skkn TĂNG CƯỜNG CÔNG tác KIỂM TRA VIỆC GIÁO dục đạo đức của học SINH TRONG TRƯỜNG học

skkn TĂNG CƯỜNG CÔNG tác KIỂM TRA VIỆC GIÁO dục đạo đức của học SINH TRONG TRƯỜNG học

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI Đơn vị: Trường THPH Nguyễn Bỉnh Khiêm Mã số :

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC KIỂM TRA VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA HỌC SINH TRONG TRƯỜNG HỌC Người thực hiện: Trương Thị Hằng Lĩnh vực nghiên cứu: Quản lý giáo dục 

Phương pháp dạy học bộ môn 

Phương pháp giáo dục 

Lĩnh vực khác` 

Có đính kèm:

 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2012-2013

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên : Trương Thị Hằng

2 Ngày tháng năm sinh : 20-07-1973

3 Nam, nữ : Nữ

4 Địa chỉ : Ấp Long Hiệu, xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai

5 Điện thoại : CQ: 0618689153 ĐTDĐ : 0972508727

6 Fax : E-mail : C3 NguyenBinhKhiem @dongnai.edu.vn

7 Chức vụ : Phó hiệu trưởng

8 Đơn vị công tác : Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị : Cử nhân Khoa học

- Năm nhận bằng : 1996

- Chuyên ngành đào tạo : Lịch sử

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Giảng dạy – Quản lý

Số năm có kinh nghiệm : 17 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây

• Một số biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn Lịch sử

• Gây hứng thú trong tiết dạy môn Lịch sự bằng liên hệ thực tế qua phim truyện

• Vai trò của công tác tổ chức kiểm tra việc rèn luyện hạnh kiểm học sinh trong nhà trường

• Những định hướng về xây dựng đội ngũ giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn

• Một vài giải pháp thực hiện xây dựng “trường học thân thiện, học sinh tích cực”

Phần thứ nhất

MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1/ Lý luận

Ngày nay dạy đạo đức cho học sinh đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa vào chương trình thành một bộ môn riêng, có tính hệ thống từ thấp đến cao, hợp lý

từ Mầm non, Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông Tuy nhiên việc giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường hiện nay chủ yếu giao cho giáo bộ môn GDCD, giáo viên chủ nhiệm, Đoàn Thanh niên Cộng sản Yếu tố sự kết hợp giáo dục đạo đức cho học sinh gắn liền giữa gia đình, nhà trường và xã hội chưa được phát huy

Đặc trưng của nền giáo dục Việt Nam là mang tính toàn diện, từng nội dung, nhiệm vụ mà giáo dục phải giải quyết được sắp xếp không phải ngẫu nhiên mà nó

mang một ý nghĩa hết sức sâu sắc, trong đó việc giáo dục đạo đức học sinh được

đặt lên vị trí đầu tiên Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển

toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với

lý tưởng độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Để học sinh có đủ phẩm chất đạo đức tốt trở thành những công dân có ích cho xã hội thì việc rèn đạo đức cho học sinh trong nhà trường phổ thông là một khâu quan trọng

Như vậy để Ban giám hiệu (BGH) làm tốt nhiệm vụ của một người quản lý, là đại diện cho những người làm thiên chức “trồng người” tạo ra bao thế hệ đủ đức,

đủ tài góp phần xây dựng sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Công tác tổ chức kiểm tra sự phối hợp giữa các cá nhân, tổ chức trong và ngoài nhà trường thực hiện việc giáo dục đạo đức của học sinh trong nhà trường là một nhiệm vụ cấp bách, bởi đó là nhân tố quyết định kỷ cương, nề nếp của nhà trường Và là bậc thang kế tiếp để đạt đến chất lượng trong giảng dạy Nhưng trong thực tế có đôi lúc chúng ta quên đi vai trò của việc giáo dục đạo đức học sinh mà chỉ đặt nặng vấn đề dạy chữ Giờ đây quan niệm đó cần phải được chấn chỉnh để vị trí và ý nghĩa của câu nói: “Tiên học lễ, hậu học văn” muôn thuở là lời răn dạy, luôn là đạo lý của người Việt Nam

2/ Thực tiễn

Bản thân tôi qua trải nghiệm của nhiều năm làm công tác quản lý, nhận thấy một điều rằng với sự chuyển biến nhanh của xã hội hiện nay đã tác động đến vấn đề đạo đức của học sinh trong trường học có chiều hướng đi xuống Vai trò là một Phó hiệu trưởng tôi đã ý thức được khá sâu sắc về vai trò quan trọng của công tác tổ chức kiểm tra sự phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong việc giáo dục đạo đức của học sinh trong trường học

