấu hiệu nhận biết về tính tích cực học tập của học sinh [19]

Luận án Tiến Sỹ Tâm lý học của Tác giả Đỗ Thị Coỏng với đề tài

“Nghiên cứu tính tích cực học tập môn Tâm lý học của sinh viên Đại Học Sư

Phạm Hải Phòng” đã nghiên cứu các vấn đề thuộc về mặt nhận thức, biểu

hiện hành vi trong hoạt động học và mối quan hệ giữa tính tích cực học tập và

kết quả môn học [4]

Như vậy trong các công trình nghiên cứu của mình các tác giả chủ yếu

đề cập đến tính tích cực học tập của sinh viên là sự say mê, tìm tòi, khám phá tri thức vì vậy người dạy phải có phương pháp thích hợp để kích thích tính

chủ động và phát triển óc sáng tạo cho người học

Xét riêng về những công trình nghiên cứu về tính tích cực học tâp học

phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” thì chỉ có một số

đề tài nghiên cứu về tính tích cực học tập các môn Lý Luận Chính Trị nói chung Như vậy việc nghiên cứu tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” của sinh viên là việc làm cần thiết và có tính thiết thực, đặc biệt là việc đi sâu vào việc tìm hiểu các thành

phần cơ bản của tính tích cực như nhận thức, thái độ và hành vi học tập của sinh viên để từ đó kích thích họ tích cực hơn với học phần này

1.2 Một số vấn đề lý luận cơ bản về tính tích cực học tập

1.2.1 Tính tích c ực

1.2.1.1 Khái niệm về tính tích cực

Theo từ điển Tiếng Việt [39] tính tích cực bao gồm 3 nghĩa:

Một là, có ý nghĩa có tác dụng khẳng định thúc đẩy sự phát triển trái

Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã coi cá nhân là sản

phẩm của quan hệ xã hội và cho rằng cá nhân tích cực tác động vào đời sống

xã hội và trở thành con người hoạt động làm phát triển xã hội tính tích cực

thể hiện ở sức mạnh của con người trong việc chinh phục và cải tạo thế giới

tự nhiên, xã hội và cải tạo chính bản thân mình Theo V.I Lênin tính tích cực

là thái độ cải tạo của chủ thề đối với khách thể, đối với đối tượng xung quanh;

là khả năng của mỗi người đối với việc tổ chức cuộc sống, điều chỉnh nhu

cầu, năng lực của họ thông qua các mối quan hệ xã hội [22] Đây là cơ sở phương pháp luận để chúng tôi nghiên cứu tính tích cực học tập của sinh viên đối với học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin”

Theo Tâm lý học Mácxít thì tính tích cực của con người được xem xét trên lập trường quyết định luận xã hội tính tích cực được đề cập đến và nhấn

mạnh như là một đặc điểm của sinh vật sống, là động lực đặc biệt của mối liên hệ giữa sinh vật sống, hoàn cảnh, là khả năng đặc biệt của tồn tại sống giúp cơ thể thích ứng với môi trường [26]

Tính tích cực gắn liền với hoạt động và hoàn cảnh bên ngoài, nó được

biểu hiện như sau:

- Gắn liền với sự hoạt động được thể hiện như là động lực để hình thành và hiện thực hóa hoạt động

- Thể hiện ở sự thích ứng một cách chủ động với hoàn cảnh, môi trường sống bên ngoài

Như vậy tính tích cực được nghiên cứu trong mối quan hệ với hoạt động, nó làm xuất hiện động lực thúc đẩy con người hoạt động hiệu quả Vì

vậy tính tích cực có các tính chất sau:

- Hoạt động phản ứng của chủ thể với môi trường

- Hoạt động ý chí thể hiện tính độc lập của chủ thể đối với môi trường

- Tính chất vượt khó khăn, trở ngại trong mọi hoàn cảnh theo mục đích

của chủ thể

- Tính ổn định bền vững của hoạt động tạo thành kiểu phản ứng của

chủ thể đối với môi trường [26]

Xét về mặt Tâm lý học theo quan điểm tiếp cận hoạt động - nhân cách – giao tiếp có thể khái quát về tính tích cực của cá nhân có nội dung tâm lý cơ

bản là :

- Tính tích cực gắn liền với hoạt động hay nói cách khác tính tích cực phải

thể hiện trong trạng thái hoạt động và được biểu hiện trong những hành động, hành vi cụ thể của con người

