Hoàn thiện nội dung lập báo cáo tài chính và quản trị tại các công ty xổ số kiến thiết

CÁO TÀI CHÍNH VÀ BÁO CÁO K TOÁN QU N TR... Bảng tổng hợp chi tiết Sổ quỹ Bảng cân đối số phát sinh Báo cáo tài chínhChứng từ ghi sổ... Qui trình l p báo cáo l u chuy n ti n t c a các cơn

CÁO TÀI CHÍNH VÀ BÁO CÁO K TOÁN QU N TR

DANH M C CÁC BI U (PH L C)

CÁC CH VI T T T

L I C M N

CH NG 1 T NG QUAN V H TH NG BÁO CÁO K TOÁN 4

1.1 BÁO CÁO K TOÁN VÀ VAI TRÒ C A BÁO CÁO K TOÁN 4

1.1.2 i t ng s d ng báo cáo tài chính 6

1.3 YÊU C U I V I BÁO CÁO K TOÁN 8

1.3.1 Yêu c u đ i v i báo cáo tài chính 8

1.3.2 H th ng báo cáo tài chính và nh ng thông tin ch y u 13

CH NG 2 ÁNH GIÁ TH C TR NG H TH NG BÁO CÁO TÀI

CHÍNH VÀ BÁO CÁO K TOÁN QU N TR T I CÁC CÔNG TY X S KI N THI T 17

2.1.3 c đi m t ch c h ch toán k toán t i các công ty x s ki n thi t 24

2.1.4 c đi m t ch c v n d ng h th ng tài kho n k toán 28

2.1.5 c đi m l p báo cáo tài chính t i các công ty x s ki n thi t 29

2.2 TÌNH HÌNH TH C T V VI C ÁP D NG BÁO CÁO K

TOÁN T I CÁC CÔNG TY X S KI N THI T 31

2.2.1 Th c tr ng l p báo cáo tài chính t i các công ty x s ki n thi t 31

2.2.2 Th c tr ng l p báo cáo k toán qu n tr t i các công ty x s ki n thi t 34

2.3 ÁNH GIÁ TH C TR NG BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ BÁO

CÁO K TOÁN QU N TR T I CÁC CÔNG TY X S KI N

2.3.1 ánh giá th c tr ng l p báo cáo tài chính c a các công ty x s ki n thi t

2.3.2 ánh giá th c tr ng l p báo cáo qu n tr c a các công ty x s ki n thi t

CÁO TÀI CHÍNH VÀ BÁO CÁO K TOÁN QU N TR

T I CÁC CÔNG TY XSKT KHU V C NAM TRUNG

3.1.1 Hoàn thi n l p báo cáo tài chính và qu n tr giúp cho công ty có c s

Nhà n c n m đ c th c tr ng s n xu t kinh doanh c a công ty 44

3.2 GI I PHÁP HOÀN THI N N I DUNG L P BÁO CÁO TÀI CHÍNH

S đ 3: Quy trình l p b ng cân đ i k toán t i các công ty XSKT 31

S đ 4: Quy trình l p b ng Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh t i các

Bi u 7 : D toán k t qu ho t đ ng kinh doanh n m 2007 66

Bi u 8 : D toán b ng cân đ i k toán 2007 67

B ng 1: Báo cáo phân tích doanh thu hoà v n 71

B ng 2: Báo cáo tình hình th c hi n chi phí s n xu t kinh doanh n m 2006 76

B ng 3: Báo cáo tình hình SXKD, lao đ ng, ti n l ng và thu nh p n m 2006 77

B ng 4: Báo cáo tình hình chi tr hoa h ng và h tr đ i lý 78

B ng 5: Báo cáo tình hình th c hi n k n và th ch p đ i lý 78

DANH M C CÁC BI U (PH L C)

Bi u 2: Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh 3

Bi u 3: Báo cáo l u chuy n ti n t 4

Bi u 8: H ch toán thanh toán v i đ i lý vé s và doanh thu bán vé x s 19

Bi u 9: H ch toán chi phí SXKD d dang đ ng kinh doanh x s 20

Bi u 16a: Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh 28

Bi u 16b: Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh 30

Bi u 17: Báo cáo tình hình ho t đ ng kinh doanh 31

Bi u 18: Báo cáo t ng h p tình hình phát hành, tiêu th , công n c a t ng b vé 32

Bi u 19: S chi ti t ti n thanh toán v i đ i lý bán vé x s 33

DANH M C CÁC T VI T T T

1 BHXH: B o hi m xã h i

2 CCDC: Công c , d ng c

21 VAS: Chu n m c k toán Vi t Nam

22 IAS: Chu n m c k toán qu c t

23 IASC: U ban chu n m c k toán qu c t

1 TÍNH C P THI T C A TÀI

Trong c ch qu n lý kinh t m i, các doanh nghi p c n ph i ch đ ng v ho t

đ ng s n xu t kinh doanh nói chung và ho t đ ng tài chính nói riêng Mu n đ ng v ng

và th ng th trên th ng tr ng, doanh nghi p c n ph i có nh ng chính sách thích h p

qu n tr nh m đánh giá đúng đ n m i ho t đ ng kinh t trong tr ng thái th c c a chúng