II GIỚI HẠN ĐỀ TÀI

Trong khuôn khổ của bài viết này tôi chỉ đi sâu vào phân tích: BGH tăng cường công tác kiểm tra việc giáo dục đạo đức của học sinh ở trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm năm học 2012 -2013 thông qua các lực lượng:

- Giáo viên chủ nhiệm lớp

- Giáo viên bộ môn (Môn Giáo dục Công dân)

- Đoàn Thanh niên Cộng sản HCM

- Công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường học

Phần thứ hai PHẦN NỘI DUNG

I MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA HỌC SINH

1/ Cơ sở pháp lý:

Điều 31 chương IV của Điều lệ trường Trung học quy định nhiệm vụ của giáo

viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm như sau: “Rèn luyện đạo đức, học tập văn

hóa, bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục; vận dụng các phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo, rèn luyện phương pháp tự học của học sinh;”

Vai trò của người thầy: Người thầy giáo trong xã hội Việt Nam luôn được đề cao, tôn vinh Người thầy được kính trọng "không thầy đố mày làm nên" rõ ràng nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam là Tôn Sư Trọng Đạo, đây là nét đẹp truyền thống từ đời này truyền sang đời khác

Các thầy cô giáo đứng trên bục giảng để truyền thụ cho các thế hệ đời sau những điều hay lẽ phải, những tinh túy chắc lộc được từ ngàn đời truyền lại qua bài giảng với tinh thần trách nhiệm cao Thầy cô giáo luôn vẫn phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo và là bài học về đạo đức có giá trị nhất

Gia đình là nơi hình thành đạo đức cơ bản của học sinh, vì mỗi gia đình là tế bào của xã hội Đạo đức gia đình luôn gắn liền với đạo đức xã hội, gia đình có ảnh

hưởng sâu sắc, trực tiếp đến mỗi cá nhân học sinh Lọt lòng ra gia đình đã chăm sóc, nuôi, dạy trẻ Số thời gian học sinh sống trong gia đình cũng nhiều hơn thời gian ở trường Những thành viên trong gia đình có ảnh hưởng trực tiếp đến tình cảm của học sinh vì tình huyết thống, truyền thống đa số gia đình hạnh phúc, cha

mẹ yêu thương nhau cùng nhau chăm lo dạy dỗ con cái, các em sẽ ngoan, sống tốt

và học giỏi

Gia đình rất quan trọng trong hình thành nề nếp đạo đức lối sống của con em Học sinh ta nếu gia đình nào trước khi học sinh đi học đều dạy dỗ, dặn dò kỷ lưỡng con em mình như vậy thì nhất định học sinh sẽ chăm ngoan, có tổ chức kỷ luật tốt

Ông Bà ta vẫn thường nói “dạy con từ thưở còn thơ”, “Nhỏ không ưm, lớn gãy cành” Việc cha mẹ dạy con đi thưa về trình có nhiều cái lợi trước hết là giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, sự lễ phép dành cho con người theo tinh thần "Tiên học

lễ, Hậu học văn" mà chúng ta chủ trương giáo dục trong nhà trường

Nhà trường là nơi hình thành đạo đức cơ bản của người công dân có trí thức Hiện nay Đảng, nhà nước yêu cầu đổi mới trong sự nghiệp giáo dục để phục

vụ cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Chúng ta đang sống trong thời đại có sự tiến bộ mạnh mẽ về khoa học công nghệ, sự bùng nổ của thông tin toàn cầu Việc này đặt ra cho từng con người phải phấn đấu nổ lực vươn lên trong cuộc sống để không lạc hậu với thời cuộc Từng bước theo kịp tốc độ phát triển của thời đại Nhà trường ngoài nhiệm vụ cung cấp kiến thức phổ thông cho học sinh thì việc giáo dục đạo đức cho học sinh là mặt thứ hai của một vấn đề đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa có tài có đức để phục vụ xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội

Muốn giáo dục đạo đức cho học sinh cần có sự kết hợp chặt chẽ của nhà trường, gia đình và xã hội

