qúa trình hình thành và phát triển hệ thống tổ chức ban thống nhất trung ương trong cuộc kháng chiến chống mỹ cứu nước (1954 1973)

Năm 1995 nhân kỷ niệm 20 năm giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc, báo Quân đội nhân dân ra Đặc san Sự kiện và nhân chứng số tháng 2/1995 đăng một loạt bài viết của các đồng chí nguyê

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

PHAN TH Ị XUÂN YẾN

MỤC LỤC

M ỤC LỤC 3

D ẪN LUẬN 5

1.Lý do ch ọn đề tài và mục đích nghiên cứu 5

2.L ịch sử nghiên cứu đề tài 7

3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 9

4.Phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu 9

5.B ố cục của luận văn 10

CHƯƠNG 1: QÚA TRÌNH HÌNH THÀNH HỆ THỐNG TỔ CHỨC BAN TH ỐNG NHẤT TRƯNG ƯƠNG (1954 - 1960) 11

1.1 B ối cảnh lịch sử 11

1.2 T ừ "Ban đón tiếp" (tháng 8/1954) 15

1.3 Đến "Ban Quan hệ Bắc - Nam" – “Ban miền Nam” (tháng 6/1955) 21

1.4 Ban Th ống nhất Trung ương ra đời - buổi đầu hình thành cơ cấu tổ chức (1957 - 1960) 30

CHƯƠNG 2: BAN THỐNG NHẤT TRUNG ƯƠNG XÂY DỰNG, PHÁT TRI ỂN HỆ THÔNG TỔ CHỨC NHỮNG NĂM 1961 - 1968 40

2.1 Xây d ựng cơ cấu tổ chức của Ban Thống nhất Trung ương, hình thành ủy ban Th ống nhất của Chính phủ 41

2.2 Ban Th ống nhất Trung ương - ủy ban Thống nhất của Chính phủ mở rộng cơ cấu t ổ chức với một số công tác quan trọng 51

2.3 H ệ thống tổ chức Ban Thống nhất trước yêu cầu nhiệm vụ mới 59

CHƯƠNG 3: BAN THỐNG NHẤT TRUNG ƯƠNG TIẾP TỤC PHÁT TRIỂN, HOÀN THIỆN HỆ THỐNG TỔ CHỨC NHỮNG NĂM 1969 - 1973 65

3.1 Phát tri ển hệ thống tổ chức trước yêu cầu nhiệm vụ mới của cách mạng những năm 1969 - 1971 66

3.2 Hoàn ch ỉnh hệ thống tổ chức trong những năm 1972-1973 77

K ẾT LUẬN 89 TÀI LI ỆU THAM KHẢO 97 PHỤ LỤC 106

DẪN LUẬN

1 Lý do chọn đề tài và mục đích nghiên cứu

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là thắng lợi của cuộc chiến đấu đầy gian khổ hy sinh, ngoan cường và bền bỉ, anh dũng và thông minh của nhân dân và quân đội cả nước trong suốt 21 năm (1954-1975), dưới sự lãnh đạo tài tình và khoa học của Đảng Cộng sản Việt Nam Thành công của Đảng ta trong cuộc kháng chiến trường kỳ ấy, là

đã lãnh đạo nhân dân ta ở cả hai miền Nam - Bắc, tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược ở hai miền đất nước, nhưng có mối quan hệ mật thiết, gắn bó, tác động qua lại lẫn nhau, thúc đẩy nhau cùng phát triển, cùng nhằm một mục tiêu chung của cách mạng là bảo

vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, tiến tới hòa bình thống nhất Tổ quốc Dưới ngọn cờ của Đảng, toàn dân ta từ Nam chí Bắc đã đoàn kết thống nhất, nêu cao ý chí quyết tâm "Không

có gì qúy hơn độc lập tự do", từng bước đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược thực dân mới

của đế quốc Mỹ, gạt bỏ những cản trở trên con đường hòa bình thống nhất đất nước Qua trình đó cũng là qúa trình cách mạng miền Nam phát huy vai trò "quyết định trực tiếp" đối

với sự nghiệp giải phóng miền Nam, cách mạng miền Bắc đóng vai trò "quyết định nhất" đối với sự phát triển của cách mạng cả nước cũng như đối với sự nghiệp thống nhất nước nhà

Để giúp Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo thực tiễn cách mạng miền Nam, Ban Thống

nhất đã được thành lập mà tiền thân của nó là Ban Quan hệ Bắc-Nam thành lập tháng 6 năm

1955 theo Nghị định 550-TTg của Thủ tướng Chính phủ Cũng từ đó cho đến khi kết thúc

thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Ban Thống nhất Trung ương đã có những đóng góp vô cùng to lớn góp phần làm nên chiến thắng vang dội của dân tộc ta Cụ thể:

- Đã giúp Trung ương theo dõi tình hình các mặt của miền Nam Phối hợp với các cơ quan liên quan đề xuất các chủ trương, biện pháp, chính sách để chỉ đạo cách mạng miền Nam về đấu tranh chính trị, ngoai giao, xây dựng cơ sở, xây dựng vùng giải phóng đưa cách

mạng miền Nam đến thắng lợi

- Đã giúp các địa phương miền Nam từng bước tăng cường lực lượng cách mạng, tổ

chức công tác tuyên truyền, xuất bản các tờ báo, xây dựng các đài phát thanh

- Tổ chức đường giao liên Bắc Nam từ đầu năm 1955 đảm bảo việc vận chuyển thư từ sách báo, tài liệu, đưa đón cán bộ thông suốt từ sau tập kết đến lúc giải phóng miền Nam

- Giúp Trung ương thành lập Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Hội đồng cố vấn và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, cùng các tổ

chức quần chúng khác của miền Nam từ khâu nghiên cứu, chuẩn bị văn kiện đến tổ chức hội nghị

- Quản lý và tổ chức thực hiện các mặt công tác đối ngoại của miền Nam như tổ chức các đoàn cán bộ đi thăm và dự hội nghị các nước, đi họp quốc tế, đón tiếp các đoàn nước ngoài vào thăm miền Nam, lập các cơ quan ngoại giao ở các nước, phục vụ Hội nghị Paris, thành lập các Hội hữu nghị, tranh thủ viện trợ và sự ủng hộ quốc tế cho cách mạng miền Nam

- Tập trung và thống nhất quản lý việc chi viện cho các cơ quan Dân chính Đảng ở

miền Nam Trong cuộc Tổng tấn công mùa xuân năm 1975, là Thường trực hội đồng chi

viện cho miền Nam, và sau giải phóng đã giúp các địa phương miền Nam tiếp quản, ổn định tình hình các mặt

Chính vì công lao to lớn như vậy mà ngày 27 tháng 4 năm 1998 Chủ tịch nước Trần Đức Lương đã ký Quyết định số 2631 tặng thưởng Huân chương Sao vàng cho Ban Thống

nhất Trung ương Đây là niềm vinh dự vô cùng to lớn, nó là bằng chứng ghi nhận công lao đóng góp cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, chống Mỹ cứu nước, giải phóng

miền Nam, thống nhất Tổ quốc của Ban Thống nhất Trung ương

Chính vì vậy, khi giảng dạy, nghiên cứu về Lịch sử Việt Nam và Lịch sử Đảng Cộng

sản Việt Nam, tôi thấy cần phải tìm hiểu, nghiên cứu về Quá trình hình thành và phát

tri ển hệ thống tổ chức Ban Thống nhất Trung ương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ,

c ứu nước Việc nghiên cứu đề tài này còn nhằm tìm hiểu cụ thể một trong những tính độc

đáo sáng tạo của Đảng trong cách điều hành, tổ chức cuộc kháng chiến vừa qua Hơn nữa, đây cũng là minh chứng cụ thể về việc Đảng ta đã vận dụng sáng tạo lý luận chiến tranh nhân dân của Học thuyết Mác-Lênin vào hoàn cảnh Việt Nam

Nghiên cứu đề tài này rõ ràng không chỉ phục vụ cho việc giảng dạy lịch sử, mà còn góp phần vào việc giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ ngày nay Tái hiện lịch sử để giúp cho việc nâng cao lòng tự hào về Đảng, về dân tộc, để có thêm cơ sở khí xác định vị trí và

trách nhiệm của mỗi người trong tiến trình đi lên cùng đất nước, âu đó cũng là một việc làm

cần thiết của người nghiên cứu và giảng dạy lịch sử

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của các nhà khoa học trong và ngoài nước, từ nhiều góc độ khác nhau để phân tích, lý giải về cách

thức tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân, cũng như về qua trình đấu tranh cho sự nghiệp

thống nhất nước nhà của nhân dân ta trong thời kỳ lịch sử vẻ vang và độc đáo 1954-1975

Từ năm 1976 Viện Sử học thuộc ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam đã xuất bản cuốn

Nước Việt Nam là một, Dân tộc Việt Nam là một (Nhà xuất bản Khoa học xã hội H.1976)

gồm nhiều bài nghiên cứu của các nhà khoa học trong nước về đề tài thống nhất đất nước Sau đó là sự xuất hiện nhiều bộ sách của các tác giả trong nước về lịch sử cuộc kháng chiến

thần thánh của dân tộc cho sự nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà, mới nhất là bộ 9 tập

được xuất bản từ năm 1996 đến nay (Tập I, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia H 1996) Tác

giả Phạm Đức Quy gần đây có cuốn Bí mật về sức mạnh huyền thoai của chiến tranh nhân

nhân dân trong chống Mỹ cứu nước

Sách nước ngoài đã được dịch sang tiếng Việt như Những bí mật của cuộc chiến tranh

gia H.1995), Cu ộc chiến tranh chống Mỹ của nhân dân Việt Nam của Trương Lợi Hoa (Nhà

xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh 1998) Những sách tham khảo này không nói gì nhiều đến ý chí và nguyện vọng thống nhất đất nước của nhân dân ta, nhưng họ đã đề cập đến

cuộc chiến đấu phối hợp của hai miền Nam - Bắc Việt Nam để bảo vệ miền Bắc, giải phóng

miền Nam tiến tới thông nhất Tổ quốc năm 1976

Năm 1995 nhân kỷ niệm 20 năm giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc, báo Quân

đội nhân dân ra Đặc san Sự kiện và nhân chứng số tháng 2/1995 đăng một loạt bài viết của

các đồng chí nguyên là cán bộ Ban Thống nhất Trung ương và ủy ban Thống nhất của Chính phủ, như các bài: Những ngày sôi động ở Ban Thống nhất của Đặng Thí - nguyên Bộ trưởng Phủ thủ tướng, Chủ nhiệm Ủy ban Thống nhất), Từ ban quan hệ Bắc Nam đến Ủy

ghi theo lời kể của một số đồng chí nguyên là Vụ Trưởng, Vụ Phó các Vụ thuộc Ban Thống

nhất) Những bài viết nói trên đã khắc họa được những khía cạnh khác nhau về sự hình lành, phát triển của Ban Thống nhất Trung ương, cũng như về nhiệm vụ và công lao, đóng góp của Ban Thống nhất, Ủy ban Thống nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ Đặc biệt là các hồi tưởng này phần nào đã giúp cho người nghiên cứu hình dung về sự hình thành và cơ

-cấu tổ chức của Ban Thống nhất Cuốn hồi ký của nhiều tác giả là cán bộ, học sinh miền Nam với nhan đề Trường học sinh miền Nam trên đất Bắc (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia

H.2000) cũng góp một cái nhìn về tổ chức và hoạt động của Ban Thống nhất đối với một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ban Thống nhất là tiếp đón tổ chức quản lý, đào tạo con em miền Nam tập kết Hoặc của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Bình và Tập thể tác giả trong cuốn Mặt trận Dân tộc giải phóng - Chính phủ Cách mạng lâm thời tại Hội nghị Paris

trong những hoạt động ngoại giao của Ban Thống nhất trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ

cứu nước

Đáng chú ý nhất là năm 1996 Ban chỉ đạo Tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ chính trị

