rèn luyện kỹ năng lập ý cho học sinh phổ thông trung học ở loại bài nghị luận văn học

CHƯƠNG II - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT XUNG QUANH KỸ NĂNG LẬP Ý CHO BÀI NGH Ị LUẬN NÓI CHUNG VÀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC NÓI RIÊNG.3 38... Một vấn đề hết điều tra ở một số trường PTTH bằng những s

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI I

ĐỖ NGỌC THỐNG

LU ẬN ÁN P.T.S KHOA HỌC SƯ PHẠM - TÂM LÝ

ỘI 1994

LỜI CÁM ƠN

Để hoàn thành luận án này, ngoài sự cố gắng của bản thân và sự tận tình của người hướng dẫn là PGS PTS.Lê A, chúng tôi còn nhận được rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ của

CHƯƠNG II - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT XUNG QUANH KỸ NĂNG LẬP

Ý CHO BÀI NGH Ị LUẬN NÓI CHUNG VÀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC NÓI RIÊNG.3 38

PH ẦN MỞ ĐẦU

Ý và văn gắn kết với nhau,tạo nên khoái cảm cho người đọc trong việc thưởng thức bài văn

Ở đây, người viết phải hình dung ra được mô hình sản phẩm mà mình sẽ tạo ra Như vậy

đầu của mình rồi Khi qúa trình lao động kết thúc, nhện được kết quả thì kết quả này đã có dưới dạng tinh thần trong biểu tượng con người từ lúc qúa trình ấy mới bắt đầu" / 10 /

như lí thuyết môn làm văn nói chung, lí thuyết về kĩ năng lập ý nói riêng vẫn còn nhiều lúng túng, chưa được giải quyết một cách toàn diện, có hệ thống, phù hợp và có tính khả thi cao

đa dạng, phong phú ở cấp PTTH

Như vậy luận án này nhằm góp phần nhìn nhận lại, đề xuất và bổ sung để có một cách

HS PTTH

được mục đích Vấn đề là con đường nào ngắn nhất và có hiệu quả cao hơn Một vấn đề hết

điều tra ở một số trường PTTH bằng những số liệu đã đo được, chúng tôi thấy một trong

chúng ta chưa xây dựng được một hệ thống các biện pháp rèn luyện kĩ năng này phù hợp

U

bài NL nói chung và đặc biệt là loại bài NLVH nói riêng

U

năng này cho HS ở trường PTTH

Văn NL là loại văn có lịch sử lâu đời, nhưng nếu chỉ tính riêng những bài nghiên cứu,

được trình bày trong phần kĩ năng làm văn nói chung, vì thế nhìn lại lịch sử vấn đề này chỉ

năng lập ý cho HS các tài liệu thường đi theo ba hướng sau:

Văn nghị luận là loại văn đã có từ xưa Một loại hình thành qua chế độ khoa cử phong

như Composition và Dissertation vấn đề dạy lập ý cũng đã được đặt ra nhưng chủ yếu là

khai thác

bài văn mẫu của một thể loại nào đó Từ những bài văn mẫu này, thầy giáo căn cứ vào đặc điểm về nội dung và hình thức (thi pháp) của từng loại mà phân tích và giảng giải cho trò

được đặc điểm và những yêu cầu về bố cục của từng loại văn mà thôi

Văn nghị luận được dạy với 2 dạng: nghị luận nói chung (Composition - Trần Thanh Đạm

dưới thời Pháp thuộc, / 31/ / 46 / / 49 / / 55/ /75 / / 76 / /77 / /8 1 / / 112 / /109 / / 116 /

thao túng" / 109 /

ít đưa ví dụ loại NLVH

các kĩ năng viết bài trong đó có kỹ năng lập ý

2.1 Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp (1945-1954) có thể kể đến một số cuốn

các bước tìm ý ( ông gọi là cấu tứ ) Từ 7 đề cụ thế, Nghiêm Toản đã nêu lên 4 nhận xét về các trường hợp khó khăn khi phân tích đề và 7 điểm cần chú ý trong quá trình để tìm ý /112, 27-37 /

