skkn phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua chương trình sân khấu hóa dưới cờ

Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm: “Phương pháp giáo dục đạo đức học sinh thơng qua chương trình sân khấu hĩa dưới cờ” Tham khảo sách báo, tài liệu nghiên cứu … nhằm cập nhật kiến thức

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Nguyễn Phú Quý

2 Ngày tháng năm sinh: 01 tháng 12 năm 1982

- Chuyên ngành đào tạo: Giáo Dục Chính Trị

II KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy

Số năm có kinh nghiệm: 8 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

- Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong công tác giáo dục đạo đức họcsinh năm học 2007 – 2008

- Sử dụng phương tiện và thiết bị dạy học vào bài 14: “Công dân với sự

nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc năm học 2008 – 2009.

- Sử dụng phương pháp liên hệ thực tiễn thông qua các câu chuyện pháp luật

trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 năm học 2009 – 2010

- Giải pháp nâng cao giáo dục đạo đức cho ĐVTN trong trường THPT thôngqua phong trào kể chuyện về tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh dưới cờ với chủ

đề “Tuổi trẻ Trường THPT Điểu Cải học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh” năm học 2010 – 2011

- Tổ chức dạy GDNGLL ở trường THPT Điểu cải theo hướng đổi mới trong năm học 2011– 2012

SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI

Đơn vị: Trường THPT Điểu Cải

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Định Quán , ngày 02 tháng 05 năm 2013

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Năm học:2012 – 2013

–––––––––––––––––

Tên sáng kiến kinh nghiệm: Phương pháp giáo dục đạo đức học sinh thông quachương trình sân khấu hóa dưới cờ

Họ và tên tác giả: Nguyễn Phú Quý Chức vụ: Giáo Viên + Bí thư đoàn trường

Đơn vị: Trường THPT Điểu Cải – Túc Trưng – Định Quán – Đồng Nai

Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực khác)

- Quản lý giáo dục  - Phương pháp dạy học bộ môn: 

- Phương pháp giáo dục  - Lĩnh vực khác:  Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị  Trong Ngành 

1 Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 2 ô dưới đây)

- Có giải pháp hoàn toàn mới 

- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có 

2 Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 4 ô dưới đây)

- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 

- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 

- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 

- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả 

3 Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)

- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:

- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và

- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả

Phiếu này được đánh dấu X đầy đủ các ô tương ứng, có ký tên xác nhận của người

có thẩm quyền, đóng dấu của đơn vị và đóng kèm vào cuối mỗi bản sáng kiến kinh nghiệm.

XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

(Ký tên và ghi rõ họ tên)

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

(Ký tên, ghi rõ họ tên và đóng dấu)

Sở Giáo Dục và Đào Tạo Đồng Nai

Trường THPT Điểu Cải

BÁO CÁO THÀNH TÍCH ƠNG NGUYỄN PHÚ QUÝ ĐỀ NGHỊ DANH HIỆU CHIẾN

SĨ THI ĐUA CẤP TỈNH, NĂM HỌC: 2012 - 2013.

I Sơ yếu lý lịch bản thân và chức năng nhiệm vụ được giao.

1.Sơ yếu lý lịch

- Họ và tên: Nguyễn Phú Quý

- Năm sinh: 01 – 12 – 1982

- Quê quán: Xã Phú Dương – Huyện Phú Vang - Tỉnh Thừa Thiên Huế

- Chức Danhï: Giáo Viên

2 Chức năng, nhiệm vụ được giao

- Giảng dạy mơn Giáo dục cơng dân

- Kiêm nhiệm bí thư đồn TNCS Hồ Chí Minh Trường THPT Điểu Cải

II Thành tích đạt được trong các năm qua.

Hoàn thành kế hoạch, nhiệm vụ chuyên môn Tham gia đầy đủ các hoạtđộng chuyên môn, thực hiện đúng và đầy đủ quy chế về chuyên môn mình phụtrách

Tham gia hiến máu nhân đạo 11 lần liên tiếp Các phong trào thể dục thểthao của cơ quan và địa phương Tổ chức thành cơng các hoạt động Đồn của nhàtrường trong năm học 2010 – 2011, 2011 – 2012, 2012 – 2013

Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đoàn thanh niên Cùng với BCH Đoàntrường đưa phong tào đoàn trường trở thành phong trào vững mạnh liên tụcnhiều năm liền Đoàn trường được Huyện Đoàn tặng giấy khen cho đơn vị hoànthành xuất sắc nhiệm vụ được giao và là cơ sở Đoàn xuất sắc nhất khối THPTcủa huyện Được tỉnh Đoàn tặng giấy khen cho tập thể BCH về thành tích hoạtđộng trong tháng thanh niên , 2011, 2012 2013 Tổ chức thành công nhiều hoạtđộng Đoàn có quy mô trong năm qua như: tổ chức thành công hội diễn văn nghệđêm 20/11 kỉ niệm 30 năm thành lập trường