Đảng Cộng sản Việt Nam đã cho xuất bản tác phẩm Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ

này, Đảng ta đã tổng kết khá nhiều vấn đề chỉ đạo chiến lược và sách lược của mình trong

cuộc kháng chiến chống Mỹ, trong đó đã đề cập nhiều đến sự nghiệp thống nhất đất nước

của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta những năm 1954-1975 Trước đó trong các công trình nghiên cứu Quan trọng như: Nghiên cứu văn kiện của Đảng về chống Mỹ cứu nước

(Nhà xuất bản Sự thật H.1985), Sức mạnh chiến thắng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu

nước (Nhà xuất bản Khoa học xã hội H 1985) các tác giả đã phân tích khá sâu về sự lãnh

đạo, chỉ đạo của Đảng ta trong cuộc chiến tranh vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội, về phương pháp cách mạng phong phú mà Đảng đã vận dụng một cách linh hoạt trong qúa trình đấu tranh thống nhất đất nước

Như vậy nghiên cứu về cuộc kháng chiến chống Mỹ nói chung và về sự nghiệp đấu tranh thống nhất đất nước của nhân dân ta nói riêng đã có khá nhiều công trình, với những góc độ phân tích lý giải khác nhau, với nhiều nguồn tư liệu phong phú khác nhau Tuy nhiên, vẫn còn thiếu những công trình có tính chất chuyên biệt về Ban Thống nhất Trung ương, cũng như về hệ thống tổ chức của Ban Thống nhất nói riêng Vì vậy luận văn này

muốn hướng đến một đề tài còn chưa có người đi trước, chắn chắn sẽ có nhiều khó khăn và

phức tạp khi thực hiện

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn là hệ thống tổ chức của Ban Thống

nhất Trung ương từ khi có các tổ chức tiền thân và qua trình hình thành Ban Thống nhất với

bộ máy tổ chức ban đầu những năm sau Hiệp định Genève (1954), đến khi hệ thống tổ chức này đã phát triển hoàn chỉnh sau Hiệp định Paris (1973)

Hệ thống tổ chức này bao gồm Ban Thống nhất Trung ương và các bộ phận chức năng (Vụ, Ban, Cục trực thuộc Ban), cũng như Ủy ban Thống nhất (trong một thời gian dài là danh nghĩa thứ hai của Ban Thống nhất Trung ương, trước khi tách ra thành cơ quan độc lập

trực thuộc Chính phủ) Hệ thống này chỉ có ở cấp Trung ương nhưng có quy mô rộng lớn trên nhiều tỉnh miền Bắc, trước hết là ở Hà Nội

Để có thể thấy được sự hình thành, phát triển của hệ thống tổ chức trên đây, luận văn cũng đề cập đến một số lĩnh vực hoạt động chủ yếu của Ban Thống nhất và một số bộ phận

chức năng của Ban, cùng Ủy ban Thống nhất của Chính phủ, nhằm làm rõ hơn chức năng, nhiệm vụ của hệ thống tổ chức Ban Thống nhất trong thực tế cuộc kháng chiến

4 Phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu

Luận văn được nghiên cứu dựa trên hai phương pháp cơ bản của khoa học lịch sử là phương pháp lịch sử và phương pháp logic Cụ thể là luận văn tuân thủ tính lịch sử của vấn

đề, việc phân kỳ lịch sử dưa trên cơ sở qua trình phát triển hệ thống tổ chức của Ban Thống

nhất Trung ương; các sự kiện được trình bày theo thứ tự thời gian Trong từng giai đoan lịch

sử, các vấn đề được trình bày và phân tích tổng hợp để nêu bật nội dung cốt lõi và bản chất

Tài liệu được sử dụng trong luận văn gồm:

- Các Nghị quyết, Chỉ thị, Báo cáo của Ban Thống nhất Trung ương, Ủy ban Thống

nhất trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước

Nguồn tài liệu này hiện lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc sia III (Hà Nội), và đây là nguồn tài liệu quan trọng nhất của luận văn

- Các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng trong qua trình lãnh đạo cuộc kháng chiến chống

Mỹ cứu nước Nguồn tài liệu này được tập hợp trong các tập văn kiện và được xuất bản trong những năm gần đây

- Các hồi ký, bản ghi chép, lời kể của các nhân chứng là cán bộ, nhân viên trong Ban

Thống nhất Trung ương, ủy ban Thống nhất của Chính phủ trước đây, nay đang nghỉ hưu tại

Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương khác Nguồn tài liệu này nsoài việc

thừa kế từ các báo, tạp chí, còn là việc tiếp xúc, trao đổi trực tiếp của tác giả luận văn với các vị cán bộ cách mạng lão thành trong thời gian vừa qua

Thực sự thì nguồn tài liệu về đề tài còn tương đối tản mạn, những tài liệu sưu tập được trong thời gian vừa qua mới chỉ là bước đầu và chưa đầy đủ, sẽ được tiếp tục sưu tầm và hệ

thống hóa ở các công trình sau

5 Bố cục của luận văn

Luận văn ngoai Dẫn luận và Tài liệu tham khảo, có 3 chương nội dung và phần Kết

luận Các chương của luận văn gồm:

Chương một - Qua trình hình thành hệ thống tổ chức Ban Thống nhất Trung ương (1954- 1960)

Chương hai - Ban Thống nhất Trung ương xây dựng, phát triển hệ thống tổ chức

23 phiên họp hẹp rất căng thẳng và phức tạp, với thiện chí và cố gắng của phái đoàn ta do cố

Thủ tướng Phạm Văn Đồng dẫn đầu, ngày 20/07/1954 Hiệp định Genève về đình chỉ chiến

sự ở Việt Nam được ký kết

Điều 1, Chương I của Hiệp định quy định: "Một giới tuyến quân sự tạm thời sẽ được

quy định rõ, để lực lượng của hai bên, sau khi rút lui, sẽ tập hợp ở bên này và bên kia giới

đội Liên hiệp Pháp ở phía Nam giới tuyến"

Điều 2 Chương I của Hiệp định quy định: "Kỳ hạn cần thiết để thực hiện việc di

hi ệu lực"

Tuyên bố cuối cùng của Hội nghị Genève 1954 về vấn đề lập lại hòa bình ở Đông

Dương (ngày 21/07/1954) ghi rõ: " mục đích căn bản của Hiệp định về Việt Nam là giải

Như vậy, Hiệp định Genève cùng với chiến thắng vĩ đại của quân dân ta trong Xuân 1953-1954, đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ, đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược có sự can thiệp của đế quốc Mỹ; đã buộc các nước

Đông-phải thừa nhận thất bại hoàn toàn của Pháp trong âm mưu trở lại chế độ thuộc địa của chúng

ở Đông Dương, làm thất bại âm mưu của Mỹ muốn kéo dài chiến tranh ở Đông Dương;

đồng thời các nước buộc phải thừa nhận quyền dân tộc cơ bản và quyền dân tộc tự quyết của nhân dân Việt Nam, Lào, Campuchia

Nhưng với âm mưu bá chủ thế giới, sau chiến tranh thế giới lần thứ II, đế quốc Mỹ đã

thực hiện chiến lược toàn cầu nhằm khống chế các nước đồng minh trong phe tư bản, ngăn

chặn sự phát triển của ba dòng thác cách mạng trên thế giới, trong đó trọng tâm là chống phá Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, dập tắt phong trào giải phóng dân tộc ở Á, Phi,

Mỹ Latinh

Ở khu vực Đông Nam Á, từ lâu Việt Nam đã trở thành mục tiêu của Mỹ trong chiến lược toàn cầu Đầu năm 1950 thấy được khả năng bại trận của Pháp trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Mỹ đã quay sang giúp Pháp kéo dài chiến tranh Đông Dương Tháng 8/1950, Mỹ đã triển khai phái đoàn cố vấn viện trợ quân sự (MAAG) vào Việt Nam Từ

cuối năm 1950 đến cuối năm 1951, với việc ký một số Hiệp định tay đôi với Pháp ở Đông Dương, như "Hiệp nghị Phông thủ chung Đông Dương", "Kế hoạch hợp tác kinh tế", "Kế

hoạch an ninh chung" Mỹ đã từng bước can thiệp vào Việt Nam Những kế hoạch chiến tranh của Pháp ở Đông Dương như "Kế hoạch Rever", "Kế hoạch Delatte de Tassingy", "Kế

hoạch Salan", "Kế hoạch Navarre" đều được Mỹ trực tiếp tham gia chi phối chỉ đạo

Tổng thống Mỹ Aixenhao khi bước vào Nhà trắng tháng 12/1953 đã tuyên bố giúp Pháp trong chiến tranh Đông dương là cách tốt nhất để ngăn chặn một cách rẻ tiền nhất các sự

kiện có thể gây ra những hậu quả khủng khiếp đối với nước Mỹ

Mỹ tham dự Hội nghị Genève nhưng không ký vào Tuyên bố chung Cùng ngày ký Tuyên bố chung, phái đoàn Mỹ lại ra Tuyên cáo đơn phương về lý do Mỹ không ký vào Tuyên bố chung và xác định lập trường ủng hộ lực lượng thân Mỹ Điều đó có ý nghĩa mở đầu cho qua trình không thực hiện Hiệp định và phá hoại Hiệp định của Mỹ và chính quyền thân Mỹ sau này

Trong thực tế sau Hiệp định Genève 1954, đất nước Việt Nam bị chia cắt làm hai

miền Ở miền Nam, lực lượng Pháp và các phe phái chính trị phản động trên toàn quốc dồn

cả về đây, chúng tìm chỗ dựa mới để phục thù và chống phá cách mạng Đây chính là cơ

hội để Mỹ nhảy vào miền Nam Việt Nam, hất cẳng Pháp, thực hiện chủ nghĩa thực dân mới Ngày 8/8/1954, Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ do Tổng thống Aixenhao chủ trì đã ra Quyết định NSC-5429/2 với nội dung cơ bản là: buộc Pháp phải nhanh chóng rút hết quân khỏi

miền Nam Việt Nam và phải ủng hộ Ngô Đình Diệm; Mỹ trực tiếp viện trợ cho ngụy quyền Sài Gòn không qua Pháp

Thực hiện những mục tiêu trước mắt ấy, từ nửa cuối năm 1954 trở đi, Mỹ đồng thời ra

sức xây dựng và củng cố những công cụ của chủ nghĩa thực dân mới ở miền Nam Việt Nam

- Về chính trị: Bộ máy ngụy quyền được dựng lên do Ngô Đình Diệm đứng đầu, có hệ

thống từ trung ương đến các địa phương là cơ sở để Mỹ áp đặt một chế độ thực dân dấu mặt trá hình ở miền Nam Việt Nam

- Về kinh tế: Mỹ giúp cho miền Nam phát triển nền kinh tế theo con đường tư bản chủ nghĩa, nhưng trước hết phải phụ thuộc vào viện trợ của nước ngoài và trong quỹ đạo của

Mỹ, phục vụ cho chiến tranh xâm lược thực dân mới của Mỹ

- Về văn hóa: Mỹ cho phát triển ở miền Nam nền văn hóa thực dân mới trên tất cả các lĩnh vực giáo dục, văn hóa văn nghệ, văn hóa xã hội và tư tưởng; trong đó rất chú trọng du

nhập lối sống thực dụng, đề cao văn hóa Mỹ và ra sức tuyên truyền chống cộng

Được sự hỗ trợ và giúp đỡ toàn diện của Mỹ, chính quyền Ngô Đình Diệm đã xây

dựng miền Nam thành một "quốc gia" của "thế giới tự do", có một đạo quân cảnh sát lớn

mạnh để chống phá cách mạng, chống cộng sản Diệm còn cho thành lập "Đảng cần lao nhân vị", phong trào "Cách mạng quốc gia", "Thanh niên cộng hòa", "Phụ nữ liên đới" , làm lực lượng hậu thuẫn về chính trị - xã hội cho việc cai trị ở miền Nam Ngày 4/3/1956,

