Trung tâm thông tin thư viện Đại học Y Hà Nội

-

BÀ I TI U LU N CU I KHOÁ

TRUNG TÂM THÔNG TIN TH VI N

I H C Y HÀ N I

Trong xu th h i nh p và toàn c u hoá, Thông tin có m t vai trò

c c k to l n trong s nghi p phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c đ c

bi t là trong n n kinh t tri th c ngày nay

Trong ho t đ ng thông tin đ thích ng v i th tr ng, đáp ng

vi c đ m b o thôgn tin cho ng i dùng tin tích c c, hi n h u, c ng nh

cho ng i dùng tin ti m n ng là h t s c quan tr ng

Th vi n Tr ng i h c Y Hà N i là m t th vi n l n t ng s các

th vi n c a các tr ng i h c trên toàn qu c Th vi n ph c v thông

tin v v n đ y d c H n m t th k trôi qua ho t đ ng c a th vi n

i h c Y đã t ng b c xây d ng và phát tri n th vi n tr thành m t

th vi n hi n đ i T m t ngu n tài li u ít i, nay s t t li u tài li u đã

r t phong phú và đa d ng: SGK, trong n c và ngu n t li u n c ngoài

(ch y u sách ra tính) và các c s d li u khác Trong t ng lai th

vi n s thay đ i toàn b b ng kho m đ cho ti n vi c ph c v và nâng

cao ch t l ng gi ng d y, h c t p, nghiên c u c a các sinh viên, các nhà

nghiên c u cán b i ng cán b có chuyên môn gi i, nhi t huy t v i

công vi c, tinh th n trách nhi m cao

Do đi u ki n th c t p h n ch v không gian và th i gian, chúng

tôi đã th c t p qua (4 tu n) t i th vi n c a Tr ng i h c Y (11/5 đ n

4/6)

Trong qúa trình th c t p, chúng tôi đã nh n đ c h ng d n, ch

b o nhi t tình c a các cán b chuyên môn nghi p v c a th vi n Th c

t p t i đây chúng tôi đ c ti p c n v i dây chuy n ho t đ ng c a th

D c s , chuyên gia cao c p v y h c, D c h c cho n n y t Vi t Nam

và c ông D ng a đi m ban đ u c a th vi n là s 13 Ph Lê

Ngành Y t b n thân còn là m t ngành có tính qu c t cao, không

ph thu c vào các y u t xã h i c ng nh đ a lý Vì v y trung tâm còn

S u t m, b sung, l u tr và s lý các tài li u có liên quan tr c

ti p và gián ti p v i l nh v c chuyên ngành Y - D c h c Các đ tài

nghiên c u ng d ng tin h c trong qu n lý th vi n, c s d li u, quy

trình biên so n và xu t b n các t li u, tài li u, các công c , b ch đ y

h c, t đi n Y d c gi i ngh a, phân lo i th vi n y h c, phân lo i b nh

t t qu c t , k y u công trình ngành Y, s tay y h c

- Biên so n, biên t p các t li u, công c tr c

- Xây d ng k ho ch phát tri n th vi n, xây d ng m c l c tra

c u, c s d li u đi n t đ ph c v cán b , giáo viên, h c viên, sinh

viên trong tr ng và trong ngành y tê.s

nguyên t c ch đ o t p trung và cso s h p tác ch t ch gi a các phong

ban v i nhau nh m đ t hi u qu thông tin cao nh t Th vi n Tr ng i

- Phòng c sinh viên: l u tr tài li u tra c u, sách, báo, t p chí,

lu n án, lu n v n, b ng hình… ph c v sinh viên tra c u, m n, đ c

sách và b ng hình t i th vi n

- Phòng đ c m : l u tr toàn b sách báo m i c a các chuyên

khoa, tài li u tra c u ph c v nghiên c u, h c t p c a cán b , h c viên

- Phòng máy (internet): nh m tra c u tài li u cho đ c gi c gi

th là sinh viên, cao h c, nghiên c u sinh

Internet, th vi n đ c gi có th truy nh p t i các tài nguyên thông tin

trên m ng Internet toàn c u, k c các th vi n đi n t khác theo ph n

trong m t toà nhà hai t ng có phòng đ o

r ng rãi, thoáng mát, th vi n có m t đ a đi m khá lí t ng cho cán b

và sinh viên h c t p và nghiên c u Ngoài sách giáo trình ra th vi n còn

có trên 7936 cu n sách ti ng Vi t tham kh o; 7216 cu n sách La Tinh;

