Với lí do trên, nội dung SKKN với đề tài “ Biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn Giáo dục Tiểu học các cấp ở cơ sở” là đúc kết kinh nghiệm mà tôi đã nghiên cứu và phối hợp v
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
PHÒNG GIÁO DỤC TIỂU HỌC
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn
Giáo dục Tiểu học các cấp ở cơ sở”
Người thực hiện: NGUYỄN ĐẠT
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục Phương pháp dạy học bộ môn: Phương pháp giáo dục
Lĩnh vực khác:
Có đính kèm:
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
BM 01-Bia SKKN
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: NGUYỄN ĐẠT
2 Ngày tháng năm sinh: 11 – 4 - 1958
3 Nam, nữ: Nam
4 Địa chỉ: 1L Cư xá Phúc Hải, P Tân Phong, Tp Biên Hoà
5 Điện thoại: 3842439 (CQ) / 3826878(NR); ĐTDĐ: 0913.755855
6 Fax: / E-mail: phonggdth.sodongnai@moet.edu.vn
7 Chức vụ: Trưởng phòng
8 Đơn vị công tác: Phòng GDTH – Sở GD&ĐT Đồng Nai
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
1 Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân khoa học
2 Năm nhận bằng: 1985, 2005
3 Chuyên ngành đào tạo: Ngữ văn Anh, Giáo dục chính trị
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Quản lí giáo dục tiểu học
- Số năm có kinh nghiệm: 30 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
1 Chỉ đạo và tổ chức các hoạt động giáo dục đa dạng trong trường tiểu học (2009-2010)
2 Tham mưu chỉ đạo nâng cao chất lượng tổ chức hội thi GVDG các cấp ở giáo dục tiểu học (2010-2011)
3 Xây dựng nền nếp và nâng cao chất lượng thực hiện SKKN ở cấp Tiểu học (2011-2012)
BM02-LLKHSKKN
Trang 3Tên sáng kiến kinh nghiệm :
“Biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn
Giáo dục Tiểu học các cấp ở cơ sở”
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nhiều năm qua, công tác sinh hoạt chuyên môn (SHCM) ở các trường phổ thông nói chung và trường tiểu học nói riêng đã được tổ chức thực hiện và duy trì khá thường xuyên theo định kì quy định Chất lượng của nội dung, hình thức và tần suất tổ chức SHCM các cấp ở cơ sở giáo dục luôn là một trong những trọng tâm chủ yếu của các cuộc thanh tra, kiểm tra của các cấp quản lí giáo dục
Từ kết quả của nhiều cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên môn, chúng ta hoàn toàn có thể khẳng định rằng những thành quả về chất lượng giáo dục toàn diện của một đơn vị bao giờ cũng có phần đóng góp quan trọng và trực tiếp từ chất lượng các buổi SHCM tiến hành tại đơn vị ấy Tuy nhiên, trên bình diện chung và do nhiều nguyên nhân khác nhau, chất lượng SHCM các cấp tổ, khối và nhà trường thường được ghi nhận trong các văn bản kết luận thanh tra, kiểm tra là nặng tính hành chính, thông báo sự vụ hay thông tin một chiều, thiếu tính chuyên sâu về nghiệp vụ, chưa tạo điều kiện để giáo viên chia sẻ kinh nghiệm và trao đổi học thuật, nghiệp vụ chuyên môn Những tồn tại trên đã kéo dài khá nhiều năm ở một
số địa phương và ở nhiều cơ sở giáo dục khác nhau, tại những thời điểm khác nhau
Với lí do trên, nội dung SKKN với đề tài “ Biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn Giáo dục Tiểu học các cấp ở cơ sở” là đúc kết kinh nghiệm