Diệm tổ chức bầu "Quốc hội" riêng rẽ và ngày 26/10/1956 cho công bố cái gọi là "Hiến pháp Việt Nam Cộng hòa" Đồng thời chúng thẳng tay đàn áp những phong trào đấu tranh

của quần chúng đòi hiệp thương với miền Bắc, gây nên các cuộc tàn sát đẫm máu ở miền Nam bằng những thủ đoạn vô cùng dã man

Về phía cách mạng Việt Nam, cuộc chuyển quân tập kết đã làm thay đổi tình hình so sánh lực lượng giữa ta và địch, từ thế "cài răng lược" trên phạm vi toàn quốc, chuyển thành

thế "tập trung" ở hai miền đất nước Lực lượng cách mạng đang phát triển đều với nhiều thuận lợi trên phạm vi toàn cục, nay tập trung về phía Bắc vĩ tuyến 17 (miền Bắc), thế và

lực cách mạng được tăng cường mạnh nhất ở đây, nhưng lại vô cùng bất lợi ở phía Nam vĩ tuyến 17 (miền Nam)

Đế quốc Pháp rất ngoan cố, gây cho ta nhiều khó khăn trong qua trình thi hành Hiệp định Genève, nhưng do nhân dân ta kiên quyết đấu tranh, đến ngày 16/05/1955, toàn bộ quân viễn chinh Pháp đã buộc phải rút khỏi miền Bắc Việt Nam Ta đã tiếp quản toàn bộ

những khu vực quân Pháp rút đi bao gồm cả vùng nông thôn, khu công nghiệp, các thị xã và thành phố đúng thời hạn

Trong điều kiện miền Bắc đã được giải phóng, nhiệm vụ của miền Bắc lúc này là phải nhanh chóng hoàn thành nốt những nhiệm vụ còn lại của cuộc cách mạng Dân tộc dân chủ nhân dân, để bước tiếp sang cuộc cách mạng mới, đưa miền Bắc đi lên Chủ nghĩa xã hội Còn miền Nam chưa được giải phóng, cách mạng lại bị mất thế và lực do không có chính quyền, không có quân đội, quần chúng nhân dân đang tiếp tục bị khủng bố đàn áp Vì

thế miền Nam có nhiệm vụ phải gây dựng lại lực lượng và phong trào cách mạng, tiếp tục

cuộc cách mạng Dân tộc dân chủ nhân dân, để giải phóng miền Nam giành tự do độc lập Dưới sự lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam, hai miền Nam Bắc sẽ đồng thời tiến hành hai cuộc cách mạng với những nhiệm vụ chiến lược khác nhau Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc có nhiệm vụ trước mắt là xây dựng miền Bắc vững mạnh toàn diện, làm

hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh ở miền Nam, miền Bắc là hậu phương lớn là chỗ dựa vững

chắc cho toàn dân tộc ta kháng chiến chống Mỹ cứu nước Cách mạng Dân tộc dân chủ ở

miền Nam có nhiệm vụ trước mắt là đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược thực dân mới của

đế quốc Mỹ và tay sai, miền Nam là tiền tuyến lớn, là chiến trường chính của cuộc kháng chiến

Hai nhiệm vụ chiến lược cách mạng khác nhau tiến hành đồng thời ở hai miền, chúng

có mối liên hệ mật thiết gắn bó với nhau, tác động nhau cùng phát triển và đều hướng vào

mục tiêu chung trước mắt của cả nước là thực hiện giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc

tiến tới hoa bình thốns nhất Tổ quốc Trong qua trình đó, "cách mạng XHCN ở miền Bắc có

ý nghĩa quyết định nhất đối với toàn bộ sự phát triển của cách mạng Việt Nam, trước hết đối với sự nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà Cuộc đấu tranh chống Mỹ ở miền Nam có

ý nghĩa quyết định trực tiếp đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của

đế quốc Mỹ và bè lữ tay sai, thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà, hoàn thành nhiệm vụ

Như vậy, từ sau năm 1954, đấu tranh thống nhất nước nhà là nhiệm vụ thiêng liêng

của toàn Đảng toàn dân ta Đó là một quá trình đấu tranh gay go gian khổ lâu dài, phức tạp

nhằm chống đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai của chúng ở miền Nam Qua trình ấy, trước hết là trong những năm 1954 - 1960, Đảng ta đã phải nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, phát huy cao độ sự sáng tạo linh hoạt, từng bước tìm ra đáp số đúng cho bài toán khó trong bối cảnh trong nước và quốc tế vô cùng phức tạp do phải đương đầu trực tiếp với đế quốc Mỹ, tên đế

quốc đầu sỏ với nhiều thủ đoạn xảo quyệt; tất cả nhằm thực hiện cho được mục tiêu chiến lược: giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Sự nghiệp thống nhất đất nước đòi hỏi Đảng ta phải trải qua nhiều giai đoạn, thực hiện trên nhiều lĩnh vực với những chủ trương, biện pháp thích hợp Qua trình hình thành, phát triển

hệ thống tổ chức của Ban Thống nhất Trung ương từ sau Hiệp định Genève đến khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước giành được thắng lợi quyết định, trải qua nhiều bước với

những vai trò chức năng nhiệm vụ cụ thể khác nhau, nhưng đã góp phần quan trọng vào

thắng lợi chung của cả dân tộc trong cuộc kháng chiến trường kỳ mà oanh liệt này

1 2 Từ "Ban đón tiếp" (tháng 8/1954)

Công việc trước mắt đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân ta ở cả hai miền Nam - Bắc sau

Hiệp định Genève 1954 về Việt Nam là thực hiện chuyển quân tập kết lực lượng chính-đảng của ta ở miền Nam ra Bắc theo quy định của Hiệp định ở miền Nam, lực lượng

quân-dân-tập kết của ta sẽ có 4 điểm tập trung là:

- Miền Tây Nam bộ ở Cà Mau

- Miền Trung Nam bộ ở Đồng Tháp Mười

- Miền Đông Nam bộ ở Hàm Tân - Xuyên Mộc

- Cả vùng Trung bộ ở Qui Nhơn

Yêu cầu của việc chuyển quân tập kết của ta là phải tổ chức đón tiếp thật chu đáo bộ

đội, thương binh, cán bộ và đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc Bởi vì "Việc đón tiếp, phân

ảnh hưởng và tác dụng chính trị rất lớn không những đối với tinh thần tư tưởng của những người ra ngoài này, mà còn có ảnh hưởng rất lớn đối với tinh thần đồng bào miền Nam ở trong kia; do đó sẽ ảnh hưởng rất lớn đối với việc tổng tuyển cử thống nhất toàn quốc sau này" [52:259]

Trong Chỉ thị ngày 31/8/1954 của Ban Bí thư Về việc đón tiếp bộ đội, thương binh,

một số cán bộ và đồng bào miền Nam ra Bắc, Đảng ta nêu rõ: "Số bộ đội, thương binh,

cán b ộ nhân viên kỹ thuật, công nhân, một số gia đình cán bộ và số đồng bào định đưa từ

đáo và có kết qua thật tốt" [52:259]

Để tiến hành những công việc đó, ở Trung ương, ta tổ chức một Ban phụ trách chung

việc đón tiếp (gọi là Ban đón tiếp) gồm 5 người do đồng chí Nguyễn Văn Tạo làm Trưởng

ban, thành phần gồm:

- Nguyễn Văn Tạo (Bộ trưởng Bộ Lao động)

- Vũ Đình Tụng (Bộ trưởng Bộ Thương binh)

- Lê Văn Lương

- Một đại biểu của Mặt trận

- Một đại biểu của Bộ Tổng tư lệnh

Quyết định của Trung ương cũng ghi rõ: "đồng chí Nguyễn Văn Tạo sẽ được quyền

thi ết" [52:260]

Dự kiến của ta cho các tỉnh là: Thanh hóa, Nghệ An đón tiếp những người ở Quảng

Trị, Thừa Thiên và một số ở miền Nam ra, ước độ 6 hay 7 vạn người; các tỉnh thái Bình và Nam Định đón tiếp số người ở Nam Bộ ra cũng ước độ 6 hay 7 vạn người (Những người ở

Quảng Trị và Thừa Thiên ra chủ yếu đi bằng đường bộ)

Để tạo điều kiện cho Ban đón tiếp của Trung ương hoạt động, Trung ương cũng đề

nghị: "Các cấp ủy ở những địa phương sẽ nhận người miền Nam ra cần cử ngay những Ban

cũng đặc biệt chú ý đến việc: "Cần tổ chức một cuộc tuyên truyền, giáo dục một cách sâu

Thực hiện Chỉ thị trên của Ban Bí thư Trung ương Đảng, việc chuyển quân tập kết đã

diễn ra khẩn trương vừa nhằm đảm bảo đúng thời hạn quy định trong Hiệp định, vừa có ý nghĩa bảo toàn lực lượng cách mạng ở miền Nam, đồng thời là nguồn lực để tiếp tục bồi

Công việc chuyển quân được tiến hành từ tháng 9/1954 cho đến tháng 5/1955 Phương

tiện chuyển quân chủ yếu bằng đường thủy, mỗi tháng sẽ dùng đường thủy ra độ 14000 hay

Tính đến cuối năm 1956, tổng số cán bộ, bộ đội, học sinh, gia đình cán bộ và đồng bào

miền Nam tập kết ra Bắc là 182.740 người, trong đó có đầy đủ các thành phần: cán bộ công nhân viên, thương binh Học sinh (kể cả dân tộc), thanh niên xung phong, cán bộ, bộ đội và

du kích bị địch bắt trao đổi, đồng bào miền Bắc hồi hương, dân tộc ít người, người Hoa

kiều " [44:5]

Có được số lượng và thành phần đi tập kết nói trên là dựa vào những tiêu chuẩn tập kết

mà Trung ương Đảng đề ra trong quá trình chỉ đạo những nhiệm vụ cách mạng trước mắt và lâu dài phù hợp với hoan cảnh thực tiễn, nhằm mục đích bảo toàn lực lượng cách mạng, tiếp

tục đấu tranh giải phóng miền Nam và nhằm chuẩn bị đội ngũ cán bộ sau này xây dựng

miền Nam khi sự nghiệp giải phóng miền Nam hoàn thành Đảng ta xác định: lực lượng cán

bộ, bộ đội, con em gia đình có công cách mạng tập kết ra Bắc là nguồn vốn quí giá của cách mạng, họ là những con người được Đảng giáo dục đào tạo rèn luyện và trải qua thử thách trong 9 năm kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ mà trưởng thành vì thế mà cần

phải có kế hoạch bảo vệ đào tạo, bồi dưỡng về mọi mặt thực hiện những nhiệm vụ của Đảng

đề ra

Trong qua trình đó, công tác đón tiếp cán bộ, bộ đội, đồng bào miền Nam tập kết ra

miền Bắc đã được Ban đón tiếp Trung ương và các địa phương làm hết sức chu đáo Kế

hoạch đón tiếp và phân phối người về các huyện xã theo tinh thần chỉ thị 31/8/1954 của Ban

bí thư được phân bổ về các nơi có điều kiện thuận lợi Đó là những nơi mà nhân dân có trình

độ giác ngộ chính trị tương đối khá, có chỗ ở tạm được, có điều kiện tiếp tế, có điều kiện cho gia đình cán bộ và thường dân làm ăn sinh sống; không hẻo lánh và khí hậu xấu; nhà ở

thì "dùng nh ững nơi công cộng, những nhà lớn vắng chủ hay những nhà cửa thừa, ngoài ra

động họ hoàn toàn tự giác" [52:265]

Do sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước nên việc chuyển quân tập kết và việc đón tiếp đã

diễn ra thành công tối đẹp Một cán bộ tập kết - đồng chí Hồng Nhân (nguyên Giám đốc Sở

Văn hóa thông tin Quảng Ngãi) kể lại: "Sau 3 ngày lênh đênh trên biển cả, chúng tôi được

đưa lên bến Ninh Giang (Hải dương) Từ ngoài các thuyền nhỏ nhìn vào, tràn ngập bến là

xanh như đã bàn đâu từ trước, Ban đón tiếp phân công mỗi gia đình cùng xóm nhận từ hai đến bốn em trong đoàn chúng tôi đưa về nhà Cái lạnh miền Bắc như cắt vào da thịt nhưng tình cảm của đồng bào ở đây đã sưởi ấm chúng tôi" [57:117]

