Kết quả điều trị phục hồi chức năng hô hấp tại bệnh viện phổi trung ương

Respiratory rehabilitation had been conducted on both in and out - patients 57% and 43% , during the acute and stable stage.. Assessment the treatment effective based on ventilation rat

KẾT QUẢ ỀU T ỤC Ồ C C

TẠ BỆ V Ệ Ổ T U ƢƠ M 2010

1 1 1

1 Bệnh viện Phổi Trung ương, 463 Hoàng Hoa Thám, Ba Đình, Hà Nội

T :

Nghi n u tr n 668 ệnh nh n ư ph h i h n ng h h p PH NHH t i Bệnh viện Phổi trung ương ho th r ng 6 nh m ệnh ần thự hiện

PH NHH, ao g m: Nh m ệnh phổi t ngh n m n t nh hi m 38 Nh m ệnh nung m phổi ph qu n N PP : 7 ao màng phổi: Nh m

ph u thu t ng ngự 6 á nh m ệnh phổi há ,9 Đi u tr PH NHH

v i hình th nội tr 57 và ngo i tr 43 , giai o n ổn nh và t

p ti n tri n Hiệu qu i u tr PH NHH ư ánh giá tr n á h ti u th ng

h , , , 5-75 t ng trung ình n 3 m và á triệu

h ng m sàng ư i thiện r rệt

Summary:

Study on 668 patients who had been respiratory rehabilitated (RR) at National Lung Hospital shows that there are 6 disease groups which need to be conducted the RR, including 38% of Chronic Obstructive Pulmonary Disease, 27% of Broncho-pulmonary purulent, 22% of Tuberculosis pleural effusion, 6% of Thoracic surgery and 2,9% of other disease Respiratory rehabilitation had been conducted on both in and out - patients ( 57% and 43% ), during the acute and stable stage Assessment the treatment effective based on ventilation ratio( SVC, FVC, FEV1, FEF25-75) with 100-300 ml adding and the clinical situation improves

I ẶT VẤ Ề

Ph h i h n ng ư oi à ư th 3 a h : Ph ng ệnh, h a ệnh, và ph h i h n ng(6) Trong hu n ngành h h p, ph h i h n ng

h h p PH NHH ngh a h t s quan tr ng, i h n ng a hệ th ng

h h p tá ng th ho t ộng a t t á ơ quan trong ơ th

PH NHH s mang i ho ngư i ệnh h n ng th h ng ao nh t và n ng ao

h t ư ng uộ s ng

T i Bệnh viện Phổi trung ương, tổng s ngư i n hám và i u tr á ệnh h h p n m à 4 79 ngư i, trong s 4 7 634 à á ệnh phổi ngoài ao Đi u tr PH NHH t i Bệnh viện Phổi trung ương ư

ng gh p vào iệu trình i u tr hung ho ngư i ệnh, à một hương trình

i u tr ao g m tư v n, n ng ao hi u i t a ngư i ệnh, gi p ngư i ệnh

tu n th i u tr , th o i ệnh, ng v i á thu t v t tr iệu h h p và á thu t v n ộng th ự i nh m ệnh á h nh v á phương pháp

PH NHH, th i gian và hình th i u tr ph h p v i m i giai o n ệnh,

N m , tổng s ngư i ệnh i u tr PH NHH à 668 ngư i, h ng t i

ti n hành nghi n u h i u á trư ng h p i u tr PH NHH nh m tìm hi u:

1

r

2 r r r

Ố TƯỢ VÀ ƯƠ

2.1 ối ượng:

Bao g m 668 ệnh nh n BN n i u tr t i hoa Th m và Ph h i

h n ng h h p t tháng - 9 n tháng - ệnh nh n nội tr

và ngo i tr

2.2 hương pháp nghiên cứu: H i u-m t

hám ệnh á s Ph h i h n ng PH N hám và ra h nh i u tr

hi nh n i m ệnh nh n t i th i i m t ầu và hi t th i u

tr Toàn ộ ư thu th p v th i gian và t qu i u tr Đánh giá t qu ệnh nh n thự hiện hương trình