- Tính tích cực để chỉ nhu cầu sẵn sàng với hoạt động, là nhu cầu của chủ

thể đối với hoạt động Nhu cầu chính là nguồn gốc của tính tích cực

- Tính tích cực để chỉ tính chủ động, hành động một cách có ý thức theo chủ

ý của chủ thể Nó đối lập với tính thụ động và bị động

T ừ những phân tích trên, chúng tôi nhận thấy có khá nhiều quan điểm

về tính tích cực song tựu chung lại có thể khai thác tính tích cực với các đặc điểm sau: tính tích cực luôn gắn với hoạt động, nảy sinh và phát triển trong

ho ạt động của con người, nó phản ánh tính chủ động, sự nỗ lực, cố gắng, tự giác và s ự sáng tạo của chủ thể mà kết quả cao nhất của nó là sự chiếm lĩnh đối tượng, sự sảng khoái về tinh thần trong hoạt động có mục đích của chủ

th ể Tính tích cực của cá nhân là một thuộc tính của nhân cách được đặc trưng bởi sự chi phối mạnh mẽ của các hành động đang diễn ra đối với đối tượng, tính bền vững tương đối của hành động trong sự tương quan với mục đích đã thông qua Tính tích cực thể hiện ở sự nỗ lực cố gắng của bản thân, ở

sự chủ động, tự giác và cuối cùng là kết quả cao của hoạt động có mục đích

c ủa chủ thể

1.2.1.2 Nguồn gốc và sự phát triển của tính tích cực

C.Mác cho rằng bản chất của con người được thể hiện trong hoàn cảnh

xã hội và chính hoàn cảnh đã tạo ra con người Nhưng đồng thời Mác cũng

khẳng định: trong một chừng mực nhất định con người cũng tạo ra hoàn cảnh Như vậy hoàn cảnh sống của con người quyết định đến sự hình thành các đặc điểm tâm lý và góp phần thúc đẩy con người hoạt động tích cực Mặt khác hoàn cảnh tạo ra mục đích để con người vươn tới và nỗ lực để thực hiện mục đích đó của mình [26]

Nói cách khác, để tồn tại trong hoàn cảnh sống đó, con người phải hoạt động vì hoạt động là phương thức tồn tại của mỗi cá thể sống

Xét riêng trong bản thân con người có nhiều dạng hoạt động khác nhau trong đó hoạt động tâm lý là quan trọng nhất Đó là hoạt động nhận thức của con người V.I.Lênin đã nhận xét về tính chất tích cực, sáng tạo của hoạt động

nhận thức rằng: ý thức con người không chỉ phản ánh thế giới khách quan mà còn tạo ra thế giới khách quan [22]

Trong cuộc sống, con người không chỉ phản ánh đơn thuần và máy móc các hiện tượng trong thế giới khách quan mà còn chủ động lựa chọn việc phản ánh theo mục đích của mình Đó là tính chủ thể của con người, nó là lăng kính

để chuyển biến thế giới khách quan vào đầu óc con người và điều diễn ra trong đó không thực sự lặp lại ở cá nhân khác Đó là bản sắc riêng của mỗi cá nhân vì thế tính tích cực trong mỗi cá nhân không thực sự giống nhau Ngoài

ra, sự vật hiện tượng mang một ý nghĩa nào đó thiết thực đối với cá nhân sẽ gây ra ở cá nhân có thái độ tích cực trong việc nhận thức và chiếm lĩnh N.F.Đôbrưnin [10] đã vạch rõ tính chất biện chứng trong mối quan hệ giữa ý nghĩa xã hội và ý nghĩa cá nhân, giữa ý nghĩa chủ quan và ý nghĩa khách quan Và trong đó ý nghĩa khách quan mà chuyển biến thành ý nghĩa chủ quan thì sức mạnh của ý nghĩa đó tăng lên gấp bội, trở thành động lực để thúc đẩy con người hoạt động một cách tích cực Đó là nhu cầu của con người

Bàn về nhu cầu của con người thì nhu cầu bao gồm nhu cầu vật chất và nhu cầu tinh thần Nhu cầu là cái cơ sở, khởi đầu cho con người trong quá trình hoạt động Con người khởi đầu từ nhu cầu cụ thể rồi chuyển thành hành động để thỏa mãn nhu cầu và tiếp tục nảy sinh nhu cầu khác Nhu cầu thể hiện

sự sáng tạo trong ý thức của con người

Mặt khác, cái thôi thúc con người hoạt động không chỉ có nhu cầu bản thân cá nhân mà còn là sự đánh giá của xã hội trong quá trình cá nhân hoạt động để thỏa mãn nhu cầu Việc đánh giá tốt của xã hội biểu thị một dư luận lành mạnh của tập thể sẽ kích thích mạnh mẽ và có thể là nguồn gốc thúc đẩy tính tích cực hoạt động của cá nhân Lý tưởng và niềm tin của cá nhân sẽ giúp

cá nhân kiên định với mục tiêu để vượt qua mọi khó khăn, trở ngại Sự phác

họa trong trí tưởng tượng về một tương lai tươi sáng sẽ giúp cá nhân hoạt động có ý thức hơn và có kết quả cao hơn