Trong thực tế nhìn lại tình hình các gia đình miền Nam tập kết ra Bắc, việc đón tiếp các gia đình miền Nam đã thu được một phần kết quả: phần lớn các gia đình đã được sắp

xếp vào công tác ở các cơ quan, buôn bán ở các thị trấn, hoặc sản xuất ở nông thôn Những

tỉnh tiêu biểu, như: Vĩnh Phúc, Thanh Hóa, Thái Bình, Ninh Bình, nhờ có sự chỉ đạo khá tốt

của các cấp các ngành nên đã làm cho các gia đình miền Nam ở tại các tỉnh ấy gây được cơ

sở làm ăn tương đối đảm bảo, biết phát huy tinh thần tự lực cánh sinh của chị em, vừa động viên được nhân dân tại tỉnh nhà giúp đỡ họ, tình đoàn kết Bắc - Nam được chặt chẽ thêm

Nhưng bên cạnh đó "Tư tưởng khá phổ biến trong anh chị em miền Nam hiện nay là tư

tưởng tạm bợ, ỷ lại, thiếu tinh thần tự lực cánh sinh, chưa nhận thấy tham gia lao động sản

thôn lao động sản xuất, cho là "khó tiến bộ", "thiếu triển vọng", vào cơ quan mới bảo đảm;

thậm chí có một số cán bộ tự động rút vợ con đi khỏi cơ sở làm ăn, dùng lý đùn 2 tình để đưa vào cơ quan công tác Tình hình ấy đã gây ra tâm lý chờ đợi trong nhiều gia đình miền Nam, ngay cả trong những chị em đã có cơ sở làm ăn ổn định

Mặt khác, do đời sống của xã hội ở miền Bắc lúc này cũng còn nhiều khó khăn, nên trong thực tế đời sống vật chất và tinh thần của các da đình miền Nam cũng chưa được giải quyết đúng mức, nhiều cán bộ và cơ quan có trách nhiệm chưa thông cảm đầy đủ những khó

khăn của chị em miền Nam để chiếu cố một cách thích đáng Chẳng hạn "Con cái các chị

đến nay vẫn chưa được lĩmh phụ cấp; nhiều gia đình miền Nam ở các địa phương rất thiểu

các địa phương chưa có cơ sở làm ăn đảm bảo, đời sống rất thiếu thốn, nhất là chị em buôn

Tình hình trên đây đã ảnh hưởng đến tư tưởng của chị em miền Nam, làm cho một số cán bộ miền Nam thiếu an tâm và phấn khỏi công tác Những hiện tượng ấy đều không có

lợi cho việc củng cố miền Bắc và cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà của ta

Nguyên nhân chính của những khuyết điểm trên là do các cấp ủy đảng ở địa phương

và các ngành có trách nhiệm chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa chính trị trong công tác gia đình cán bộ miền Nam, chưa nắm vững phương châm chiếu cố miền Nam trên cơ sở củng cố

miền Bắc Cho nên, trong việc chỉ đạo công tác gia đình miền Nam, còn tư tưởng tạm bợ

nhất thời, đoàn kết một chiều, thiếu phát huy khả năng tự lực cánh sinh của các gia đình

miền Nam góp phần vào việc củng cố miền Bắc, hoặc xem nhẹ công tác da đình miền Nam, khoán trắng cho một số cán bộ phụ trách, thiếu kiểm tra đôn đốc, ỷ lại sự giúp đỡ của Chính

phủ như khi gặp khó khăn trong việc giải quyết gia đình miền Nam thì đưa họ về Trung ương (Thái Nguyên), thiếu bền bỉ giúp cho các gia đình miền Nam xây dựng cơ sở làm ăn

miền Bắc và tranh thủ miền Nam; đồng thời đó cũng là công tác khó khăn, phức tạp Nếu công tác này thực hiện được tốt thì chẳng những động viên được lực lượng của gia đình

miền Nam thiết thực góp phẫn vào các công tác củng cố miền Bắc, mà còn ảnh hưởng tốt đối với việc tranh thủ đồng bào miền Nam hăng hái đấu tranh để thống nhất nước nhà Vì

vậy các cấp ủy phải làm cho các gia đình miền Nam nhận rõ nhiệm vụ mình tham gia củng

cố miền Bắc, ra sức tự lực cánh sinh, khắc phục mọi khó khăn để tự xây dựng cho mình một

cơ sở làm ăn bảo đảm Mặt khác, phải tổ chức cán bộ, đồng bào ở những địa phương có gia đình miền Nam, hết sức giúp đỡ cho các gia đình miền Nam trong việc làm ăn cũng như trong công tác, để chị em được tiến bộ và làm cho tình đoàn kết Bắc Nam ngày càng chặt

chẽ

Hai là, trong công tác gia đình miền Nam, phải nắm vững chính sách và phương châm

của Đảng như sau:

- Phải chiếu cố thích đáng về các mặt vật chất và tinh thần của các gia đình miền Nam;

nhất là các gia đình liệt sĩ, gia đình của cán bộ có công với cách mạng và cán bộ hoạt động

xa Chẳng những chú ý đến những gia đình miền Nam tập kết ra Bắc theo chủ trương của Chính phủ trước đây, mà đối với những gia đình vì không chịu nổi chế độ của bọn Mỹ-

Diệm, vượt giới tuyến ra Bắc, cũng cần tuy khả năng mà chiếu cố, giúp đỡ đời sống vật chất

và tinh thần họ được đảm bảo Cố nhiên, ta không chủ trương khuyên khích đồng bào miền Nam di cư ra Bắc

- Phương châm giải quyết công tác cho gia đình miền Nam nói chung là hướng họ vào công tác lao động sản xuất, chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, đồng thời hướng dẫn họ phát triển chăn nuôi, thủ công nghiệp và nghề phụ trong gia đình Đối với những gia đình cán bộ

thật sự thiếu khả năng sản xuất nông nghiệp, cần bối trí một cách thích hợp vào các công tác lao động sản xuất trong các cơ sở công thương nghiệp quốc doanh

- Giải quyết công tác gia đình miền Nam, căn bản là dựa vào tinh thần tự lực cánh sinh, sản xuất tiết kiệm, kết hợp với sự tương trợ giữa chị em miền Nam và sự giúp đỡ của đồng bào miền bắc là chính; sự giúp đỡ của Chính phủ chỉ thực hiện trong lúc đầu và trong trường hợp cần thiết mà thôi

- Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng ở địa phương và các ngành đối với gia đình miền Nam: chú trọng giáo dục tư tưởng tự lực cánh sinh và tinh thần đoàn kết Bắc Nam cho các gia đình miền Nam; làm cho các ngành, nhất là Nông hội, Phụ nữ thấy rõ trách nhiệm của mình; đồng thời chú ý kiểm tra, đôn đốc, giúp đỡ, làm cho các gia đình miền Nam tạo được cơ sở làm ăn vững chắc và tiến bộ trong công tác [52:631-633]

1.3 Đến "Ban Quan hệ Bắc - Nam" – “Ban miền Nam” (tháng 6/1955)

Song song với công việc tổ chức đón tiếp cán bộ, gia đình cán bộ và đồng bào miền Nam tập kết ra miền Bắc, Đảng ta đẩy mạnh cuộc vận động lập lại quan hệ giữa hai miền Nam - Bắc, Đảng ta coi đây là một bước đầu của cuộc vận động thống nhất sau đình chiến

Một mặt cần dùng lý lẽ vạch rõ việc lập lại quan hệ giữa hai miền là rất cần thiết cho đời

sống của các tầng lớp nhân dân, cho việc củng cố hoa bình, thực hiện thống nhất Đồng thời cũng cần dựa vào pháp lý mà vạch rõ việc ấy là thích hợp với tinh thần nghị quyết của Hội nghị Genève Mặt khác phải đánh vào tình cảm dân tộc, tình cảm gia đình để thúc đẩy cuộc đấu tranh Việc lập lại quan hệ giữa hai miền sẽ có một tác dụng rất lớn đối với việc thúc đẩy họp Hội nghị hiệp thương Đồng thời nó cũng là một yêu cầu bức thiết của các tầng lớp nhân dân Để chỉ đạo cuộc vận động này, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra chỉ thị 04-

CT/TW ngày 29/01/1955 V ề việc gây một cuộc vận động lập lại quan hệ giữa hai miền

B ắc và Nam giới tuyến quân sự tạm thời với nội dung nhiều lĩnh vực:

- Về kinh tế thì đòi được buôn bán, kinh doanh giữa hai miền

- Về văn hóa xã hội thì đòi cho nhân dân hai miền được đi lại, trao đổi thư từ, báo sách, ca kịch, thể thao và các hoạt động văn hóa, văn nghệ khác

- Về chính trị thì đòi cho các đoàn thể, các nhân sĩ, các đảng phái được tiếp xúc với nhau trao đổi ý kiến, bàn bạc các vấn đề

Trong việc vận động lập lại quan hệ mọi mặt nói trên, ta chủ trương: "Bước đầu cần đặc biệt đề ra và nhấn mạnh việc gửi thư từ, đi lại, buôn bán, kinh doanh Vì đây là những

việc thiết thực đầu tiên quan hệ đến đời sống của nhân dân, của số đông người, về hình thức đấu tranh thì một mặt Chính phủ, Mặt trận, các đoàn thể quần chúng, các đảng phái, các nhân sĩ sẽ có những bản tuyên bố, hiệu triệu; nhưng chủ yếu là phải có các tầng lớp nhân dân rộng rãi hưởng ứng, đòi hỏi; đặc biệt là các tầng lớp nhân dân ở miền Nam phải chọn

những hình thức thích hợp bày tỏ nguyện vọng và đấu tranh đòi Pháp và Ngô Đình Diệm

giải quyết" [53:20]

Đặc biệt là trong viêc vận động nhân dân ở miền Nam, Đảng ta nhấn mạnh "phải đặc

Về mặt chỉ đạo, Chỉ thị của Trung ương cũng nêu rõ: "Cuộc vận động lập lại quan hệ

làm trước, ngành nào giới nào làm sau, công bố vấn đề gì trước, vấn đề gì sau, cách đưa

Để đảm bảo kết quả cuộc vận động, mỗi cấp ủy cần phải phân công đồng chí chuyên

Ngày 9/2/1955, Ban Bí thư Trung ương Đảng điện Gửi Xứ ủy Nam Bộ, Liên khu ủy V

và Ban cán sự Trị-Thiên (Liên Khu ủy IV chuyển) Về việc phổ biến Tuyên bố của Chính

ph ủ lập lại quan hệ bình thường giữa hai miền Nam Bắc Bức điện nhấn mạnh 2 điểm

- Thúc đẩy cuộc vận động thống nhất, thúc đẩy hội nghị hiệp thương

Cũng cần lưu ý rằng: đối với nội bộ và quần chúns cơ bản ta cần nêu rõ cả hai phần để

quần chúng cơ bản và cán bộ nhận rõ hết tầm quan trọng của vấn đề, nhưng đối với bên ngoài nhất là tầng lớp trên ta chỉ nên nói nhiều về phần thứ nhất, phần thứ hai nói ít hơn và

phải nói cho khéo léo Đối với việc trao đổi giữa nhân dân hai miền chú ý là hiện nay mới

chỉ đề cập đến vấn đề trao đổi về kinh tế, văn hóa, xã hội chứ chưa đề cập đến vấn đề chính

trị

Hai là, về cách đề cập đến chính quyền đối phương cần lưu ý trong các văn kiện chính

thức từ nay sẽ gọi là nhà đương cục hoặc nhà cầm quyền miền Nam Bởi vì "Như thế

không có nghĩa là không vạch rõ và phản đối các hành động phản động của họ, cũng không

phải sẽ không nói gì đến Ngô Đình Diệm, mà những việc ấy vẫn phải tiếp tục làm Chỉ cần chú ý là giọng nói cho đúng và trong khi vạch mặt, công kích, phải chú ý áp dụns chính sách phân hóa " [53:49-50]