mà tôi đã nghiên cứu và phối hợp với các phòng ban chức năng liên quan và các phòng Giáo dục-Đào tạo để tham mưu Lãnh đạo Sở kiên trì chỉ đạo đổi mới công tác chỉ đạo, quản lí chuyên môn để từng bước nâng cao chất lượng SHCM Giáo dục Tiểu học các cấp ở cơ sở trong những năm gần đây
II.THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1 Thuận lợi – Nguyên nhân
a) Sinh hoạt chuyên môn đã là một hoạt động nghiệp vụ rất quen thuộc đối với mỗi người giáo viên bởi lẽ đó là một việc làm thường xuyên trong hoạt động của nhà trường Hầu hết các cơ sở giáo dục đều tiến hành SHCM theo đúng quy định về tần suất với nhận thức đây là một trong các hình thức bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên và hy vọng có thể góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung
b) Nội dung SHCM được các cấp quản lí giáo dục hướng dẫn và cụ thể hóa trong từng chu kì Bồi dưỡng thường xuyên (5 năm/lần) và hàng năm thông qua
BM03-TMSKKN
Trang 4Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học ở cấp Tiểu học, cũng như trong nội dung tập huấn của các Chương trình, Dự án, như Chương trình Nâng cao chất lượng dạy học tiểu học của Bộ GD&ĐT phối hợp Tổ chức Oxfarm (Vương quốc Anh), Chương trình Đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học của Tổ chức Cứu trợ Nhi đồng Úc, Dự án Phát triển giáo viên tiểu học, Dự án Giáo dục tiểu học cho trẻ em
có hoàn cảnh khó khăn, Dự án Trường học mới Việt Nam, Các tài liệu tập huấn
từ những Chương trình, Dự án này là nguồn tư liệu rất quý giá và bổ ích cho cán
bộ, giáo viên tiểu học nghiên cứu, học tập, chia sẻ trong các buổi SHCM các cấp
và vận dụng vào thực tiễn soạn giảng
c) Các cơ quan và cán bộ quản lí giáo dục các cấp đều có những nỗ lực liên tục nhằm đổi mới phương thức tổ chức SHCM ở cơ sở Trong những năm qua, các phòng GD&ĐT và Sở đã có nhiều hội nghị chuyên đề về quy trình tổ chức SHCM và các lớp tập huấn bồi dưỡng năng lực quản lí, điều hành hoạt động chuyên môn cho cán bộ quản lí cấp trường và các tổ khối trưởng
2 Tồn tại – Nguyên nhân
a) Nội dung nhiều buổi SHCM chưa bám sát nhu cầu học tập, rèn luyện của giáo viên cũng như yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học theo chỉ đạo chung của ngành, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ Nhiều buổi SHCM có nội dung hầu như trùng lặp với nội dung cũ trong các năm trước (tại cùng thời điểm, cùng nội dung công việc) nên không thu hút được sự quan tâm thực sự của giáo viên Từ đó, dẫn đến tình trạng nhiều giáo viên có tâm lí xem nhẹ tác dụng của SHCM, chưa thực sự say mê với chuyên môn, nên ít tham gia ý kiến hoặc ít quan tâm đến nội dung sinh hoạt
b) Chất lượng thực hiện hai nội dung quan trọng và thường xuyên trong SHCM là thăm lớp - dự giờ, trao đổi ý kiến về tiết dạy và về sáng kiến-kinh nghiệm/đề tài khoa học (SKKN) của đồng nghiệp thường không đảm bảo tính khoa học, khách quan nên chưa thật sự có tác dụng hỗ trợ nhau cùng tiến bộ trong nghề nghiệp
- Do xuất phát từ quan điểm chưa đúng đắn về mục đich của tiết dự giờ là để đánh giá kĩ năng dạy học, năng lực chuyên môn của giáo viên và mục đích việc trao đổi nhận xét về SKKN là để xếp loại danh hiệu thi đua, nên trong thực tế ở cơ