2.4 Thu h p số iệu: Th o i á h ti u trư và sau i u tr

4 m sàng: Th o i tình tr ng hung, i m h th R , h t

ư ng uộ s ng, h n ng v n ộng g ng s t st i ộ 6 ph t , s ư ng m

h trong ngà , trong t i u tr

4 n m sàng:

á h s th ng h phổi(4)

: SVC, FVC, FEV1, FEF 25-75

Độ ão h a xi máu

5 Các kĩ hu C :

5 t tr iệu h h p: m á ài t p: Ho h u hiệu; D n ưu tư th t h p

v , rung; T p th ng(7) , o tá ng àm th ng thoáng ư ng th và t ng

m, h

- Ho h u hiệu: h t vào s u, n n th gi sau ho m nh ra i n ti p ần,

Th i gian t p: 5 ph t, ngà t p , 3 ần

- D n ưu tư th : Dựa vào tổn thương tr n X , xá nh thuỳ và ph n thuỳ tổn thương t v tr n ưu au thự hiện v , rung v i tần s th h h p

au m i ần rung thì àm ộng tá n t ng tá ng t ng th i m,

h Th i gian n 5 ph t, ngà , ần

- T p th h m m i: h t vào h m qua mũi ho n hi phổi ng ầ , sau

h m m i n như thổi sáo r i t t th ra qua miệng Th i gian t p: 5 n

ph t, ngà -3 ần

- T p th hoành 3 tư th n m, ng i và ng : hit vào ng mũi, ng t t phình n, sau h m m i th ra qua miệng, ng t t p i Th i gian

t p : 5 n ph t, ngà -3 ần

- T p th hoành tr gi p: ngư i ệnh h t vào th o h n ng, hi th ra, hai

ta a T ũng n i ỏng Ở giai o n u i a thì th ra, ta T s

ơ hoành n, ự n t ầu u i thì th ra và t ng ần ho n h t thì h t vào Động tá nà tr gi p ngư i ệnh th ra ư h t h n ng trong phổi

- Th hoành tr háng th v ng Ta T t n v ng thành ngự tương

ng v i v ng phổi ần t ng th ng h , ng áp ự hai ta n n tr

gi p hi ngư i ệnh th ra và háng i i h t hi h t vào thu t tá

ng tá h phần màng phổi m i nh

5 n ộng th ự t h p v t tr iệu h h p: m ài t p s m nh, s

n a ta , h n, toàn th n, và á ài t p t h p v i ng g , thang

tư ng, r ng r , ai v i… , t ng ư ng th ự và i u h nh tư th

- T p s n, s m nh a ta á thu t ư s p x p t nhẹ n n ng

àm t ng h n ng v n ộng và s n a á nh m ơ t àn ta , ẳng ta

n ánh ta , và á ơ vai T p v i ng m m, v i ng ng, so, ìm

ta , thi t ự ơ ta , thi t o giãn và t ta á o i Th i gian: m i ần

t p - 5 ph t, ngà t p ,3 ần

- T p s n, s m nh a h n Bao g m i x p th ự , i ộ tr n ng

hu n t ng ho t ộng s m nh, s n a nh m ơ àn h n, ổ h n, ẳng h n và nh m ơ i i uổi t p t n 5 , ngà t p ,3 ần

- á ài t p toàn th n t h p th hoành v i á ộng tá ta và h n

t ng ư ng th ự ao g m á ài t p toàn th n v i g , thang tư ng, r ng

r , và thi t o ãn

5.3.Tư v n: Bao g m á th ng tin v ệnh, vai tr và á h ng ng á thu thu t t p th và i u hi n nh p th i m á u t ngu ơ n

ho h i u tr ph h p, u trì t p u ện t i nhà

KẾT QUẢVÀ BÀ U

3.1 Th ng in chung ề số ngƣ i ệnh C

Bảng 1 Th ng tin hung v i tư ng nghi n u

Nh n x t: N m 6 nh m ệnh ư PH NHH, nam 459 trư ng

h p hi m 7 n 9 trư ng h p hi m 3 Đi u tr nội tr 38 trư ng h p hi m 57 , ngo i tr 84 trư ng h p, hi m 43 , ngà i u tr trung ình nội tr à: 7, ngo i tr à 4 8, ngà i u tr trung ình hình