Đến giữa năm 1955, sau khi việc tập kết chuyển quân ra miền Bắc đã hoàn thành,

"Ban Đón tiếp" Trung ương giải thể sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ chỉ đạo các tỉnh miền

Bắc đón tiếp số cán bộ, gia đình cán bộ, đồng bào, học sinh miền Nam tập kết Nhưng nhiệm vụ cũng như biên chế của bộ phận công tác miền Nam cần được tăng cường để thực

hiện những nhiệm vụ mới, trước mắt là để giúp Trung ương thực hiện tốt chỉ thị số 04 của Ban Bí thư về việc lập lại quan hệ Bắc Nam, phục vụ cho công tác nghiên cứu kịp thời chỉ đạo cách mạng miền Nam

Trên cơ sở ấy, ngày 14/6/1955, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 550/TTg về việc thành lập Ban Quan hệ Bắc Nam (về mặt Đảng là Ban miền Nam) do đồng chí Lê Đức

Thọ làm trưởng ban, đồng chí Phạm Văn Bạch (Phó ban), đông chí Huỳnh Lắm (Uy viên) Theo Nghị định này, Ban quan hệ Bắc - Nam có các nhiệm vụ:

(a) Theo dõi, nghiên cứu tình hình mọi mặt ở miền Nam

(b) Nghiên cứu chủ trương, chính sách về việc lập lại quan hệ Bắc - Nam; đề ra đường

lối, kế hoạch tuyên truyền về miền Nam

(c) Giúp Thủ tướng Phủ chỉ đạo phối hợp các bộ, các ngành ở Trung ương và lãnh đạo các địa phương thi hành các chủ trương chính sách về việc lập lại quan hệ Bắc - Nam (d) Nghiên cứu chính sách, theo dõi và góp ý kiến với các cơ quan phụ trách về sự

thực hiện chính sách đối với đồng bào, cán bộ, sia đình cán bộ miền Nam ra tập kết hoặc tự động ra ở miền Bắc đối với đồng bào miền Nam đi lại miền Bắc [74:7]

Để triển khai công việc quản lý khối lượng cán bộ, đồng bào miền Nam hiện công tác

và sản xuất ở miền Bắc, Trung ương giao cho Ban quan hệ Bắc - Nam (Ban miền Nam) nhiệm vụ quản lý trên mọi phương diện: thành phần, số lượng, phân phối, thuyên chuyển và

tư tưởng; luôn luôn theo dõi đôn đốc thực hiện các chính sách của Đảng, Chính phủ đối với cán bộ, công nhân viên, gia đình, thương binh, học sinh Nhi đồng và đồng bào miền Nam

hiện công tác và sản xuất cho chu đáo, kịp thời phát hiện tình hình, đề xướng chủ trương giúp Trung ương chỉ đạo Cụ thể là:

- Lập danh sách toàn bộ các loại cán bộ, công nhân, nhân viên, thương binh, học sinh, gia đình miền Nam, nhi đồng hiện công tác ở các Bộ, ngành Trung ương, các khu, tỉnh, xí nghiệp, công nông trường, đang sản xuất ở các nơi, đang học tập ở các trướng trong nước và ngoài nước, kể cả danh sách số tập kết, số ra sau ngày tập kết và trước ngày đình chiến

- Theo dõi sự phân phối thuyên chuyển, nắm cho được địa chỉ từng người một, hiện đang công tác và sản xuất, tương đối đáp ứng được nhu cầu về tin tức hoặc các việc cần thiết khác Trực tiếp theo dõi một số thành phần khác như: thân sĩ, trí thức, tôn giáo cán bộ trung cấp trở lên, chiến sĩ thi đua trong kháng chiến và chiến sĩ thi đua công nông trường, cơ quan, từ ngày hòa bình lập lại, để phục vụ cho việc thực hiện chính sách

- Theo dõi số cán bộ được đào tạo nghiệp vụ từ trung cấp trở lên trong và ngoài nước

- Theo dõi tình hình đau ốm chết chóc (mồ mả, tài sản, sổ vàng )

- Theo dõi tình hình khen thưởng, kỷ luật, đề bạt của anh chị em miền Nam

- Lập thống kê số lượng, phân loại, phân tích, trình độ phát hiện tình hình, phục vụ tài

liệu cho Phông chính sách nghiên cứu

- Đôn đốc các Phông, các bộ phận theo dõi miền Nam ở các Bộ, ngành, các khu, tỉnh cung cấp kịp thời số liệu danh sách cán bộ miền Nam thuyên chuyển "[11:1]

Ngay sau khi ra đời, Ban Quan hệ Bắc - Nam (Ban miền Nam) tập trung vào nhiệm vụ giúp Trung ương theo dõi và chỉ đạo tình hình mọi mặt của miền Nam, chỉ đạo phong trào đấu tranh đòi Chính quyền miền Nam thi hành Hiệp định Genève lập lại quan hệ bình thường Bắc- Nam, tiến tới tổng tuyển cử thống nhất hai miền, chống các chiến dịch "tố

cộng", "diệt cộng", đàn áp khủng bố những người kháng chiến cũ của bè lũ Mỹ-Diệm

Ngày 16/5/1955 toán lính Pháp cuối cùng rút khỏi đảo Cát Bà, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng Ta nhanh chóng tiếp quản toàn bộ nhưng khu vực quân Pháp rút đi bao

gồm vùng nông thôn, khu công nghiệp, các thị xã và thành phố đúng thời hạn Tình hình chính trị- xã hội trên toàn miền Bắc đã nhanh chóng ổn định Miền Bắc đước hoàn toàn giải phóng là một thắng lợi to lớn của cuộc kháng chiến của dân tộc ta, nó tạo ra cơ sở vững

chắc cho cuộc đấu tranh để tiến tới xây dựng một nước Việt Nam độc lập, thống nhất, dân

chủ và hòa bình

Tuy nhiên, miền Bắc phải chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh và chế độ thực dân

ến Kinh tế miền Bắc vốn đã lạc hậu lại bị chiến tranh tàn phá nên càng tiêu điều

Trước tình hình đó, Đảng và Nhà nước chủ trương đẩy mạnh cuộc vận động cải cách

ruộng đất, khôi phục kinh tế, nhằm củng cố miền Bắc, đưa miền Bắc tiến lên CNXH Công

cuộc khôi phục kinh tế đã được toàn dân tích cực tham gia hưởng ứng và triển khai trong tất

cả các ngành

Để cùng với nhân dân miền Bắc đáp ứng nhiệm vụ to lớn trên, Ban Quan hệ Bắc-Nam

đã nhanh chóng sắp xếp nơi ăn chốn ở, bố trí côns ăn việc làm cho cán bộ, học sinh và đồng bào miền Nam những công việc cụ thể phù hợp tình hình Đó là: tham gia cải cách ruộng đất, xây dựng công trình thủy lợi, khôi phục giao thông vận tải, điều vào cơ quan nhà nước

ở Trung ương và địa phương, tổ chức tập đoàn sản xuất và xây dựng nông trường quốc doanh; những người già yếu được đưa đi an dưỡng, đối với học sinh thì tổ chức trường học

nội trú

Báo cáo tổng hợp của Ban Quan hệ Bắc - Nam ngày 15/7/1971 đã thống kê cụ thể:

- Đưa đi tham gia cải cách ruộng đất trên 3.000 người

- Đưa đi làm thủv lợi, đào sông, đắp đê 8.000 người

- Đưa đi làm cầu đường 11.000 người

- Đưa vào công việc kiến thiết cơ bản 7.000 người

- Đưa vào cơ quan nhà nước từ TW đến địa phương: 16.000 người

Và làm nhiều công việc khác, nhất là tham gia vào các ngành kinh tế chiếm trên 2/3

số còn lại dà yếu thì đưa đi an dưỡng trên 2.000 người và tổ chức trường học cho 14.000 các cháu học văn hóa [44:8]

Để nhằm nâng cao lòng tin tưởng của số anh chị em miền Nam tập kết ra miền Bắc đối

với sự nghiệp cách mạng, đối với Đảng, nâng cao tinh thần đoàn kết Bắc - Nam và tạo sự hăng say phấn khởi trong công tác của anh chị em miền Nam, Ban chấp hành Trung ương

đã ra Chỉ thị 35/CT-TW ngày 10/7/1956 về việc Chấp hành chính sách đối với cán bộ và

đồng bào miền Nam tập kết ra miền Bắc Chỉ thị nêu rõ: "Số cán bộ và đồng bào miền

15 nghìn người phục vụ ở các công trường, gần 8 nghìn người tự túc ở nông thôn, và gần 4 nghìn thương binh Anh chị em nói chung đều cố gắng, nhiều người đã lập thành tích mới

Nhưng đời sống của anh chị em chưa được ổn định: "Về tư tưởng, nói chung anh chị

đấu tranh chính trị Một số có tư tưởng phiêu lưu, liều lĩnh Đáng chú ý là anh chị em ở công trường, gần đây có những thư gửi lên Trung ương, lời lẽ tỏ ra bất mãn, phẫn uất Một

Nguyên nhân những thiếu sót ấy là do hoàn cảnh miền Bắc đang trong thời kỳ khôi

phục kinh tế, đời sống còn nhiều khó khăn; nhưng phần chính là do sự thiếu sót về lãnh đạo Trước khi đi tập kết, anh chị em không được giáo dục chu đáo, phần đông ra Bắc với tư tưởng tạm bợ, mong chờ; một số người sinh ra ỷ lại hoặc đòi hỏi Một mặt khác, các ngành, các cấp chưa quan tâm đầy đủ đến việc thực hiện các chính sách và chế độ đối với anh chị

Theo chỉ đạo của Trung ương, Ban Quan hệ Bắc - Nam đã đẩy mạnh hoạt động để sửa

chữa gấp rút các thiếu sót kể trên, nhằm nâng cao lồng tin tưởng của anh chị em đối với sự nghiệp cách mạng lâu dài, gian khổ, nhất định thắng lợi, nâng cao tinh thần đoàn kết Bắc-Nam, nâng cao lòng phấn khởi công tác của anh chị em miền Nam trong công cuộc củng cô

miền Bắc làm nền tảng vững chắc cho cuộc đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà

Để đạt yêu cầu ấy, một mặt phải kết hợp trong việc giáo dục nhiệm vụ đấu tranh chính

trị cho toan Đảng, toàn dân mà giáo dục anh chị em miền Nam, làm cho anh chị em nâng cao nhận thức, khắc phục các tư tưởng sai lầm, do đó nâng cao tin tưởng, quyết tâm phấn đấu, quyết tâm học tập để tiến bộ về chính trị, về chuyên môn và tích cực tham gia xây dựng

miền Bắc

Mặt khác, phải tích cực vượt mọi khó khăn để thi hành đầy đủ các chính sách đối với anh chị em miền Nam