Báo cáo tài chính & qu n tr đ c coi là m t b c tranh toàn di n v tình hình tài

chính, kh n ng và s c m nh c a m t doanh nghi p t i m t th i đi m nh t đ nh Do đó,

l p báo cáo tài chính & qu n tr có ý ngh a quan tr ng không nh ng đ i v i ch doanh

nghi p mà còn đ i v i nh ng ng i quan tâm đ n tình hình tài chính c a doanh nghi p

nh : các nhà đ u t , nhà cho vay, nhà cung c p, khách hàng…

Là doanh nghi p Nhà n c, các công ty x s ki n thi t th c hi n kinh doanh

ho t đ ng x s nh m huy đ ng ngu n v n nhàn r i trong nhân dân góp ph n t o

ngu n thu cho ngân sách Nhà n c, đ đ u t cho các công trình phúc l i xã h i

Trong quá trình kinh doanh, các công ty x s ki n thi t đ c Nhà n c giao cho qu n

lý và s d ng m t l ng v n bao g m v n c đ nh và v n l u đ ng, các ngu n v n b

sung khác d a trên nguyên t c b o đ m s d ng v n hi u qu và tôn tr ng các nguyên

t c tài chính, tín d ng, đ c bi t là tuân th pháp lu t Do v y, vi c th ng xuyên l p

báo cáo tài chính & qu n tr s giúp doanh nghi p th y đ c th c tr ng tài chính, t đó

có nh ng gi i pháp h u hi u đ t ng c ng hi u qu s n xu t kinh doanh nói chung

Tuy nhiên trong th c t t i các doanh nghi p nói chung và các công ty x s

ki n thi t nói riêng, vi c l p báo cáo tài chính & qu n tr nhi u khi mang tính hình th c

góp ph n kh c ph c t n t i hi n nay và t ng b c đáp ng t t h n yêu c u qu n lý

trong các công ty x s ki n thi t nói riêng và các doanh nghi p khác nói chung, tôi đã

ch n đ tài: “Hoàn thi n n i dung l p báo cáo tài chính và qu n tr t i các công ty

x s ki n thi t” làm đ tài lu n v n cao h c

2 M C ÍCH NGHIÊN C U

tài này đ c nghiên c u nh m vào các m c đích sau:

- Góp ph n làm rõ thêm m t s v n đ lý lu n v l p báo cáo tài chính và báo

cáo k toán qu n tr

- ánh giá th c tr ng vi c l p báo cáo tài chính và báo cáo k toán qu n tr c a

các công ty x s ki n thi t, t đó đ xu t các quan đi m có tính nguyên t c cho vi c

vi c qu n lý tài chính, nâng cao hi u qu kinh doanh c a các công ty x s ki n thi t

- Nêu ra các gi i pháp c b n nh m hoàn thi n n i dung l p báo cáo tài chính và

báo cáo k toán qu n tr t i các Công ty x s ki n thi t

duy v t bi n ch ng; ph ng pháp đi u tra phân tích, h th ng hóa; phân tích t ng h p;

ph ng pháp th c ch ng đ đ i chi u, đánh giá các v n đ , s ki n T đó, nêu lên

Ch ng 1: T ng quan v h th ng báo cáo k toán

Ch ng 2: ánh giá th c tr ng h th ng báo cáo tài chính và báo cáo k

toán qu n tr t i các công ty x s ki n thi t

Ch ng 3: Hoàn thi n n i dung, ph ng pháp l p báo cáo tài chính và báo

cáo k toán qu n tr t i các công ty x s ki n thi t các t nh Nam Trung b

T NG QUAN V H TH NG BÁO CÁO K TOÁN

1.1 BÁO CÁO K TOÁN VÀ VAI TRÒ C A BÁO CÁO K TOÁN

1.1.1 nh ngh a báo cáo k toán

Vi t Nam, khi n n kinh t v n hành theo c ch k ho ch hóa t p trung, có r t

nhi u đ nh ngh a báo cáo k toán khác nhau:

“Báo cáo k toán là ph ng pháp k toán t ng h p s li u t các s k toán

theo các ch tiêu kinh t v tình hình và k t qu kinh doanh, s d ng v n c a đ n v k

toán trong m t th i k nh t đ nh vào m t h th ng m u bi u báo cáo quy đ nh” (1)

“Báo cáo k toán là ph ng pháp k toán t ng h p s li u k toán theo các ch

tiêu kinh t tài chính ph n ánh tình hình tài s n t i m t th i đi m và k t qu ho t đ ng

kinh doanh c a Xí nghi p trong m t th i k nh t đ nh vào m t bi u m u báo cáo đã

Khi n n kinh t chuy n sang c ch th tr ng có s qu n lý nhà n c theo đ nh

h ng XHCN, quan ni m v báo cáo k toán có s thay đ i: “Báo cáo k toán đ nh k

là nh ng báo cáo t ng h p nh t v tình hình tài s n, công n và ngu n v n, c ng nh

tình hình tài chính, k t qu kinh doanh trong k c a doanh nghi p nh m ph c v các

yêu c u thông tin cho vi c đ ra các quy t đ nh c a ch doanh nghi p, h i đ ng qu n

tr doanh nghi p, nhà đ u t , ng i cho vay hi n t i, t ng lai và các c quan, t ch c

(2) D ng Nh c, (Tr ng H Tài chính k toán), K toán xí nghi p s n xu t (t p II), NXB Th ng kê, Hà n i, 1991, trang 184

(3) Ch đ báo cáo k toán đ nh k áp d ng cho doanh nghi p (Ban hành theo quy t đ nh s 1206-TC/C KT ngày

14/12/1994 c a B Tài Chính)

Hi n nay, k toán đ c phân chia thành k toán tài chính và k toán qu n tr

theo đ nh h ng x lý và cung c p thông tin g n li n v i yêu c u qu n lý n i b và đáp

ng cho nhu c u c a các đ i t ng khác bên ngoài K t qu c a k toán qu n tr là h

th ng báo cáo n i b ph c v cho yêu c u ho ch đ nh, ki m soát và ra quy t đ nh c a

b n thân đ n v k toán

quy t đ nh s 1141-TC/Q /C KT, ban hành ngày 1/1/1995 c a B tr ng

B Tài chính, thu t ng “Báo cáo tài chính” l n đ u tiên đ c s d ng trong v n b n

pháp quy v k toán Vi t Nam

y ban chu n m c k toán qu c t (IASB) c ng xác đ nh “Báo cáo tài chính

đ c so n th o và trình bày cho nh ng ng i s d ng bên ngoài b i các doanh nghi p

trên th gi i”

