Tìm hiểu Khung phân loại LCC và quá trình áp dụng LCC

Collected works 1-195 Colletions of monographs, essays, etc.. 1-8 American and English... Museum methods, technique, etc... LCC là khung phân lo i li t kê nên không có kh n ng co giãn đ

Chúng ta đang s ng trong m t xã h i mà thông tin là nhu c u thi t y u

không th thi u trong m i ho t đ ng c a con ng i, xã h i đó là xã h i thông

tin Cu c cách m ng khoa h c công ngh đã và đang di n ra m nh m trên ph m

vi toàn c u cho th y ngày nay tri th c có vai trò đ c bi t quan tr ng trong s

phát tri n c a xã h i S gia t ng nhanh chóng các lo i hình tài li u v i các v t

mang tin đa d ng, phong phú đã d n t i hi n t ng bùng n thông tin Trong b i

c nh đó h th ng th vi n đã có s chuy n mình, phát tri n thêm m t b c m i

c v s l ng và ch t l ng Nhi u th vi n m i đ c hình thành, c s v t

ch t đ c t ng c ng đ u t , v n tài li u không ng ng đ c m r ng, s l ng

ng i s d ng th vi n ngày càng t ng Các ho t đ ng trong công tác nghi p v

th vi n c ng t ng b c đ c nghiên c u, đ i m i và chu n hoá, đ m b o quá

trình x lý tài li u mang l i k t qu chính xác, nhanh chóng đáp ng và tho

mãn t i đa nhu c u thông tin c a ng i dùng tin Trong ho t đ ng x lý tài li u,

công tác phân lo i đ c đánh giá là m t trong nh ng khâu nghi p v quan tr ng

và t i c n thi t K t qu c a quá trình phân lo i tài li u là c s giúp th vi n

tri n khai các s n ph m và d ch v thông tin c a mình

ti n hành phân lo i tài li u, cán b th vi n ph i s d ng khung phân

lo i ây là công c giúp cán b th vi n s p x p, phân chia tài li u theo các

môn lo i tri th c Trong nh ng n m qua, m t s khung phân lo i hi n đang

đ c s d ng ph bi n t i các th vi n Vi t Nam là BBK, 19 L p, UDC, DDC

M t khung phân lo i khác c ng đ c m t vài th vi n tham kh o, đ i chi u

trong quá trình phân lo i tài li u là khung phân lo i c a Th vi n Qu c h i M

(LCC) Hi n LCC đ c nhi u th vi n trên th gi i s d ng, tuy nhiên đ i v i

Vi t Nam thì đây còn là m t khung phân lo i m i

Tr ng i h c Bách khoa Hà N i là tr ng k thu t đa ngành, đ ng

hàng đ u v đào t o cán b khoa h c k thu t, khoa h c công ngh trong kh i

các tr ng đ i h c k thu t trong c n c Th vi n và M ng Thông tin i h c

Bách khoa Hà N i có ch c n ng ph c v đ c l c cho công tác đào t o, giáo d c

c a tr ng ó là n i cung c p đ y đ , k p th i các tài li u, sách báo, giáo trình

v khoa h c công ngh cho cán b , gi ng viên, nghiên c u sinh, sinh viên; góp

ph n nâng cao ch t l ng đào t o các nhà khoa h c k thu t, các k s t ng lai

c a đ t n c Trong nh ng n m qua, công tác nghi p v , đ c bi t là công tác

phân lo i tài li u t i Th vi n luôn đ c quan tâm chú ý T n m 2005 tr v

tr c Th vi n s d ng khung phân lo i 19 l p ây là khung phân lo i do Th

vi n Qu c gia biên so n, dùng cho h th ng các th vi n khoa h c t ng h p

Tuy nhiên Th vi n i h c Bách khoa là m t th vi n chuyên ngành, v i đ c

thù là các tài li u khoa h c chuyên sâu, theo t ng chuyên môn h p i u này đã

gây khó kh n cho công tác phân lo i tài li u, khi mà các ký hi u phân lo i ch a

ph n ánh đ c m t cách đ y đ và chính xác ch đ , n i dung tài li u Yêu c u

trên đòi h i Th vi n ph i nghiên c u và chuy n sang s d ng m t khung phân

lo i m i phù h p h n Qua quá trình nghiên c u tìm hi u, gi a n m 2005 Th

vi n đã quy t đ nh l a ch n LCC làm Khung phân lo i chính th c c a mình

M t khung phân lo i còn khá m i m không nh ng đ i v i Th vi n Tr ng đ i

h c Bách khoa Hà N i mà còn m i c v i h th ng th vi n Vi t Nam Vi c có

nh ng tìm hi u, nghiên c u LCC s giúp t ng c ng s hi u bi t và s d ng

LCC đ c chính xác, hoàn thi n h n Chính vì lý do đó tôi đã l a ch n v n đ :