Từ giữa năm 1956 Ban Quan hệ Bắc - Nam (Ban miền Nam) đã cùng các cơ quan

ban ngành khác tiến hành một đợt tuyên truyền giáo dục về tình hình và nhiệm vụ tiếp túc đấu tranh thi hành hiệp nghị Genève, củng cố hòa bình, thực hiện thống nhất nước nhà trên

cơ sở độc lập và dân chủ, nhằm củng cố lòng tin tưởng của anh chị em đối với đường lối của Đảng và chính phủ, tin tưởng ở thắng lợi, do đó mà nâng cao tinh thần tích cực công tác,

bền bỉ phấn đấu

Đối với anh chị em ở công trường, ta giải quyết theo các trường hợp sau: đưa các anh

chị em ốm đau đi điều dưỡng hoặc điều trị, hoặc chuyển các anh chị em trước có khả năng chuyên môn mà đang làm lao động, về các cơ quan xí ngghiệp Chuyển một số anh chị em

hết công việc làm về các nông trường quốc doanh; số còn lại công trường thì cần phải chuyển về nơi nước lành và phải triệt để thực hiện đúng các chế độ đã có, tích cực cải thiện

dời sống và nâng cao trình độ chính trị, văn hóa cho anh chị em

Đối với anh chị em cán bộ ở các cơ quan của trung ương và các địa phương, đã nghiên

cứu sắp xếp lại cho hợp lý, làm cho anh chị em được an tâm, tích cực công tác (điều chỉnh

lại sự phân phối công tác và sắp xếp ngạch bậc lương hưởng đối với những trường hợp chưa đúng, chỉnh đốn lại các nhóm giữ trẻ ) Các vấn đề này giải quyết chung cho cả cán bộ nhân viên miền Nam và miền Bắc, nhưng phải đặc biệt chú ý đối với những nơi có đông cán

bộ nhân viên miền Nam công tác, vì ở đó các trường hợp sắp xếp chưa được hợp lý thường

phổ biến hơn

Đối với những người chưa có công việc làm, chưa có điều kiện tự túc thì nghiến cứu

kế hoạch giúp anh chị em giải quyết dần từng bước Hướng chính là đưa anh chị em tham gia sản xuất, chủ yếu là sản xuất nông nghiệp Đó là cách giải quyết căn bản hơn cả Đồng

thời, bằng cách tham gia sản xuất, anh chị em sẽ có thể góp phần thiết thực vào công cuộc

củng cố miền Bắc Cụ thể là nghiên cứu để mở những nông trường nhỏ và trại thủ công để giúp anh chị em có nghề nghiệp làm ăn, có điều kiện học tập , đi đến ổn định đời sống

Vấn đề sinh hoạt đảng đối với một số anh chị em cũng được Ban Tổ chức Trung ương

và Ban miền Nam phối hợp với các ngành, các địa phương, các đơn vị, tiếp tục giải quyết

Đối với cán bộ, đồng bào miền Nam ở công trường, Trung ương đề nghị và yêu cầu cụ

thể việc sử dụng: "Các Bộ nào có cán bộ, đồng bào miền Nam phải có kế hoạch sử dụng lâu

trường, xí nghiệp, doanh nghiệp các đội công trình chuyên nghiệp Bộ Lao động có trách

em

đổi về miền xuôi" [58:1]

Đối với việc chăm sóc sức khỏe cũng như việc cải thiện đời sống vật chất và tinh thần

của cán bộ và đồng bào miền Nam được coi trọng Trung ương cũng yêu cầu: "đối với

chăm sóc" Chẳng hạn như:

- Đối với những anh chị em già yếu, mất sức lao động, xét không còn đủ sức khỏe để làm việc, cần đến công tác nhẹ (như tiêu chuẩn của Bộ cứu tế xã hội đã quy định) thì các ngành, các Bộ lập danh sách gửi cho các Bộ cứu tế xã hội xét duyệt và thu nhận vào các trại

an dưỡng Các trại an dưỡng nên tổ chức theo nguyên tắc phân tán nhỏ có cơ sở sản xuất,

dựa vào nông thôn và chính quyền địa phương có nhiệm vụ giúp đỡ

- Đối với anh chị em đau bệnh kinh niên, sức yếu, cần nghỉ ngơi bồi dưỡng một thời gian để lấy lại sức khỏe mới công tác được (như tiêu chuẩn của Bộ Cứu tế xã hội đã qui đinh) thì các ngành các Bộ lập danh sách gửi cho Bộ cứu tế xã hội Ủy ban hành chính liên

khu (hoặc tỉnh) xét duyệt và thu nhận vào các trại điều dưỡng ở Trung ương, ở liên khu

hoặc tỉnh

- Bộ cứu tế xã hội dự trù kinh phí điều dưỡng, nếu trại thành lập ở khu tỉnh thì do Ủy ban hành chính khu tỉnh quản lý Sau khi đã vào trại điều dưỡng, những anh chị em ở trong biên chế của Nông trường thì cắt kinh phí Một tháng trước khi có người đã bị cắt biên chế

ra trại thì Ban quản trị Trại điều dưỡng có nhiệm vụ báo cho bộ Lao động khu, Ty lao động

biết để bố trí công tác, tránh cho anh chị em lúc ra khỏi phải nằm chờ

- Những anh chị em đau ốm dù mắc bệnh cấp tính hay kinh niên, mà xét ở đơn vị, trạm

xá không thể điều trị lành mạnh được thì phải đưa đi bệnh viện để điều trị Các bệnh viện ở khu, tỉnh và Hà Nội và các bệnh viện của các ngành cần mở rộng và tăng thêm một số giường bệnh đề thu nhận những anh chị em miền Nam cần điều trị Các khoản chi phí về điều trị cho anh chị em miền Nam, bệnh viện do ngân sách của công trường và nông trường đài thọ, nếu công trường đã giải tán thì Bộ, Sở quản đài thọ [58:2-3]

Đối với cán bộ, đồng bào miền Nam tự túc ở các địa phương thì có những thuận lợi, nhưng cũng có những khó khăn khác với các đối tượng trên đây Vì thế cần có chủ trương thích hợp, cụ thể là: "Những cán bộ và đồng bào miền Nam đã đươc bố trí xong cho về tự

túc làm ăn ở các địa phương gặp khỉ mất mùa hoặc đau ốm mà bị thiếu thốn, được chính

Đặc biệt là đối với học sinh và nhi đồng miền Nam, một đối tượniỊ được các cấp các ngành ở Trung ương và các địa phương rất quan tâm, thì chủ trương chung là học sinh miền Nam tập kết đang học ở các trường miền Nam được cấp phát sinh hoạt phí, học sinh vượt tuyến được vay tiền ăn học theo quy định chung [58:2]

Trong việc tang tế, Trung ương đã quy định: "Cán bộ, đồng bào miền Nam bị chết thì

đồng bào miền Nam chết để lại thì giao cho anh em hoặc bà con thân thuộc nhận những vật không để lâu được như quần áo, chăn màn bán lấy tiền, còn những vật để lâu gửi về cho

Như vậy, trong ba năm thi hành Hiệp định Genève (1954-1957), Đảng ta trong qua trình chỉ đạo cuộc đấu tranh thi hành Hiệp định ở miền Bắc, đã hình thành những tổ chức đầu tiên làm nhiệm vụ đón tiếp, tổ chức sắp xếp lực lượng tập kết, đưa lực lượng này vào tham gia khôi phục kinh tế miền Bắc, từng bước đấu tranh đòi lập lại quan hệ Bắc - Nam

Những tổ chức ban đầu này tuy chưa có bộ máy chặt chẽ nhưng đã hoạt động khá hiệu qua

và đóng góp trực tiếp vào việc hoàn thành những nhiệm vụ cách mạng đặt ra Trên cơ sở đó

từ giữa năm 1957 ưở đi, một tổ chức mới được ra đời để đảm đương những vai trò, nhiệm

vụ mới của sự nghiệp thống nhất đất nước

1.4 Ban Thống nhất Trung ương ra đời - buổi đầu hình thành cơ cấu tổ chức (1957 - 1960)

Ở miền Nam từ sau ngày chuyển quân tập kết, tình hình so sánh lực lượng là bất lợi cho ta, vì lực lượng quân đội, cán bộ đảng viên của ta đã đi tập kết, chỉ để lại những đảng viên chưa lộ mặt và những cán bộ có thể giữ bí mật được, làm cho tổ chức hoạt động gọn

nhẹ Lực lượng của ta còn lại ở miền Nam đã nhanh chóng rút vào hoạt động bí mật Đến

1955, về cơ bản bộ máy chỉ đạo của Đảng từ Xứ ủy, Tỉnh ủy đến Huyện ủy đã được sắp xếp xong và chuyển hướng hoạt động bí mật Những cán bộ bị lộ thì được điều sang các địa phương khác hoặc tạm ngưng hoạt động để che dấu lực lượng Các tổ chức quần chúng công khai đã hình thành ở cả nông thôn và thành thị, cán bộ đảng viên có mặt hầu khắp các thôn xã, huyện trên toàn miền Nam làm nòng cốt cho cuộc đấu tranh Phong trào đấu tranh chính trị lan rộng khắp toàn miền đòi địch không được trả thù những người kháng chiến cũ,

lấy chữ ký phản đối Mỹ- Diệm, đòi hiệp thương tổng tuyển cử Tiêu biểu nhất cho phong trào đấu tranh chính trị lúc này là phong trào đòi hòa bình ở Sài Gòn - Chợ Lớn (tháng 8/1954) thu hút nhiều nhân sĩ trí thức tôn giáo và đông đảo quần chúng tham gia Tháng 2/1955 dấy lên phong trào đòi lập lại quan hệ bình thường Nam -Bắc Đồng thời với hai phong trào trên là phong trào đòi tự do dân chủ, cải thiện đời sống, phong trào cứu đói ở

Thừa Thiên, Quảng Trị (1955), phong trào chống lệnh giải tỏa Đô thành và đòi cải thiện sinh hoạt (1955-1956) Những phong trào này không chỉ có quần chúng lao động tham gia

mà còn lôi cuốn được rất đông đảo các tầng lớp khác như trí thức, học sinh, sinh viên, các nhà công thương, tu hành và cả một số tư sản địa chủ, nhân viên chính quyền, binh lính tham gia Các phong trào trên đã thể hiện nguyện vọng tha thiết của nhân dân miền Nam là hoa bình, thống nhất nước nhà

Mỹ - Diệm ra sức phá hoại Hiệp định Genève Chúng không chỉ ngăn cản nguyện

vọng của nhân dân muốn thiết lập lại quan hệ Bắc - Nam, mà còn ráo riết tiến hành các hoạt động như "Phế truất Bảo Đại", "Trưng cầu dân ý", "Suy tôn Ngô Tổng thống", "Bầu cử

Quốc hội" Chúng cự tuyệt mọi đề nghị của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

về Hiệp thương Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung cả nước

Để chủ động đẩy mạnh việc đấu tranh thi hành Hiệp định, đầu năm 1956, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lập ra Ban Thống nhất (Ban Thống nhất Hiệp thương)

trực thuộc Chính phủ Đồng chí Phạm Hùng được phân công làm Trưởng ban với nhiệm vụ chuẩn bị mọi mặt cho việc Hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất đất nước theo quy định

của Hiệp định Genève, tích cực vận động nhân dân đấu tranh đòi thi hành Hiệp định

Ngày 11/5/1956, Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi Công hàm cho Ngô Đình Diệm yêu

cầu Hiệp thương để bàn về vấn đề tổng tuyển cử và lập lại quan hệ bình thường giữa hai

miền Nam - Bắc Nhưng chính quyền Sài Gòn vẫn cự tuyệt Ngày 6/7/1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi đồng bào cả nước đoàn kết trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hãy ra sức

củng cố miền Bắc thành nền tảng vững mạnh cho cuộc đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà và nêu chủ trương thống nhất nước nhà bằng những việc thiết thực sau đây: lập lại quan

hệ bình thường và quyền tự do đi lại giữa hai miền; mở Hội nghị hiệp thương gồm đại biểu

của chính quyền hai miền để bàn về vấn đề thống nhất

Chính phủ ta đã có những đề nghị hợp tình hợp lý vì hòa bình, đoàn kết dân tộc và

thống nhất Tổ quốc, nhưng về phía chính quyền Ngô Đình Diệm không đáp ứng, tiếp tục chính sách phá hoại hòa bình, phá hoại nền thống nhất dân tộc

Đến tháng 5/1957, khả năng đấu tranh Thống nhất hai miền bằng con đường Hiệp thương Tổng tuyển cử không còn nữa, chính quyền Ngô đình Diệm đã ban hành đạo luật đặt

cộng sản ra ngoài vòng pháp luật Không khí khủng bố bao trùm khắp nông thôn, thành thị

miền Nam Cán bộ, đảng viên và quần chúng tích cực bị địch săn lùng ráo riết

Trước hành động khủng bố ngày càng tàn bạo của chính quyền Ngô Đình Diệm, đảng viên và quần chúng cách mạng ở nhiều địa phương phải vũ trang để tự vệ và chống lại

những hành động ác độc của kẻ thù Cách mạng miền Nam lúc này phải chuyển sang giai đoạn mới đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh tự vệ vũ trang