Theo chu n m c k toán qu c t “Báo cáo tài chính là nh m bi u th theo m t

c u trúc ch t ch tình hình tài chính và các nghi p v giao d ch c a m t doanh

nghi p”

Theo chu n m c s 21 “Trình bày báo cáo tài chính” thì “Báo cáo tài chính

ph n ánh tình hình tài chính, k t qu kinh doanh c a doanh nghi p” H th ng báo cáo

tài chính cung c p nh ng thông tin t ng h p v tình hình tài s n, ngu n v n c ng nh

tình hình v k t qu kinh doanh đ ph c v cho nhu c u qu n lý b n thân doanh nghi p

và các đ i t ng khác bên ngoài doanh nghi p và ch y u là các đ i t ng khác bên

ngoài doanh nghi p

Theo quan đi m cá nhân, chúng tôi cho r ng trong n n kinh t th tr ng v n

hành theo c ch th tr ng, báo cáo k toán có th đ c đ nh ngh a nh là m t h

th ng thông tin đã đ c x lý b i h th ng k toán nh m cung c p nh ng thông tin tài

chính có ích cho nh ng ng i s d ng đ ra các quy t đ nh kinh t

Tùy theo đ i t ng s d ng thông tin k toán mà h th ng báo cáo k toán đ c

chia thành h th ng báo cáo tài chính cung c p cho t t c các đ i t ng s d ng bên

ngoài doanh nghi p và h th ng báo cáo k toán qu n tr - ch cung c p cho các đ i

t ng s d ng trong n i b doanh nghi p

1.1.2 i t ng s d ng báo cáo tài chính

- T i đo n 9, trong báo cáo v “Khuôn kh đ so n th o và trình bày các báo

cáo tài chính”, y ban chu n m c k toán qu c t (IASB) xác đ nh:

“Nh ng ng i s d ng báo cáo tài chính g m các nhà đ u t hi n t i, nh ng

ng i làm thuê, các nhà cho vay , các nhà cung c p, các ch n th ng m i khác, các

khách hàng, nhà n c và các c quan c a nó và c ng đ ng H dùng báo cáo tài chính

đ đáp ng nhu c u thông tin khác nhau c a h ”

+ Các nhà đ u t : nh ng ng i cung c p v n và các c v n c a h quan tâm đ n

nh ng r i ro và nh ng l i t c mang l i t s đ u t c a h

+ Nh ng ng i làm thuê: quan tâm đ n nh ng thông tin v s n đ nh và kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p, đ m b o cu c s ng c a công nhân

+ Các nhà cho vay: quan tâm đ n nh ng thông tin cho phép h xác đ nh có cho

vay (hay không), ti n lãi s đ c tr khi đ n h n hay không

+ Các nhà cung c p và các ch n khác: quan tâm đ n nh ng thông tin cho phép

h xác đ nh xem s ti n h đang làm ch s đ c tr khi đ n h n hay không

+ Các ch n có th quan tâm đ n m t doanh nghi p qua m t k ng n h n các

nhà cho vay tr khi h ph thu c vào s liên t c c a doanh nghi p nh m t khách hàng

th y u

+ Các khách hàng: quan tâm đ n nh ng thông tin v s liên t c c a m t doanh

nghi p , đ c bi t khi h có s liên quan lâu dài ho c b ph thu c vào doanh nghi p

+ Nhà n c và các c quan nhà n c: quan tâm đ n vi c s d ng tài nguyên, h

đòi h i thông tin đ đi u ch nh các ho t đ ng c a các doanh nghi p, xác đ nh chính

sách thu c ng nh làm c n c đ th ng kê thu nh p c a qu c gia và các th ng kê

t ng t

+ C ng đ ng: các doanh nghi p nh h ng đ n các thành viên c a c ng đ ng

theo nhi u cách khác nhau nh s đóng góp quan tr ng c a doanh nghi p vào s phát

tri n kinh t đ a ph ng, gi i quy t th t nghi p, môi tr ng…

1.1.3 i t ng s d ng báo cáo k toán qu n tr

Khác v i báo cáo tài chính, báo cáo k toán qu n tr đ c so n th o và trình bày

nh m đáp ng nhu c u thông tin c a đ i t ng s d ng trong n i b doanh nghi p -

các nhà qu n lý

Vai trò ch y u c a nhà qu n lý là ra quy t đ nh, đ th c hi n đ c vai trò này

các nhà qu n lý c n thông tin, nhu c u thông tin có đ c t nhi u ngu n, m t trong

nh ng ngu n cung c p thông tin cho các nhà qu n lý là k toán qu n tr

i v i t t c các doanh nghi p, các nhà qu n lý c n 3 thông tin sau:

- Thông tin ph c v cho vi c xây d ng k ho ch đ đ t đ c m c tiêu ho t đ ng

doanh nghi p

- Thông tin ph c v cho vi c ki m soát các ho t đ ng th ng xuyên c a các

doanh nghi p đ ch đ o ho t đ ng nh m th c hi n k ho ch đã đ ra

- Thông tin ph c v cho vi c ch ng minh các quy t đ nh đ c bi t trong quá trình

ho t đ ng i v i các doanh nghi p s n xu t và d ch v , các nhà qu n lý còn c n lo i

thông tin v giá thành s n ph m, d ch v

1.2 M C ÍCH C A BÁO CÁO K TOÁN

M c đích c a báo cáo tài chính đ c y ban chu n m c k toán qu c t (IASB)

xác đ nh là cung c p thông tin v tình hình tài chính (ch y u trong b ng cân đ i k

toán); k t qu ho t đ ng kinh doanh (Cung c p trong báo cáo k t qu ho t đ ng kinh

doanh) và nh ng thay đ i v tình hình tài chính c a doanh nghi p, giúp đánh giá các

ho t đ ng kinh doanh, đ u t tài chính trong k , giúp d đoán kh n ng t o ra ti n và

nhu c u s d ng ti n trong t ng lai (Báo cáo l u chuy n ti n t )