sở khó tránh khỏi việc hình thành một áp lực tâm lí khá tiêu cực cho cả người dạy/trình bày SKKN và người dự
Trong quá trình trao đổi ý kiến, thông thường có hai thái độ trái chiều nhau trong mỗi vai trò:
+ Đối với người dạy: (1) chỉ ngồi nghe, thụ động hoặc khiêm tốn tiếp thu, hoặc (2) phản kháng tiêu cực đối với những phán xét, đánh giá của người dự + Đối với người dự: khi được mời phát biểu, (1) nếu chỉ toàn khen lại sợ người khác nghĩ mình kém cỏi; (2) nếu có nhiều ý kiến góp ý thì lại sợ làm tổn thương và ảnh hưởng đến kết quả xếp loại của đồng nghiệp
Trang 5Từ những suy nghĩ và thái độ như trên, nhiều giáo viên thực sự tin rằng họ chỉ
có thể học được rất ít từ đồng nghiệp Quan điểm phổ biến là hầu hết giáo viên khi dạy học (hoặc làm SKKN) đều bám sát vào sách giáo viên và các tài liệu hướng dẫn khác, do vậy cấu trúc bài học, tiến trình lên lớp (hoặc SKKN) gần như giống nhau nên cảm thấy nhàm chán Họ đi dự giờ cốt để đủ số tiết theo quy định và họ tham gia ý kiến về SKKN của đồng nghiệp một cách chiếu lệ cho đủ thủ tục bình xét danh hiệu thi đua Động cơ và mục đích khoa học giáo dục trong hai hoạt động quan trọng này của quá trình SHCM hầu như rất mờ nhạt
c) Hình thức tổ chức SHCM còn đơn điệu, chậm được cải tiến Rất nhiều buổi
SHCM được tổ chức theo phương thức “họp” với một tiến trình phổ biến là tổ, khối trưởng hoặc người được phân công trình bày báo cáo phần chuẩn bị, các thành viên trong tổ góp ý (rất hạn chế) Sau đó lấy ý kiến của tập thể (hầu như là nhất trí) Trong các buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, giáo viên ít phát biểu ý kiến; những vấn đề mới và khó ít được mang ra bàn bạc, thảo luận
Trong chừng mực nào đó, hình thức tổ chức SHCM cũ đã gần như rơi vào chủ nghĩa hình thức, “họp” để có họp và để ghi biên bản (mà trong đó, nội dung chủ yếu là sao chép nội dung tài liệu chuyên môn đã phổ biến) nhằm đảm bảo đủ tần suất SHCM theo quy định và có tính đối phó với công tác thanh kiểm tra của cơ quan cấp trên hơn là vì sự tiến bộ của đội ngũ
d) Việc quản lý chỉ đạo còn chưa chặt chẽ, chưa sát sao, thiếu sự đôn đốc và kiểm tra thường xuyên của cán bộ quản lí cấp cơ sở
Nhiều hiệu trưởng, phó hiệu trưởng chưa có sự đầu tư đúng mức về nội dung, nhân lực và các điều kiện hỗ trợ khác cho các buổi SHCM ở trường; chưa chỉ đạo, hướng dẫn sâu sát nội dung SHCM cấp tổ, khối; một bộ phận không nhỏ cán bộ quản lí cơ sở không thường xuyên tham dự các buổi SHCM cấp tổ khối
Tổ trưởng tổ chuyên môn chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm
lí coi mình cũng như giáo viên bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phân công nhiệm vụ cho giáo viên theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ; chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến
để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn
e) Cá biệt ở một số trường do cơ sở vật chất không đảm bảo, hoặc thiếu giáo viên (số lượng GV quá thấp) nên không đủ thời gian, điều kiện về nhân lực để tổ chức SHCM đảm bảo chất lượng
III NỘI DUNG ĐỀ TÀI
A Cơ sở lý luận
1) Về thuật ngữ
- “Sinh hoạt chuyên môn” là gì?