Nhà trường, gia đình và xã hội phải được kết hợp chặt chẽ trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh Thời đại ngày nay mở cửa hội nhập nhiều cái hay cũng lắm cái dở Để đào tạo cho xã hội một thế hệ trẻ hoàn thiện về đạo đức, trí tuệ, tinh thần và thể chất chuẩn bị cho các em trở thành người chủ nhân của đất nước Nhà trường, gia đình, xã hội phải được phối hợp chặt chẽ, nghiêm ngặt, không thể thiếu một trong ba lĩnh vực đó Giáo dục học tập văn hóa với vui chơi lành mạnh bổ ích, quang tâm bảo vệ chăm sóc trẻ em về thể chất cả tinh thần Có như vậy mới ngăn ngừa được tệ nạn xã hội đang xảy ra đối với thanh thiếu niên học sinh đang báo động, đây là điều bức xúc mà toàn xã hội phải quan tâm ngăn chặn mới có kết quả

2/ Cơ sở lý luận:

Các khái niệm:

a) Tổ chức

Tổ chức là sắp xếp các bộ phận cho ăn nhịp với nhau để toàn bộ là một cơ cấu nhất định Cơ quan có được tổ chức tốt thì mới thực hiện được chức năng của mình

(Từ điển Tiếng Việt).

Công tác tổ chức là một công tác hết sức quan trọng của người quản lý BGH làm tốt công tác tổ chức sẽ làm cho những hoạt động của nhà trường có tính qui cũ

và hoạt động có hiệu quả

b) Kiểm tra

Xem xét kỹ để đánh giá tình trạng tốt, xấu của công việc đang làm (Từ điển

Tiếng Việt).

Kiểm tra là một phần cơ bản của quá trình dạy và học trong đó phải kể đến việc giáo dục đạo đức học sinh Đây là khâu quan trọng vì nó trực tiếp quyết định chất lượng giảng dạy Qua việc Giáo viên truyền thụ kiến thức và đặc biệt là giáo dục đạo đức để hình thành nhân cách cho người học

Kiểm tra giúp cho người quản lý nắm bắt tình hình công việc, phát hiện những

ưu và hạn chế Từ đó có biện pháp kịp thời uốn nắn, sửa chữa Hiệu quả công việc càng cao thì công tác kiểm tra phải chặt chẽ

c) Đạo đức (Hạnh kiểm)

Phép tắc về quan hệ giữa người với người, giữa cá nhân với tập thể (phẩm

chất tốt đẹp của con người) (Từ điển Tiếng Việt).

3/ Các phương pháp kiểm tra

Không có phương pháp nào là vạn năng Người quản lý phải biết vận dụng sáng tạo, kết hợp và chọn lọc các phương pháp kiểm tra để áp dụng đối với từng đối tượng khác nhau, trong từng thời điểm và tình huống khác nhau

a) Phương pháp quan sát

Có 2 loại quan sát: Quan sát tĩnh và quan sát động

Đây là phương pháp quan trọng của công tác kiểm tra, đối với việc kiểm tra giáo dục đạo đức học sinh là một hoạt động khá đặc biệt vì nó diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi, với nhiều biểu hiện và hình thái khác nhau

Vì thế phương pháp quan sát không dừng ở chỗ kiểm tra giờ dạy, giờ sinh hoạt chủ nhiệm, giờ sinh họat dưới cờ … của giáo viên trên lớp Mà phải quan sát đối tượng mang tính tổng quát: như trước khi giáo viên vào lớp, giờ ra về, quan sát một buổi sinh hoạt tập thể, một giờ sinh hoạt dưới cờ…

Muốn quan sát hiệu quả phải có kế hoạch cụ thể và xác định đối tượng quan sát

b) Các phương pháp tác động trực tiếp đối tượng

Các phương pháp này bao gồm:

- Điều tra bằng phiếu.

- Phỏng vấn (miệng hoặc viết)

- Tham khảo ý kiến, trao đổi

- Phương pháp làm mẫu

- Kiểm tra (miệng, viết )

4./ Các hình thức kiểm tra

a) Kiểm tra theo thời gian

+ Kiểm tra định kỳ

Tùy theo qui định của BGH việc kiểm tra thực hiện theo kế hoạch đã xây dựng: Tuần, tháng hoặc học kỳ Kết quả đó giúp BGH đánh giá được hiệu quả làm việc của từng cá nhân, bộ phận