Để giúp Trung ương lãnh đạo công tác đấu tranh thống nhất và phong trào cách mạng

ở miền Nam, đồng thời để sắp xếp lại cho hợp lý về mặt nhiệm vụ và tổ chức của Ban miền

Nam (về mặt chính quyền là Ban Quan hệ Bắc - Nam) và Ban Thống nhất hiệp thương của Trung ương trước đây, ngày 17/5/1957, đồng chí Nguyễn Duy Trinh thay mặt Ban Bí thư

Trung ương Đảng đã ký ban hành Nghị quyết Bộ Chính trị số 12-NQ/TW Về việc sát nhập

Ban mi ền Nam và Ban thống nhất thành Ban Thống nhất Trung ương" Nhiệm vụ của

Ban Thống nhất được Nghị quyết Đảng quy định:

Bắc-Nam

Để cho Ban Thống nhất hoạt động chủ động với nhiều vai trò, chức năng, Bộ Chính trị cũng quy định: Về mặt Đảng, Ban Thống nhất là một ban chuyên môn trực thuộc Trung ương; Về mặt chính quyền, Ban Thống nhất là một ban chuyên môn của Chính phủ; Về tài chính, Ban Thống nhất được hưởng một khoản trong dự trù chi tiêu của Nhà nước và trực

tiếp với Bộ Tài chính trong việc dự toán, quyết toán

Bộ máy tổ chức Ban Thống nhất Trung ương được quy định gồm 1 Trưởng ban và 2 Phó ban Giúp việc Ban ngoài Văn Phông Ban còn có 2 Vụ: Vụ miền Nam và Vụ Chính sách tập kết

- V ụ miền Nam (về mặt chính quyền gọi là Vụ Quan hệ Bắc - Nam), có nhiệm vụ theo

dõi, nghiên cứu tình hình miền Nam, nghiên cứu các chủ trương kế hoạch đấu tranh thống

nhất và quan hệ Bắc-Nam

- V ụ Chính sách tập kết có nhiệm vụ nghiên cứu, theo dõi và phối hợp với các ngành

khác để thực hiện các chính sách đối với cán bộ và đồng bào miền Nam tập kết; quản lý số cán bộ và đồng bào miền Nam tập kết ra miền Bắc

Buổi đầu danh sách các đổng chí được Bộ Chính trị cử sang phụ trách Ban Thống

nhất như sau:

Phạm Hùng Trưởng ban

Nguyễn Văn Trí Phó ban

Ngô Đức Đệ Phó ban, kiêm Vụ trưởng Vụ miền Nam

Bùi Văn Dự Vụ trưởng Vụ Chính sách tập kết

Phùng Lượng Vụ phó Vụ miền Nam

Trương văn Chấn Vụ phó Vụ miền Nam

Trần Văn Quế Vụ phó Vụ Chính sách tập kết

Nguyễn Minh Vỹ Chánh văn Phông

Nguyễn Văn Đốc Phó văn Phông

Để thực hiện những nhiệm vụ chính trị trên đây, trước mắt Ban Thống nhất Trung ương phối hợp cùng với các ngành quản lý và bố trí công ăn việc làm cho lực lượng miền Nam tập kết Bởi "tình hình lúc bấy giờ khá phức tạp, tư tưởng của đồng bào miền Nam bất

ổn, nhất là số cán bộ đi công trường, nông trường, lâm trường và số cán bộ còn nằm chờ công tác, ăn ở chưa ổn định, số mới nhận công tác còn bỡ ngỡ chưa quen công việc Mặt

" [44:9]

Vấn đề quản lý, ổn định tư tưởng và nơi công tác cho cán bộ, đồng bào miền Nam là

việc làm hết sức cấp bách Ban thống nhất đã đề nghị Trung ương bổ sung một số chính sách đối với cán bộ, học sinh và đồng bào miền Nam tập kết

Ở miền Bắc lúc này nhân dân ta đang đẩy mạnh công cuộc khôi phục kinh tế, hàn gắn

vết thương chiến tranh và tiến hành công cuộc cải tạo XHCN đối với nông ngiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp nhỏ, công thương nghiệp tư bản tư doanh, khâu chính là hợp tác hóa nông nghiệp Khắp miền Bắc sôi nổi phong trào thi đua, vận động xây dựng hợp tác xã

Kết quả cải tạo đã thúc đẩy sản xuất phát triển, bảo đảm những điều kiện vật chất, tinh thần, chính trị để phục vụ tiền tuyến trong chiến tranh

Hòa cùng khí thế thi đua sản xuất cùng với nhân dân miền Bắc, đầu năm 1958 Ban

Thống nhất trung ương đứng ra tổ chức nhiều tập đoàn sản xuất ở Hà Nội và các tỉnh Các

tập đoàn này gồm có phần nhiều là cán bộ, thương binh phục viên, một số ít đồng bào miền

Nam tập kết "để giải quyết công ăn việc làm cho 7.118 người đang nằm chờ công tác lâu

trên các lĩnh vực nống,công, lâm, ngư nghiệp Đến cuối năm 1959 số lượng phát triển lên

[44:11]

Để nhằm làm cho các tập đoàn sản xuất đi đúng hướng và hoạt động có hiệu quả, Ban

bí thư đã ra chỉ thị Số 68-CT/TW ngày 18/01/1958 Về vấn đề tổ chức và lãnh đạo các tập đoàn sản xuất của đồng bào và cán bộ miền Nam tập kết Chỉ thị nêu rõ: "Việc lãnh đạo

phương ngay từ đầu, do địa phương trực tiếp lãnh đạo có nhiều trở ngại Các cấp ủy địa phương trong thời gian qua cũng đã cố gắng nhiều trong việc lãnh đạo và giúp đỡ các tập đoàn ở địa phương mình, nhưng thực tế đã gặp nhiều khó khăn như có những công tác địa phương cần tập trung lãnh đạo thì chưa thiết thân đối vơi các tập đoàn, còn những cồng

Căn cứ tình hình trên đây, Ban Bí thư quyết định cần có những quy định về tổ chức và lãnh đạo Đảng trong các tập đoàn sản xuất miền Nam như sau:

1.Thành lập một Đảng ủy chung cho các tập đoàn sản xuất miền Nam trên toàn miền

Bắc gọi tên là Đảng ủy các tập đoàn sản xuất miền Nam; Ban Bí thư ủy nhiệm Ban Thống

nhất trung ương lãnh đạo trực tiếp Đảng ủy ấy

2.Mỗi tập đoàn có từ ba đảng viên trở lên đều được ghép thành lập chi bộ ở các tỉnh, thành (huyện, nếu có đông tập đoàn), tuy điều kiện có nhiều hay ít tập đoàn, tổ chức một

hoặc hai liên chi Các chi bộ riêng (trường hợp không ghép vào liên chi) và các Liên chi đều

trực thuộc Đảng ủy nói trên, đồng thời có sự liên hệ chát chẽ với cấp ủy địa phương để được thêm sự giúp đỡ trong việc làm ăn cũng như về sinh hoạt chính trị và học tập

3.Những nơi nào xét có thể ghép một chi bộ tập đoàn nào đó vào sự lãnh đạo của địa phương (vừa đảm bảo về lãnh đạo chặt chẽ và kịp thời, vừa có lợi cho công tác đảng và cho

việc phát triển sản xuất), thì Ban Thống nhất Trung ương sẽ báo cáo với Ban Bí thư và bàn

bạc với cấp ủy địa phương để bàn giao lại

4.Ban tổ chức Trung ương cùng Ban Thống nhất Trung ương, theo tinh thần Chỉ thị này, có nhiệm vụ nghiên cứu để ra những điều kiện cụ thể về tổ chức và sinh hoạt đảng trong các tập đoàn và cùng các Thành ủy, tỉnh ủy thi hành" [56:11-12]

Quá trình xây dựng và phát triển tập đoàn sản xuất miền Nam đã có một ý nghĩa quan

trọng về mặt chính trị, giải quyết công ăn việc làm cho số người miền Nam ra, ổn định tư tưởng cho họ Đồng thời góp phần cùng nhân dân miền Bắc làm nên những thành quả trong công cuộc khôi phục kinh tế và cải tạo xã hội chủ nghĩa

Lúc này tình hình cán bộ, học sinh miền Nam và đồng bào miền Nam tập kết đã ổn định, Ban Thống nhất giao các tập đoàn sản xuất miền Nam cho doanh nghiệp và các địa phương quản lý, chuyển thành nông trường quốc doanh và xí nghiệp quốc doanh

Để giải quyết những khó khăn thường xảy ra trong đời sống, trong công tác của cán

bộ, học sinh và đồng bào miền Nam tập kết, xét đề nghị của Ban Thống nhất, Trung ương

đã bổ sung một số thông tư, nghị định cụ thể như Nghị định 118/TTg ngày 21/2/1958 của

Thủ tướng Phủ về việc giải quyết cán bộ miền Nam ra khỏi biên chế đi sản xuất ở tập

đoàn; Thông tư 358/TTg ngày 21/7/1958 của Thủ tướng phủ Quy định chế độ đối với người bị sa thải, bị kỷ luật; Công văn 338 ngày 28/3/1960 của Ban thống nhất nói về Chế

độ đối vởi người trong tập đoàn đi học, và quy định chế độ đối với học sinh miền Nam và

gia đình cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý

Sau khi nghiên cứu giúp Trung ương hoàn thành việc chuẩn bị ban hành các chính sách trên, Ban Thống nhất thường xuyên theo dõi thực hiện, có những văn bản hướng dẫn

cụ thể và nghiên cứu thấy chỗ nào còn thiếu hoặc chưa hợp lý thì đề nghị bổ sung và giúp Trung ương, giúp địa phương quản lý, đào tạo, sử dụng cán bộ, học sinh và đồng bào miền Nam tập kết Chính vì thế mà tình hình công tác và đời sống của cán bộ và đồng bào miền Nam tập kết dần dần được ổn định, yên tâm và phấn khởi công tác, học tập, sản xuất

Nhìn chung lực lượng cán bộ miền Nam tập kết là một đội ngũ cán bộ được rèn luyện

và thử thách trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp nên Đảng và Chính phủ hết sức quan tâm bồi dưỡng, đào tạo để họ trở thành những con người có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực góp xây dựng miền Bắc XHCN và sẽ trở về miền Nam góp phần quan

trọng vào sự nghiệp giải phóng và xây dựng miền Nam sau này Do đó mà phải có chủ

trương chính sách cụ thể trong việc đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng thật hợp lý đối với cán bộ

miền Nam tập kết

Để giúp Trung ương điều chỉnh lại việc sử dụng cán bộ miền Nam của các ngành, các

cấp, Ban Thống nhất Trung ương đã theo dõi, nghiên cứu việc sử dụng đội ngũ cán bộ miền Nam tập kết của các ngành, phát hiện và chỉ ra những thiếu sót, bất hợp lý để kịp thời chấn

chỉnh Bộ phận nghiên cứu của Ban đã chỉ rõ "Việc phân phối cán bộ miền Nam cho các

[44:15]

Tình hình cụ thể như nhà máy đường Việt Trì có 142 cán bộ và công nhân đều là người miền Nam và hầu hết là bộ đội chuyển ngành trong đó Nam Bộ: 130 người; Khu V: 9 người; Trị Thiên:3 người Đại bộ phận là sĩ quan nhưng bố trí đa phần làm công nhân sản

xuất, tạp vụ và công tác hành chính, mà không có kế hoạch cho đi đào tạo Nhà máy chè Phú Thọ có 167 cán bộ miền Nam, bố trí phần đông làm công tác thu mua, kỹ thuật, hành chính và chuyên môn khác trong nhà máy; Công ty Kiến trúc Việt Trì tập trung 304 người

hầu hết làm công nhân không nghề và làm tạp vụ; cục chuyên gia có 587 người, làm các công việc y tá, y sĩ, tài vụ, thợ sửa chữa, lái xe, giặt là, phục vụ khách sạn Cán bộ phụ nữ

miền Nam đi tập kết ít, tổng số có 5000 người đại bộ phận có trình độ khá, đã kinh qua lãnh đạo ở khu, tỉnh, huyện và xã, nhưng việc bố trí cán bộ phụ nữ có nhiều trường hợp bất hợp

lý như: làm kế toán, bán hàng, làm cấp dưỡng [44:15]