25.000 cu n sách giáo khoa; lu n án trên 3.000 cu n; T p chí Ti ng Vi t

10.000 cu n T p chí n c ngoài, 50.000 cu n, v i trên 3000 cu n lu n

án, v i b ng cátsét: 50.000 b ng

vài ch c ngàn c s d li u toàn v n đ c c p nh t theo t ng tháng V i

m ng máy tính hi n đ i và nh ng máy ch , máy tr m hi n đ i đã đ c

tích h p Internet c a i h c Y - Hà N i V i vi c k t n i tr c ti p vào

m ng Internet, t th vi n có th truy c p t i các tài nguyên thông tin

trên m ng Internet toàn c u k c các th vi n đi n t khác theo các

ph n m m tra c u liên th vi n

2 Ngu n nhân l c

T ngày m i thành l p nhân l c c a c quan có r t ít ch có 2 đ n

3 ng i, song qua th i gian phát tri n s l ng nhân l c c a c quan đã

lên t i 17 cán b tr ng đó có cán b t t nghi p t đ i h c tr lên

Các cán b có n ng l c và nhi t huy t v i công vi c, đi u đó đ a

đ n hi u qu t t cho nh ng ng i tra c u thông tin

Dây truy n thông tin - t li u c a trung tâm đ c t ch c theo

chuyên ngành Y - D c h c V i ch c n ng b sung toàn b nh ng xu t

b n ph m b ng ti ng Vi t

Hi n nay v n tài li u có trong th vi n kho ng 85% - 90% tài li u

y S l ng trên 500 đ u báo b ng ti ng n cn goài và trên 100 đ u báo

b ng ti ng Vi t

1 B sung

Ch trong nh ng n m g n đây trung tâm m i nh n đ c s tr v

kinh phí do B Y t c p và nh n đ c m t kho n đáng k t các t ch c

qu c t Công ty ch t o thi t b Y - D c V i ngu n kinh phí t 200

tri u đ n 400 tri u m i n m V i ngu n kinh phí còn ch a nhi u th

Tài li u sau khi đ c nh n v s đ c đ a sang b ph n x lý v i

ch c n ng phân lo i theo kho, s đ ng ký t ng quát, s đ ng ký cá bi t,

biên m c (phân lo i ch cái k t h p v i BBK) Khi đã phân lo i xong,

tài li u đ c nh p vào máy và hình thành phi u tra c u theo ký hi u

Bao g m toàn b sách Y - D c h c v ngành có liên quan nh :

sinh hoá, hoá h c, sinh v t đ c in b ng ti ng Vi t, ti ng Anh, ti ng

Ngoài sách và t p chí th vi n còn l u tr kho ng trên 3000 báo

cáo (lu n án) sau đ i h c c a cán b ngành Y - D c h c Vi t Nam

ph c v có ch n l c Ng i dùng có th tìm thông tin qu t phi u m c

l c ch cái ho c m c l c phân lo i c a th vi n Y h c Qu c gia NLM

(National Library of mediêin) Sau đó vi t nhan đ và ho c m tài li u

c n tìm ra phi u yêu c u Th th s đ a ra nh ng tài li u c n tìm và

ng i dùng tin có th s d ng t i ch ho c có th photo nh ng tài li u

c n thi t thông qua d ch v photo copy c a th vi n v i giá 200đ/trang

- Tìm tin t đ ng hoá:

a tin h c hoá vào công tác ho t đ ng c a th vi n cho phép

nh p thông tin vào c s d li u trên máy Ng i dùng tin có th tìm

m i tr ng theo t khoá có th là (nhan đ , tác gi - n m xu t b n, nhà

xu t b n, ch s phân lo i) d a vào toán t tìm AND, OR, Not

C u trúc c a C s d li u:

VD: c gi mu n tìm ch đ liên quan v “th n kinh”

Th c hi n nh sau :

ánh t “th n kinh” vào ô “nhan đ ”

Sau đó nh n vào l nh “tìm” s cho ta k t qu tìm

Hi n nay theo con s th ng kê c a th vi n

- Phòng đ c sinh viên (phòng đóng, ph c v t i ch ): ph c v

kho ng 1600 l t b n đ c trong m t n m

Tài li u tra c u là các lu n án, t t c các lo i sách khác nh lu n

v n và sách tham kh o t Y1 > Y6 Ngày m c a 3 bu i sáng, chi u,

tôi và m i sinh viên ch đ c m n t i đa là 3 tài li u và đ i l i tài li u

sau n a ti ng tr c khi h t gi

Trong kho sách x p theo kh

VD: Sách th vi n c a kho đóng có th x p theo kh A,B,C

A Kh nh ; B : kh v a; C : kh l n

Sách x p theo kh có thu n l i cho cán b th th là : k t c ai

ng i bi t v chuyên môn hay không đ u có th cho m n sách đ c

Tìm

- Phòng giáo trình: bao g m toàn b giáo trình t Y1 đ n Y6 ph c

v ch y u là sinh viên Ph c v kho ng 7000 đ n 8000 b n đ c/h c k

Toàn b sách, báo m i xu t b n t n m 1975 đ n nay

- Phòng ngo i v n (kho m ): Sách đ c x p theo môn lo i, ph c

v cho cán b chuyên ngành, sau i h c Hàng n m ph c v kho ng

1500 đ n 1800 l t b n đ c

Cán b làm phòng này yêu c u ph i bi t v ti ng Anh, tin h c

Tuy nhiên theo cách s p x p nh v y có nh ng h n ch nh giá x p ph c

t p, ng i cán b ph i có chuyên môn Theo d đ nh c a t ng lai thì

các th vi n nên ti n hành toàn b b ng kho m đ giúp cho :