“Tìm hi u Khung phân lo i LCC và quá trình áp d ng LCC t i Th vi n và

nghi p c a mình

Qua vi c nghiên c u v Khung phân lo i LCC và tình hình áp d ng LCC

t i Th vi n và M ng Thông tin Tr ng i h c Bách khoa Hà N i tác gi

mu n tìm hi u vê l ch s hình thành, c u trúc, u - nh c đi m c a khung phân

lo i LCC; nghiên c u ti n trình s d ng các khung phân lo i t i Th vi n và

M ng Thông tin Tr ng i h c Bách khoa Hà N i Trên c s đó th y đ c

tri n v ng áp d ng Khung phân lo i LCC t i các th vi n đ i h c Vi t Nam

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u: Tác gi khoá lu n đã đi sâu nghiên c u v Khung

phân lo i LCC trên các ph ng di n nh l ch s hình thành, c u trúc, u - nh c

đi m Tìm hi u v Th vi n Tr ng i h c Bách khoa Hà N i và tình hình s

d ng Khung phân lo i 19 l p, khung phân lo i LCC t i đây

- Ph m vi nghiên c u: tài t p trung nghiên c u khung phân lo i LCC

xu t b n l n th (b n ti ng Anh) Tìm hi u quá trình s d ng khung phân lo i 19

l p t i Th vi n Bách khoa t n m 1956 - 2005 và quá trình chuy n đ i t

khung 19 l p sang áp d ng khung LCC trong công tác phân lo i tài li u t cu i

+ Nêu b t đ c nh ng u, nh c đi m c a khung phân lo i LCC

+ Gi i thi u nh ng nét chính v Th vi n và M ng Thông tin Tr ng i

+ Nghiên c u quá trình áp d ng LCC t i Th vi n Bách khoa

+ ánh giá tri n v ng áp d ng khung phân lo i LCC trong h th ng th

vi n đ i h c Vi t Nam

6 B c c c a khoá lu n

Ngoài ph n l i nói đ u, k t lu n, tài li u tham kh o, khoá lu n đ c chia

thành 3 ch ng:

Ch ng 1: Gi i thi u Th vi n Qu c h i M và khung phân lo i LCC

Ch ng 2: Quá trình áp d ng khung phân lo i LCC t i Th vi n và M ng

Thông tin i h c Bách khoa Hà N i

Ch ng 3: M t s khuy n ngh trong vi c áp d ng khung phân lo i LCC

t i Th vi n và M ng thông tin Tr ng i h c Bách khoa Hà N i

l ng b n sách báo, v t m c quy mô ng d ng k thu t hi n đ i, t đ ng hoá

ho t đ ng th vi n và di n tích xây d ng s d ng cho ho t đ ng th vi n Bên

c nh đó, Th vi n Qu c h i M còn là m t t ch c có uy tín qu c t v nghi p

v th vi n, đ a ra các chu n cho h th ng th vi n trên toàn th gi i Th vi n

Qu c h i M đã tr i qua m t quá trình phát tri n lâu dài T khi b t đ u ho t

đ ng ph c v đ c gi cho đ n ngày nay, th vi n đã ngày càng phát tri n m nh

m , liên t c hi n đ i hoá, b t nh p cùng v i s phát tri n c a các ngành khoa h c

công ngh tiên ti n trên th gi i

Th vi n Qu c h i M đ c thành l p t n m 1800 khi c quan l p pháp

c a M chu n b chuy n t Philadelphia đ n th đô m i là Washington D.C

Ngày 24/4/1800 T ng th ng John Adams đã kí quy t đ nh thành l p Th vi n

Qu c h i M v i kinh phí ban đ u đ c Qu c h i M c p là 5000 USD đ mua

tài li u và các trang thi t b t i thi u đ t trong m t phòng t i tr s Qu c h i

Nh ng quy n sách đ u tiên (có t t c 740 quy n) đ c đ t mua t London đã

đ c chuy n v Washington vào tháng 5/1801 T ng th ng Thomas Jefferson

(t ng th ng th 3 c a Hoa K v i hai nhi m k t ng th ng t 1801-1809 Ông

đ ng th i còn là nhà nghiên c u khoa h c, lu t s , ki n trúc s ) đã ký quy t

đ nh b nhi m John Beckley là ng i qu n lý đ u tiên c a Th vi n Qu c h i

M Chi n tranh kéo dài t n m 1812 và đ n ngày 24/8/1814 quân Anh đã đ t

Th vi n Qu c h i M , h u h t tài li u trong th vi n đ u b phá hu [4] M t

th i gian sau vào n m 1815 th vi n đ c xây d ng l i trên c s mua l i th

vi n cá nhân c a T ng th ng Thomas Jefferson v i 6478 đ u sách, kinh phí mua

l i do Qu c h i M đ u t là 23950 đô la ó là kho tài li u quý v khoa h c,

v n h c, tri t h c, có nhi u b n chép tay quý hi m Th vi n Qu c h i M

đ c tái thi t trên n n t ng đó Th vi n Qu c h i M phát tri n r t nhanh m c

dù b ho ho n m t vài l n, nghiêm tr ng nh t là n m 1951, kho sách b thi t h i

n ng n N m 1879, do v n sách báo t ng m nh th vi n đ c chuy n t i m t

toà nhà c n m phía đông tr s Qu c h i N m 1938 th vi n l i đ c xây

thêm m t toà nhà m r ng N m 1980 m t toà nhà th vi n l n nh t th gi i

trang thi t b hi n đ i đ c xây d ng và đ a vào s d ng ngay c nh hai toà nhà

th vi n c Sau h n 200 n m k t ngày đ c thành l p t n m 1800 cho đ n

ngày nay Th vi n Qu c h i M là m t qu n th ki n trúc g m ba toà nhà có

m t sàn s d ng r ng 29 ha, to l c trên đ i Capitol Washinton D.C

2 Gi i thi u khung phân lo i Th vi n Qu c h i M (LCC)

1.2.1 L ch s hình thành khung phân lo i LCC

Khi m i thành l p, v n tài li u trong Th vi n Qu c h i M đ c t ch c

v i nguyên t c s p x p theo ch đ Vi c phân lo i tài li u đ c ph n ánh trong

N m 1815 khi mua l i th vi n cá nhân c a t ng th ng Thomas Jefferson

thì toàn b v n tài li u trong th vi n đang s d ng khung phân lo i theo h

th ng phân lo i Jefferson Khung phân lo i theo h th ng phân lo i Jefferson áp

d ng h th ng phân lo i theo t t ng tri t h c Bacon, n n t ng c a Khung phân

lo i Ammi Cutter - h th ng này do Thomas Jefferson sáng t o ra Khung phân

lo i có 44 l p chính (hay còn g i là các Ch ng) trong đó có 3 nhóm chính là:

Lch s , Tri t h c và Ngh thu t Th vi n Qu c h i M đã gi Khung phân

lo i này đ s d ng làm phân lo i cho đ n cu i th k 19 Theo th i gian, v n

tài li u trong th vi n ngày càng phát tri n (đ n n m 1890 v n tài li u đã lên

đ n g n 1 tri u b n); thêm vào đó vi c m r ng hình th c ph c v cho t t c

m i ng i đã d n t i th c t là h th ng phân lo i này không còn thích h p và

vi c phân lo i tài li u trong th vi n g p nhi u khó kh n i u đó đ t ra yêu c u

c p thi t là th vi n ph i s d ng m t khung phân lo i khác phù h p h n

N m 1897 khi Th vi n Qu c h i M chuy n sang toà nhà m i, c ng vào

th i gian này John Russell Young đã ch th cho James C.M Hanson (tr ng

phòng Biên m c) và Charles Martel (ng i m i đ c b nhi m làm tr ng

nhóm phân lo i) ti n hành nghiên c u kh n ng áp d ng m t khung phân lo i

m i James C.M Hanson và Charles Martel đã ti n hành đi u tra và đánh giá

B ng phân lo i th p ti n c a Melvil Dewey [7]