Trang 6Theo Từ điển Tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học – Viện Khoa học xã hội Việt Nam – 1992) thì “sinh hoạt’ là:
Danh từ chỉ: (a) Những hoạt động thuộc về đời sống hằng ngày của một người hay một cộng đồng người (nói tổng quát); (b) Những hoạt động tập thể của một tổ chức
Động từ chỉ: (a) Sống cuộc sống riêng hàng ngày; (b) Họp để tiến hành những hoạt động tập thể
Vậy, “sinh hoạt chuyên môn” là những hoạt động có hai tính chất chính rõ
rệt sau đây:
- tính tập thể của một tập hợp người trong một tổ chức;
- tính chuyên môn nghiệp vụ đặc thù và cụ thể
2) Về pháp lí
Đơn vị cơ sở tiến hành SHCM là Tổ chuyên môn Tổ chuyên môn được quy định rõ về cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ cụ thể tại Điều 18 Điều lệ Trường tiểu học (Ban hành kèm theo Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm
2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo), theo đó:
(1) Tổ chuyên môn bao gồm giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục Mỗi tổ có ít nhất 3 thành viên Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu
có từ 7 thành viên trở lên thì có một tổ phó
(2) Nhiệm vụ của tổ chuyên môn:
(a) Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và hoạt động giáo dục;
(b) Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục và quản lí sử dụng sách, thiết bị của các thành viên trong tổ theo kế hoạch của nhà trường;
(c) Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học và giới thiệu tổ trưởng, tổ phó
(3) Tổ chuyên môn sinh hoạt định kì hai tuần một lần và các sinh hoạt khác khi có nhu cầu công việc
B Cơ sở thực tiễn
1) Thực tiễn cho thấy, ở trường nào mà công tác quản lí, chỉ đạo chuyên môn có hiệu quả thì SHCM có nền nếp, nội dung sinh hoạt bám sát yêu cầu, mục tiêu dạy học, nội dung chương trình, sách giáo khoa và nhiệm vụ năm học, tháo gỡ kịp thời những khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy của giáo viên, phong trào thi đua dạy và học tốt, chất lượng học tập của học sinh từng bước được nâng lên Ngược lại, trường nào công tác quản lí thiếu khoa học, buông lỏng quản lí chuyên môn thì SHCM không đảm bảo thời gian, thời lượng, nội dung sơ sài, không thu hút được giáo viên và từ đó, nền nếp và chất lượng ở trường đó không cao
2) Giáo viên tiểu học vừa làm công tác chủ nhiệm vừa dạy các môn học của
Trang 7một lớp nên thường không có nhiều thời gian nhàn rỗi nếu thực tâm muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ Do đó, yêu cầu thực tế đối với công tác quản lí chuyên môn trong nhà trường là làm thế nào để giáo viên hào hứng tham gia SHCM, làm cho giáo viên thấy cần phải tham gia SHCM và có nhu cầu SHCM vì nhận thức được đầy đủ rằng:
- Sinh hoạt chuyên môn là một hoạt động nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho người giáo viên nói chung và giáo viên cấp Tiểu học nói riêng, góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thực hiện nhiệm vụ năm học
- Sinh hoạt chuyên môn không chỉ giúp mỗi giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn cho bản thân mà SHCM còn là môi trường để tình đồng nghiệp nảy
nở và phát triển giữa tất cả giáo viên, giúp họ hỗ trợ lẫn nhau trong công tác; hình thành môi trường học tập tốt đẹp cũng như truyền thống, bản sắc văn hóa riêng của mỗi nhà trường.
C Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
Trên cơ sở nắm vững cơ sở khoa học và mục đích, yêu cầu về nội dung và hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn (SHCM), việc tổ chức SHCM các cấp ở các cơ sở giáo dục cần phải được tiến hành đảm bảo các yêu cầu và biện pháp như sau:
1 Những nguyên tắc và yêu cầu cơ bản của SHCM
a) Những nguyên tắc cơ bản
- Nguyên tắc 1 - SHCM phải đảm bảo chức năng quản lí chuyên môn:
Chức năng quản lí chuyên môn được thực hiện thông qua vai trò, nhiệm vụ của cán bộ quản lí và các tổ, khối trưởng tổ chuyên môn ở cơ sở giáo dục; qua đó, tình hình thực hiện kế hoạch dạy học, kế hoạch công tác chuyên môn và thực hiện quy chế chuyên môn, nền nếp, chất lượng giáo dục được đánh giá, đề ra kế hoạch
và giải pháp để phát huy mặt tốt và khắc phục kịp thời những yếu kém Thực hiện chức năng quản lí chuyên môn là để đảm bảo:
+ Tính xuyên suốt và nhất quán trong việc triển khai thực hiện các chỉ đạo chuyên môn của ngành; nhất là các chỉ đạo về đổi mới nội dung chương trình, sách giáo khoa và phương pháp dạy học, đổi mới đánh giá, đổi mới quản lí giáo dục,
+ Khả năng thực hiện thành công kế hoạch dạy học theo biên chế năm học, nhiệm vụ năm học cụ thể của cấp học theo hướng dẫn của các cấp quản lí có thẩm quyền;
+ Quy chế chuyên môn được thực thi nghiêm túc và đầy đủ từ mỗi giáo viên đến các tổ khối và các trường học trên một địa phương theo chỉ đạo của Bộ và Sở
- Nguyên tắc 2 - SHCM phải đảm bảo chức năng bồi dưỡng năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ:
Chức năng bồi dưỡng năng lực đội ngũ được thực hiện thông qua năng lực
và uy tín chuyên môn của cán bộ quản lí và các tổ, khối trưởng; qua đó, những khó khăn, vướng mắc về chuyên môn nghiệp vụ được thảo luận và tháo gỡ, những đề xuất về giải pháp đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học cu thể được
Trang 8trao đổi, nghiên cứu và tiến hành thử nghiệm, suy ngẫm để từng bước nâng cao tay nghề của đội ngũ Thực hiện chức năng bồi dưỡng đội ngũ phải đảm bảo:
+ Phát huy khả năng tự học, tự rèn của mỗi thành viên Điều quan trọng là sau mỗi buổi SHCM, từng giáo viên nhận thức được điểm mạnh, điểm yếu và xác định được cụ thể nhu cầu học tập, bồi dưỡng của bản thân và từ đó lập kế hoạch tự học, tự rèn luyện
+Tăng cường hiệu quả sự hợp tác, làm việc tập thể và tinh thần đồng đội của tất cả các thành viên trong tổ, khối và cả đơn vị
b) Những yêu cầu cơ bản
- Yêu cầu về nội dung: Nội dung SHCM phải xuất phát từ các chỉ đạo của ngành và có đối chiếu, vận dụng phù hợp với tình hình thực tế ở đơn vị và đáp ứng sát sườn với nhu cầu học tập, bồi dưỡng cụ thể của đội ngũ Trên cơ sở nghiên cứu thấu đáo các chỉ đạo của ngành và nắm vững tình hình thực tế về chất lượng của đội ngũ thông qua quá trình dự giờ, thăm lớp cũng như tham dự các buổi SHCM, người CBQL cần có sự nhạy cảm khoa học để có thể đề xuất và xác định nội dung SHCM phù hợp ở mỗi giai đoạn cụ thể trong năm học Nội dung trọng tâm SHCM lần sau cần phải được dự kiến, công khai cụ thể và tập thể thảo luận, nhất trí trong SHCM lần kề trước Có như vậy thì nội dung SHCM mới đảm bảo được chất lượng nhờ huy động được sự chuẩn bi tích cực và có hiệu quả của mọi thành viên liên quan
- Yêu cầu về hình thức tổ chức: Tuy cũng cần phải tuân theo các nguyên tắc như trên đã trình bày, SHCM vẫn không phải là một hội nghị hay một cuộc họp với đầy đủ các nghi thức gò bó, cứng nhắc SHCM nhất thiết phải tổ chức một cách linh hoạt nhất về hình thức và tiến trình sao cho SHCM thật sự là buổi gặp gỡ, trao đổi thân tình và chia sẻ thẳng thắn của những người có cùng một niềm say mê chuyên môn, có tình yêu nghề và mến trẻ Vai trò người chủ trì và người tham dự SHCM sẽ hoàn toàn không quá cứng nhắc một khi mọi ý kiến thảo luận đều được trân trọng lắng nghe, suy ngẫm và ý kiến thuyết phục nhiều người nhất là ý kiến có dẫn chứng cơ sở khoa học và thực tiễn hợp lí nhất Tùy thời điểm, nội dung và tình hình cụ thể, SHCM có thể tổ chức ở trong phòng họp, kết hợp với liên hoan nhẹ (văn nghệ và ẩm thực) hoặc kết hợp một buổi dã ngoại, thực địa ngoài trời Mục đích chính là tạo không khí thân mật, nhẹ nhàng và thoải mái cho mọi thành viên