Sự phát triển mạnh mẽ của việc thỏa mãn nhu cầu hình thành nên hứng thú của con người đối với hoạt động Hứng thú là cơ sở hình thành nên động

cơ và động cơ có tác dụng kích thích lớn lao đối với tính tích cực của con người

Như vậy nguồn gốc của tính tích cực là nhu cầu, hứng thú, động cơ

nằm ngay trong hoạt động của mỗi cá nhân A.G.Côvaliốp [5] đã nhấn mạnh vai trò của nhu cầu đối với tính tích cực: một nhu cầu đã được con người phản ánh sẽ trở thành một trạng thái chủ quan, một thái độ của cá nhân; nó có xu hướng điều chỉnh hành vi và hoạt động, xác định hướng suy nghĩ, tình cảm và

ý chí của người đó Tính tích cực đã giúp hiện thực hóa nhu cầu

Như mọi sự vật hiện tượng trong thế giới khách quan có sự phát triển, tính tích cực của con người cũng phát triển từ thấp đến cao, từ đơn giản đến

phức tạp, từ thụ động đến chủ động sáng tạo Tính tích cực được hình thành

và phát triển theo sự phát triển của lứa tuổi gắn với hoạt động chủ đạo của

từng lứa tuổi Đó là sự phát triển của ý thức và tự ý thức Hoạt động ý thức là con đường phát triển mạnh mẽ nhất của tính tích cực Hoạt động của con người vốn đa dạng và một cá nhân tích cực là một cá nhân hoạt động đến mức cao nhất

A.G.Côvaliốp và P.A.Ruđích khẳng định: “Tính tích cực được phát triển và hoàn thiện nhất trong lao động Lao động tác động đến việc hình thành các phẩm chất của tính cách như tính bền vững của ý chí, khả năng duy trì chú ý lâu dài vào một đối tượng hoặc một hoạt động nào đó [32]

I.M.Xêsênốp đã nhận xét ngay rằng trong tri giác, con người đã thể

hiện tính tích cực hoạt động của mình Ông cho rằng, chúng ta lắng nghe chứ không phải nghe thấy, chúng ta để mắt nhìn chứ không phải là trông thấy, tức

là chúng ta tích cực tìm tòi, chọn lọc và kiểm nghiệm [10]

Tóm lại, chúng ta có thể thấy quá trình phát triển của tính tích cực chính là quá trình thích ứng và cải tạo của cá nhân đối với môi trường điều này được thể hiện trong hoạt động nhận thức và hoạt động cải tạo thế giới khách quan của con người

1.2.1.3 Các cấp độ của tính tích cực

Dựa vào những nghiên cứu của G.I.Shukina và Trần Bá Hoành có thể chia tính tích cực thành 3 loại [15] :

Thứ nhất, tính tích cực tái hiện, bắt chước: dựa vào trí nhớ để tái hiện,

thể hiện lại những gì chủ thể nhận thức được: kiến thức, thực hiện lại các thao tác, kỹ năng

Thứ hai, tính tích cực tìm tòi: được thực hiện bởi tư duy phê phán, thể

hiện óc sáng tạo, lòng đam mê và khao khát học tập của chủ thể Nó không bị

hạn chế trong bất cứ khuôn khổ nào

Thứ ba, tính tích cực sáng tạo: đặc trưng bởi sự tự khẳng định của chủ

thể bằng việc tìm ra cái mới mà không lệ thuộc vào cái cũ, cái đã được thừa

nhận Đây là mức độ cao nhất của tính tích cực

Căn cứ vào hình thái của hoạt động, Skatkin và Đặng Thành Hưng [ 17] đã chia tính tích cực như sau:

Thứ nhất, hình thái bên ngoài của tính tích cực bao gồm quan sát, khảo sát, ứng dụng, thực nghiệm, đánh giá, thay đổi, dịch chuyển…thể hiện ở nhịp