N m 1899 Th vi n Qu c h i M có ý đ nh s d ng khung phân lo i c a

Dewey (DDC) và b sung, thay đ i nhi u m c trong đó (khung phân lo i DDC

ch y u đ c các th vi n công c ng M s d ng) Vi c mu n s d ng DDC

và thay đ i nhi u m c đã không đ c tác gi c a khung phân lo i DDC đ ng ý,

do v y Th vi n Qu c h i M đã quy t đ nh xây d ng cho mình m t khung

phân lo i riêng N m 1897, Herbet Putman và ng i t v n c a ông là Charles

Ammi Cutter đã cho ra đ i khung phân lo i LCC - Library of Congress

Classification T khi m i ra đ i m t s nhà phê bình cho r ng LCC không có

c s lý thuy t, r t nhi u ch s phân lo i đ c xác l p ch nh m ph c v cho

nh ng nhu c u th c t mang tính đ c thù c a Th vi n Qu c h i M ch không

d a trên nh ng l p lu n mang tính tri th c

Bên c nh đó ng i ta nghiên c u, cân nh c nghiêm túc khung phân lo i

m r ng (Expansive Classification - EC) c a Cutter vì h nh n th y Cutter r t

h u ích và đáp ng đ c nh ng thay đ i ngày càng nhanh và m nh v v n tài

li u Cu i cùng, Hanson và Martel đã quy t đ nh dùng khung phân lo i m r ng

Cutter nh m t b ng h ng d n khác ph tr cho LCC, tuy nhiên có s thay đ i

đáng k v đ nh danh cho ký hi u trong Cutter

Ví d : Thay đ i 1 ho c nhi u h n 2 ch cái vi t hoa trong Khung phân

lo i, thay đ i nh ng s R p c n thi t, không có s n i ti p s l th p phân và

s Cutter cho nh ng quy n sách đ n

Tr c khi đ n Th vi n Qu c h i M Hanson đã có m t th i gian nghiên

c u v khung phân lo i m r ng Cutter t i th vi n i h c Wisconsin Trong

vi c phát tri n khung phân lo i cho Th vi n Qu c h i M ông đã đ c bi t chú

tr ng đ n s ph i h p gi a 2 y u t trong b ng là Outline (b n đ c ng) và s

m r ng c a l p Z - Sách ngh thu t Ký hi u Cutter s d ng ch đ n cho các

m c chính, ti p theo là s m r ng c a 1 ho c 2 ch cái ph thêm Outline c a

Hanson s d ng các ch cái đ n và m r ng các con s th y rõ đ c s

khác bi t đó ta có s so sánh gi a Outline c a Cutter và Outline c a Hanson:

Outline c a Cutter

A Các tác ph m khái quát

B Tri t h c

BR Tôn giáo và các đ o (tr đ o

Thiên chúa và đ o Do Thái)

C o Thiên chúa và đ o Do Thái

cái và nh ng con s t o ra m t Khung phân lo i hoàn ch nh đ c s d ng nh

m t b ng ph tr cho Khung phân lo i LCC

Cùng v i th i gian LCC đã kh ng đ nh đ c v trí vai trò c a nó trong

ho t đ ng phân lo i c ng nh ho t đ ng tra c u tìm tin c a Th vi n Qu c h i

M H th ng phân lo i LCC đ c Th vi n Qu c h i M dùng đ s p x p tri

th c nhân lo i theo m t tr t t logic (d a trên c s phân chia các ngành khoa

h c) Khung phân lo i Th vi n Qu c h i M hi n nay d a trên n n t ng Khung

phân lo i Cutter, hay còn g i là Khung phân lo i m r ng ây là Khung phân

lo i mang đ c tính ch đ và th c d ng

Ngày nay Khung phân lo i LCC đ c h u h t các th vi n tr ng đ i h c

và vi n nghiên c u t i M s d ng Vi c áp d ng Khung phân lo i LCC c ng

đ c ti n hành nhi u qu c gia khác trên th gi i Khung phân lo i LCC đ c

- Sau 21 l p c b n là các phân l p (l p th 2) c a B ng LCC L p này

đ c thêm vào 1 ho c 2 ch cái Trong m t phân l p tài li u s đ c phân chia

đ u m i phân l p là các tài li u chung, tài li u tra c u (Bách khoa toàn th , t

đi n…) và ch th ng là s đ n (1, 3, 5, 7)

- Sau các ch cái đ i di n cho l p và phân l p là các ch s r p t 1 -

9999 đ phân chia chi ti t các đ m c, nh ng không hoàn toàn tuân th nguyên

t c th p ti n i m n i b t trong B ng LCC là s d ng r t r ng rãi nguyên t c

s p x p theo v n ch cái Trong m i l p chính hay phân l p thì các s nguyên t

1- 9999 đ c dùng cho các phân chia nh h n v i nhi u ch tr ng đ giành cho

các nhu c u trong t ng lai Các ph n m r ng s th p phân đ c dùng cho

nh ng ch ch a có s nguyên v i các ch đ m i Sau các ch cái và s đ u tiên

trong b t k các l p nào thì ti p đ n s là các s và ch cái khác (các s và ch

cái sau đ c g i là s Cutter)

D i đây là ví d v c u trúc c a l p A trong khung phân lo i LCC:

CLASS A - GENERAL WORKS

AC

1-199 Collections Series Collected works

1-195 Colletions of monographs, essays, etc

1-8 American and English

200 Colletions of Jewish readers

801-895 Inaugual and program dissertations

111-160 Museology Museum methods, technique, etc

200-(501) Collectors and collecting

…

* Bên c nh đó khung phân lo i LCC còn có m t quy n h ng d n v

LCC v i nhan đ : “Guide to the Library of Congress Classification” Quy n

sách này xu t hi n l n đ u tiên vào n m 1968, sau đó đ c s a đ i và tái b n

Ngoài quy n h ng d n s d ng thì khung phân lo i LCC còn có b ng

Outline (b n đ c ng) Outline là b ng tóm l c nh ng đ m c phân lo i chính

c a c khung LCC ho c c a t ng t p riêng l i u này giúp cán b phân lo i có

th xem l t các đ m c phân lo i c b n c a c khung LCC ho c c a t ng t p

c th Nh v y là có m t b ng Outline t ng quan cho t t c các l p, còn m i

t p riêng bi t đ u có b ng Outline c th chi ti t cho t ng l p riêng bi t đó

B ng Outline đ ph c v cho m t vài ng d ng, gi ng nh s tay h ng

d n cho ng i s d ng khi h mu n xem l t qua m t ch ng sách ây là b n

h ng d n r t cô đ ng, có giá tr h ng d n cho ng i dùng tin cách s p x p v

trí tài li u trên giá, giúp th th có đ c m t b n li t kê h p lí đ phân lo i cho

các b s u t p riêng bi t

Tuy nhiên, b n dàn ý này không th đ c s d ng nh m t cu n sách tóm

t t v h th ng phân lo i đ đ n gi n hoá vi c phân lo i sách vì tính ch t li t kê

c a khung phân lo i LCC không giúp gi m b t công vi c phân lo i n b n c a

Outline này do Nancy Jones - tr lí biên t p c a b n li t kê phân lo i th c hi n

Ngoài b ng Outline gi ng nh b ng tóm t t thì khung phân lo i LCC

H th ng LCC bao g m nhi u b ng ph đ làm t ng đ chi ti t, các b ng

này ch y u dùng đ xác đ nh các s c th trong cùng dãy s phân chia trong

S đ nh danh trong khung phân lo i LCC c ng gi ng nh h u h t h

th ng phân lo i trong th vi n là s d ng v i m c đích x p giá

Trong m i l p bao gi c ng tách riêng các đ m c n c M

Khi có các v n đ liên quan t i niên đ i, các khái ni m đ u đ c s p x p

theo nguyên t c chung b t đ u t d u hi u phân k l ch s , ti p theo đ c chia

nh và s p x p theo th t v n ch cái tên các qu c gia

th hi n ký hi u phân lo i c a B ng LCC cho m t cu n sách v t

mi n d ch có tên là “Perspectives on autoimmunity” có ký hi u RC600.P39

trong đó RC600 là ký hi u chính, P39 là s Cutter th hi n ch cái đ u tiên tên

sách “Pe.”

Ho c cu n sách có tên “Biominerals” (khoáng sinh h c) có ký hi u là

QP88, 92 B55 trong đó B55 là s Cutter th hi n ch cái đ u tên sách “Bio.”