Nhưng cuốn sách còn lại ( đã nêu ) phần lớn là sách dạy thực hành từ các đề, các dàn

2.2 Giai đoạn 1954 - 1975, sách làm văn xuất hiện khá nhiều Có thể kể một số cuốn

Vũ Ký / 55/,…

đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng Thẩm Thệ Hà trình bày kĩ năng thành 3 phần kĩ năng nhập đề, kĩ năng diễn đề và kĩ năng kết luận Việc ý, lập ý chủ yếu khai thác từ cách

Vũ Ký Ở phần kỹ năng lập ý, tác giả nêu ra 2 bước :

Bước 1: Hiểu rõ các danh từ trong đề để hiểu đề / 5 /

Bước 2: Hiểu xong phải lục soát tất cả những kiến thức văn chương nằm trong tiềm

TLV cấp IIIU /62/ / 26 / Trong tài liệu này, các tác giả gợi ý kĩ năng làm bài bằng những điều chung chung trong những gợi ý ở ba phần: đặt vấn đề giải quyết vấn đề và kết thúc vấn

đề

nhưng chủ yếu cũng chỉ lấy dẫn chứng từ các đề NLXH Trong những năm 1970 - 1976

nhiên là chưa đầy đủ, nhưng cũng soi sáng thêm được ít nhiều vấn đề mà luận án đặt ra

140/ / 137/ / 124/ /130 / /133/ /132/ /125/ 136 /

đề cương bài luận được các nhà phương pháp giải quyết theo nhiều cách khác nhau tùy

đưa ra giải pháp đó một cách chắc chắn" // 123// 58 /

dụng và nhũng quy tắc logic của đề cương Để tìm ý –lập ý tác giả chủ yếu vận dụng phương pháp nêu câu hỏi như : ai ? cái gì ? khi nào ? Tại sao ? Ở đâu ? Thế nào ? Nhìn chung phương pháp trình bày ở đây rất sáng sủa, ngắn gọn Tuy vậy tác gỉa chỉ bàn tới loại NLXH mà thôi

cũng có nhiều chuyển biến Điều chuyển biến rõ nhất là các tác giả cố gắng đi tìm và xác

được chăng hay chớ Hơn nữa lí thuyết lập ý đã bắt đầu chú ý tới loại bài NLVH Biểu hiện

ở việc các đề đưa ra phân tích có nhiều đề là NLVH và ở một vài kiểu bài NLVH, các soạn

động lời nói và lí luận dạy tiếng, lí luận dạy đại học vào soi sáng cho các vấn đề của làm văn nói chung cũng như kỹ năng lập ý nói riêng Kỹ năng này được các tác gỉa trình bày

sách Trường Hai bộ sách này / 14/ / 64 / /94/ / 38/ / 39 / / 40 mỗi cuốn đều có những ưu điểm và những hạn chế nhất định vì việc rèn luyện kĩ năng lập ý Chúng tôi xin được trình

ĐHSP Hà Nội biên soạn / 1 // 66 / /33 /; Tài liệu bồi dưỡng dạy sách giáo khoa CCGD một

làm văn do Vụ giáo viên biên soạn /21/ /99/ /96/; Sách bài tập làm văn và dàn bài tập làm văn /24/ /67/ Các tài liệu trên nhằm mở rộng, nâng cao và rèn luyện nội dung cũng như phương pháp dạy và học môn làm văn Tuy vậy các tài liệu ấy cũng chỉ xoay quanh những

gì sách gíao khoa làm văncủa HS mà chúng tôi cũng sẽ điểm qua cả ưu điểm lẫn hạn chế về

kĩ năng lập ý ở chương I luận án này

Năm 1993 trong tài liệu giáo khoa thực nghiệm phân ban làm văn 10 / 15/ / 16 /, kĩ năng lập ý tiếp tục được lưu ý và đề cập đến trong phần lập dàn ý nói chung cho văn nghị

NLVH sách đưa ra 4 kiểu bài nhưng không đè cập đến kĩ năng lập ý cho từng kiểu bài, Cũng trong thời gian này, chúng tôi đã đưa ra quan niệm của mình về kĩ năng lập ý

kĩ năng này chưa được triển khai triệt để và toàn diện

Như vậy, có thể thấy rõ, kỹ năng lập ý nói riêng và kĩ năng làm văn nói chung chủ