th à 3 Ph n á nh m ệnh như sau: Nh m ệnh PD à nh m s

ư ng BN tham gia PH NHH nhi u nh t 58 a hi m 38 , sau n

nh m N PP 8 a hi m 7 và tràn h màng phổi o ao hi m

4 trư ng h p Di h ng ao phổi hi m 4 Nh m ph u thu t PT

ng ngự ao g m trư và sau PT h 4 a hi m 6 và nh m ệnh phổi há vi m phổi , i phổi và á triệu h ng h h p hi m ,9 Đi u

nà ũng ho th ph u thu t ng ngự v n hưa h nhi u n việ ph h i

Nh m ệnh

i i Hình th

Đi u tr Ngà i u tr T.B

T

ệ

Nam N N.T Ng.T NT Ng.T T.B

TD màng phổi do lao

n= 140

0 22.0

Di h ng ao phổi n 3 22 8 0 30 16 16.

0 4.0

Nh m ph u thu t phổi

n= 40

35 5 30 10 07 15

8.2 6.0

Nh m ệnh PD

n=258

5 38.1

Nh m N PP n= 180 115 65 180 07 0 7 27.0

Nh m ệnh phổi há

n= 20

3 2.9

Tổng s n = 668 459 209 382 284 07 14.8 13.

2

h n ng h h p sau mổ nhi u o ần hai thá th m, v như i m

a ệnh ần ph u thu t(1,2), ho au sau mổ ho o h ng h ngà n m

i u tr mà ngư i ệnh h ng ơ hội ư PH NHH

3.2.Các chỉ iêu heo dõi

Bảng 2 Đánh giá v h n ng h h p và á triệu h ng m sàng trư và sau

PHCNHH

Các chỉ iêu T ƣ c

n =60

Sau

n =60

T ng

TB (L)

p

Chỉ iêu

h ng khí

SVC (L) 2,80  0,85 3,05 0,85 0.25 <0.01 FVC (L) 2, 75 0,85 2,95  0,65 0.20 <0.01 FEV1(L) 2,45 0,85 2,70  0,75 0.25 <0.01 FEF 25-75 (L) 2,35 0,65 2,60  0,56 0.25 <0.01

Nh n x t: au thự hiện i u tr , t ng 5 m , t ng m , t ng 250ml, FEF 25-75 t ng 5 m ự há iệt ngh a

B ng Đánh giá h n ng h h p và á triệu h ng m sàng trư và sau PHCNHH

Các chỉ iêu T ƣ c

PHCNHH

Sau PHCNHH

Tăng trung ình

p

h ti u

th ng

h

SVC (L) 1.95  0,85 2.05  0,74 0.10 >0.05 FVC (L) 1.82  0,65 1.90  0,54 0,08 >0.05 FEV1 (L) 1,16  0,48 1,22 0,58 0,06 >0.05 FEF 25-75 (L) 1.25  0,46 1.35  0,45 0.10 <0.01

p sau g ng s ) 91,113,40 91,81 3,45 0.70 >0.05

h ti u

m sàng

Đi m h th MRC

5  2 4 2 1.0 <0.01

Đi ộ 6 376,6193,0

8

424,4975,5

7

38,52 >0.05

Đi m 54,6512,47 46,9714,23 - 8,68 >0.05

Nh n x t: Nh m ệnh i h ng ao phổi ư g i t i i u tr ngo i tr t hoa hám ệnh Đơn v qu n ệnh phổi m n t nh , ư h n oán PD