1.2.3 ánh giá v Khung phân lo i LCC

Trong th i đ i tin h c hoá hi n nay thì các ngu n tin khoa h c công ngh ,

khoa h c k thu t phát tri n r t nhanh, c p nh t hàng ngày, hàng gi S phát

tri n đó làm cho nhi u thu t ng m i c a nhi u ngành m i ra đ i Khung phân

lo i mà các th vi n hay s d ng nh UDC, BBK, 19 l p không đáp ng đ c

s phát tri n này, không th b sung thêm nhi u kí hi u phân lo i cho nh ng

thu t ng m i, ch mang tính ch t chung chung, không đi sâu c th vào t ng

l nh v c c th vì v y s gây khó kh n cho đ c gi khi tra c u tìm tin sâu Các

l nh v c m i nh : Internet, qu n tr m ng, xã h i thông tin, kinh t tri th c… thì

các Khung phân lo i BBK, UDC… ch a có các con s tra c u cho các thu t ng

này Trong khi đó c u trúc c a B ng LCC r t linh ho t, có th c p nh t b sung

thêm nhi u đ m c đ đáp ng cho vi c ra đ i c a nh ng ngành khoa h c,

nh ng l nh v c m i; t o đi u ki n thu n l i, d dàng cho cán b th vi n khi

đ nh ký hi u phân lo i cho tài li u đ ng th i tr giúp m t cách h u ích cho

ng i dùng tin khi tra c u, tìm ki m thông tin theo l nh v c chuyên sâu

Khung phân lo i Th vi n Qu c h i M đ c xây d ng trên c s Khung

phân lo i EC, l y kho sách c a Th vi n Qu c h i M làm n n t ng và ph c v

riêng cho Th vi n Qu c h i M , do v y đây là m t Khung phân lo i r t chi ti t

Khung phân lo i Th vi n Qu c h i M đ c biên so n riêng r t ng

ngành, do v y các Khung phân lo i chuyên ngành đ c đánh giá khác nhau L p

R (Y h c) đ c coi là hoàn h o h n c Tuy nhiên ngày nay cùng v i s phát

tri n c a khoa h c công ngh , nhi u ngành m i ra đ i do đó t t c các l p đ u

r t phát tri n

Tài li u c a Th vi n Qu c h i M đ c b sung nhanh, có ch t l ng,

và ph n l n các n ph m c a th gi i đ u đ c thu th p s m h n các th vi n

khác Ký hi u khung phân lo i l i đ c in trên m c l c c a th vi n làm cho

khung phân lo i tr thành có u th nh t Th vi n Qu c h i M t lâu đã th c

hi n biên m c t p trung trên m ng máy tính v i s tham gia c a các chuyên gia

biên m c gi i, do v y nhi u th vi n đã t n d ng k t qu biên m c c a Th vi n

Qu c h i M Khung phân lo i này tr c đây ch dùng riêng cho Th vi n

Qu c h i M , không có m c đích ph bi n r ng rãi nh ng do s ti n l i, ti n ích

nó mang l i mà nhi u th vi n trên th gi i hi n nay áp d ng LCC ó là h

th ng th vi n (ch y u là th vi n các tr ng đ i h c, các h c vi n…) t i các

qu c gia thu c kh i B c M (Canađa, M , Mexico); khu v c châu Á có Nh t

B n, Thái Lan, Hàn Qu c… Hi n nay m t s Trung tâm thông tin và th vi n

l n t i Vi t Nam c ng đã có nh ng b c đi đ u tiên đ nghiên c u ti n hành áp

d ng khung phân lo i này

Do u đi m có th t n d ng s n ph m in t máy tính ho c trao đ i thông

tin trên m ng, sao chép trên đ a CD-ROM mà Khung phân lo i Th vi n Qu c

h i M đ c nhi u n i quan tâm t n d ng s n ph m có s n

Tuy Khung phân lo i LCC đ c coi nh m t t p h p các khung phân lo i

nh ng LCC có m t l i th là ngoài nh ng khung phân lo i c th riêng cho t ng

t p nó còn có m t quy n h ng d n chung cho toàn khung: “Guide to the

Library of Congress Classification” và có b ng Outline

Vì m c đích đ t ra ban đ u c a th vi n là ph c v riêng cho Th vi n

Qu c h i M nên khung phân lo i này l i có m c đ chi ti t không đ ng đ u

Nh ng đ m c v n c M và Châu Âu chi m ph n l n v trí trong khung phân

lo i Các đ m c v Châu Á, Châu Phi r t m nh t Vì v y LCC là khung phân

lo i n ng khuynh h ng dân t c, qu c gia

S phân b các l p, các đ m c có ch còn ch a cân đ i và trong ch ng

M t ví d khác cho th y s thi u cân đ i trong vi c phân chia các đ m c

đó là l p V dành cho Hàng h i v i 9 l p con ti p theo, tách kh i ph n Giao

thông v n t i, trong khi đó Hàng không l i ch có v trí r t khiêm t n trong l p

con TL thu c l p T K thu t Sau này nhi u nhà phân lo i h c đã g i ý s d ng

l p W cho ngành Hàng không

L p K - Pháp lu t xu t b n mu n nh t và đ c coi là kém nh t Tuy nhiên

ngày nay l p K c ng đã đ c b sung hoàn ch nh h n

Khung phân lo i Th vi n Qu c h i M còn thi u tính h th ng ó ch là

m t s k t h p còn thi u ch t ch c a m t lo t các khung phân lo i chuyên

ngành H th ng phân lo i c ng k nh, không đ c chu n hoá, thi u h n y u t

d nh Khung phân lo i này c ng đã s d ng quá nhi u nguyên t c phân lo i

hình th c là s p x p các khái ni m theo v n ch cái

LCC là khung phân lo i li t kê nên không có kh n ng co giãn đ có th

rút g n nh các Khung phân lo i khác nh : UDC, DDC, BBK

Có quá nhi u b ng trong m t Khung phân lo i, bao g m 42 t p khác

1 Gi i thi u Th vi n và M ng Thông tin Tr ng i h c Bách

Khoa Hà N i

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n

