MỘT SỐ GIẢI PHÁP VỀ: “THỰC HIỆN TỐT TRÁCH NHIỆM VÀ NHIỆM VỤ CỦA GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN CHO HỌC SINH TRUNG BÌNH-YẾU” NGƯỜI THỰC HIỆN: NGUYỄN THÚY HẰNG NĂM SI
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐỒNG NAI TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG
Mã số :………
MỘT SỐ GIẢI PHÁP VỀ:
“THỰC HIỆN TỐT TRÁCH NHIỆM VÀ NHIỆM VỤ CỦA GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN CHO HỌC SINH TRUNG BÌNH-YẾU”
NGƯỜI THỰC HIỆN: NGUYỄN THÚY HẰNG
NĂM SINH: 1979
LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU:
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BỘ MÔN TOÁN
NĂM HỌC: 2011 – 2012
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: Nguyễn Thúy Hằng
2 Ngày tháng năm sinh: 22 / 6 / 79
3 Nam / Nữ: Nữ
4 Địa chỉ: Khu Tập thể Nhà máy A42 –Biên Hòa – ĐN
5 Điện thọai:
CQ: 0613.882001 – NR: 0613.946535 – DĐ: 0989292602
6 Chức vụ: Giáo viên
7 Đơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2001
- Chuyên nghành đào tạo: Cử nhân Toán
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Toán học
Số năm có kinh nghiệm : 12 năm
Các sáng kiến kinh nghiệm đã có :
+ Năm học 2006 – 2007:
“NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM TRONG TRƯỜNG THPT ’’ (Học sinh trường Bán công )
+ Năm học 2007 – 2008:
“ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC KHÁI NIỆM HOÁN VỊ , CHỈNH HỢP , TỔ HỢP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ” (Học sinh trường Bán công )
+ Năm học 2008 – 2009:
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO HỌC SINH YẾU - KÉM MÔN TOÁN TRONG TRƯỜNG THPT ”
+ Năm học 2009 – 2010:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO HỌC SINH YẾU – KÉM MÔN TOÁN TRONG TRƯỜNG THPT ”
+ Năm học 2010 – 2011:
“ PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ LỚP HỌC BẰNG CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỈ LUẬT TÍCH CỰC”
Trang 3MỘT SỐ GIẢI PHÁP VỀ:
“THỰC HIỆN TỐT TRÁCH NHIỆM VÀ NHIỆM VỤ CỦA GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN CHO HỌC
SINH TRUNG BÌNH-YẾU”
Phần một
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nâng cao chất lượng giáo dục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục và Đào tạo, được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của mỗi năm học đối với các Trường phổ thông nói chung và đối với mỗi người thầy nói riêng
Vì vậy, việc dạy học phù hợp với đối tượng học sinh luôn là vấn đề quan trọng được đặt ra đối với mỗi giáo viên khi đứng lớp Song làm thế nào để học sinh Trung bình – Yếu lĩnh hội được hết kiến thức, vận dụng vào việc luyện tập, thực hành là một vấn đề khó, đòi hỏi GV phải có nhiều giải pháp
Đối với các trường THPT có chất lượng đầu vào thấp thì hầu như các em đều
bị mất căn bản và không có hứng thú với việc học Có nhiều em đến trường chỉ là ngồi cho có lớp, cho vừa lòng cha mẹ chứ không có mục tiêu học tập Bên cạnh