+ c gi tìm sách m t cách d dàng theo t ng ngành c a mình

+ Cách x p theo kho m không t n di n tích

- Phòng m n c a cán b , sau i h c: là toàn b sách c sau 5

n m và g n nh là toàn b b ng ngo i ng

Toàn b sách x p theo ngôn ng nh ng t i đây s x p theo ch đ

Phòng này nh m ph c v cán b , cao h c, h c sinh đ c t i ch và photo

Th c hi n nhi m v xây d ng đ án th c hành trang ch v thông

tin Y - D c trên m ng tin h c c a B y t , trung tâm thông tin th vi n

tr ng i h c y đã ti n hành kh o sát nghiên c u, xây d ng các CSDL

và n i dung thông tin trên m ng, t ch c đào t o cán b thi t k qu n lí

m ng

Các thành t ch y u c a m ng thôgn tin Y - D c bao g m:

+ Gi i thi u trung tâm và các d ch v c a trung tâm

ch c ngành y t , danh m c các trong web v y t , y h c Vi t Nam và th

gi i

- CSDL Y- D c Vi t Nam: sách, bài báo Y - D c, lu n án và các

công trình nghiên c u khoa h c Y - D c, đ c tra c u qua ph n m m

CDS/ISIS for Windows, và đ c c p nh t th ng xuyên

- Tài li u trong và ngoài n c

- D ch v tra c u và h tr : T đi n Y-D c, phân lo i b nh t t

+ Giai đo n 1: T ch c m ng c c b c a Trung tâm (m ng LAN)

+ Giai đo n 2: Hoà nh p v i m ng c a B y t tr thành m t b

ph n c a m ng Internet c a m ng Y t và k t n i v i các m ng khác

trong toàn ngành thông qua giao th c Internet ho c k t n i m ng vi n

thông khác

đ m b o và đáp ng m t cách nhanh chóng, chính xác yêu c u

c a ng i dùng tin th vi n đã chú tr ng đ n vi c tin h c hoá các ho t

đ ng tra c u và tìm tin thông qua h th ng máy tính có cài đ t ph n

Ph n m m LIBOL đ c trung tâm thông tin t li u khoa h c và

công ngh chuy n giao cho th vi n t n m 1996 Ph n m m này dùng

đ tìm tin hi n đ i u vi t h n h n ph ng pháp tra c u truy n th ng

ây là ph n m m dùng trong công tác th vi n, tuy nhiên cho sách c a

m i th vi n là khác nhau do đó vi c ph i làm đ u tiên là ph i xây d ng

m t CSDL riêng c a mình trên ph n m m này Hi n t i th vi n đang

làm công tác này Trong th i gian th c t p t i c quan tôi c ng đ c ti p

xúc v i công vi c này, qua quan sát và nhìn nh n tôi th y

- MEDOC (tài li u khoa h c công ngh y h c)

- BAi Bao (bài báo y t )

- BAOAP (bài báo ti ng Anh và Pháp)

- LUAN DOC (các lu n v n, lu n án)