có thể cởi mở hơn trong trao đổi ý kiến và qua đó, dần dần tăng thêm sự yêu thích, hứng thú tham dự SHCM của giáo viên; đồng thời, giúp đội ngũ cán bộ-giáo viên
có cơ hội thể hiện, trải nghiệm và chia sẻ nhau về một số kĩ năng mềm rất cần thiết
để hỗ trợ cho các kĩ năng sư phạm
- Yêu cầu về thời lượng: SHCM chỉ nên gói gọn trong một buổi làm việc; trong đó, không dành quá 1/3 thời lượng để thực hiện chức năng quản lí; phần còn lại tập trung dành cho việc thực hiện chức năng bồi dưỡng đội ngũ
- Yêu cầu về thời điểm: SHCM nhất thiết phải tổ chức đủ tần suất quy định
để đảm bảo hiệu quả tác động và đồng thời phải đảm bảo yếu tố thời điểm:
+ Không tổ chức ngay liền sau buổi sinh hoạt hội đồng hay một phiên họp khác trong cùng ngày vì sẽ tạo áp lực về nội dung và thời gian cho người tham dự;
Trang 9+ Đáp ứng kịp và đúng lúc đối với yêu cầu về nội dung SHCM cụ thể ở cơ sở; vì nếu không đúng thời điểm thì nội dung SHCM sẽ mất tính chất cần thiết và
do đó cũng sẽ không thể duy trì được tính hấp dẫn, không thu hút được sự quan tâm của người dự
2 Một số biện pháp chỉ đạo, tổ chức SHCM
a) Cải tiến phương thức chỉ đạo, quản lí quản lý từ khâu chỉ đạo đến khâu thực hiện, xây dựng kế hoạch và nội dung SHCM cho cả năm học Tập trung chỉ đạo đổi mới trước hết từ khâu lập kế hoạch đến quản lí, điều hành bằng kế hoạch; làm giảm tối đa việc tổ chức các hoạt động chuyên môn tuỳ hứng, thiếu cân nhắc
về tính cấp thiết của nội dung hoạt động và hình thức tổ chức tuỳ tiện, thiếu khoa học, kém hấp dẫn
- Đối với cấp Sở: Kèm theo văn bản triển khai hướng dẫn thực hiện nhiệm
vụ năm học hàng năm, kế hoạch khung thời gian các hoạt động chuyên môn trọng tâm của Giáo dục Tiểu học được ban hành, xác định cụ thể nội dung và thời gian tiến hành các hoạt động chuyên môn chủ yếu sẽ được tổ chức thực hiện với quy
mô toàn bậc học trong tỉnh
- Đối với cấp Phòng: Căn cứ Khung kế hoạch hoạt động chuyên môn trọng tâm của Sở và tinh hình, yêu cầu thực tế tại mỗi địa phương, các Phòng GD&ĐT ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học ở cấp Tiểu học và kèm theo Kế hoạch hoạt động chuyên môn GDTH trọng tâm của địa phương
- Đối với các cơ sở giáo dục: Hiệu trưởng nhà trường có trách nhiệm cụ thể các hướng dẫn của cấp trên, xác định các hoạt động trọng tâm của đơn vị sao cho phù hợp với tình hình và yêu cầu nhiệm vụ thực tế của cơ sở; tổ chức xây dựng, quán triệt và triển khai thực hiện Kế hoạch phát triển nhà trường đối với các bộ phận, tổ chức đoàn thể và các cá nhân trong Hội đồng nhà trường
b) Tăng cường và thường xuyên tổ chức bồi dưỡng năng lực tổ chức, điều hành cho đội ngũ tổ khối trưởng, những người chủ trì các buổi SHCM vì thực tế cho thấy một buổi SHCM thành công phụ thuộc rất nhiều vào khả năng và chuyên môn của người điều hành và ý thức nhiệt tình tham gia của đội ngũ giáo viên
+ Đối với Hiệu trưởng:
Chia sẻ tầm nhìn đối với giáo viên, giúp giáo viên nhận thấy những vấn đề
về giờ dạy có liên quan đến nội dung và tác dụng của SHCM Khuyến khích và làm mẫu về sự thay đổi thói quen quan sát, thu nhận thông tin khi dự giờ, trao đổi
ý kiến chuyên môn Tạo tâm lý thoải mái cho giáo viên Xây dựng mối quan hệ lắng nghe trong khi chia sẻ, suy ngẫm về bài học Phá vỡ thói quen chia sẻ cũ có tính chất phê phán tiêu cực và nặng tính đánh giá, xếp loại Xây dựng kế hoạch tổ chức chuyên môn tại trường, kiên định triển khai thực hiện các hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn mới, linh hoạt