Vi t Nam m c đích c a báo cáo tài chính đ c xác đ nh t i chu n m c s 21–

Trình bày báo cáo tài chính t i đi u 5 kho n m c quy đ nh chung là “Báo cáo tài chính

dùng đ cung c p thông tin v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các lu ng

ti n c a m t doanh nghi p, đáp ng yêu c u qu n lý c a ch doanh nghi p, c quan

Nhà n c và nhu c u h u ích c a nh ng ng i s d ng trong vi c đ a ra các quy t

đ nh kinh t Báo cáo tài chính ph i cung c p nh ng thông tin c a m t doanh nghi p”

Ngoài các thông tin này, doanh nghi p còn ph i cung c p các thông tin khác

trong B n thuy t minh báo cáo tài chính nh m gi i trình thêm v các ch tiêu đã ph n

ánh trên các báo cáo tài chính t ng h p và các chính sách k toán đã áp d ng đ ghi

nh n các nghi p v kinh t phát sinh, l p và trình bày báo cáo tài chính

1.3 YÊU C U I V I BÁO CÁO K TOÁN

1.3.1 Yêu c u đ i v i báo cáo tài chính

X Yêu c u l p và trình bày báo cáo tài chính:

Vi c l p và trình bày báo cáo tài chính ph i tuân th các yêu c u quy đ nh t i

Chu n m c k toán s 21 “Trình bày báo cáo tài chính” g m:

- Trung th c và h p lý

- L a ch n và áp d ng các chính sách k toán phù h p v i quy đ nh c a t ng

chu n m c k toán nh m đ m b o cung c p thông tin thích h p v i nhu c u ra quy t

đ nh kinh t c a ng i s d ng và cung c p thông tin đáng tin c y, khi:

+ Trình bày trung th c, h p lý tình hình tài chính, tình hình và k t qu kinh

doanh c a doanh nghi p

+ Ph n ánh đúng b n ch t kinh t c a các giao d ch và s ki n không ch đ n

thu n ph n nh hình th c h p pháp c a chúng

+ Trình bày khách quan không thiên v

+ Tuân th nguyên t c th n tr ng

+ Trình bày đ y đ m i khía c nh tr ng y u

X Nguyên t c l p và trình bày báo cáo tài chính

Vi c l p và trình bày báo cáo tài chính ph i tuân th sáu nguyên t c quy đ nh t i

Chu n m c k toán s 21 “Trình bày báo cáo tài chính” g m: Ho t đ ng liên t c, c

s d n tích, nh t quán, tr ng y u, t p h p, bù tr và có th so sánh đ c

- Ho t đ ng liên t c: Khi l p và trình bày báo cáo tài chính, Giám đ c (ho c

ng i đ ng đ u) doanh nghi p c n ph i đánh giá v kh n ng ho t đ ng liên t c c a

doanh nghi p Báo cáo tài chính ph i đ c l p trên c s gi đ nh là doanh nghi p

đang ho t đ ng liên t c và s ti p t c ho t đ ng kinh doanh bình th ng trong t ng

lai g n, tr khi doanh nghi p có ý đ nh c ng nh bu c ph i ng ng ho t đ ng, ho c ph i

thu h p đáng k qui mô ho t đ ng c a mình Khi đánh giá, n u Giám đ c (ho c ng i

đ ng đ u) doanh nghi p bi t đ c có nh ng đi u không ch c ch n liên quan đ n các s

ki n ho c các đi u ki n có th gây ra nghi ng l n v kh n ng ho t đ ng liên t c c a

doanh nghi p thì nh ng đi u không ch c ch n đó c n đ c nêu rõ, cùng v i c s dùng

đ l p báo cáo tài chính và lý do khi n cho doanh nghi p không đ c coi là đang ho t

đ ng liên t c

đánh giá kh n ng ho t đ ng liên t c c a doanh nghi p, Giám đ c (ho c

ng i đ ng đ u) doanh nghi p c n ph i xem xét đ n m i thông tin có th d đoán

đ c t i thi u trong vòng 12 tháng t i k t ngày k t thúc niên đ k toán

- C s d n tích: Doanh nghi p ph i l p báo cáo tài chính theo c s k toán

d n tích, ngo i tr các thông tin liên quan đ n các lu ng ti n

Theo c s k toán d n tích, các giao d ch và s ki n đ c ghi nh n vào th i

đi m phát sinh, không c n c vào th i đi m th c thu, th c chi ti n và đ c nghi nh n

vào s k toán và báo cáo tài chính c a các k k toán liên quan Các kho n chi phí

đ c ghi nh n vào Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh theo nguyên t c phù h p

gi a doanh thu và chi phí Tuy nhiên vi c áp d ng nguyên t c phù h p không cho phép

ghi nh n trên b ng cân đ i k toán nh ng kho n m c không th a mãn đ nh ngh a v tài

s n ho c n ph i tr

- Nh t quán: Vi c trình bày và phân lo i các kho n m c trong báo cáo tài chính

ph i nh t quán t niên đ này sang niên đ khác, tr khi:

+ Có s thay đ i đáng k v b n ch t các ho t đ ng c a doanh nghi p ho c khi

xem xét l i vi c trình bày báo cáo tài chính cho th y r ng c n ph i thay đ i đ có th

trình bày m t cách h p lý h n các giao d ch và các s ki n; ho c:

+ M t chu n m c k toán khác yêu c u có s thay đ i trong vi c trình bày

Doanh nghi p có th trình bày báo cáo tài chính theo m t cách khác khi mua

s m ho c thanh lý l n các tài s n, ho c khi xem xét l i cách trình bày báo cáo tài chính