o tổn thương ao phổi ũ ngư i ệnh r i o n th ng h h n h p m

ộ t n ng n r t n ng, h th nhi u, ho h m nhi u Ngư i ệnh ư

x p vào nh m ệnh PD và i u tr th o phá i u tr PD giai o n ổn

nh au an thiệo PH NHH th r ng: á h s , , t ng t 8 n

m , t ng 6 m , 5-75 t ng m Đi m h th R gi m

ư i m, i m h t ư ng uộ s ng gi m ư 8 68 i m, h n ng v n ộng g ng s t ng 58 5 m

o sánh v i nh m PD mà phổi h ng tổn thương o ao phổi ũ, á h

ti u th ng h và á triệu h ng m sàng tu ư i thiện nhưng t hơn

Đi u nà ho th PH NHH á i h ng sau ao phổi ần một hương trình

i u tr ph h p hơn, th ần h nh s m hơn ho o ài th i gian i u

tr th h h p hơn(3,5)

u ủ ế quả

Bảng 3 Đánh giá v h n ng h h p trư và sau PH NHH

Các chỉ iêu Trư

PHCNHH

Sau PHCNHH

T ng TB p

Chỉ iêu

h ng khí

SVC (L) 2.35  0,65 2.65  0,45 0.30 <0.01 FVC (L) 2.25  0,60 2.58  0,56 0.33 <0.01 FEV1 (L) 1.46 0,52 1.76  0,62 0.30 <0.01 FEF 25-75 (L) 1.30 0,54 1.62  0,46 0.32 <0.01

Đánh giá sau i u tr th r ng t ng 3 m , t ng 33 m , t ng 300ml, FEF25-75 t ng 3 m , ngh a th ng so v i trư

Bảng 4 t qu th o i ư ng m th i ra sau hi PH NHH a 3 ệnh

nh n áp x phổi

p x th ư i

(n = 30) Trư

PHCNH

H

Sau PHCNHH Ngà

1-3

Ngà 3-6

Ngà 6-9

Ngà 9-12

Nam (22) 5-10ml 15-20 25-55ml 20-30 10-20

N 08) 5-15ml 15-25 20-45ml 20-30 10-20

t ng 5-7 ần, sau ư ng m th i ra gi m ần ng v i á triệu h ng m sàng ã ư i thiện

Đi u nà ho th ng v i i u tr nội hoa, PH NHH gi p ngư i ệnh ho

h m t t hơn, t ng th ng h phổi, gi m á triệu h ng m sàng, o v s

gi m ư s ngà n m viện Ngoài ra ngư i ệnh n ư hư ng n u trì

u ện t p s gi m ư á t tái phát

u u u

B ng 5: Đánh giá v h n ng h h p và á triệu h ng m sàng trư và sau PHCNHH

Các chỉ iêu T ƣ c

PHCNHH

Sau PHCNHH

Tăng TB p

h ti u

th ng h

SVC (L) 1.51 0,65 1.81  0,75 0.30 <0.01 FVC (L) 1.48 0,54 1.75  0,50 0.27 <0.01 FEV1 (L) 0.76  0,42 1.05 0,42 0.29 <0.01 FEF 25-75 (L) 0.85  0,85 1.20  0,80 0.35 <0.01

Nh n x t: Bệnh nh n sau PT r i o n th ng h h n h p m ộ r t n ng

5 ệnh nh n n PH NHH sau PT tr n n m, 75 à nội tr á thu t PH N ư áp ng nga t ngà th sau PT au PH NHH, á h s

t ng 3 m , t ng 7 m , t ng 9 m , 5-75 t ng 35 m ,

Đi u tr PH NHH sau PT ng ngự à i u tr t h p iệt, sau PT ngư i ệnh ư h m s h u ph u h h p há ph t p, o v PH NHH ph i ng

gh p ư vào iệu trình i u tr àm t ng t qu ph u thu t(1,2) Trư mổ tuần ngư i ệnh ã ư hư ng n v á thu t PH NHH, và hi áp ng

tr n t ng ngư i ệnh ũng ần á h nh ph h p Ngư i ệnh ần ư

h nh s m trư hi ph u thu t tuần

B ng 6 : Đánh giá h n ng h h p và á triệu h ng m sàng trư và sau PHCNHH

Các chỉ iêu

T ƣ c PHCNHH

Sau PHCNHH

Tăng

h ti u

th ng h

SVC (L) 2.05  0,65 2.26  0,64 0.21 <0.01 FVC (L) 1.95  0,75 2.15  0,54 0,20 <0.01 FEV1 (L) 1,26 0,38 1,42 0,38 0,16 <0.01 FEF 25-75