/

chúng tôi đọc được tình hình cũng như vậy Ví dụ:

cũng đã nêu lên 4 nguyên tắc xây dựng đề cương từ các qui luật logic và 4 qui tắc buộc HS

Như vậy, ở đây cũng chỉ dừng lại những nguyên tắc chung nhất mà bất kỳ một bài

mà Bôi Cơ chia ra ( 5 loại ) là : phân tích đặc điểm nhân vật, so sánh nhân vật, phân tích

như thế nào?" / 136 /, B.A.Orlôp lưu ý học sinh rằng: "Lập đề cương là 1 trong những kĩ năng phức tạp nhất khi viết bài luận" Sau đó tác giả gợi ý cách lập đề cương bằng cách đặt

Trên đây chúng tôi đã trình bày tổng quan tình hình nghiên cứu và giảng dạy kĩ năng

đến kĩ năng này /107/

nhưng các dạng đề đưa ra phân tích, minh họa cho phần lí thuyết của kĩ năng này hầu hết là các đề rõ ý, dễ khai thác và chưa bao quát hết được các dạng đề tiêu biểu của loại NLVH

năng này

4 Kĩ năng lập ý có liên quan nhiều đến các vấn đề của lí thuyết làm văn, nhưng bản

được khai thác đầy đủ: cơ sở lập ý, cách triển khai ý, giới hạn và cấp độ ý, mối quan hệ giữa

kĩ năng này với các kĩ năng khác

5 Ai cũng thấy văn nghị luận là loại văn yêu cầu kiến thức tổng hợp liên ngành,

hình thành được kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và kĩ năng lập ý nói riêng cần phải

năng lập ý không thể chỉ tiến hành đơn phương ở mình phân môn làm văn, mà các phân môn khác cũng phải góp phần rèn luyện kĩ năng này Tư tưởng này rất quan trọng đối với

môn văn ở cả khóa học ( 3 năm ) Như vậy, vấn đề đặt ra là phải tập trung nghiên cứu vấn

đề lập ý cho loại bài NLVH trên cả 2 phương diện nội dung và phương pháp dạy học, đề ra

xác định cho luận án những nhiệm vụ cụ thể sau đây:

ở kĩ năng này

v.v.v…

các nước bạn (nếu có thể) để tìm ra những phương pháp, biện pháp hợp lý có thể vận dụng

án đã đề xuất

1 Trong nhà trường PTTH hiện nay văn nghị luận đã và đang được học 2 loại lớn: Đó

đến loại NLVH Sở dĩ như vậy vì:

U

có nghĩa là mọi yêu cầu tính chất, mức độ trong việc xây dựng loại văn bản này cần và chỉ

đó, luận án phải dựa trên một cơ sơ lí luận vững chắc của bộ môn và các khoa học liên

vươn tới viết được những bài NLVH có chất lượng cao hơn Cấp PTTH là những lớp cuối

đặc điểm này để đưa ra được những định hướng và những sự chuẩn bị cần thiết

3 Để viết được bài NLVH có chất lượng, người HS cần phải rèn luyện rất nhiều kĩ

các ý, định ra được nội dung cơ bản của bài viết, tổ chức sắp xếp các nội dung ấy một cách

Phương pháp này cho phép ta xem xét kĩ năng này một cách toàn diện từ cấu trúc nội

văn nghị luận, phân loại kiểu và dạng đề NLVH, phân loại ý và các cấp độ của ý, phân loại dàn ý phương pháp này cũng giúp chúng tôi xem xét kỹ năng này trong mối quan hệ với

năng lập ý

Phương pháp phân tích: phân tích nguyên nhân và kết quả thực nghiệm điều tra và

CHƯƠNG I - THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ DẠY - HỌC LẬP Ý Ở

TRƯỜNG PHỔ THÔNG VIỆT NAM

bài NLVH

phép đo này, người chấm bài phải từ bài văn hoàn chỉnh của học sinh, dựng lại dàn ý mà HS