Vi c thay đ i cách trình bày báo cáo tài chính ch đ c th c hi n khi c u trúc

trình bày m i s đ c duy trì lâu dài trong t ng lai ho c n u l i ích c a cách trình bày

m i đ c xác đ nh rõ ràng Khi có thay đ i thì doanh nghi p ph i phân lo i các thông

tin mang tính so sánh cho phù h p v i các qui đ nh và ph i gi i trình lý do và nh

h ng c a s thay đ i đó trong ph n thuy t minh báo cáo tài chính

- Tr ng y u và t p h p: T ng kho n m c tr ng y u ph i đ c trình bày riêng

bi t trong báo cáo tài chính Các kho n m c không tr ng y u thì không ph i trình bày

riêng r mà đ c t p h p vào nh ng kho n m c có cùng tính ch t ho c ch c n ng

Khi trình bày báo cáo tài chính, m t thông tin đ c coi là tr ng y u n u không

trình bày ho c trình bày thi u chính xác c a thông tin đó có th làm sai l ch đáng k

báo cáo tài chính, làm nh h ng đ n quy t đ nh kinh t c a ng i s d ng báo cáo tài

chính Tính tr ng y u ph thu c vào quy mô và tính ch t c a các kho n m c đ c

đánh giá trong các tình hu ng c th n u các kho n m c này không đ c trình bày

riêng bi t xác đ nh m t kho n m c hay m t t p h p các kho n m c là tr ng y u

ph i đánh giá tính ch t và quy mô c a chúng Tùy theo các tình hu ng c th , tính ch t

ho c quy mô c a t ng kho n m c có th là nhân t quy t đ nh tính tr ng y u

N u m t kho n m c không mang tính tr ng y u, thì nó đ c t p h p v i các

kho n đ u m c khác có cùng tính ch t ho c ch c n ng trong báo cáo tài chính ho c

trình bày trong ph n thuy t minh báo cáo tài chính Tuy nhiên có nh ng kho n m c

không đ c coi là tr ng y u đ có th đ c trình bày riêng bi t trên báo cáo tài chính,

nh ng đ c coi là tr ng y u đ ph i trình bày riêng bi t trong ph n thuy t minh báo

cáo tài chính

- Bù tr : các kho n m c tài s n và n ph i tr trình bày trên báo cáo tài chính

không đ c bù tr , tr khi chu n m c k toán khác quy đ nh ho c cho phép bù tr

Các kho n m c doanh thu, thu nh p khác và chi phí ch đ c bù tr khi :

+ c quy đ nh t i m t chu n m c k toán khác; ho c:

+ Các kho n lãi, l và các chi phí liên quan phát sinh t các giao d ch và các s

ki n gi ng nhau ho c t ng t và không có tính tr ng y u Các kho n này c n đ c t p

h p l i v i nhau phù h p v i quy đ nh

Các tài s n và n ph i tr , các kho n thu nh p và chi phí có tính tr ng y u ph i

đ c báo cáo riêng bi t Vi c bù tr các s li u trong Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh

doanh ho c B ng cân đ i k toán, ngo i tr tr ng h p vi c bù tr này ph n ánh b n

ch t c a giao d ch ho c s ki n, s không cho phép ng i s d ng hi u đ c các giao

d ch ho c s ki n đ c th c hi n và d tính đ c các lu ng ti n trong t ng lai c a

doanh nghi p

Chu n m c k toán s 14 “Doanh thu và thu nh p khác” quy đ nh doanh thu

ph i đ c đánh giá theo giá tr h p lý c a nh ng kho n đã thu ho c có th thu đ c,

tr đi t t c các kho n gi m tr doanh thu Trong ho t đ ng kinh doanh thông th ng,

doanh nghi p th c hi n nh ng giao d ch khác không làm phát sinh doanh thu, nh ng

có liên quan đ n các ho t đ ng chính làm phát sinh doanh thu K t qu c a các giao

d ch này s đ c trình bày b ng cách kh u tr các kho n chi phí có liên quan phát sinh

trong cùng m t giao d ch vào kho n thu nh p t ng ng, n u cách trình bày này ph n

ánh đúng b n ch t c a các giao d ch ho c s ki n đó Ch ng h n nh :

+ Lãi và L phát sinh trong vi c thanh lý các tài s n c đ nh và đ u t dài h n,

đ c trình bày b ng cách kh u tr giá tr ghi s c a tài s n và các kho n chi phí thanh

lý có liên quan vào giá bán tài s n;

+ Các kho n chi phí đ c hoàn l i theo th a thu n h p đ ng v i bên th ba (ví

d h p đ ng cho thuê l i ho c th u l i) đ c trình bày theo giá tr thu n sau khi đã

kh u tr đi kho n đ c hoàn tr t ng ng;

Các kho n lãi và l phát sinh t m t nhóm các giao d ch t ng t s đ c h ch

toán theo giá tr thu n, ví d nh các kho n lãi và l do chênh l ch t giá, lãi và l phát

sinh t mua, bán các công c tài chính vì m c đích th ng m i Tuy nhiên, các kho n

lãi và l này c n đ c trình bày riêng bi t n u quy mô, tính ch t ho c tác đ ng c a

chúng yêu c u ph i đ c trình bày riêng bi t theo qui đ nh c a Chu n m c “Lãi, l

thu n trong k , các sai sót c b n và các thay đ i trong chính sách k toán”

- Có th so sánh đ c:

+ Các thông tin b ng s li u trong báo cáo tài chính nh m đ so sánh gi a các

k k toán ph i đ c trình bày t ng ng v i các thông tin b ng s li u trong báo cáo

tài chính c a k tr c Các thông tin so sánh c n ph i bao g m c các thông tin di n

gi i b ng l i n u đi u này là c n thi t giúp cho nh ng ng i s d ng hi u rõ đ c báo

cáo tài chính c a k hi n t i

+ Khi thay đ i cách trình bày ho c cách phân lo i các kho n m c trong báo cáo

tài chính, thì ph i phân lo i l i các s li u so sánh (tr khi vi c này không th th c hi n