Giáo viên giỏi cấp trường năm học 2012 – 2013

Phát động phong trào ủng hộ xây dựng phỏng truyền thống nhà trường hơn

Năm 2012 được chi bộ đảng bình chọn là Đảng viên hồn thành xuất sắcnhiệm vụ ( Huyện ủy Định Quán cơng nhận)

Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm:

“Phương pháp giáo dục đạo đức học sinh thơng qua chương trình sân khấu hĩa dưới cờ”

Tham khảo sách báo, tài liệu nghiên cứu … nhằm cập nhật kiến thức, cácmô hình hoạt động điển hình của Đoàn

Luôn là người chủ động cho mọi hoạt động phong trào của nhà trường:tham gia chỉ đạo hoạt động phong trào của các chi đoàn – lớp, kết hợp vớiGVCN kiểm tra và quản lí học sinh

Đưa phong trào Đồn của trường THPT Điểu Cải ngày càng phát triển vữngmạnh và trở thành cơ sở đồn tồn diện nhất ở địa phương Nhiều năm liền Đồntrường là lá cờ đầu trong phong trào thanh niên của Định Quán

III.Kết quả khen thưởng :

Được tập thể bình chọn danh hiệu lao động tiên tiến trong các năm (, 2010– 2011, 2011 – 2012, 2012 – 2013 )

Huyện Đoàn tặng bằng khen về thành tích hoạt động xuất sắc trongtháng thanh niên năm, 2010, 2011, 2012, 2013

Giáo viên giỏi cấp trường năm học 2010 – 2011 2012 – 2013

Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở năm học 2008 – 2009 2009 – 2010, 2010 – 2011,

2011 – 2012

Chiến Sĩ thi đua cấp Tỉnh năm học 2009 – 2010

Cụm thi đua số 1 Tỉnh đoàn Đồng Nai tuyên dương trong hội trại thanh niênlàm theo lời Bác tháng 03 năm 2010 tại Long Khánh.

Được Sở Giáo Dục và Đào Tạo,Tỉnh Đoàn Đồng Nai tuyên dương giáo viêntrẻ - cán bộ Đoàn tiêu biểu lần thứ I tháng 11 năm 2009 Lần II tháng 11 năm 2010

UBND Tỉnh tặng bằng khen hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2008 –

Nguyễn Phú Quý

A Phần mở đầu ……… 2

1 Lý do chọn đề tài … 2

2 Mục đích nghiên cứu……… 7

3 Đối tượng nghiên cứu……… …… 7

4 Nhiệm vụ nghiên cứu……… 7

5 Giới hạn đề tài 8

6 Phương pháp nghiên cứu 8

7.Thời gian nghiên cứu 9

B Phần nội dung 10

Chương I Cơ sở lý luận ……… 10

Chương II Phương Pháp giáo dục đạo đức học sinh thông qua chương trình sân khấu hóa dưới cờ……… 16

Chương III Kết Quả đạt được sau khi tiến hành Phương pháp giáo đạo

đức cho học sinh thông qua chương trình sân khấu hóa dưới cờ…… 23

C Phần kết luận 31

D Bài học kinh nghiệm 34

Tài liệu tham khảo 35

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH THÔNG QUA CHƯƠNG TRÌNH SÂN KHẤU HÓA DƯỚI CỜ

Hiện nay, các nhà trường rất quan tâm tới việc GDĐĐ cho học sinh nhưnghiệu quả của công tác này chưa cao Mặt trái của cuộc sống và môi trường xã hộivới những tác động tiêu cực đã dẫn đến những sai phạm đáng tiếc như: Học sinhđánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, ý thức phấn đấu kém… Nhiều người lo ngại cho

sự xuống dốc của đạo đức xã hội, trong đó có sự băng hoại về giá trị đạo đức củagiới trẻ GDĐĐ đang đứng trước nhiều khó khăn thử thách, sự xuống cấp của đạođức có nhiều nguyên nhân, trách nhiệm thuộc về nhiều ngành, nhưng trước hếttrách nhiệm đó là của nhà trường - nơi GDĐĐ con người từ khi mới cắp sách đihọc đến lúc bước chân vào đời

Một trong những tư tưởng đổi mới GD& ĐT hiện nay là tăng cường giáo dụcđạo đức cho học sinh, được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục vàcác văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo Luật giáo dục 2005 đã xác định: “ Mụctiêu của giáo dục phổ thông là giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trítuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người

Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân… ( Điều23-Luật giáo dục).