đã viết, từ đó mà đánh giá kết qủa Kết qủa ở đây là kết quả lập ý, chứ không phải là kết quả

được các em có thói quen lập dàn ý trước khi viết hay khôngvà khâu khó nhất khi làm một bài văn là gì? ( gọi là phép đo III)

Để xác định được năng lực lập ý của HS PTTH, trong quá trình thực nghiệm điều tra

3.1 Đánh giá kết quả đạt và không đạt yêu cầu vì lập ý

U

U

này đều làm sáng tỏ cho luận điểm đã nêu, nằm trong luận điểm đã nêu Số lượng luận điểm,

U

3.2 Đánh giá các lỗi về lập ý mà HS thường mắc phải

điểm sau bao hàm luận điểm trước và ngược lại

ấy ( Thừa ý là một trường hợp của lạc ý )

điểm 2, luận cứ 2 ngược với luận cứ 1 trong cùng một luận điểm hoặc trong dàn ý có luận điểm 1 mà không có luận điểm 2, có luận cứ 1 mà không có luận cứ 2

Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệmđo năng lực lập ý của học sinh ở 16 lớp 12 thuộc 8 trường PTTH khác nhau Đó là trường PTTH Lam Sơn, PTTH Hoằng Hóa I, PTTH

của nhân vật Huấn Cao trong truyện ngắn "Chữ người tử tù" của Nguyễn Tuân

U

lương

U

người viết chữ Hán đẹp nổi tiếng

U

U

U

U

U

U

U

U

là đúng

U

Bài làm 3

không dừng ở đó ông tạo ra nhũng sáng tạo văn học với những phẩm chất tốt đẹp

ông đã nói lên cái chí của mình, nói lên hoài bão tung hoành của một đời người Cái tinh tế

con người biết quý trọng cái đẹp, cái tâm mặc dù bị giam cầm, bị lôi kéo giữa bọn quan lại nhưng ông vẫn dữ được cái lương thiện

người lãnh đạo của nhân dân lao động

U

cảm phục vị nể

băn khoăn dằn vặt muốn điều thiện Ông kính trọng, vị nể tù nhân tài hoa kia (khúm núm,

+ Qua đó làm nổi bật hình ảnh người của nhân dân khởi nghĩa

U

đúng

U

Bài làm 5

+ Tài hoa

+ Thiên lương rất trong sáng không bụi bẩn

- Ta phân tích được cái đẹp nổi bật của Huấn Cao ta phải đặt hình tượng này với hai

nói rõ

đạt 6 điểm)

U

+ Văn hay, chữ tốt ( tài viết chữ )

+ Nhiều người cảm phục

+ Thay đổi thái độ với quản ngục - cho chữ,

+ Khinh thường quản ngục

U

U

U

Ở trên chúng tôi đã đưa ra 6 bài làm của học sinh trong đó có 4 bài đầu là không đạt

nào được khảo sát cũng mắc phải các loại lỗi lập ý tương tự nhau, vì thế các bài làm đạt và không đạt nêu ở trên là tiêu biểu cho tất cả các lớp đã tiến hành khảo sát Sau đây là bảng

dàn ý

Lưu ý: Một bài của HS có thể cùng mắc nhiều lỗi khác nhau, cho nên chỉ tính từng loại

4 2 UPhép đo IIU

U

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà"

Qua bài thơ "Cảnh khuya" của Bác Hồ và hoàn cảnh ra đời của bài thơ Bài thơ được

ra đời lúc đất nước đang còn nhiều chiến tranh, tổ quốc Việt Nam còn lâm vào tình trạng

cho con người đang bảo vệ đất nước, trước những cảnh núi non thơ mộng hồn thơ của Bác

đây cũng tuyệt đẹp, hình ảnh vầng trăng khuya le lói, luồn qua khe lá của các cây cổ thụ

ánh trăng sáng

nghĩ chăm lo việc nước, chăm lo cho các anh hùng dân tộc đang bảo vệ đất nước

Bài thơ nói lên nỗi niềm tâm sự của Bác trước nhiệm vụ bảo vệ cách mạng Và tình

Bài đạt 4 điểm

U

đất nước càng gian khổ hơn trong thử thách của cuộc kháng chiến Ấy thế mà Bác vẫn làm

thơ Bài thơ "Cảnh khuya" ra đời trong thời kỳ đó

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà"