đ c) nh m đ m b o kh n ng so sánh v i k hi n t i, và ph i trình bày tính ch t, s

li u và lý do vi c phân lo i l i N u không th th c hi n đ c vi c phân lo i l i các s

li u t ng ng mang tính so sánh thì doanh nghi p c n ph i nêu rõ lý do và tính ch t

c a nh ng thay đ i n u vi c phân lo i l i các s li u đ c th c hi n

+ Tr ng h p không th phân lo i l i mang tính so sánh đ so sánh v i k hi n

t i, nh tr ng h p mà cách th c thu th p các s li u trong các k tr c đây không cho

phép th c hi n vi c phân lo i l i đ t o ra nh ng thông tin so sánh, thì doanh nghi p

c n ph i trình bày tính ch t c a các đi u ch nh l ra c n ph i th c hi n đ i v i các

thông tin s li u mang tính so sánh Chu n m c “Lãi, l thu n trong k , các sai sót c

b n và các thay đ i trong chính sách k toán” đ a ra quy đ nh v các đi u ch nh c n

1.3.2 H th ng báo cáo tài chính và nh ng thông tin ch y u

Ngày 20/03/2006, B tr ng B Tài chính đã ký quy t đ nh s 15/2006/Q

-BTC ban hành Ch đ k toán doanh nghi p áp d ng cho các doanh nghi p thu c m i

l nh v c, m i thành ph n kinh t trong c n c t n m tài chính 2006

- B ng cân đ i k toán - M u s B01 – DN

- Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh - M u s B02 – DN

- Báo cáo l u chuy n ti n t - M u s B03 – DN

- Thuy t minh báo cáo tài chính - M u s B09 – DN

N i dung, ph ng pháp tính toán, hình th c trình bày các ch tiêu trong t ng

báo cáo qui đ nh trong ch đ này đ c áp d ng th ng nh t cho các doanh nghi p

trong ph m vi c n c

Thông tin trình bày trên h th ng báo cáo tài chính Vi t Nam v c b n c ng

t ng đ ng v i nh ng qui đ nh trong chu n m c k toán qu c t đ t đ c m c

đích c a báo cáo tài chính, nh ng thông tin sau c n ph i trình bày trên báo cáo tài

chính:

- Tên và đ a ch c a doanh nghi p l p báo cáo

- Nêu rõ báo cáo tài chính này là báo cáo tài chính riêng c a doanh nghi p riêng

hay báo cáo tài chính h p nh t c a t p đoàn

- K báo cáo

- Ngày l p báo cáo tài chính

- n v ti n t dùng đ l p báo cáo tài chính

Các báo cáo tài chính phát h a nh ng nh h ng tài chính c a các giao d ch, các

s ki n b ng cách t p h p chúng l i thành các kho n m c l n theo tính ch t kinh t c a

chúng Nh ng kho n m c này đ c g i là các y u t c a báo cáo tài chính, và c ng

chính là nh ng thông tin c b n c n ph i trình bày trên các báo cáo tài chính C th :

- Thông tin ch y u trên B ng cân đ i k toán là tài s n và ngu n v n Trong đó,

tài s n bao g m TSL và TSC , ngu n v n bao g m n ph i tr và ngu n v n ch s

h u c a doanh nghi p

- Thông tin ch y u sau trên Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh g m có Thu

nh p (bao g m c doanh thu và lãi), Chi phí (bao g m các kho n l c ng nh các chi

phí phát sinh trong chu k ho t đ ng kinh doanh bình th ng c a doanh nghi p: giá

v n hàng bán)

Các thông tin trên Báo cáo l u chuy n ti n t chính là các y u t c a Báo cáo

k t qu ho t đ ng kinh doanh và s bi n đ ng c a các y u t trên B ng cân đ i k toán

Báo cáo l u chuy n ti n t trình bày các lu ng ti n trong chu k đ c phân lo i thành

các ho t đ ng kinh doanh, ho t đ ng đ u t , ho t đ ng tài chính theo cách th c phù

h p nh t v i đ c đi m kinh doanh c a doanh nghi p

Nh ng thông tin ch y u c a thuy t minh báo cáo tài chính là ph n trình bày

khái quát v đ c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, n i dung m t

s ch đ k toán đ c doanh nghi p l a ch n đ áp d ng, tình hình và lý do bi n đ ng

c a m t s đ i t ng tài s n và ngu n v n quan tr ng, phân tích m t s ch tiêu tài

chính ch y u và các ki n ngh c a doanh nghi p Doanh nghi p ph i trình bày đ y đ

các ch tiêu theo n i dung đánh giá qui đ nh trong thuy t minh báo cáo tài chính Ngoài

ra, doanh nghi p c ng có th trình bày thêm các n i dung khác nh m gi i thích chi ti t

h n tình hình và k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

1.3.3 Yêu c u đ i v i báo cáo k toán qu n tr

Khác v i báo cáo tài chính, thông tin trên báo cáo qu n tr không ch u s chi

ph i c a các nguyên t c, các chu n m c k toán đ c th a nh n chung Tiêu chu n

duy nh t đ i v i thông tin trên báo cáo qu n tr là tính có ích c a thông tin

- Theo thông t s 53/2006/TT-BTC ngày 12 tháng 6 n m 2006 c a B Tài

Chính v vi c h ng d n áp d ng k toán qu n tr t i đi u 6 ph n I có quy đ nh v yêu

c u thi t l p h th ng báo cáo k toán qu n tr nh sau:

+ H th ng báo cáo k toán qu n tr c n ph i xây d ng phù h p yêu c u cung

c p thông tin ph c v qu n lý n i b c a t ng doanh nghi p c th

+ N i dung h th ng báo cáo k toán qu n tr c n đ m b o cung c p đ y đ và

đ m b o tính so sánh đ c c a các thông tin ph c v yêu c u qu n lý, đi u hành và ra

các quy t đ nh kinh t c a doanh nghi p

+ Các ch tiêu trong báo cáo k toán qu n tr c n ph i đ c thi t k phù h p v i

các ch tiêu c a k ho ch, d toán và báo cáo tài chính nh ng có th thay đ i theo yêu

c u qu n lý c a các c p

H th ng báo cáo k toán qu n tr : H th ng báo cáo k toán qu n tr ch y u

c a m t doanh nghi p th ng bao g m:

Ü Báo cáo tình hình th c hi n:

- Báo cáo doanh thu, chi phí và l i nhu n c a t ng lo i s n ph m, hàng hoá,

d ch v ;

- Báo cáo kh i l ng hàng hoá mua vào và bán ra trong k theo đ i t ng khách

hàng, giá bán, chi t kh u và các hình th c khuy n m i khác;

- Báo cáo chi ti t kh i l ng s n ph m (d ch v ) hoàn thành, tiêu th ;

- Báo cáo ch p hành đ nh m c hàng t n kho;

- Báo cáo tình hình s d ng lao đ ng và n ng su t lao đ ng;

- Báo cáo chi ti t s n ph m, công vi c hoàn thành;

- Báo cáo cân đ i nh p, xu t, t n kho nguyên li u, v t li u, s n ph m, hàng hoá;

- Báo cáo chi ti t n ph i thu theo th i h n n , khách n và kh n ng thu n ;

- Báo cáo chi ti t các kho n n vay, n ph i tr theo th i h n n và ch n ;

- Báo cáo b ph n l p cho trung tâm trách nhi m;

- Báo cáo chi ti t t ng, gi m v n ch s h u

Ü Báo cáo phân tích:

- Phân tích m i quan h gi a chi phí, kh i l ng và l i nhu n;

- Phân tích tình hình tài chính c a doanh nghi p;

- Phân tích các nhân t nh h ng đ n tình hình th c hi n k ho ch s n xu t và

tài chính;

Ngoài ra, c n c vào yêu c u qu n lý, đi u hành c a t ng giai đo n c th ,

doanh nghi p có th l p các báo cáo k toán qu n tr khác

K T LU N

H th ng báo cáo k toán nh là k t qu x lý thông tin c a h th ng k toán

nh m cung c p nh ng thông tin tài chính có ích cho nh ng ng i s d ng đ đ ra các

quy t đ nh kinh t Tùy đ i t ng s d ng mà h th ng báo cáo k toán đ c phân bi t

thành h th ng báo cáo tài chính và h th ng báo cáo k toán qu n tr T ng h th ng

báo cáo có đ i t ng s d ng cùng nhu c u thông tin c th khác nhau; có m c đích c

th khác nhau; có yêu c u c th khác nhau nh h ng phát tri n c a t ng h th ng

ch u s chi ph i c a môi tr ng k toán c th , g n v i không gian và th i gian c th

ÁNH GIÁ TH C TR NG H TH NG BÁO CÁO

TÀI CHÍNH VÀ BÁO CÁO K TOÁN QU N TR

T I CÁC CÔNG TY X S KI N THI T

2.1 H TH NG K TOÁN DOANH NGHI P X S KI N THI T

2.1.1 Khái ni m v x s

- V i t đi n Anh - Anh, X s đ c đ c p nh sau: “Prizes to the holders of

numbers selected at random” (Cách thu gom ti n b ng bán vé và t ng gi i cho nh ng

ng i có vé đ c ch n ra m t cách ng u nhiên)

- Còn các nhà kinh t Th y S cho r ng “X s là m t hình th c rút th ng theo

v n may, v i m c đích dành l y ti n th ng ho c m t quy n l i nào đó”

- Riêng các nhà Tài chính Vi t Nam có đ a ra khái ni m sau “X s là ho t đ ng

vui ch i gi i trí có th ng, đ c Nhà n c t ch c và qu n lí ch t ch đ huy đ ng

các ngu n ti n nhàn r i trong dân c đáp ng cho các m c tiêu phúc l i xã h i”

- N c Úc cho r ng “X s là ho t đ ng vui ch i n ti n, là m t th c tr ng xã

h i Nhà n c nh n trách nhi m đ ng ra t ch c cho nhân dân vui ch i theo đúng lu t

pháp, nh m đ m b o quy n l i c a ng i vui ch i; ng th i qua đó thu ti n đ s

d ng cho nh ng công vi c l i ích chung toàn xã h i”

- i v i ng i Pháp “X s là các trò ch i ng u nhiên, đáp ng nhu c u vui

ch i gi i trí c a dân chúng đ ng th i t o ngu n thu cho ngân sách”

Riêng n c ta “B n ch t ho t đ ng X s là m t bi n pháp tài chính quan

tr ng đ đ ng viên thu nh p qu c dân, phát tri n n n kinh t xã h i” Ngh a là tr c

h t ho t đ ng x s là đ quyên góp m t cách t nguy n, n u g p c h i thì s trúng

th ng, m t hình th c phân ph i l i thu nh p qu c dân; và s ti n quyên góp đ c s

d ng đ xây d ng và phát tri n nhu c u phúc l i xã h i c a nhân dân

T nh ng l p lu n trên, theo quan đi m riêng c a tác gi “X s là m t ho t đ ng

vui ch i gi i trí theo v n may mang tính xác su t, nh m t o ngu n v n đáp ng cho

vi c đ u t và xây d ng các công trình phúc l i xã h i” nh ngh a nh th , cho phép

hàm ch a đ y đ nh ng khía c nh kinh t , xã h i c a chính công c đó, vì các n c

trên th gi i c ng nh n c ta, Chính ph , các nhà phát hành đ u xác đ nh tr c s

thu ph i n p, chi phí ho t đ ng và t l tr th ng c th cho m t t ng doanh thu cho

m i đ t phát hành

Trên th gi i, ho t đ ng x s ki n thi t đã có t lâu và hi n nay đã phát tri n

trên h n 100 qu c gia, nó đã tr thành m t ngành d ch v gi i trí, gi i quy t công n