Ngay sau khi Tr ng i h c Bách khoa đ c thành l p (theo Ngh đ nh

s 147/N ngày 6 tháng 3 n m 1956 c a Chính ph ), Ban lãnh đ o nhà tr ng

nh n th y vai trò quan tr ng c a th vi n trong ho t đ ng gi ng d y và h c t p

c a gi ng viên và sinh viên nên nhà tr ng đã quy t đ nh thành l p th vi n

Cùng v i s l n m nh c a nhà tr ng thì th vi n đã không ng ng phát tri n

Th vi n là m t t ch c, m t hình th c ho t đ ng quan tr ng vào b c nh t c a

nhà tr ng

Khi thành l p, th vi n tr ng đ c thi t k và xây d ng v i quy mô 800

ch ng i cho kho ng 2.400 l t đ c gi /ngày Trong th i gian đ u khi m i đi

vào ho t đ ng Th vi n tr ng i h c Bách khoa là m t th vi n l n nh t,

hi n đ i nh t trong s các th vi n tr ng đ i h c n c ta Tr i qua quá trình

ho t đ ng lâu dài cùng v i s m r ng quy mô đào t o c a tr ng, th vi n

ngày càng tr nên ch t h p và v n tài li u hi n có c a th vi n không đ đ đáp

ng nhu c u c a ng i dùng tin trong tr ng

Bu i ban đ u, v n tài li u c a th vi n h t s c nghèo nàn, có kho ng

5.000 cu n sách do tr ng Vi n đông Bác c và ông D ng h c xá chuy n

giao nên công tác ph c v c ng có ph n b h n ch Th vi n ph c v theo hai

hình th c là đ c t i ch và cho m n v nhà nh ng ch đ c m n v i m t s

l ng nh giáo trình và sách tham kh o N m 1965 Nhà n c Liên Xô đã giúp

th vi n nâng c p v trang thi t b , c s v t ch t; các ho t đ ng c a th vi n

đ c c i thi n và m r ng h n, trong đó sách báo ti ng Nga đ c b sung r t

nhi u

Trong th i k 1965 - 1975, th vi n Bách khoa v i v n tài li u phong phú

đã giúp cho vi c đào t o đông đ o đ i ng cán b th c hi n các công trình

nghiên c u khoa h c ph c v chi n đ u và s n xu t C ng trong th i gian này

m t s khoa đã tách ra thành nh ng tr ng đ i h c riêng nh : M - a ch t,

Xây d ng, Công nghi p nh và Phân vi n II c a tr ng dành riêng đ đào t o

cán b k thu t quân s , do v y v n tài li u c a th vi n c ng ph i phân chia

m t ph n cho các tr ng qu n lý Tr i qua r t nhi u khó kh n nh ng th vi n

Bách khoa đã không ng ng v n lên, cho đ n ngày nay th vi n đã hoàn thành

xu t s c nhi m v đ ra là ph c v b n đ c t t nh t, đáp ng t i đa nhu c u tin

c a ng i dùng tin

Tr ng i h c Bách khoa là m t tr ng chuyên đào t o các cán b khoa

h c và công ngh , ho t đ ng c a th vi n luôn g n li n v i ho t đ ng c a nhà

tr ng và là m t y u t quan tr ng góp ph n nâng cao ch t l ng đào t o Vi c

h c t p, gi ng d y, các d án, các đ tài nghiên c u khoa h c đ u c n có sách

giáo trình, tài li u tham kh o N i cung c p cho đ c gi nh ng thông tin phù

h p nh t, nh ng tài li u có giá tr chính là th vi n Hàng n m, tr ng có r t

nhi u d án, đ tài nghiên c u khoa h c đ c báo cáo nghi m thu nên nhu c u

cung c p tài li u, thông tin ph c v cho công tác nghiên c u là r t l n S l ng

ng i dùng tin trong toàn tr ng lên đ n trên 35.000 ng i, h th ng xuyên

truy c p, s d ng kh i l ng thông tin có ch t l ng cao t i th vi n đ tr giúp

cho vi c gi ng d y, nghiên c u, h c t p Trong nh ng n m g n đây, tr c yêu

c u c a th tr ng lao đ ng Nhà tr ng đã m r ng quy mô và lo i hình đào t o

i u đó đã khi n th vi n luôn trong tình tr ng quá t i, thi u tài li u và ch ng i

vì v y th vi n đã ti n hành m c a thông t m ph c v b n đ c liên t c t 7 gi

30 đ n 21 gi

Nh n th c đ c vai trò và t m quan tr ng c a th vi n trong vi c ph c v

h c t p, nghiên c u, gi ng d y c a cán b , gi ng viên, sinh viên, tr ng i h c

Bách khoa đã đ xu t d án xây d ng th vi n đi n t D án này đã đ c Nhà

n c ch p thu n v i kinh phí đ u t 200 t đ ng, tri n khai xây d ng t n m

2002 Công trình v i t ng di n tích s d ng là 33.400 m2

, cao 10 t ng v i quy

mô 4.000 ch ng i, ph c v 10.000 l t đ c gi /ngày Sau khi đi vào ho t đ ng,

T khi đ c thành l p th vi n tr ng là m t đ n v đ c l p, tuy nhiên

tr c yêu c u ng d ng công ngh thông tin vào các ho t đ ng c a th vi n và

chu n b cho vi c ti p nh n, qu n lý Th vi n đi n t v i nhi u trang thi t b

hi n đ i, nhà tr ng đã sáp nh p Ban th vi n và Trung tâm thông tin M ng

thành Th vi n và M ng Thông tin Tr ng i h c Bách khoa Hà N i theo

quy t đ nh s 2306a - Q - HBK - TCCB do Hi u tr ng Tr ng i h c

Bách khoa ký ngày 02/11/2003

Ch c n ng, nhi m v c a Th vi n và M ng Thông tin

Th vi n và M ng Thông tin i h c Bách khoa là m t th vi n hi n đ i,

đó là s k t h p gi a th vi n truy n th ng và th vi n đi n t Th vi n có

ch c n ng đi u hành và qu n lý m ng LAN và BKNET c a tr ng, là trung tâm

xây d ng và thi t l p các gi i pháp đào t o tr c tuy n (E - learning), th c thi các

gi i pháp v công ngh thông tin và vi n thông c a Tr ng i h c Bách khoa

Hà N i V i nh ng ch c n ng trên thì th vi n đang ph i gi i quy t nh ng

nhi m v chính sau:

- Làm t t công tác t ch c các phòng đ c, phòng m n nh m đáp ng đ y

đ , ph c v có hi u qu nhu c u thông tin ngày càng cao c a đ i ng gi ng viên

và sinh viên trong nhà tr ng T ng c ng kh n ng tìm ki m, x lý, l u tr

thông tin trong n c và qu c t

- Xây d ng v n tài li u đ l n v s l ng, ch t l ng và phong phú v

lo i hình Ch đ ng trong vi c đa d ng hoá, phát tri n các ngu n tin và kênh thu

th p các tài li u, các thông tin m t cách có hi u qu , t o ra các s n ph m, d ch

v thông tin có giá tr T ch c t t công tác l u tr các lu n v n, lu n án và các

đ tài nghiên c u khoa h c

- K t h p v i các phòng ban: in n, xu t b n giáo trình, sách giáo khoa…

đ ph c v cho vi c qu n lý ch t ch tài li u theo n i quy c a th vi n

- Có k ho ch trong vi c t ng b c nâng c p hi n đ i hoá th vi n, đ y

m nh vi c ng d ng công ngh thông tin truy n thông, h th ng m ng và truy

- Qu n lý h th ng máy ch c a m ng, d ch v truy c p, tìm ki m thông

tin trên m ng, cung c p các d ch v truy c p Internet trong và ngoài tr ng

- m b o an toàn, an ninh trên m ng, h tr ng d ng th các công ngh

đào t o t xa

Th vi n Bách khoa đã th c hi n đúng theo tinh th n c a i u 1 Quy t

đ nh 688/Q ngày 14/07/1986 c a B tr ng B i h c và Trung h c chuyên

nghi p (nay là B Giáo d c và ào t o), quy đ nh v t ch c và ho t đ ng c a

th vi n tr ng đ i h c: “Th vi n tr ng đ i h c là trung tâm v n hoá thông tin

khoa h c, k thu t c a tr ng đ i h c Vi t Nam; t ch c, xây d ng và qu n lý

v n t li u v n hoá, khoa h c k thu t ph c v công tác gi ng d y, h c t p,

nghiên c u khoa h c c a cán b và h c sinh trong toàn tr ng”

2.1.3 C c u t ch c, đ i ng cán b

2.1.3.1 C c u t ch c

C c u t ch c c a Th vi n bao g m Ban Giám đ c và 3 kh i phòng

tr c thu c

- Ban Giám đ c g m 1 Giám đ c và 2 Phó Giám đ c

+ 01 Giám đ c ph trách chung Th vi n và M ng Thông tin

+ 01 Phó Giám đ c ph trách v M ng thông tin

+ 01 Phó Giám đ c ph trách v Th vi n

- Kh i các phòng ban bao g m:

+ Phòng dch v thông tin t li u: phòng c, phòng M n, kho tài li u

+ Phòng nghi p v th vi n: phòng B sung - Trao đ i, phòng Biên m c

r t nghèo nàn kho ng 5.000 cu n sách nh ng đ n nay s l ng v n tài li u trong

th vi n đã t ng lên r t nhi u Trong nh ng n m g n đây, đ chu n b cho vi c

tri n khai đ a vào s d ng th vi n đi n t , Th vi n đã b sung đ c s l ng

sách ngo i v n, giáo trình ti ng Vi t và sách tham kh o t ng đ i l n Kinh phí

cho vi c b sung tài li u trong nh ng n m g n đây trung bình kho ng 300-500

tri u đ ng/n m, riêng n m 2005 lên t i h n 1 t đ ng Ngày nay tài li u đ c

l u tr trong th vi n r t phong phú, đa d ng, v i nhi u lo i hình tài li u khác

nhau Trong Th vi n Bách khoa tài li u đ c chia làm hai nhóm chính là tài

li u truy n th ng và tài li u hi n đ i (tài li u đi n t )

2.1.4.1 Tài li u truy n th ng

Tài li u truy n th ng là lo i tài li u nh sách, báo, t p chí… tài li u này

đ c chia làm 2 lo i là tài li u công b và tài li u không công b

 Tài li u công b :

Là tài li u xu t b n do các nhà xu t b n phát hành và th ng đ c đánh

ch s ISBN ho c ISSN, tài li u đ c ph bi n r ng rãi t t c m i ng i đ u có

th đ c đ c Th vi n Bách khoa lo i tài li u này bao g m: sách tham kh o,

sách tra c u, t p chí và m t s l ng l n sách giáo trình ti ng Vi t đ c xu t

b n b i các nhà xu t b n Trung ng

- Sách tham kh o

+ Sách tham kh o ngo i v n