Học sinh miền Nam tập kết tổng số trên 16.000 em, tiếp tục ra sau tập kết lên đến 21.000 em, hầu hết là con, em cán bộ và bộ đội, con thương binh và gia đình liệt sĩ, gia đình

có công với cách mạng Lực lượng học sinh miền Nam là đội ngũ cán bộ tương lai của đất nước, là vốn quý của miền Nam cần phải bảo vệ và đào tạo, cho nên ngay từ lúc đầu Ban

thống nhất trực tiếp quản lý nuôi dạy, tổ chức thành trường nội trú ở Hà Đông, Hải Phông [44:15]

Cán bộ và học sinh Hoa kiều tập kết trên dưới 700 người, đại diện cho trên Ì triệu người Hoa kiều ở miền Nam Hầu hết là cán bộ và con em cán bộ đi tham gia kháng chiến

cần phải đào tạo, bồi dưỡng để sau này làm nòng cốt trong công tác Hoa vận và góp phần xây dựng miền Nam số này khi tập kết, nếu là học sinh do Bộ giáo dục quản lý, còn lại là làm công nhân, làm y tá, lái xe trong các cơ quan, xí nghiệp, trường học [44:15]

Cán bộ và học sinh dân tộc gồm khoảng 2000 người, đại diện cho 65 vạn dân tộc ít người ở miền Nam, được chú ý ngay từ đầu và tổ chức quản lý chặt chẽ Ban Dân tộc chịu trách nhiệm là chủ yếu nhưng Ban Thống nhất cũng chịu trách nhiệm theo dõi [44:17]

Để đào tạo bồi dưỡng, Trung ương đã tổ chức trường trại riêng cho học sinh như trường Mễ Trì 900 em, trường Phú Thọ 420 em Hơn 400 người vừa cán bộ vừa học sinh đi

học các trường trung cấp chuyên nghiệp, gần 100 cán bộ đưa đi học công an, 30 cán bộ đưa

đi học trường nghệ thuật Còn lại bố trí đi tham gia công tác cải cách, và tham gia vận động phong trào hợp tác hóa nông nghiệp ở các trường địa phương [44:17]

Số thương binh người miền Nam tập kết trên 4000 người, ở tập trung trong các trại do

Bộ Thương binh quản lý Thời gian đầu tình hình thương binh ở các trại gặp nhiều khó khăn

về công tác tổ chức lãnh đạo, có một số anh em thương binh có tư tưởng công thần, đòi hỏi

chế độ đãi ngộ theo ý mình nhất là thương binh ở trại Thái Bình, Thanh Hóa Trước tình hình đó Ban Thống nhất lấy danh nghĩa quản lý người miền Nam tập kết cùng với Bộ Thương binh ổn định tư tưởng, sắp xếp lại tổ chức, một số cho ra trại bố trí công ăn việc làm cho họ [44:18]

Bộ đội miền Nam tập kết là trên 82.000 người kể cả quân tình nguyện Miên, Lào, chiếm gần một nửa tổng sô" người tập kết Đây là vốn quý của cách mạng miền Nam, khi chuyển ra miền Bắc thì do Bộ quốc Phông quản lý Đến năm 1958, có chủ trương giảm quân

số tăng cường cho mặt trận sản xuất, củng cô" quốc Phông, lực lượng quân đội miền Nam

tập kết dần dần chuyển ngành sang các cơ quan dân chính đảng và đi sản xuất, phần đông chuyển sang các nông trường quốc doanh Tổng số chuyển ngành là 39.790 người Thời gian đầu bố trí còn bất hợp lý, do sự thiếu thống nhất giữa Bộ quốc Phông và Ban Thống

nhất Theo qui định của Trung ương, Ban Thống nhất Trung ương có trách nhiệm quản lý người miền Nam tập kết nói chung (trừ quân đội) nhưng khi bô đội chuyển ngành ra thì thuộc diện quản lý của Ban Thống nhất Vì vậy Ban Thống nhất đã họp bàn cùng Bộ quốc Phông và xin ý kiến Trung ương điều chỉnh lại việc sử dụng bộ đội chuyển ngành, nhiều anh em ở cơ quan dân chính Đảng, ở các xí nghiệp được bố trí công tác đúng vị trí và được

cử đi học văn hóa, chính trị nghiệp vụ " [44:14-19]

Trong giai đoạn đất nước đang gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp, Ban Thống nhất Trung ương đã giúp Đảng và Chính phủ gánh vác nhiệm vụ lớn đối với khối người miền Nam tập kết, cùng với các ngành và các địa phương sắp xếp công tác cho các đối tượng tập

kết; ổn định tư tưởng cho từng đối tượng để họ tin vào đường lối của Đảng, yên tâm công tác; theo dõi nghiên cứu phát hiện những trường hợp bất hợp lý để đề nghị Trung ương có

chủ trương kịp thời chấn chỉnh; cùng với các ngành nghiên cứu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Đó là chưa kể nhiệm vụ lớn giúp Trung ương lãnh đạo và chỉ đạo phong trào cách mạng

miền Nam

Nhìn chung trong giai đoạn 1957-1960, Ban Thống nhất Trung ương đã phối hợp với các ngành làm tốt nhiều công tác lớn Nhất là từ sau Hội nghị toàn quốc năm 1958 trở đi, Ban Thống nhất Trung ương phối hợp chặt chẽ với các ngành các cấp chú ý đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ miền Nam Cụ thể là về mặt tổ chức: "Sắp xếp công tác đưa các

loại cán bộ vào cơ quan Trung ương: 16.082 người; đưa về các địa phương công tác từ cấp huyện đến cơ quan tỉnh là 16.506 người; lực lượng thanh niên xung phong và một số cán bộ đưa đi làm ở các công ưường, nông trường xây dựng: 22.424 người; tổ chức 358 tập đoàn

sản xuất nông, công, ngư nghiệp thu hút 7.527 người tham gia; đưa đồng bào và một số cán

bộ già yếu không còn khả năng công tác về nông thôn sản xuất làm ăn; tổ chức 3 trại an dưỡng và điều dưỡng ở Thọ Xuân, Cửa Lò và Thường Tín; cho cán bộ già yếu thu nhận 1.883 người; tổ chức xây dựng 28 trường học phổ thông từ cấp I đến cấp III và hai Trại nhi đồng, lớp học vỡ lòng cho các cháu và học sinh miền Nam là 14.176 cháu; tổ chức và tham gia sắp xếp cho bộ đội chuyển ngành sang dân chính đảng 39.790 người; can thiệp và sắp

xếp cho số học sinh chuyển cấp và một số cán bộ đi học trung cấp kỹ thuật: 2.373 người; sinh viên đi học trong nước 2.628; sinh viên đi học nước ngoài 2.500; cùng với Bộ Thương binh và địa phương sắp xếp công tác và ciệc làm cho thương binh ra trại là: 2.316 người; số cháu con em cán bộ miền Nam sinh tại miền Bắc là 5.200 em, bộ đội người miền Nam còn

tại ngũ là 42.729 người; chuyển giao số cán bộ và học sinh người Hoa kiều cho Bộ Giáo dục

và cơ quan khác; chuyển giao số cán bộ và học sinh người dân tộc cho ủy ban dân tộc quản

lý Tổng số người miền Nam tập kết tính đến 1960 kể cả người dân tộc, bộ đội tại ngũ do Ban Thống nhất quản lý là 193.168 người" [44:20-22]

Từ năm 1959 Ban Thống nhất là người bảo trợ thành lập Hội đồng hương, một tổ chức

thể hiện sự đoàn kết gắn bó giữa những người miền Nam với nhau trong một địa phương xã, huyện, tỉnh Ban Thống nhất Trung ương trực tiếp giúp đỡ xây dựng Ban liên lạc đồng hương các tỉnh hoạt động Từ đó Ban Thống nhất Trung ương cùng với Mặt trận Tổ quốc

Việt Nam chỉ đạo Hội đồng hương mở rộng phong trào kết nghĩa với các tỉnh miền Bắc để

ạo tình đoàn kết Bắc - Nam và động viên giúp đỡ lẫn nhau trong việc xây dựng khối đại

đoàn kết, cùng nhau chung sức, chung tình trong cuộc kháng chiến chống Mỹ Phong trào Đồng hương và kết nghĩa có một ý nghĩa chính trị to lớn không những giúp nhau về mặt tình cảm mà còn giúp nhau trong làm ăn kinh tế góp phần xây dựng CNXH ở miền Bắc và chi viện cho miền Nam

Ở miền Nam, dưới ánh sáng Nghị quyết TW 15, cuối năm 1959, đầu năm 1960 phong trào Đồng khởi bùng nổ với thắng lợi rất to lớn Từ Trà Bồng và miền Tây Quảng Ngãi,

những cuộc khởi nghĩa từng phần đã dấy lên ở Bến Tre và toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long, miền Đông Nam bộ, bóc đi từng mảng lớn hệ thống chính quyền địch ở cơ sở, hình thành vùng giải phóng rộng lớn ở nông thôn đồng bằng và rừng núi miền Nam "Đồng khởi"

thắng lợi đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng chuyển sang thế tiến công liên tục

Cách mạng ở hai miền Nam-Bắc đang đứng trước những yêu cầu phát triển mới của tình hình Ban Thống nhất Trung ương cũng tiếp tục thực hiện vai trò, nhiệm vụ lịch sử của mình trong điều kiện cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã và đang trở thành nhiệm vụ thiêng liêng của cả dân tộc

CHƯƠNG 2: BAN THỐNG NHẤT TRUNG ƯƠNG XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN HỆ THÔNG TỔ CHỨC NHỮNG NĂM 1961 - 1968

Với thắng lợi to lớn của phong trào đồng khởi cuối năm 1960, cách mạng miền Nam

đã chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế chiến lược tiến công Quân dân ta ở miền Nam

đã có thế và lực mới để tiến hành chiến tranh cách mạng, đối phó với những âm mưu thủ đoạn mới của Mỹ - Diệm trong chiến lược chiến tranh đặc biệt Trong khi đó cách mạng xã

hội chủ nghĩa ở miền Bắc cũng bước vào thời kỳ thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất để bước đầu xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội Cách mạng miền Bắc đang phát triển vững chắc và đang trở thành hậu phương lớn, nơi hậu thuẫn trực tiếp cho cách

mạng miền Nam Tháng 9 năm 1960 Đảng ta đã tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứ in đề ra chủ trương đường lối cho cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới: "Đẩy mạnh cách mạng Xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đồng thời đẩy mạnh cách mạng Dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà.,." [51:3.5]

Rõ ràng là sự nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà đã và đang có thêm những thuận

lợi, nhưng cũng đứng trước nhiều khó khăn thử thách mới khi chiến tranh ở miền Nam ngày càng đi vào quyết liệt Yêu cầu về sức người sức của cho chiến tranh cách mạng ở chiến trường miền Nam ngày càng nhiều, đòi hỏi ở hậu phương miền Bắc ngày càng nhiều cố

gắng nỗ lực trong sản xuất, tăng cường tiềm lực kinh tế quốc Phông, giữ vững an ninh chính

trị và trật tự xã hội Toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta ở miền Bắc phải tăng cường đoàn

kết, nhất trí, nêu cao quyết tâm chống Mỹ và tay sai, tất cả vì miền Nam ruột thịt Đảng và Chính phủ cũng tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng ở cả hai miền Nam - Bắt để kiên quyết cùng toàn dân bảo vệ vững chắc miền Bắc, giải phóng miền Nam, tiến tới thống nhất

Tổ quốc

Trong tình hình đó, Ban Thống nhất Trung ương cần phải mở rộng, phát triển hệ thống

tổ chức và tăng cường thêm những chức năng, nhiệm vụ mới, để đáp ứng kịp thời yêu cầu ngày càng cao của cách mạng miền Nam và kháng chiến chống Mỹ cứu nước