+ Đối với Phó Hiệu trưởng:
Tham mưu hiệu trưởng về kế hoạch SHCM hàng năm/tháng và điều chỉnh lịch, nội dung SHCM của nhà trường; Chịu trách nhiệm tổ chức, điều hành thực hiện SHCM cấp trường và chỉ đạo, theo dõi nội dung và chất lượng SHCM các tổ
Trang 10khối Gương mẫu đi đầu thực hiện giờ dạy minh họa Thuyết phục, động viên và nhắc nhở các giáo viên khác tích cực tham gia SHCM Thực hiện nghiêm túc các yêu cầu của SHCM mới
+ Đối với Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên cốt cán:
Lập kế hoạch và chịu trách nhiệm tổ chức, điều hành SHCM cấp tổ; Làm nòng cốt khi thảo luận trong SHCM và hiện thực hóa hiệu quả SHCM trong các bài học hàng ngày Trực tiếp cùng giáo viên dạy minh họa chuẩn bị bài dạy Truyền đạt sự đồng thuận và quyết định của nhà trường cho tổ khối của mình cũng như truyền đạt lại các ý kiến của các giáo viên cho các nhóm
+ Đối với giáo viên:
Tất cả các giáo viên đều phải được tham gia SHCM vì mục đích của SHCM
là xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong nhà trường và tạo ra cơ hội học tập cho tất cả mọi người Trong SHCM, từng bước ghi nhận và khuyến khích giáo viên có thái độ và hành động sau: Tích cực chia sẻ, hỗ trợ đồng nghiệp chuẩn bị bài dạy minh họa chuyên đề hay đề tài/SKKN; Tác phong đúng mực khi
dự giờ, tránh những hành động làm phiền học sinh trong giờ học; Có nỗ lực rèn luyện để có cách quan sát, thu nhận thông tin đầy đủ trong từng hoạt động học tập của học sinh và hỗ trợ học sinh trong giờ học Tôn trọng, tin tưởng và sẵn lòng học hỏi đồng nghiệp Khi chia sẻ ý kiến trong SHCM, giáo viên thể hiện ý thức lắng nghe đồng nghiệp, nêu được các ý kiến tập trung xoay quanh ý định của giáo viên
và việc tham gia vào các hoạt động của học sinh đáp lại sự hướng dẫn của giáo viên; Nói lên được những điều học được từ giáo viên dạy và từ hoạt động học tập của học sinh trong giờ học và những vấn đề giáo viên dự cần làm rõ Biết rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân sau khi chia sẻ và suy ngẫm
c) Các cấp chỉ đạo chuyên môn, Ban giám hiệu tăng cường quản lý chặt chẽ nội dung các buổi SHCM, có sự hướng dẫn, định hướng nội dung và hình thức tổ chức SHCM phù hợp tình hình thực tế của địa phương, nhà trường hay từng khối lớp; Thường xuyên đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt chuyên môn, GV được phân công báo cáo cần chuẩn bị nội dung chu đáo, chủ động giải quyết các ý kiến
mà đồng nghiệp đưa ra một cách thấu đáo, thuyết phục
Định hướng nội dung và hình thức SHCM theo hướng chuyển từ SHCM kiểu truyền thống sang SHCM mới, để sau mỗi buổi sinh hoạt chuyên môn, GV thấy được những gì mình còn thiếu, còn yếu và từ đó có nhu cầu tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn của mình Để thực hiện được việc này, cán bộ quản lí các cấp cần thường xuyên, kiên trì thực hiện các giải pháp cơ bản sau đây:
- Giải pháp 1: Chia sẻ tầm nhìn, giúp người tham gia nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của sinh hoạt chuyên môn mới Sinh hoạt chuyên môn là một quá trình các giáo viên tham gia vào các khâu từ chuẩn bị nội dung và hình thức tổ chức SHCM, thiết kế bài học sáng tạo, dạy thể nghiệm, dự giờ suy ngẫm và chia sẻ các ý kiến sâu sắc về những gì đã diễn ra trong việc học của học sinh Đây
là hoạt động học tập lẫn nhau, học tập trong thực tế, là nơi thử nghiệm và trải nghiệm những cái mới, là nơi kết nối lý thuyết với thực hành, giữa ý định và thực