1.2 Về mặt thực tiễn

Từ xưa, ông cha ta đã đúc kết một cách sâu sắc kinh nghiệm về giáo dục “Tiên học lễ, hậu học văn “, “Lễ” ở đây chính là nền tảng của sự lĩnh hội và pháttriển tốt các tri thức và kỹ năng Ngày nay, phương châm “ Dạy người, dạy chữ,dạy nghề “ cũng thể hiện rõ tầm quan trọng của hoạt động giáo dục đạo đức, nhưBác Hồ đã dạy:“ Dạy cũng như học, phải chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đứccách mạng Đó là cái gốc quan trọng Nếu thiếu đạo đức, con người sẽ không phải

là con người bình thường và cuộc sống xã hội sẽ không phải là cuộc sống xã hộibình thường, ổn định ” Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói :“ Có tài không có đứcchỉ là người vô dụng Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó “

Đảng ta đã chủ trương:“ Tăng cường giáo dục công dân, giáo dục tư tưởng,đạo đức, lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác – Lê Nin, đưa việc giáo dục tư tưởng HồChí Minh vào nhà trường phù hợp với từng lưá tuổi và bậc học ” Bởi vậy, tudưỡng và rèn luyện bản thân để trở thành người có nhân cách, vừa có đức vừa cótài là hết sức quan trọng đối với mỗi con người, là nhiệm vụ hàng đầu của thanhniên, học sinh

Hiện nay, ở vào thời kì hội nhập nhiều học sinh có ý chí vươn lên trong họctập, có hoài bão khát vọng lớn Tuy nhiên, cũng dưới tác động của nền kinh tế thịtrường và cơ chế mở cửa và do nhiều nguyên nhân khác, hành vi lệch chuẩn củathanh thiếu niên có xu hướng ngày càng tăng Một số hành vi vi phạm pháp luậtcủa học sinh, sinh viên khiến gia đình và xã hội lo lắng như: vi phạm giao thông,đua xe trái phép, bạo lực nhà trường, quay cóp bài, mua điểm, cờ bạc, nghiện rượu,trong gia đình trẻ em thiếu kính trên nhường dưới, không vâng lời cha mẹ, người

theo đồng tiền, xa hoa, lãng phí, lười lao động và học tập, thiếu ý thức rèn luyện,không dám đấu tranh với cái sai, thờ ơ vô cảm, vị kỷ …cũng ngày càng nhiều hơn

ở đối tượng còn ngồi trên ghế nhà trường

Những phẩm chất xấu ấy là kết quả sự giáo dục không đồng bộ giữa giađình, nhà trường và xã hội Việc giáo dục đạo đức trong nhà trường thường chútrọng tới nề nếp kỷ cương với nội quy, những bài học giáo huấn, không chú ý đếnhành vi ứng xử thực tế Chương trình sách giáo khoa quá ôm đồm, nặng về lýthuyết, thiếu kỹ năng sống, không tạo được dấu ấn để hình thành nhân cách cho họcsinh Trong khi đó, chương trình giáo dục đạo đức xuyên suốt từ giáo dục lễ giáo ởbậc mầm non, đạo đức ở bậc tiểu học, giáo dục công dân ở bậc trung học, có đầy

đủ tất cả những bài học về các giá trị đạo đức Nhưng hệ thống lại không thấy rõphẩm chất nào là trọng tâm, chỗ nào cần nhấn mạnh Chương trình học rất nhiềunhưng rất khó nhớ, khó nhập tâm Bên cạnh đó giáo viên hiện nay chỉ lo truyền thụkiến thức, học sinh thì cố gắng đạt điểm cao trong học tập nhưng quan hệ thầy trònhợt nhạt Về nhà, cha mẹ bận lo công việc, các em không được trang bị những kỹnăng tối thiểu cũng như cách ứng xử trong cuộc sống Lứa tuổi học trò là tuổi ước

mơ và sống vì lý tưởng nhưng hiện nay, họ không có một mẫu người lý tưởng.Chính vì thế, những mối tình sét đánh, những nhân vật ăn chơi sành điệu, những sátthủ tàn bạo trên phim ảnh đã thành thần tượng của biết bao cô cậu học trò

Hiện nay, số lượng trẻ vị thành niên nói chung và học sinh, sinh viên nóiriêng phạm pháp đang gia tăng theo xu hướng trẻ hóa và mức độ tội lỗi ngày càngnghiêm trọng Có rất nhiều nguyên nhân từ phía: Gia đình – Nhà trường – Xã hội