độ, cường độ học tập cao

Thứ hai, hình thái bên trong của tính tích cực gồm hoạt động trí óc như

sự căng thẳng về trí lực, những hành động và thao tác tư duy như phân tích,

so sánh, tổng hợp, khái quát hóa các chức năng cảm xúc, ý chí, các phản xạ

thần kinh cấp cao, sự biến đổi về cường độ của nhu cầu, hứng thú, động cơ, tình cảm…

1.2.2 Tính tích cực học tập

1.2.2.1 Khái niệm tính tích cực học tập

Tính tích cực trong học tập quyết định trực tiếp đến chất lượng học tâp Nhà sư phạm Kharlamốp đã chỉ rõ: chỉ có sự phối hợp hữu cơ và sự liên hệ qua lại chặt chẽ giữa tác động bên ngoài của giáo viên, bộc lộ trong việc trình bày tài liệu, chương trình và tổ chức công tác học tâp của học sinh và sự căng

thẳng trí tuệ bên trong của các em mới tạo nên được cơ sở của sự học tập có

kết quả [20] Nếu sinh viên tham gia tích cực vào quá trình lĩnh hội tri thức thì họ sẽ biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo bản chất của hoạt động học tập là một quá trình nhận thức tích cực nên người sinh viên muốn chiếm lĩnh được tinh hoa văn hóa của nhân loại, muốn tồn tại và phát triển trong nền kinh tế tri thức thì bản thân họ phải có tinh thần cầu thị, khát khao

và nghị lực vượt qua mọi khó khăn để tự đề ra kế hoạch và thực hiện, có như

vậy họ mới bộc lộ hết tiềm năng vô hạn của mình và đồng thời làm nảy sinh, hình thành và phát triển những quá trình tâm lý, những cảm xúc tích cực và

những phẩm chất nhân cách cần thiết

Tính tích cực là một phẩm chất vốn có của con người Con người sản xuất ra của cải vật chất cần thiết cho sự tồn tại, phát triển của xã hội, sáng tạo

ra nền văn hoá mỗi thời đại

Theo Robert Fisher [31] thì tính tích cực của con người biểu hiện trong các hoạt động Học tập là hoạt động chủ đạo ở lứa tuổi đi học Tính tích cực trong hoạt động học tập là tính tích cực nhận thức, đặc trưng ở khát vọng hiểu biết, cố gắng trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh tri thức Lĩnh hội những tri thức của loài người đồng thời tìm kiếm “khám phá” ra những hiểu biết mới cho bản thân Qua đó sẽ thông hiểu, ghi nhớ những gì đã nắm được qua hoạt động chủ động, nỗ lực của chính mình

Tính tích cực học tập biểu hiện ở những dấu hiệu như: hăng hái, chủ động, tự giác tham gia các hoạt động học tập, thích tìm tòi khám phá những điều chưa biết dựa trên những cái đã biết Sáng tạo vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống …[31]

Tính tích cực là một thuộc tính của nhân cách nên nó có mối liên hệ

chặt chẽ đối với sự phát triển nhân cách của người sinh viên Việc học tập học

phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” có ý nghĩa quan

trọng là nền tảng hình thành nên thế giới quan và nhân sinh quan khoa học toàn diện cho người sinh viên nên việc họ xác định đúng đắn vị trí và vai trò

của học phần này sẽ hình thành thái độ học tập tích cực và xây dựng phương pháp chiếm lĩnh tri thức một cách phù hợp và hiệu quả

L.Aristova [2] cho rằng bản chất của tính tích cực học tập là thái độ cải

tạo của chủ thể đối với khách thể Theo bà, tính tích cực học tập là một cấu trúc toàn vẹn gồm nhiều yếu tố cấu thành Đó là: tính lựa chọn thái độ đối với đối tượng nhận thức; mục đích, nhiệm vụ và cách thức thực hiện do chủ thể đặt ra đối với đối tượng và hoạt động cải tạo đối tượng của chủ thể tạo ra sản

phẩm của hoạt động học tập

Bà cũng đánh giá: “Hoạt động mà thiếu những yếu tố này thì chỉ có thể nói đó là sự thể hiện trạng thái hoạt động nhất định của con người mà không

thể là tính tích cực học tập Hiện tượng tích cực và trạng thái hoạt động của con người bề ngoài giống nhau nhưng khác nhau về bản chất Tính tích cực khi được thể hiện trong hoạt động cải tạo đòi hỏi phải thay đổi mà trước tiên

là trong ý thức của chủ thể Trong khi đó trạng thái hoạt động không đòi hỏi

một sự cải tạo như vậy [2 ]