đó, cũng có những em đến trường là để thực hiện ước mơ nghề nghiệp của mình sau này nhưng do kiến thức càng học lên cao càng khó, hơn nữa để học tốt môn toán thì các em phải nắm vững kiến thức cơ bản ở những lớp dưới nhưng các em lại bị hổng kiến thức cơ bản,do đó khi học lên cấp ba các em được nghe thầy cô giảng thấy khá hay nhưng vẫn không hiểu gì Cứ như vậy, các em sinh ra chán học, thiếu tự tin trong học tập
Là một giáo viên có nhiều năm được nhà trường phân công giảng dạy ở nhiều đối tượng học sinh khác nhau, tôi đã học hỏi được khá nhiều kinh nghiệm
và đã thành công trong việc nâng cao chất cao chất lượng bộ môn Toán tại Trường Lê Hồng Phong, đặc biệt là cho đối tượng học sinh Trung bình – Yếu
Chính vì vậy, trong chuyên đề này, tôi muốn trình bày: “Một số giải pháp về thực hiện tốt trách nhiệm và nhiệm vụ của GV nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán cho học sinh Trung bình – Yếu”
Trang 4Phần hai
THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ
TÀI
1.Thuận lợi
Là một giáo viên thường xuyên được nhà trường phân công cho giảng dạy các lớp phụ đạo bồi dưỡng học sinh yếu và các lớp chính khóa có nhiều học sinh trung bình - yếu nên có nhiều kinh nghiệm thực tế
Thường xuyên được sự quan tâm, giúp đỡ, động viên, khuyến khích của Lãnh đạo Nhà trường để giáo viên nghiên cứu tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học
Trong những năm học gần đây, những tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục đã được nhà trường quán triệt và thực hiện tốt nên đa số học sinh , đặc biệt là các em học sinh có lực học trung bình - yếu có sự chuyển biến tích cực trong nhận thức
Đa số cha mẹ học sinh có trách nhiệm đều rất quan tâm, lo lắng trong việc giáo dục học sinh và những học sinh trung bình - yếu cũng có ý thức khát vọng vươn lên
2 Khó khăn
a Năng lực học tập của học sinh không đồng đều, có sự phân hoá cao
Chất lượng đầu vào của học sinh thấp, khả năng tiếp thu bài hạn chế, hầu hết các em đều bị mất căn bản; ý thức tự học, trao đổi còn yếu, thiếu tự tin Ở mỗi lớp chỉ có một số ít học sinh có lực học khá, còn lại là HS có lực hoc TB-Y Sự không đồng đều này là một trong những khó khăn lớn trong việc nâng cao chất lượng giờ dạy
b Đa số học sinh thiếu phương pháp học tập
Phần lớn vẫn thiên về học vẹt, học thuộc lòng bài giảng Không có thói quen
phát biểu, trao đổi cùng GV những vấn đề chưa hiểu Chưa hình thành các kĩ
năng vận dụng kiến thức được học vào việc giải quyết các vấn đề mới Vì vậy
thường lúng túng khi gặp phải đề thi không quen thuộc Rất ít học sinh có khả năng học theo phương pháp hệ thống hoá, sơ đồ hoá Thực hiện thiếu hiệu quả việc học tập, trao đổi theo nhóm
c Một bộ phận phụ huynh chưa sâu sát với việc học tập của học sinh, chưa xây dựng cho con em ý thức vượt khó trong học tập và thường khoán trắng việc giáo dục con em họ cho thầy cô và nhà trường
Thực trạng này khiến việc tác động, phối hợp giữa GV, nhà trường và gia
đình HS còn gặp khó khăn Đây là một trong những trở ngại lớn cho giáo viên
Trang 5trong việc nâng cao chất lượng dạy học, vì vậy đòi hỏi người giáo viên phải tận tâm và có lòng kiên trì