CDS/ISIS for Windows: là ph n m m ch y trong môi tr ng h

đi u hành Windows 3.11 - Windows 9X, Windows NT và trên n n c a

ch ng trình ti ng Vi t TKEY CP 3.3, ngôn ng ti ng anh, micro

CDS/ISIS ver 3.07 cho phép ta tra c u tên bài trích c a t p chí sách báo

đã nh p trong máy và đ c đ a lên m ng V i kho ng 10.000 bi u ghi

trong CSDL sách và 18.000 bi u ghi CSDL y bài trích Giúp cho ng i

dùng tin có th nhanh chóng tìm ki m đ c h u h t các tên đ u sách m i

bi u ghi s cho ta tìm th y các d li u mà ta c n

Vi c ng d ng ph n m m CDS/ISIS trong công tác x lý, ph c v

thông tin đã giúp cho vi c qu n lý và l u tr đ c d dàng c ng nh

vi c tìm và tra c u tin đ c nhanh chóng thu n ti n, đ t hi u qu cao

Trình t tìm đ c ti n hành nh sau: ng i dùng tin đ a ra yêu c u

tin, sau đó cán b tìm tin s c n c vào yêu c u tìm đ ti n hành tìm tin

trên máy N u ng i dùng tin có yêu c u thì cán b tìm tin có th in tài

li u cho ng i dùng tin

- T ngày 12/6/2001 th vi n đã hoàn thành vi c n i m ng internet

cho toàn b m ng máy tính c a th vi n Ngoài ra th vi n còn trang b

h n 40 b ng hình tài li u v y h c th c hành, hàng tháng t ch c chi u

cho sinh viên và các cán b ngành y t h c t p

III THÔNG TIN U VÀO VÀ D CH V U RA C A TH

Xét theo quan đi m nh v y qúa trình t ch c c a th vi n tr ng

i h c Y h c - Hà N i c ng tuân theo các nguyên t c đó

1 Thông tin đ u vào

Thông tin đ u vào c a th vi n i h c Y - Hà N i đ c thu nh p

t các tuy n b nh vi n tin t c t các i h i ngh h i th o chuyên

ngành, các thông tin đ c tìm ki m trên m ng Internet hay trên các đ a

CD

Vi c x lý thông tin đ c phòng xu t b n t ch n, d ch thu t

nh ng thông tin trên m ng hay trên đ a CD, các thông tin t các công tác

viên sau khi xem xét đánh giá ch n l c và có th đ a ra đ ph c vu

ng i dùng tin Thông qua ban th ký bi n t p các thông tin trên đ c

biên t p, sau đó đ c ch b n B c ti p theo nh ng thông tin này s

đ c t ng biên t p xét duy t sau đó đ c in ra gi y và chuy n sang nhà

in t i nhà in FAFIM (công ty in nhi p nh và đi n nh)

- Các d ch v v thông tin - th vi n bao g m nh ng CSDL Y -

D c trên máy tính, t ch c kho th vi n Y - D c xây d ng các h

th ng phân la i t li u tra c u t li u theo t ng ch đ y h c, khai thác

và tìm ki m thông tin trên m ng Internet, tìm tin trên đ a CD

tr ng đã đào t o ra hàng nghìn nh ng nhân tài, đ i ng giáo viên gi ng

viên ph c v cho n n giáo d c c a đ t n c

Qua đ t th c t v a qua đ c ti p xúc tr c ti p v i môi tr ng làm

vi c c a th vi n i h c Y - Hà N i V i con m t nhìn nh n và đánh

giá c a chính b n thân mình tôi th y: Trung tâm thông tin th vi n

tr ng i h c y Hà N i là th vi n truy n th ng v i h p phích phi u

đ c s p x p theo m c l c ch đ và m c l c ch cái đ c đ u t quan

tâm c a nhà n c, lãnh đ o cán b ngành trung tâm đã t ng b c ng

d ng tin h c hoá vào công tác ho t đ ng th vi n c a mình trong các

khâu cung c p và x lý thông tin V i m t m ng máy tính đ c n i

m ng “LAN” trong đó có m t máy đ c n i v i m ng internet và đ i

ng cán b chuyên môn nghi p v và tin h c cao đã góp ph n thúc đ y

và nâng cao công tác ph c v c a th vi n

th là công tác b sung hàng n m c a th vi n v i nguòn kinh phí còn

ch a cao Trong khi đó sách v Y D c là sách 200 > 400 tr đ ng

- C n không ng ng nâng cao trình đ chuyên môn đ theo k p nhu

c u thông tin hi n đ i

- H ng n m cán b c n t ch c các l p tra c u tài li u trên máy

tính cho sinh viên đ sinh viên tìm ki m thông tin c a mình nhanh h n

- phòng đ c ngo i v n, c n ph i b trí phù h p đ thu hút nhi u

đ c gi đ n tham kh o tài li u B i vì đây ch a nhi u tài li u m i Và

c p nh t k p th i nh ng l ng đ c gi v n còn h n ch

II K I N NGH

V i nh ng thành t u và nh ng h n ch c a Th vi n i h c Y Hà

N i, c n phai8r có nh ng đ nh h ng góp ph n vào s nghi p đào t o

con ng i có trình đ và đ o đ c cho đ t n c, đ ng th i kh ng đ nh vai

trò và v trí c a mình trong đ i s ng khoa h c c a đ t n c B o đ m

nh ng thông tin c n thi t, đ y đ , chính xác, hi n đ i nh m góp ph n

vào vi c phát tri n n ng l c c a con ng i

Nâng cao ch t l ng ph c v b n đ c trên c s xây d ng m t th

- C n t o đi u ki n cho đ i ng cán b h c thêm v tin h c và

khuy n khích cán b tr không ng ng nâng cao trình đ c a mình

- Th vi n Y Hà N i c n thu hút h n n a s đ u t c a trong n c

và n c ngoài đ b sung ngu n tài li u phong phú h n./