Bài thơ chan chứa một tình yêu thiên nhiên và nỗi lo dân, lo nước

Thiên nhiên trong bài thơ là một thiên nhiên tuyệt đẹp Một thiên nhiên mỹ lệ, yên tĩnh,

chưa ngủ

đã từng nghe mấy trăm năm trước "Côn Sơn có suối rì rầm - Ta nghe như tiếng đàn cầm bên

Con người ấy đang lặng lẽ ngắm "Cảnh khuya" bằng con mắt của một họa sĩ và nghe

thiên nhiên say đắm

Câu thơ thứ 3 như muốn đánh lừa người đọc "Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ" Con người ấy phải chăng chưa ngủ vì "cảnh khuya như vẽ" đẹp quá? Thế là Bác hạ câu thơ

sông Đáy", đó cũng là một đêm trăng "sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo" Nỗi lo

Ổng Nguyễn Du viết "Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ'" - (Kiều) Người đọc tự

đó lại là một thi nhân như Bác Ông Nguyễn Trãi đã từng "đốt đuốc chơi đêm bởi tiếc

đấy là gì ?

Suy nghĩ kỹ bài thơ "Cảnh khuya" ta sẽ thấy tình yêu thiên nhiên về tấm lòng lo nước thương dân ở Bác hoà quyện, gắn chặt phải chăng "cảnh khuya" ấy đẹp quá khiến Người

Thao bút nhưng thành thoái lỗ thi”

U

U

- Cảnh khuya ở đây yên tĩnh

+ Người chiến si ngồi làm thơ

+ Lo nước mà không ngu nỗi lo lớn

4 UNhận xét - đánh giá kết quảU

hơn nhiều bài văn thứ 1 (Ở đây chúng tôi không nhận xét về diễn đạt - hành văn ) Dàn ý

Điều tra học sinh bằng câu hỏi trên phiếu

Kết quả như sau :

đầu như sau :

Nhận xét : Nhìn vào các bảng tổng hợp ở trên, chúng ta thấy rằng : Nếu như xem lập ý

(72%), trùng ý (32,2% )

tập của HS trong nhà trường trước hết phụ thuộc vào 3 yếu tố chính, đó là việc dạy của thầy,

chương trình, sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, sách tham khảo Về môn làm

Chúng tôi cũng chỉ phân tích các tài liệu dạy học Cải cách giáo dục Bởi vì kết quả hiện tại,

U

riêng cho NLVH càng ít

văn có nhiều nhưng chúng tôi cho rằng có 3 loại ( nhóm ) kĩ năng cơ bản phải được hình

Đối với loại bài NLVH, một số sách làm văn khi viết về các kiểu bài cụ thể có ít nhiều

38 / đề cập chung ở loại NLVH ( phần lập ý và phân loại đề làm văn 11/ 39 / khi viết về 3

Các sách làm văn còn lại không thấy viết về lập ý

U

chưa được chú ý nên các "đề NLVH đưa ra chưa tiêu biểu hết cho loại bài này Ví dụ : trong

thơ ), trong khi đó đây là dạng tiêu biển và thường xuyên gặp của loại NLVH

đây cũng chưa thấy kiểu đề NLVH về một vấn đề LLVH Theo chúng tôi cần ba đề tiêu

văn học sử Và NLVH về Lí luận văn học (Nếu chỉ được phép đưa 3 đề ) Ngoài, ra các đề ở

luyện tập đa dạng phong phú Tổng số dạng đề tối thiểu cần luyện tập ở 3 kiểu trên cùng

Đối với một số sách làm văn có đề cập đến kỹ năng này loại bài NLVH vừa nhắc ở

được Tuy thế lập ý cho bài NLVH chưa được sách làm văn cung cấp đầy đủ Sách này có,

không đợi đến mãi lớp cuối cấp mới "nhắc nhở" như hiện nay / 94 / Như vậy về vấn đề kỹ

lược" Nội dung, chủ yếu của "chiến lược" này là xác định các kỹ năng cơ bản, thiết yếu,