Trong 3 nguyên nhân trên, thì nguyên nhân thứ 2 được xác định là nguyên
nhân chính đã ảnh hưởng rất lớn đến kết quả việc học môn toán của học sinh
Phần ba
NỘI DUNG ĐỀ TÀI
A Cơ sở lý luận
Xuất phát từ Nghị quyết của đại hội Đảng lần thứ VI: “ Nâng cao chất lượng giáo dục nhằm mục tiêu hình thành và phát triển toàn diện nhân cách XHCN của thế hệ trẻ, đào tạo đội ngũ lao động có văn hoá, có kỹ thuật, có kỷ luật và giàu tính sáng tạo, đồng bộ về ngành nghề, phù hợp với yêu cầu phân công lao động của xã hội ”
Môn toán là một trong những môn học chính trong chương trình và là một trong những môn thi Tốt nghiệp đã được biết trước nên bản thân cũng như Tổ chuyên môn luôn tìm mọi biện pháp để việc dạy học có chất lượng cao
Biện pháp để Nâng cao chất lượng bộ môn Toán đã góp phần thực hiện thành công các cuộc vận động lớn của ngành giáo dục
B Cơ sở thực tiễn
Về phía học sinh
Trong những năm qua:
Số lượng học sinh có lực học trung bình - yếu môn toán ở Trường THPT Lê Hồng Phong chiếm tỉ lệ cao
Khả năng tiếp thu bài hạn chế, hầu hết các em đều bị mất căn bản; ý thức tự học, trao đổi còn yếu, thiếu tự tin và chưa tìm được phương pháp học tập có hiệu quả
Trong những đợt kiểm tra, thi học kì kết quả còn thấp
Về phía giáo viên
Phương pháp giảng dạy của một số giáo viên chưa thu hút, lôi cuốn được sự chú ý của một số em có lực học trung bình – yếu
Về phía Lãnh đạo Nhà trường
Luôn luôn quan tâm, giúp đỡ, động viên , khuyến khích giáo viên nghiên cứu để tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học
Thực tế trên đã làm cho Tổ Chuyên môn nói chung, cá nhân giáo viên tôi nói riêng phải thường xuyên suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi để nâng cao chât lượng dạy học bộ môn Toán trong trường THPT có chất lương đầu vào thấp
Trang 6C Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
Do đặc điểm của học sinh trung bình – yếu môn toán là khả năng tiếp thu
bài hạn chế; ý thức tự học, trao đổi còn yếu, thiếu tự tin trong học tập; bị hổng kiến thức căn bản ở những lớp dưới và chưa tìm được phương pháp học tập có hiệu quả nên từ thực tế giảng dạy đối tượng học sinh trên , tôi thấy: Để nâng cao chất lượng cho học sinh trung bình – yếu môn toán ,đòi hỏi phải nâng cao vai trò trách nhiệm của người GV, mà cụ thể ở đây đó là ý thức trách nhiệm, sự tận tâm
và lòng kiên trì của người thầy Nếu chúng ta chỉ đưa ra giải pháp mà thiếu ý thức trách nhiệm, sự tận tâm và lòng kiên trì nhẫn nại của người thầy thì sẽ không thể thành công trong việc nâng cao chất lượng cho học sinh Trung bình- yếu và ngược lại
Tóm lại, để nâng cao chất lượng giảng dạy môn toán cho học sinh, đặc biệt
là học sinh trung bình - yếu trong trường THPT, tôi đã đưa ra “ Một số giải pháp
về thực hiện tốt trách nhiệm và nhiệm vụ của Giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán cho học sinh Trung bình –Yếu”, cụ thể là:
• Ý thức trách nhiệm, sự tận tâm và lòng kiên trì của người thầy
• GV phải chú trọng việc chuẩn bị nội dung cho phù hợp với đối tượng học sinh