Tác giả Đặng Vũ hoạt và Nguyễn Ngọc Bảo cho rằng tính tích cực học

tập là thái độ cải tạo của chủ thể đối với khách thể thông qua việc huy động ở

mức độ cao các chức năng tâm lý nhằm giải quyết vấn đề học tập Nó vừa là

mục đích, vừa là phương tiện vừa là kết quả của hoạt động [3]

Như vậy, có nhiều cách hiểu khác nhau về tính tích cực học tập, chúng tôi nhận thấy khái niệm về tính tích cực theo quan điểm của L.Aristova có nhiều điểm phù hợp khi xem xét tính tích cực học tập của sinh viên đối với

học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin”

Tính tích cực nhận thức trong học tập liên quan với động cơ học tập Động cơ đúng tạo ra hứng thú Hứng thú là tiền đề của tự giác Hứng thú và

tự giác là hai yếu tố tâm lí tạo nên tính tích cực Tính tích cực sản sinh ra nếp

tư duy độc lập Suy nghĩ độc lập là mầm mống của sáng tạo và ngược lại Từ

đó, người sinh viên không chỉ hứng thú trong học tập mà còn tạo khả năng phát triển năng lực học tập Năng lực này được hình thành từ việc chăm chú

học tập trên lớp, hăng hái nhiệt tình tham gia vào hoạt động học tập trên lớp, hoàn thành nhiệm vụ học tập một cách tự giác và có chất lượng Ngoài ra, học

tập tích cực còn giúp người sinh viên thiết lập mối quan hệ bạn bè, thầy – trò,

tạo dựng bầu không khí tâm lý thuận lợi để cùng khám phá tri thức, có cảm

nhận thành công trong học tập và trong giao tiếp Như vậy, tính tích cực không chỉ là một thuộc tính của nhân cách mà nó còn là điều kiện cần thiết

của học tập, của sự hình thành và phát triển nhân cách cho người sinh viên

1.2.2.2 Bi ểu hiện của tính tích cực học tập

Theo I.F.Khalamốp thì học tập là một quá trình nhận thức tích cực của

học sinh trong đó giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn việc học tập tạo nên điều kiện cần thiết để kích thích hoạt động nhận thức của người học sinh Thông qua việc lĩnh hội tri thức nhân loại và biến nó thành kiến thức của bản thân tính tích cực của học sinh được hình thành và phát triển Vì thế: “Hoạt động học tập là hoạt động đặc thù của con người được điều khiển bởi mục đích tự giác lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mới, những phương thức hành động nhất định” [20] Tính tích cực học tập bao gồm 2 hình thái: hình thái bên trong và hình thái bên ngoài

Hình thái bên trong của tính tích cực học tập là các chức năng sinh lý

và tâm lý thể hiện rõ đặc điểm khí chất, ý chí, tình cảm và các đặc điểm nhận

thức như: trí tuệ, tư duy, tưởng tượng

Hình thái bên ngoài của tính tích cực học tập là khả năng, sức mạnh thể

chất thể hiện qua hành vi, hành động di chuyển và hành động ý chí Nó được

biểu hiện cụ thể như cử chỉ, hành vi, nhịp độ, cường độ có thể quan sát, đánh giá và đo đạc được

Ngoài ra, học tập là một trường hợp riêng của nhận thức, đã được làm cho dễ dàng đi và được thực hiện dưới sự chỉ đạo của giáo viên Do đó, tính tích cực học tâp là một hiện tượng sư phạm biểu hiện một sự cố gắng cao về nhiều mặt trong hoạt động học tập

A.M.Machiukin cho rằng thành phần cơ bản của tính tích cực học tập là nhu cầu nhận thức, khả năng tự điều chỉnh hoạt động, thái độ lựa chọn đối tượng, xác định mục đích, nhiệm vụ và hoạt động nhằm chiếm lĩnh đối tượng [3]

Tác giả Phan Diệu Vân với công trình: “Làm cho học sinh tích cực chủ động và độc lập sáng tạo trong giờ lên lớp” đã phân tích tích tích cực học tập không chỉ thể hiện ở mặt quan sát, tư duy, trí nhớ…mà phải căn cứ vào cường

độ, độ sâu, nhịp độ của hoạt động đó trong một khoảng thời gian nhất định [37]

Tác giả Lê Thị Xuân Liên trong bài báo: “Phát huy tính tích cực của

học sinh, sinh viên trong dạy toán học ở các trường Cao Đẳng Sư Phạm” đã đưa ra các hình thức biểu hiện của tính tích cực học tập trên cơ sở khảo sát các hoạt động khác nhau như: tri giác tài liệu, thông hiểu tài liệu, ghi nhớ, luyện tập, vận dụng…[21]