+ Kiểm tra đột xuất

Hình thức kiểm tra này giúp người quản lý biết được tình hình công việc diễn

ra trong điều kiện bình thường hàng ngày Đồng thời phát hiện những sai sót có biện pháp uốn nắn kịp thời Làm tốt công tác kiểm tra đột xuất là bước chuyển tiếp

từ kiểm tra sang tự kiểm tra để nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công việc của đối tượng kiểm tra

b) Kiểm tra theo phương pháp

Kiểm tra trực tiếp và gián tiếp

5./ Một số yêu cầu của công tác kiểm tra

+ Tính chính xác: Đánh giá đúng năng lực, nhân cách, trung thực, khách quan

về đối tượng kiểm tra

+ Tính hiệu quả: Kết quả kiểm tra phải đáp ứng được mục đích kiểm tra, bên cạnh đó để nâng dần hiệu quả công tác kiểm tra BGH phải có hướng giải quyết tốt đối với những việc làm được và chưa làm được

+ Tính dân chủ: Cần phát huy tính dân chủ trong quá trình kiểm tra, tránh mang tính áp đặt, để nâng cao tính hiệu quả vì mọi người đều cảm thấy mình có quyền được kiểm tra

6./ Quy trình tổ chức kiểm tra

Gồm 5 bước:

- Xây dựng chuẩn

- Xây dựng lực lượng

- Xây dựng kế hoạch nề nếp

- Thực hiện kiểm tra.

- Tổng hợp điều chỉnh

Quy trình kiểm tra gồm 3 bước :

 Bước 1 : Chuẩn bị

- Phổ biến yêu cầu, nhiệm vụ, kế hoạch cụ thể cho lực lượng kiểm tra

- Phân công cụ thể nhiệm vụ cho từng thành viên

- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan: Nội quy nhà trường, chuẩn về đánh giá, Thông tư hướng dẫn về kỷ luật học sinh, về đánh giá hạnh kiểm đạo đức học sinh của Bộ, Sở

- Thống nhất phương pháp kiểm tra

- Chuẩn bị: Biên bản, Phiếu điều tra thông tin

 Bước 2: Thực hiện kiểm tra

Công tác kiểm tra việc giáo dục đạo đức học sinh được tiến hành dưới các hình thức:

- Kiểm tra sổ chủ nhiệm của giáo viên chủ nhiệm

- Dự giờ tiết sinh hoạt chủ nhiệm, tiết HDNGLL

- Kiểm tra sổ ghi chép cá nhân của giáo viên chủ nhiệm (biên bản làm việc với PHHS)

- Kiểm tra kết quả xếp loại hạnh kiểm học sinh từng học kỳ và cuối năm học

- Kiểm tra giờ dạy của giáo viên bộ môn

- Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch của giáo viên bộ môn về việc hướng dẫn học sinh tham quan phòng truyền thống

- Kiểm tra kế hoạch giáo dục đạo đức học sinh của Đoàn Thanh niên thông một số chương trình hoạt động cụ thể

 Bước 3 : Sau khi kiểm tra

Phân tích, đánh giá ở nhóm Tổng hợp ý kiến điều chỉnh đối với đối tượng Hoàn tất biên bản, hồ sơ và báo cáo kết quả cho BGH

II THỰC TRẠNG BGH TỔ CHỨC KIỂM TRA VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT NGUYỄN BỈNH KHIÊM NĂM HỌC 2012 – 2013

1./ Đặc điểm tình hình

a) Giới thiệu trường

Trường tôi mang tên THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm tọa lạc giữa trung tâm thành phố mới Nhơn Trạch, trong tương lai sẽ phát triển thành một thành phố công nghiệp Để đáp ứng nhu cầu giáo dục chất lượng cao và đào tạo nguồn nhân lực cho huyện nhà, trường được đầu tư xây dựng khang trang, qui mô và hiện đại

Có tất cả 34 phòng học và nhiều phòng chức năng, một thư viện điện tử trong tương lai sẽ phục vụ tốt cho giáo viên và học sinh 5 phòng phục vụ giảng dạy bằng công nghệ thông tin (có 3 phòng dạy bằng phương tiện bảng tương tác)

b) Thuận lợi

Đội ngũ giáo viên trẻ rất nhiệt tình trong công tác giảng dạy cũng như các công tác khác Nhạy bén với việc sử dụng các thiết bị, phương tiện giảng dạy hiện đại

c) Khó khăn

Học sinh của trường là con em của vùng nông thôn nên môi trường giáo dục

từ gia đình còn hạn chế Đặc biệt là sự quản lý lỏng lẻo của gia đình, môi trường xã hội khá phức tạp hiện nay đã vô tình đẩy các em ở lứa tuổi bồng bột, hiếu kỳ đến gần những nơi có nguy cơ làm suy giảm những giá trị đạo đức, có suy nghĩ và lối sống không lành mạnh…