(L)

1.28  0,42 1.52  0,48 0.24 <0.01

p sau g ng s ) 91,113,40 91,81 3,45 0.70 >0.05

h ti u

ánh giá

Đi m h th MRC

4  2 3  2 1.0 <0.01

Đi ộ 6 376,6193,08 454,4975,57 77,52 <0.01

Đi m 54,6512,47 42,9714,23 -

12,68

<0.01

Nh n x t: Nh m ệnh PD giai o n ổn nh n i u tr PH NHH h u

à i u tr ngo i tr au i u tr t ng m , t ng m , t ng

6 m , 5-75 t ng 4 m Đi m h th R gi m i m, h n ng v n ộng g ng s t st i ộ 6 ph t t ng 77,5 m, i m R gi m i m Hoàn toàn ph h p v i hiệu qu i u tr PH NHH tài N H p nhà

nư a Đinh Ng n m 9 (8)

V KẾT U

Nghi n u h i u 668 ngư i ệnh PH NHH n m h ng t i r t ra t

u n sau:

4.1 PH NHH thư ng ư h nh 6 nh m ệnh , trong nh m ệnh

PD hi m 38 Nh m N PP : 7 ao màng phổi: Nh m PT

ng ngự 6 Di h ng ao phổi 4

4 Thự tr ng i u tr :

- Đi u tr PH NHH v i hình th nội tr và ngo i tr : Trong 57 i u

tr nội tr , ngo i tr hi m 43 , ngà i u tr trung ình nội tr à: 7, ngo i

tr à 4 8, Đi u tr PH NHH giai o n ổn nh và t p ti n tri n: iai o n p t nh hi m 7 tổng s ngư i PH NHH

- Hiệu qu i u tr tr n t ng nh m ệnh như sau:

 Nh m ệnh phổi t ngh n m n t nh: , , , 5-75

t ng trung ình m , R gi m i m, t st i ộ 6 t ng 77,5m,

Đi m SGRQ gi m i m

 Nh m N PP : , , , 5-75 t ng 3 m,

 Nh m ao màng phổi , , , 5-75 t ng 5 m ,

 Nh m ph u thu t ng ngự , , , 5-75 t ng

300ml,

 Nh m i h ng ao phổi: SVC, FVC, FEV1, FEF25-75 t ng trung ình

m , R gi m i m, t st i ộ 6 t ng 58,3 m, Đi m SGRQ

gi m 8 68 i m, so v i trư PH NHH hưa ngh a th ng

TÀ ỆU T AM K ẢO

1 guyễn Thị Chỉnh à cộng sự (1990) ậ ộ ô ấp p ụ ồ ứ

ă r ng cá Q Nội san ao và ệnh phổi t p 5 – 1990)

2 guyễn Thị Chỉnh à cộng sự (1992) ậ ộ ô ấp p ụ ồ ứ

ă Tổng hội Y h 99

3 guyễn oài B c á á

trì r p ụ ồ ứ ă ô ấp O II

rở L p r ng u n v n th s h ,

Đ i h Y Hà nội, 9

4 guyễn ình ƣ ng T ịnh Bỉnh Dy guyễn Văn Tƣ ng T n Thị

Dung (2004), T ô p ă ứ ă ô p Bá h

hoa thư ệnh h , t p 4, 4 – trang 259

5 guyễn Viế hung (2008) rì r p ụ ồ ứ ă ô

ấp O T p h Y h u n sự 8 (33), tr 18-22

6 guyễn u n ghiên C o Minh Ch u à C ậ r p ụ ồ ứ

ă , Nhà xu t n h , Hà Nội

7 hạ gọc Thạch.1968 ụ ồ ứ ă ô ằ p

p áp ở ụ Nội san ệnh ao và ệnh phổi t p , tr 87-96)

8 inh gọc (2009) p O

á p áp p r Đ tài nghi n u hoa

h p nhà nư