• Chú trọng phương pháp truyền đạt kiến thức
• Phát hiện và chỉnh sửa triệt để những sai sót trong kỹ năng giải toán của học sinh
• GV phải hiểu rõ năng lực học tập của từng học sinh
• Luôn có tinh thần cầu tiến để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
• Xây dựng chuẩn đánh giá trình độ học sinh
• Thường xuyên dùng các giải pháp tâm lý
1 Ý thức trách nhiệm, sự tận tâm và lòng kiên trì của người thầy
Với đối tượng học sinh có lực học Trung bình- Yếu môn toán, giáo viên cần tìm hiểu từng hoàn cảnh, nguyên nhân dẫn đến tình trạng học yếu của các em để
có phương pháp giảng dạy phù hợp Tạo điều kiện để các em trình bày những suy nghĩ của mình, giúp các em giãi bày tâm sự Chính sự thân thiện, gần gũi, thái độ quan tâm của thầy cô sẽ là động lực lớn cho các em dần yêu thích môn học Để làm được điều này, đòi hỏi giáo viên phải có ý thức trách nhiệm, sự tận tâm và lòng kiên trì
2 GV phải chú trọng việc chuẩn bị nội dung cho phù hợp với đối tượng học sinh
GV cần nắm vững hệ thống kiến thức trong chương trình để lên kế hoạch
giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh
Trong các tiết bài tập, GV xem kỹ các trường hợp có thể xảy ra để tìm cách
giải đơn giản nhất nhằm giúp HS dễ tiếp thu và nắm vững được kiến thức cơ bản
Trang 7Sau mỗi chương, giáo viên cần hệ thống lại cho học sinh những kiến thức trọng tâm và các dạng bài tập từ cơ bản đến nâng cao để học sinh ôn tập được dễ dàng
3 Chú trọng phương pháp truyền đạt kiến thức
Trong cách dạy, phải dạy từ cơ bản đến nâng cao dựa trên chuẩn kiến thức,
không cần phải bổ sung, nâng cao đối với HS trung bình- yếu; cần giúp HS nắm được kiến thức cơ bản, trọng tâm của từng bài và gây sự hứng thú khi học Toán cho các em
Ví dụ:
Giáo án minh họa:
BÀI TẬP §2.TÍCH PHÂN ( Phương pháp đổi biến số)
( Tiết 45, Giải tích lớp 12, Chương trình chuẩn)
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức: Làm cho học sinh nắm được phương pháp tính tích phân
bằng phương pháp đối biến số
2 Về kĩ năng: Rèn luyện cho HS kĩ năng tính tích phân dựa vào phương pháp
đổi biến số
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1.Chuẩn bị của giáo viên: Giáo án, phấn, phiếu học tập, phương tiện khác.
2 Chuẩn bị của học sinh: Ôn lại kiến thức về: bảng nguyên hàm , tính tích
phân bằng phương pháp đổi biến số và làm các bài tập về nhà
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Gợi mở vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng – Trình chiếu
GV ghi bài tập lên
bảng
GV gọi 2 HS lên
bảng, yêu cầu các HS
khác làm vào giấy
nháp
HS theo dõi bài tập
và suy nghĩ cách làm
2 HS lên bảng trình bày lời giải
Tính:
0
2 1
1
7 0
b x x dx
Giải
0 3
2
1
1
x
Trang 8GV gọi HS khác
nhận xét và chỉnh sửa
lại( nếu cần)
GV chốt lại nội dung
kiểm tra bài cũ, sau đó
đặt vấn đề bằng cách
đưa ra bài toán để HS
giải quyết
Tính:
0
2012 1
1
7 0
b Bx xdx
Từ bài toán trên, GV
dẫn dắt HS vào bài
mới
HS nhận xét bài của bạn
HS dựa vào công thức:
x dx
quyết bài toán
7 8 7
b x x dxx x dx