Biểu hiện thứ nhất là xúc cảm học tập: được thể hiện ở niềm vui, sự sốt

sắng, thực hiện yêu cầu của giáo viên, hăng hái trả lời câu hỏi của giáo viên,

tự tin phát biểu ý kiến hay đưa ra những thắc mắc…

Biểu hiện thứ hai là sự tập trung, chú ý lắng nghe, theo dõi bài giảng và

hoạt động của giáo viên

Biểu hiện thứ ba là sự nỗ lực của ý chí: thể hiện ở sự kiên trì, nhẫn nại, vượt khó khi giải quyết nhiệm vụ nhận thức, hoàn thành bài tập và không nản lòng trước tình huống khó khăn, có ý chí vươn lên trong học tập

Biểu hiện thứ tư là hành vi hăng hái tham gia vào mọi hoạt động học

tập

Biểu hiện thứ năm là kết quả lĩnh hội nhanh, đúng, tái hiện được khi

cần, chủ động vận dụng kiến thức, kỹ năng vào các tình huống mới

Ngoài ra tác giả còn đề cập đến các phẩm chất nhân cách làm nền tảng cho sự nảy sinh và phát triển của tính tích cực học tập như: tính tự giác, tính

tự lập, tính chủ động

Tác giả Thái Duy Tuyên đưa ra những biểu hiện cơ bản của tính tích

cực học tập như sau [34] :

Tính tích cực nhận thức biểu hiện sự nỗ lực của chủ thể khi tương tác

với đối tượng trong quá trình học tập, nghiên cứu; thể hiện sự nỗ lực của hoạt động trí tuệ, sự huy động ở mức độ cao các chức năng tâm lí (như hứng thú, chú ý, ý chí ) nhằm đạt được mục đích đặt ra với mức độ cao GV muốn phát

hiện được HS có tính tích cực học tập không, cần dựa vào những dấu hiệu sau đây:

1 HS có chú ý học tập không?

2 HS có hăng hái tham gia vào mọi hình thức của hoạt động trên lớp không?

3 HS có hoàn thành các nhiệm vụ được giao không?

4 HS có ghi nhớ tốt những điều đã học không?

5 HS có hiểu bài học và có thể trình bày lại nội dung bài đã học không?

6 HS có biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn không?

7 HS có học thêm và đọc thêm các tài liệu khác không?

8 HS có tốc độ làm bài tập nhanh và hứng thú trong học tập không?

9 HS có ý chí và quyết tâm vượt khó trong học tập không?

10 HS có sáng tạo trong học tập không?

Ngoài ra tác giả còn chỉ ra các mức độ của tính tích cực học tập của học sinh, đó là:

1 HS có tự giác học tập không hay bị bắt buộc bởi những yếu tố bên ngoài

2 HS thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo yêu cầu tối thiểu hay tối đa

3 HS tích cực nhất thời hay thường xuyên, liên tục

4 Tính tích cực của HS ngày càng tăng hay giảm

Như vậy có thể thấy tính tích cực học tập được biểu hiện ở các mặt sau:

1 Mặt nhận thức: người học nhận thức được mục đích, ý nghĩa và tầm quan

trọng của học phần

2 Mặt thái độ: người học có thái độ học tập đúng đắn

3 Mặt hành vi: người học huy động các chức năng tâm lý để tìm ra cách học phù hợp

Từ sự phân tích trên, chúng tôi cho rằng tính tích cực học tập của sinh viên là sự ý thức tự giác của sinh viên về mục đích học thông qua đó sinh viên huy động ở mức độ cao các chức năng tâm lý để giải quyết các nhiệm vụ học

tập có hiệu quả

1.2.3 Tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin”

Căn cứ vào những phân tích ở trên về tính tích cực và tính tích cực học

tập, chúng tôi cho rằng: tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ

bản của chủ nghĩa Mac – Lênin” của sinh viên là sự ý thức tự giác của sinh viên về mục đích học tập học phần này thông qua đó sinh viên huy động mức

độ cao các chức năng tâm lý để giải quyết các nhiệm vụ học tập của học phần này một cách có hiệu quả

1.2.3.1 M ột số biểu hiện của tính tích cực học tập học phần: “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin”

- M ặt nhận thức:

Học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” có vai trò quan trọng trong việc hình thành nên thế giới quan khoa học và nhân sinh quan đúng đắn cho sinh viên nên việc họ nhận thức được đối tượng tri thức

và ý nghĩa, tầm quan trọng của nó sẽ góp phần xây dựng thái độ học tập đúng đắn Điều này đã được các nhà Tâm lý học khẳng định: việc nâng cao tính ý nghĩa bao giờ cũng có tác dụng tổ chức hành vi con người và nó được thể

hiện trong việc thực hiện hành động có hiệu quả hơn Các tín hiệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và huy động cao sức tập trung và có ảnh hưởng đến quá trình cải biến thông tin vì chúng tạo ra thái độ của chủ thể đối với những tác động nhận được Học phần này chứa đựng một hệ thống khái niệm, đặc điểm,

quy luật hết sức trừu tượng, mới mẻ do đó việc sinh viên lĩnh hội được sẽ tạo

ra chất lượng học tập cao

- M ặt thái độ:

Theo quan điểm của D.N.Uznatze thì thái độ không phải một nội dung

cục bộ của ý thức, không phải cái nội dung tâm lý bị tách rời, đối lập với

trạng thái tâm lý khác của ý thức mà là một trạng thái toàn vẹn [10] Sinh viên

là chủ thể của quá trình lĩnh hội tri thức của học phần này nên việc thể hiện thái độ học tập tích cực hay không sẽ phản ánh chất lượng học tập và đồng

thời tạo ra cảm xúc tích cực đối với học phần Tác giả Lê Đức Phúc khẳng định rằng: thái độ học tập là những tâm thế được hình thành nhờ học tập, mang nặng màu sắc cảm xúc, tạo ra sự phản ứng triệt để, dễ chịu hay không thoải mái đối với người, vật, tình huống hay ý tưởng nào đó [28] D.N.Uđơnade cũng cho rằng: bất cứ tính tích cực nào cũng nói lên thái độ của

chủ thể đối với thực tại xung quanh” [28]

Như vậy để chiếm lĩnh tri thức của học phần này, người sinh viên phải

có sự thống nhất giữa thái độ và hành vi tương ứng Thái độ tích cực học tập

học phần này của sinh viên được thể hiện:

Thứ nhất, sinh viên có nhu cầu nhận thức cao đối với học phần Luôn

có niềm vui khi được tiếp xúc với học phần, tự giác thực hiện nhiệm vụ, tham

khảo tài liệu, hăng hái tham gia vào hoạt động học tập trên lớp, tự học ở nhà, trên thư viện, các hội thi…

Thứ hai, sinh viên có động cơ học tập học phần đúng đắn: học để chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và hoàn thiện nhân cách Theo A.N Lêonchiep [23] việc hình thành động cơ học tập của sinh viên phụ thuộc vào một số yếu

tố sau:

- Ý thức về mục đích gần và mục đích xa của hoạt động học tập

- Nắm vững ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của các tri thức do sinh viên lĩnh hội

- Nội dung mới của những tài liệu và thông tin khoa học được trình bày

- Tính chất hấp dẫn của thông tin

Như vậy việc phát triển động cơ học tập của sinh viên sẽ tạo ra tính tích

cực mạnh mẽ cho hoạt động học tập không chỉ đối với học phần này mà còn đối với việc nhận thức nói chung

Thứ ba, sinh viên có hứng thú học tập học phần này Đó là việc thích hay không thích học phần này được biểu hiện qua hành động như có tập trung chú ý, có hăng hái tham gia xây dựng bài, có tư duy tích cực hay không? Các nhà nghiên cứu Tâm lý học cho rằng, hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, nó có ý nghĩa đối với cuộc sống và có khả năng mang lại khoái cảm cá nhân trong quá trình hoạt động Sự hứng thú biểu

hiện trước hết ở sự tập trung chú ý cao độ, sự say mê của chủ thể hoạt động

Sự hứng thú gắn liền với tình cảm con người Trong bất cứ công việc gì, nếu

có hứng thú làm việc, con người sẽ có cảm giác dễ chịu với hoạt động, làm

nẩy sinh khát vọng hành động một cách có sáng tạo

Ngược lại, nếu không có hứng thú, dù là hoạt động gì cũng sẽ không đem lại hiệu quả cao Đối với các hoạt động nhận thức, sáng tạo, hoạt động