đã xô đẩy các em rơi vào vũng bùn tội lỗi Trong đó, tình trạng tổ ấm gia đình bịtan nát, cách nuôi dạy con phản khoa học và sự thiếu gương mẫu của các bậc cha

mẹ là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng thanh thiếu niên phạm tội Bên cạnh

đó, hình ảnh người thầy ít nhiều bị lu mờ trong nền kinh tế thị trường đầy biến

động hết sức phức tạp cũng là một nguyên nhân khiến học sinh không biết lấy đâulàm “điểm tựa” để phấn đấu, một khi vai trò của người thầy không còn được đề caonhư trước thì việc giáo dục đạo đức, lối sống trong bộ phận học sinh hiện nay cũng

là vấn đề rất đáng được quan tâm Việc tuyển chọn sinh viên vào các trường sưphạm, việc tuyển dụng giáo viên đang nặng về trình độ học lực, xem nhẹ lòng yêunghề, chưa chú trọng rèn luyện kỹ năng sư phạm và nâng cao phẩm chất đạo đứcnhà giáo Tấm gương sáng về tinh thần vượt khó tự học tự rèn, hết lòng vì học sinh,lối sống gương mẫu, ý thức kỷ luật, năng lực chuyên môn của người thầy đã – đang

và mãi mãi có sức hút lớn nhất, mạnh mẽ nhất, cao quý nhất đối với tất cả học sinh

Vì thế hơn ai hết, các thầy cô giáo phải là những người tiên phong trong việc giáodục lối sống, đạo đức, pháp luật cho các em

1.3 Về mặt cá nhân

Ý thức được tầm quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho HS, từ năm học2009-2010, Bộ GD-ĐT đã đưa ra chủ đề là “Học làm người trước khi học lấy chữ”.Chủ đề này được sự đồng tình của nhiều người, bởi những năm gần đây hạnh kiểmcủa các em HS có chiều hướng giảm sút gây nỗi lo âu cho những người công táctrong ngành giáo dục

Bây giờ chúng ta dễ dàng bắt gặp những em HS tuổi mới 12, 13 mà tính tìnhhung hăng, ngang ngược; các em sẵn sàng đánh các bạn trong trường dù có khi vìmột lý do rất đơn giản Một HS dù học giỏi đến đâu mà thiếu đạo đức cũng trởthành người vô dụng Tệ hại hơn có tài mà không có đức thì các em có thể dùng trítuệ của mình làm hại người khác với mức độ nguy hiểm hơn một người ít học Đểchú tâm vào việc rèn luyện đạo đức cho HS trong nhà trường không chỉ là nhữngkhẩu hiệu suông mà cần có biện pháp cụ thể và cần làm lâu dài

Hiện nay các cấp lãnh đạo ngành giáo dục cứ sợ thầy cô giáo vi phạm đạođức mà lại không có biện pháp xử lý mạnh khi HS có dấu hiệu suy đồi về đạo đức.Nên chăng, chúng ta đưa ra qui định “cấm HS có những vi phạm đạo đức trongtrường học” Nếu cần thì nhà trường có thể đuổi học những HS có đạo đức quá yếukém hoặc chuyển các em đến học ở những môi trường thích hợp hơn Có như vậythì kỷ cương trong trường học mới được giữ vững.

Làm sao thầy cô giáo có thể an tâm dạy học khi HS thường xuyên vô lễ vớimình? Trong khi giáo viên đang bị trói buộc vào tình thế “không lối thoát” vì nếuđánh đòn hay xúc phạm HS thì họ đã vi phạm đạo đức nhà giáo, còn HS xúc phạmthầy cô thì vẫn “bình chân như vại” Dần dần thầy cô thật sự “bó tay” với HS, vìnếu không có biện pháp xử lý thì đầu năm trong lớp có 5 HS cá biệt, đến cuối nămcon số ấy có thể tăng gấp mấy lần do những HS khác bắt chước theo các em cóhạnh kiểm kém Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến cho chất lượnggiáo dục ngày càng giảm sút