=
1
9 8
0
5 36
3 Bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng – Trình chiếu
GV ghi bài 1 lên bảng
GV gọi 3 HS lên
bảng làm bài 1, còn các
HS khác làm vào vở
nháp
HS theo dõi và suy nghĩ cách làm
HS lên bảng làm bài theo yêu cầu của GV
Bài 1 Tính các tích phân sau:
2 4 0
ln 2 0
)
1
x x
e
e
0
2012 1
Lời giải
0
Đặt u sinx du cosxdx
Đổi cận:
Trang 9
GV gọi HS nhận xét
GV chốt lại nội
dung bài 1
Từ cách giải của bài
1 GV yêu cầu HS suy
nghĩ cách giải bài 2
GV hướng dẫn HS(nếu
cần)
HS nhận xét bài làm của bạn
HS ghi nhớ cách làm bài 1
HS suy nghĩ tìm lời giải
Theo dõi GVHD, sau
đó 2 HS lên bảng làm
1 2
Do đó:
1
4
1
u
Au du
ln 2 0
)
1
x x
e
e
Đổi cận:
Do đó:
2 2
ln ln 3 ln 2
du
0
2012 1
Đổi cận:
Do đó:
1
2012
1
u
Bài 2 Tính các tích phân sau:
2 3 0
) A= sin sin 2
ln 2 2 0
)
1
x x
e
e
Giải
2 3 0
) A= sin sin 2
Trang 10GV gọi HS nhận xét
Ngoài cách trình bày
trên, GVHD cho HS
cách trình bày khác Ví
dụ:
2
4
0
2 4
0
sin xd(sin )x
5 2
0
x
HS nhận xét bài làm của bạn
HS tham khảo cách trình bày khác
Ta có:
2 3 0
A= sin 2sin cosx x xdx
2 4
0
5 5
( Theo kết quả câu b của bài 1)
ln 2 2 0
)
1
x x
e
e
Ta có:
ln 2 0
1
x
e e
e
Đổi cận:
Do đó:
u
ln 32 1 ln2
3
4 Củng cố - dặn dò
a) GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Khi tính tích phân bằng phương pháp đổi biến
số ta cần lưu ý ?
b) Phiếu học tập( Bài tập về nhà)
( GV yêu cầu HS suy nghĩ để đưa ra phương pháp giải của từng câu, sau đó về nhà làm)
Tính các tích phân sau:
Trang 11
5
2 0
1) x 4 x dx 2 8
0
4) (1 sin ) cosx xdx
2
2 0
2) 4 x dx 2
0
5) (x 1)cosxdx
1 2 0
3)
1
x x
1
2 0
6) xe x dx
Đối với những vấn đề trọng tâm, GV cần thực hiện nhiều lần và đặt vấn đề tương tự để HS giải quyết, tránh trường hợp dạy vòng vo, trình bày lý thuyết nhiều làm cho HS khó tiếp thu; kiến thức truyền thụ cần ngắn gọn, tinh giản nhưng phải đảm bảo đầy đủ, chính xác; cần cô động lại kiến thức trọng tâm từng bài, để giúp HS ôn tập được dễ dàng
Không được chủ quan đối với những kiến thức đã dạy xem như HS đã biết rồi mà phải tranh thủ thời gian để ôn tập lại kiến thức cũ khi giảng bài mới và luyện tập
Ví dụ:
Trước khi cho học sinh giải bất phương trình: log2x 2 log2x 51,
GV cần cho học sinh ôn lại kiến thức có liê quan đến việc giải bất phương trình trên như sau:
a) Tập xác định của hàm số: y loga x(0a1)?
b) loga f x( ) log a g x( ) ?
c) Nếu a > 1 thì loga f x( ) log a g x( ) ?
d) Nếu 0 < a < 1 thì loga f x( ) log a g x( ) ?
e) Giải bất phương trình: 2 2
5
x x
Trong qua trình giảng dạy cần khơi dậy được niềm say mê và hứng thú học tập nhằm góp phần tích cực vào việc xác lập động cơ học tập đúng đắn cho học sinh
4 Phát hiện và chỉnh sửa triệt để những sai sót trong kỹ năng giải toán của học sinh
Trong các tiết luyện tập, tiết tăng, GV hướng dẫn, phân tích giúp HS phát
hiện sai sót của bản thân cũng như của bạn và hướng giải quyết để khắc phục.Từ những sai sót của học sinh, GV tích cực hướng dẫn phương pháp học, cách thức lĩnh hội kiến thức môn Toán Những sai sót của HS được GV rút ra không chỉ