đây Đây là công cụ của GV Ở đó các tác giả nêu mục đích, kiến thức cơ bản cần truyền đạt

định chỉ có sách làm văn 12 /94 / dành một tiết trọn vẹn cho kỹ năng này Cách dạy mà SGV / 95 / đưa ra chủ yếu là thông qua các bài tập luyện tập từ đó mà cũng cố lí thuyết lập

ý Vì tác giả cho rằng phần lí thuyết đã được học ở các lớp dưới Nhưng như trên chúng tôi

đã trình bày, thực chất vấn đề lập ý ( nhất là lí thuyết ở các lớp dưới hầu như chưa được

thống, không rơi vào làm mò mẫn kinh nghiệm, nghĩ gì viết nấy Cũng chính vì thế, cách

Ở các SHS cũng như S.GV (trường) / 14 / / 23/ /64/ /65/ /94/ /95/ có thêm phần gợi ý

đề bài làm văn theo phân phối chương trình cho 8 bài kiểm tra trong một năm học Việc

có đề chỉ hướng dẫn lập ý, còn việc chỉ ra các ý cơ bản dành cho GV và HS tự xây dựng Cũng như SHS, SGV khi viết về các kiểu bài NLVH ở phần hướng dẫn GV dạy

năng lập ý về phương diện thực hành Tuy vậy để giúp cho việc rèn luyện kĩ năng này một

cách đồng bộ, cùng hướng, bảo đảm tính thống nhất, khoa học chúng tôi thấy cần xem xét

U

Đề : Xuân Diệu đã gọi Hồ Xuân Hương là “Bà chúa thơ Nôm” hãy phân tích và làm

134 -137

HS định hướng và lập ý : Muốn khai thác được ( xây dựng được) các ý của đề trên cần chú

đời và thơ văn Hồ Xuân Hương

nhau:

Trong đó cấp độ các ý được kí hiệu lần lượt như I —) 1 —) 1.1 —) 1.1.2

như chúng tôi sử dụng trong luận án này

trực tiếp của HS từ những tài liệu này Kể cả cuốn UĐề thiU và đáp án vào các trường ĐH,

CĐ / 43 /

cơ bản của loại bài NLVH là do môn văn cung cấp Vì thế giữa làm văn và Văn có mối quan

sách giáo khoa Văn, khi trình bày các bài khái quát Văn học sử (về một nền văn học , một

được vấn đề và dễ vận dụng sang việc xây dựng dàn ý trước một đề NLVH Nhìn từ góc độ

như bài khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng tám / 29 / hoặc bài văn học sử về tác giả nam cao / 29 /

CHƯƠNG II - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT XUNG QUANH KỸ NĂNG LẬP Ý CHO BÀI NGHỊ LUẬN NÓI CHUNG VÀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC NÓI RIÊNG

đó là những đơn vị tạo nên nội dung cơ bản của một bài viết

mà yếu tố tạo nên nội dung phần lớn là Uđặc điểm miêu tảU Có những văn bản yếu tố tạo nội

20 /

người viết về nội dung nhằm đáp ứng yêu cầu của vấn đề cần nghị luận Ý kiến thể hiện cách nhìn, cách đánh giá và cách nghĩ riêng của mỗi người trước một vấn đề được nêu ra

Ý trong bài văn NL thường được nhìn nhận từ nhiều góc độ khau nhau, có thể được

đầy tinh thần nhân đạo Các ý kiến 1, ý kiến 2, ý kiến 3 là những ý lớn triển khai, cụ thể hóa

sau trong chương này )

văn Nhiều HS khi xây dựng dàn ý thường viết luôn thành bài văn hoặc có kí hiệu hình thức như ( - ) (+) cũng chỉ là hình thức đơn thuần Nghĩa là chỉ bỏ kí hiệu ấy đi là thành đoạn văn, bài văn Nhiều tài liệu dạy học làm văn cũng mắc nhược điểm này ( nhất là các đáp án

Cao như sau :

U

U

U

2

1 L ập ý là gì2 ?