Đã đến lúc các cấp lãnh đạo ngành giáo dục cần nhận ra rằng, không phải cứkiểm tra gắt gao, thanh tra dự giờ thường xuyên hay thi nhau dạy giáo án điện tử thìchất lượng giáo dục đi lên Thầy cô giáo suốt ngày tất bật với hồ sơ sổ sách, lo sợthanh tra dự giờ, lo sợ quên ghi sổ đầu bài hay vào sổ điểm trễ thời hạn… sẽ bị mấtđiểm thi đua thì còn tâm trí đâu nghĩ đến việc dạy cho HS tốt nhất, đặc biệt là giáodục đạo đức cho các em Vả lại, thầy cô lên lớp cứ lo dạy thật nhanh vì bài quá dàithì thời gian đâu mà dạy cho HS bài học đạo đức Trong khi môn học có tính chấtgiáo dục đạo đức cho HS là môn giáo dục công dân thì lại học quá ít, mỗi tuần chỉ

có một tiết thì làm sao đạt hiệu quả trong việc “dạy làm người” Đó là chưa kể, từlâu HS luôn xem môn giáo dục công dân là môn học phụ không có thi tốt nghiệpnên ít chú ý đến

Như vậy, để giáo dục đạo đức cho HS và góp phần nâng cao chất lượng giáodục thì cần giải quyết phần gốc của vấn đề chứ không phải là phần ngọn Hãy trảlại quyền tự chủ cho người thầy để người thầy an tâm vui vẻ cống hiến cho sựnghiệp giáo dục Khi thầy cô có được tâm lý thoải mái chắc chắn họ sẽ làm việc đạthiệu quả cao hơn và sẽ có nhiều sáng tạo trong nghề nghiệp đặc biệt là phươngpháp giáo dục đạo đức cho HS Những HS có đạo đức tốt thường là HS chăm học

và đây chính là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục sẽ tăng cao như sự mong mỏicủa toàn ngành giáo dục Đó là lí do tôi chọn đề tài “ Phương pháp giáo dục đạođức học sinh thông qua chương trình sân khấu hóa dưới cờ”

2 Mục đích nghiên cứu

Theo kết quả khảo sát của Viện Nghiên cứu và phát triển giáo dục Việt Nam,

tỉ lệ học sinh đi học muộn: Tiểu học 20%, THCS 21%, THPT 58%; tỉ lệ quay cóp:Tiểu học 8%, THCS 55%, THPT 60%; tỉ lệ nói dối cha, mẹ: Tiểu học 22%, THCS50%, THPT 64%; tỉ lệ không chấp hành an toàn giao thông: Tiểu học 4%, THCS35%, THPT 70%, Những con số này cho thấy, càng lớn ý thức đạo đức của họcsinh càng đi xuống

Một cuộc thăm dò đối với 500 học sinh THPT ở TP Hồ Chí Minh cho thấy:32,2% có thái độ vô lễ với thầy, cô giáo, nhiều học sinh chỉ chào thầy, cô trongtrường, còn ra đường thì không quen biết; 38,8% cho biết thường xuyên chửi thề,nói tụng; 53,6% thỉnh thoảng nói tục

Nhằm đánh giá được thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh ởtrường , thông qua đó đề ra biện pháp giáo đạo dức học sinh một cách có hiệu quảgiúp cho các em trở thành những người tốt trong xã hội

3 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT Điểu Cải

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Chúng ta đã biết, cả pháp luật và đạo đức đều góp phần bảo vệ các giá trịchân chính, đều liên quan đến hành vi đến lợi ích của con người và xã hội Phápluật tham gia điều chỉnh quan hệ xã hội bằng những quy phạm, điều khoản quyđịnh các quyền và nghĩa vụ của chủ thể Các quy phạm pháp luật quy định chi tiếtcác hành vi được phép và hành vi bị cấm đoán Đồng thời, chúng còn xác định cụthể cách cư xử lẫn những hình phạt sẽ áp dụng nếu chủ thể vi phạm Ngoài ra, phápluật còn thực hiện điều chỉnh mối quan hệ giữa con người và xã hội bằng sự bắtbuộc, cưỡng chế từ bên ngoài Trong khi đó, đạo đức lại điều chỉnh các mối quan

hệ bằng dư luận xã hội, bằng sự giác ngộ và sự thôi thúc từ bên trong Sự khác biệtnhưng lại thống nhất này là cơ sở để pháp luật và đạo đức bổ sung và hỗ trợ nhau

Do vậy có thể nói pháp luật không những là công cụ để quản lý nhà nước, mà còn

là môi trường thuận lợi cho sự hình thành và phát triển ý thức đạo đức Bên cạnh đóđạo đức là gốc của pháp luật cho nên việc con người thực hiện tốt các quy phạm,các chuẩn mực đạo đức cũng là một bước để thực thi tốt pháp luật

Nghiên cứu một số vấn đề về sơ sở lý luận giáo dục đạo đức, tiến hành điềutra thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh, phân tích nguyên nhân, tìm

ra những yếu tố liên quan đến công tác giáo dục đạo đức học sinh để từ đó đề rabiện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay

5 Giới hạn của đề tài

Nghiên cứu về thực trạng và biện pháp giáo dục đạo đức học sinh của TrườngTHPT Điểu Cải – Túc Trưng – Định Quán – Đồng Nai năm học 2012 – 2013

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghị quyết của Bộ chính trị về cải cách giáo dục đã chỉ rõ: Giáo dục thế hệtrẻ yêu quê hương, Tổ quốc XHCN và tinh thần quốc tế vô sản, ý thức làm chủ tậpthể, tinh thần đoàn kết, thân ái, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, có ýthức kỷ luật, tôn trọng và bảo vệ của công, đức tính thật thà, khiêm tốn, dũngcảm…Trên cơ sở những kiến thức về tâm lý, giáo dục học và những quan điểmđường lối của Đảng, các văn bản của Bộ giáo dục và Đào tạo về đánh giá xếp loại,khen thưởng và kỷ luật học sinh ( Thông tư 58 của Bộ GD & ĐT)

6.2 Phương pháp quan sát

Do đó, việc giáo dục đạo đức cho học sinh (HS) là một quá trình dài lâu,xuyên suốt trong quá trình giáo dục Nó đòi hỏi phải có sự chung tay, góp sức củagia đình, nhà trường và toàn xã hội Muốn đưa nước ta trở nên giàu mạnh, vănminh thì trước tiên phải xây dựng được những lớp người có đủ trí và đức Nhữnglớp người đó không ai khác chính là thế hệ trẻ hôm nay, những học sinh, sinh viênđang còn ngồi trên ghế nhà trường họ phải được trang bị đầy đủ đức và tài để trởthành chủ nhân tương lai của đất nước Trong thư gửi HS nhân ngày khai trườngđầu tiên của một nước độc lập, Bác viết: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vanghay không, dân tộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai các cường quốc năm châuđược hay không, chính là nhờ một phần rất lớn ở công học tập của các cháu” Đúngnhư vậy, HS Việt Nam vốn có truyền thống yêu nước, tinh thần hiếu học, cần cù,chịu thương chịu khó… nên biết bao thế hệ HS đã ra sức rèn đức, luyện tài để trởthành những trụ cột của nước nhà, góp phần tích cực thực hiện thắng lợi hai cuộccách mạng dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Họ đã thực hiện tốt lời dạy củaBác: Là người cách mạng, là những chủ nhân tương lai của đất nước thì đức, tríphải vẹn toàn, phải lấy đạo đức làm gốc.“Có tài mà không có đức là người vô dụng,

có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó khăn”

Nhìn nhận lại thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh của trườngTHPT Điểu Cải – Túc Trưng – Định Quán – Đồng Nai năm học 2012 – 2013 Đưa

ra một số biện pháp về việc thực hiện công tác giáo dục đạo đức cho học sinh củatrường trong giai đoạn hiện nay

7 Thời gian nghiên cứu:

Từ tháng 08 năm 2012 đến tháng 05 năm 2013

B PHẦN NỘI DUNG

Chương I

Cơ sở Lý luận

1.1 Sân khấu hóa là gì?

1.1.1 Khái niệm Sân khấu hóa

Là những hoạt động đại chúng (chính trị, văn hóa, giáo dục…) được tiếnhành theo đặc trưng của nghệ thuật sân khấu Các nội dung sinh hoạt (có chủ đề)được chuyển tải liên tục, chặt chẽ bằng nghệ thuật dàn cảnh và biểu diễn

Sân khấu hóa có thể mang tính chuyên nghiệp hoặc không chuyên

1.1.2 Các loại hình sân khấu hóa thường gặp

* Hoạt cảnh truyền thống:

Là hình thức tái hiện một sự kiện lịch sử, hình tượng nhân vật lịch sử, quá trìnhhình thành một dân tộc, vùng đất hay một tổ chức xã hội… để giáo dục truyềnthống và ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của con người, đất nước

Hình thức sân khấu hóa thường bao gồm 2 nội dung:

 Cảnh diễn: là hình tượng của sự kiện, của nhân vật.