Giáo viên trẻ nhiệt tình nhưng lại thiếu kinh nghiệm trong phương pháp ứng

xữ sư phạm và giảng dạy, đặc biệt trong ứng xử những tình huống sư phạm làm giảm hiệu quả tích cực của việc rèn luyện hạnh kiểm học sinh

Suy nghĩ và hành động từ trước đến nay chưa thể thay đổi được ở trường phổ

thông nói chung: nặng về dạy chữ nhẹ về dạy người.

Từ những thuận lợi và muôn ngàn khó khăn của nhà trường, một vấn đề đặt ra cấp bách và là nhiệm vụ sống còn mà lực lượng quản lý kế cận phải thực hiện đó là sớm chấn chỉnh lại công tác tổ chức kiểm tra việc giáo dục đạo đức của học sinh Đặc biệt là sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường hiện nay Trên cơ sở có sự phối hợp với nhiều lực lượng trong và ngoài nhà trường, làm tốt nhiệm vụ kiểm tra đánh giá để cải tạo một mãnh đất với đủ các điều kiện cho các “hạt giống” nẩy mầm

2./ Thực trạng chất lượng đạo đức của học sinh năm học 2012 – 2013

BÁO CÁO THỐNG KÊ XẾP LOẠI 2 MẶT HỌC SINH NĂM HỌC 2012 –

2013

Tổng

số

học

sinh

Xếp loại cả năm Học lực Hạnh kiểm Giỏi Khá TB Yếu Kém Tốt Khá TB Yếu Kém

10 327 18 91 157 60 1 238 79 8 2 0

11 294 18 71 138 67 0 196 74 21 3 0

12 282 15 105 127 35 0 218 60 14 0 0

Tỉ lệ 5.65

%

29.57

%

46.73

%

17.94

%

0.01

%

72.20

%

23.59

%

3.65

%

0.55

%

0.0

%

Qua mạn đàm, trò chuyện, điều tra với giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, BCH Đoàn Thanh niên Qua bảng thống kê chất lượng đạo đức học sinh, cho thấy đạo đức của học sinh cũng như việc chấp hành nội quy nhà trường ở mức độ tương đối ngoan Tuy nhiên một vấn đề cần lưu ý đó là có một số học sinh bị xếp hạnh kiểm loại trung bình

Những nguyên nhân dẫn đến đạo đức học sinh chưa tốt là do sự tác động tiêu cực của điều kiện xã hội hiện nay, sự thiếu quan tâm sâu sắc từ gia đình, sự hiểu biết còn hạn chế của đại đa số phụ huynh sống ở vùng nông thôn…

Mặt khác do bản tính hiếu kỳ ở lứa tuổi các em, sự giải quyết thiếu triệt để của một số giáo viên chủ nhiệm còn trẻ khi học sinh vi phạm nội quy nhà trường

Đặc biệt đối với năm học này, trường có 282 học sinh khối lớp 12 thì tất cả các em đều không bị xếp loại đạo đức (Hạnh kiểm) loại yếu và 282 học sinh có đủ điều kiện về hạnh kiểm để dự thi tốt nghiệp

3./ Thực trạng công tác tổ chức kiểm tra việc giáo dục đạo đức của học sinh ở trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm năm học 2012 – 2013

a) Xây dựng chuẩn

Đầu năm học BGH xây dựng chuẩn kiểm tra trên cơ sở tham khảo Thông tư hướng dẫn xếp loại hạnh kiểm học sinh, về quyền hạn và nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn GDCD, Đoàn Thanh niên cụ thể như sau:

- Đạt danh hiệu giáo viên chủ nhiệm giỏi

- Giáo viên bộ môn: Hướng dẫn 100% học sinh ghi chép đầy đủ và thuộc nội quy của nhà trường Nội dung lồng ghép giáo dục đạo đức học sinh qua nội dung giảng dạy

- Giáo viên bộ môn GDCD: nhiệm vụ phối hợp việc giáo dục, theo dõi và đánh giá xếp loại đạo đức học sinh

- Đoàn Thanh niên: kế hoạch hoạt động nhằm tuyên truyền, giáo dục đạo đức học sinh