học tập, khi không có hứng thú, kết quả sẽ không là gì hết, thậm chí xuất hiện

cảm xúc tiêu cực Việc học có tính chất đối phó, miễn cưỡng, người học may

lắm chỉ tiếp thu được một lượng kiến thức rất ít, không sâu, không bản chất

Và vì thế dễ quên Biện chứng của vấn đề này là ở chỗ, khi có hứng thú, say

mê trong nghiên cứu, học tập thì thì việc lĩnh hội tri thức trở nên dễ dàng hơn; ngược lại, khi nắm bắt được vấn đề, tức là hiểu được bài thì người học lại có thêm hứng thú Trên thực tế, những người không thích, không hứng thú khi

học môn học nào đó thường là những người không học tốt môn học đó Chính

vì vậy, việc tạo hứng thú cho người học được xem là yêu cầu bắt buộc đối với

bất cứ ai làm công tác giảng dạy, đối với bất cứ bộ môn khoa học nào

Đối với học phần này chủ yếu là những kiến thức khó, trừu tượng , và

vẫn thường được xem là khô khan, thì việc tạo hứng thú cho người học lại cần được quan tâm nhiều hơn, và dĩ nhiên cũng khó tạo sự hứng thú hơn

Thứ tư, sinh viên có tâm trạng thoải mái khi học tập học phần này hay không? Có cảm thấy bị bắt buộc không? Có cảm xúc tích cực với học phần này hay không?

- M ặt hành vi học tập:

Theo quan điểm của các nhà Tâm lý học Hoạt Động thì đối tượng quy định những đặc điểm của hành động, của tính tích cực Tính tích cực bao giờ cũng có đối tượng Một trong những dấu hiệu đặc trưng để phân biệt hoạt động học của sinh viên với sự học đã được các nhà Tâm lý học khẳng định đó là: “Hoạt động học không phải là hoạt động chỉ hướng vào những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà còn hướng vào tiếp thu chính những tri thức của bản thân

hoạt động” [11] để chiếm lĩnh được tri thức của học phần, người sinh viên

cần xây dựng cho mình cách thức học tập tích cực Để có phương pháp học

tập hiệu quả, người sinh viên cần tích cực trong tư duy Muốn tư duy tích cực người sinh viên cần sử dụng các thao tác tư duy để tìm ra tri thức mới một cách chủ động trong giờ học trên lớp, giờ tự học và ngay trong hoạt động ôn

tập, củng cố và thi cử

Trong giờ học trên lớp: người sinh viên cần tham dự đầy đủ, tập trung nghe giảng, ghi chép bài khoa học, hăng hái tham gia xây dựng bài, tích cực suy nghĩ, tham gia vào hoạt động nhóm khi giáo viên yêu cầu và hoàn thành nhiệm vụ học tập mà giáo viên giao cho, nỗ lực giải quyết khó khăn trong học

tập

Trong giờ tự học: người sinh viên cần lập kế hoạch cho việc học tập

học phần này và phải dành thời gian cho việc hệ thống hóa kiến thức, củng cố tri thức đã học và tham khảo thêm kiến thức mới từ nguồn tài liệu trên thư

viện, trên internet…trao đổi với bạn về kiến thức học phần

Ngoài ra người sinh viên học tập tích cực sẽ tham gia vào các hoạt động do Nhà trường tổ chức như các cuộc thi thuyết trình, tìm hiểu về học

phần…

- K ết quả học tập:

Kết quả học tập là một chỉ số phản ánh mức độ lĩnh hội tri thức của người sinh viên về các mặt như: khả năng quan sát, ghi nhớ, tư duy, tưởng tượng, ngôn ngữ, thế giới quan khoa học…

Như vậy, các mặt của tính tích cực có mối quan hệ biện chứng với nhau, khi sinh viên ý th ức được đầy đủ ý nghĩa, tầm quan trọng của học phần thì người sinh viên sẽ hình thành thái độ học tập đúng đắn, tự giác, tự nguyện tham gia vào hoạt động học tập để thỏa mãn nhu cầu nắm bắt tri thức đồng

th ời thực hiện hành vi học tập tương ứng với thái độ học tập tích cực đó Khi nghiên c ứu tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin” của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành

ph ố Hồ Chí Minh chúng tôi nghiên cứu tất cả các mặt trên

1.2.3.2 Các y ếu tố tác động đến tính tích cực học tập học phần “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin”

1.2.3.2.1 Yếu tố chủ quan

- Trình độ nhận thức của sinh viên:

Khả năng nhận thức tốt hay không tốt của người sinh viên sẽ ảnh hưởng đến việc lĩnh hội tri thức môn học, thái độ học tập, xúc cảm tích cực đối với môn học và quan trọng là hình thành nên hứng thú học tập đối với học

phần Việc lĩnh hội tri thức của người sinh viên đối với mỗi học phần diễn ra