 Lời thoại: để thuyết minh cho cảnh diễn

* Sân khấu hóa lễ hội:

Một lễ hội thường bao gồm 2 nội dung: phần lễ và phần hội:

Hình thức sân khấu:

 Phần lễ: việc tái hiện sự kiện, hình tượng nhân vật được lấy làm tinh thần của

ngày lễ (ở lễ hội truyền thống dân gian thì đây là phần nghi lễ mang yếu tố tâmlinh, thiêng liêng đã được thiết lập, quy định từ lâu – còn ở lễ hội hiện đại thì phầnsân khấu nghi lễ thường mang tính sáng tạo, tượng trưng và mới lạ…)

 Phần hội: hướng dẫn người tham dự sinh hoạt và có hành động hưởng ứng

như: múa hát, diễu hành, vẫy cờ, trò chơi

* Sân khấu hóa thông tin báo cáo:

- Nội dung: nhằm thông tin, báo cáo, tổng lết một quá trình hoạt động tới đông

đảo thành viên (trong tổ chức) hoặc rộng rãi quần chúng trong xã hội

- Hình thức: là một tiểu phẩm kịch trọn vẹn (có thể là tấu hài) có đầy đủ các nhân

vật để xử lý nội dung báo cáo thông qua việc xây dựng, giải quyết các mâu thuẫngiữa các nhân vật

* Sân khấu hóa thông tin tuyên truyền:

- Là những tiểu phẩm kịch ngắn nhằm tuyên truyền, cổ động các vấn đề xã hộinhư: kế hoạch hóa gia đình, phòng chống ma túy – AIDS, phát động phong trào,bảo vệ môi trường, chăm sóc trẻ em…

- Thông qua câu chuyện sân khấu để phân tích, thuyết phục những mặt trái, mặtphải – cái lợi, cái hại… của những vấn đề được nêu lên

- Chương trình thường được kết hợp với phần tuyên truyền miệng của tuyêntruyền viên và các hình thức tuyên truyền khác như panô, áp phích, tờ bướm

- Sân khấu thông tin tuyên truyền luôn mang tính nhanh nhạy kịp thời…, dễ hiểu,

dễ cảm nhận và ngắn gọn

Ví dụ: Tuyên truyền chiến dịch “Ngày chủ nhật xanh”, sân khấu khai thác sự đối

lập giữa tác hại và lợi ích xã hội của công tác vệ sinh môi trường, xây dựng nhữngnhân vật đại diện cho hai phía (bên tả - bên hữu) để thuyết phục lẫn nhau…

* Sân khấu hóa diễn đàn:

- Diễn đàn: là nơi mọi người công khai bày tỏ ý kiến, quan điểm của mình về

những vấn đề đang được nêu ra

- Tác phẩm: là dạng kịch minh họa vấn đề đang được nêu ra trong buổi diễn đàn

(có thể chỉ là một tình huống của sự việc) giúp mọi người hiểu rõ vấn đề, cũng cóthể lấy tiểu phẩm đó làm dẫn chứng cho những lý lẽ của mình

Ví dụ:

+ Diễn đàn “Sống trung thực”

Có thể xây dựng tiểu phẩm câu chuyện về một chiến sĩ hải quan: Trước mắt lànhững đồng tiền mua chuộc, dụ dỗ… Sau lưng là cuộc sống khó khăn… Vậy nênhay không nên nhận (đồng tiền mua chuộc)? Sự “phân vân” của nhân vật là tìnhhuống “có vấn đề” cho diễn đàn

1.2 Những bước chuẩn bị chương trình sân khấu hóa

1.2.1 Một vài yếu tố cần xác định trước khi soạn thảo chương trình, nội dungtác phẩm:

 Cần xác định rõ các yêu cầu chính như sau

- Nội dung, đề tài: phải xác định được mục đích, ý nghĩa của buổi sinh hoạt, từ đó

xác định luôn mục đích ý nghĩa của nội dung tác phẩm sân khấu

- Nghiên cứu đối tượng: (khán giả và những người tham gia chương trình) phải

nắm được số lượng người tham dự, trình độ, năng khiếu…

- Cơ sở vật chất cần thiết phải có: không gian, sân khấu; hệ thống âm thanh, ánh

sáng; vật liệu trang trí, hóa trang, đạo cụ…; kinh phí thực hiện; thời gian dành cho

việc sáng tác kịch bản và tập diễn…; nhân lực tham gia: số lượng, trình độ, năngkhiếu; thời lượng chương trình

Đó là những yếu tố cần xác định trước khi tiến hành viết kịch bản, hình thành tácphẩm sân khấu

1.2.2 Viết kịch bản:

 Kịch bản: là nội dung câu chuyện sân khấu (chuyển tải nội dung buổi sinh hoạt)trong đó có: nhân vật, hoàn cảnh câu chuyện, “hành động” của nhân vật trong từngtình cảnh câu chuyện… được trình bày bằng ký tự văn học

Mỗi kịch bản sân khấu bao giờ cũng phải có:

Loại hình (kịch nói – cải lương – kịch hát…)

Tựa đề: tên của vở kịch

Không gian, thời gian, hoàn cảnh câu chuyện bắt đầu xảy ra tới kết thúc

Ví dụ: Khi truyện kể “ngày xửa ngày xưa tại một làng nọ…” – thì trên sân khấu

không gian, thời gian đó được thể hiện qua nghệ thuật hội họa, điêu khắc, trangtrí…

Để công việc dễ dàng hơn khi sáng tạo kịch bản chúng ta nên đi theo thứ tự:

- Xác định nhân vật điển hình: hình tượng xuyên suốt kịch bản, làm nổi bật ýnghĩa tư tưởng mà ta xác định ban đầu

- Viết lời thoại (lời bạt trong hoạt động truyền thống)

1.2.3 Sáng tạo hành động cho nhân vật:

Công việc của người đạo diễn và người diễn viên khi chuyển thể kịch bản thànhtác phẩm sân khấu 

Hành động sân khấu được chia ra 3 loại cơ bản sau: 

+ Hành động tâm lý: (là linh hồn)

+ Hành động ngôn ngữ: (là quan trọng)

+ Hành động hình thể: (dùng làm thủ thuật để hoàn thành hành động tâm lý)

Ví dụ:

+ Hành động tâm lý: cầu khẩn, van lơn…

+ Hành động ngôn ngữ: cho tôi xin…

+ Hành động hình thể: qùy vái…

Hành động sân khấu là ngôn ngữ nghệ thuật của người diễn viên.

Muốn điều hành phương thức khai thác hành động trên sân khấu, phải trả lời 5 câuhỏi sau:

+ Tôi (nhân vật) là ai? (phải tìm hiểu lý lịch, số phận, tính cách của nhân vật…) + Tôi (…) đang trong hoàn cảnh nào? (đi sâu tìm hiểu, phán đoán tình cảnh được

viết ra trong kịch bản)

+ Tôi phải làm gì? (xác định đặc trưng của hành động: tâm lý, ngôn ngữ,hình

thể…)

+ Vì sao? Vì mục đích gì? (xác định nguyên nhân của hành động)

+ Phải làm như thế nào? (phương thức hành động)

Người đạo diễn nhất thiết phải hiểu rõ và sẵn sàng trả lời tất cả câu hỏi trên mộtcách logic, sáng tạo (do đó, cần thiết phải có kịch bản phân cảnh của đạo diễn)

Người diễn viên phải sử dụng phép nhập vai biến chúng thành chuỗi hành động tíchcực cho mình thông qua sự “tưởng tượng” sau đó thể hiện bằng kỹ thuật nội tâm,hình thể một cách liên tục, nhịp nhàng, chính xác

Để có sự sáng tạo trong hành động, đòi hỏi người “nghệ sĩ” phải có một tình cảmđặc biệt dành cho nhân vật của mình, đó là tình cảm đã sống (đã tích lũy được), dotrí tưởng tượng, do liên tưởng và sự kích thích của quy định tình cảnh (Ví dụ: tronghoàn cảnh éo le, tột cùng đau khổ thì bật khóc cho nhân vật…), đó là sự giả định –NẾU – của sân khấu tạo nên

1.2.4 Tập diễn kịch:

Khi kịch bản đã phân chia cảnh diễn hợp lý (bao nhiêu lớp, màn bao nhiêu cảnh)

và đạo diễn đã quy định những hành động cơ bản cho nhân vật, việc tập kịch phảitheo từng bước sau:

- Chọn diễn viên, phân vai diễn

- Phát kịch bản hoặc trình bày nội dung kịch bản cho tất cả diễn viên

- Với sân khấu (kịch nói, hát…) diễn viên phải thuộc lời thoại, lời hát…

- Tập thứ tự từng cảnh một (từ đầu tới cuối)

- Tập theo từng nhóm: có thể có nhiều nhóm tham gia như trong hoạt cảnh truyềnthống, lễ hội (hát, múa, diễn kịch, âm thanh, ánh sáng…)

- Luôn có sự kết hợp âm thanh ánh sáng trong khi tập để tạo ra sự sáng tạo hợp lý,tăng thêm hấp dẫn, đồng thời dễ nhớ cảnh diễn của người diễn viên

- Tổng dợt chương trình: kết hợp từng cảnh, từng nhóm thành một tác phẩm hoànchỉnh

- Có thể thêm, bớt một vài chi tiết không phù hợp trong khi chạy chương trìnhhoàn chỉnh

Phối hợp âm thanh – ánh sáng – hóa trang đạo cụ.