vi c làm cho hàng tri u ng i lao đ ng, t o ra hàng t USD cho ngân sách qu c gia,

nhi u qu c gia đã xem ho t đ ng x s ki n thi t là ngành đ u t ít nh t nh ng mang

l i ngu n thu đáng k cho ngân sách qu c gia

Vi t Nam, t n m 1962 ho t đ ng x s ki n thi t m i b t đ u phát tri n,

nh ng ch t p trung các đô th và nh ng n i đông dân c n khi Ch t ch H i đ ng

B tr ng (nay là Th t ng Chính ph ) ban hành ch th s 148/CT ngày 21/05/1982

và ch th 228/CT ngày 14/06/1986 v vi c th ng nh t s lãnh đ o, qu n lý và phát

hành x s ki n thi t trong c n c thì ngành X s ki n thi t Vi t Nam m i có nh ng

b c nh y v t, thu n p ngân sách n m sau đ u cao h n n m tr c

Hi n nay, c n c có 63 công ty XSKT và 01 Ban x s ki n thi t (Ban XSKT

B c K n) đ u thu c s h u 100% v n Nhà n c 57 Công ty ho t đ ng theo mô hình

công ty Nhà n c; 6 Công ty ho t đ ng theo mô hình Công ty TNHH Nhà n c m t

thành viên (Công ty XSKT Gia Lai, Kon Tum, Lâm ng, Tây Ninh, Th ô, Th a

Thiên Hu ) Các công ty XSKT đã th c s chuy n sang kinh doanh và h ch toán đ c

l p, t ch u trách nhi m tr c khách hàng, ch s h u và pháp lu t v k t qu kinh

doanh Ngành ngh kinh doanh c a các Công ty ch y u là x s ki n thi t M t s

công ty kinh doanh thêm ngành ngh khác nh in n, du l ch, d ch v (công ty XSKT

Bình D ng, ng Nai, Kiên Giang, à N ng, Lào Cai, i n Biên)

K t sau H i ngh t ng k t công tác x s ki n thi t toàn qu c di n ra vào cu i

n m 2003, th tr ng x s trong c n c đã t ng tr ng liên t c v i t c đ cao, tính

bình quân t c đ phát tri n đ t trên 22%/n m (giai đo n 1997- 2003 t c đ bình quân

đ t 17%) Tuy nhiên, m c đ phát tri n gi a các khu v c v n không đ ng đ u, t tr ng

c a khu v c mi n B c và mi n Trung còn th p so v i khu v c mi n Nam (t ng doanh

thu c a khu v c mi n Nam so v i c n c đã t ng t 87% n m 2003 lên 89% n m

2005)

13.638 11.947

831 860

17.010 15.020

952 1.038

20.104 17.875

942 1.287

0 5.000

Thu ngân sách t ho t đ ng XSKT liên t c t ng qua các n m Nhi u đ a ph ng

s thu t ho t đ ng x s ti p t c chi m t tr ng khá l n trong t ng thu c a ngân sách

đ a ph ng nh : Tây Ninh 33%, V nh Long 38%, ng Tháp 25%, B c Liêu 30%,

B n Tre 30%, Ti n Giang 29%, Long An 24%, Sóc Tr ng 24%, Trà Vinh 35%

148 204

4.645 4.184

Sau nhi u n m, c ch kinh doanh vé x s ki n thi t theo th tr ng chung

th ng nh t toàn khu v c đã đ c th c hi n trong c n c Vi c t ng Công ty x s

đ c phép phát hành và l u thông vé trên th tr ng toàn khu v c v i s th ng nh t v

m nh giá và c c u gi i th ng đã t o ra y u t c nh tranh gi a các công ty x s và

đó c ng chính là đ ng l c thúc đ y các công ty x s ph i n ng đ ng trong quá trình

kinh doanh, khai thác có hi u qu các th tr ng ti m n ng

C ch “ng n sông, c m ch ” vé x s đ c xoá b đã t o b c c n thi t cho

vi c t ch c s p x p, m r ng th tr ng kinh doanh x s trên ph m vi toàn qu c

trong các giai đo n phát tri n t i đây

Ü T ch c m ng l i đ i lý

T ch c m ng l i đ i lý ti p t c c ng c và phát tri n, tuy nhiên tình hình

m i khu v c v n có khác nhau:

- Khu v c mi n Nam: Các công ty x s ti p t c hoàn thi n h th ng m ng l i

đ i lý bán vé x s r ng kh p theo c ch th tr ng và t o đi u ki n thu n l i cho

ng i mua vé H th ng đ i lý nhi u c p g m các t ng đ i lý, các đ i lý và cu i cùng

là các cá nhân bán vé d o ti p t c ho t đ ng có hi u qu Các t ng đ i lý, đ i lý l n

đ u th c hi n th t c đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh Các đ i lý đ c các công ty

XSKT th c hi n chính sách khuy n khích v t ch t đ t o thu nh p n đ nh, b o đ m

đ i s ng, t ng l ng vé bán cho công ty

- Khu v c mi n Trung: Trong n m 2005 đã c i t m nh m m ng l i đ i lý c

v s l ng, c c u, chính sách đ i lý, v c b n đã t o l p và hình thành h th ng đ i

lý nhi u c p nh khu v c mi n Nam Tuy nhiên do th tr ng chung m i hình thành

nên có n i, có lúc còn mu n duy trì tình tr ng đ i lý ch đ c giao d ch v i m t công

ty x s M t khác do c nh tranh gi a các công ty nên đã x y ra tình tr ng o b , giành

gi t đ i lý M t s đ i lý đ a ra đòi h i quá m c đã h n ch hi u qu ho t đ ng c a

m ng l i đ i lý m i đ c hình thành

- Khu v c mi n B c: H th ng m ng l i đ i lý bán vé x s ch a phát tri n, ch

y u v n d i hình th c đ i lý bán l Ph n l n các đ i lý v n coi vi c bán vé XSKT ch

là vi c làm ph thêm V n còn tình tr ng phòng Tài chính huy n, là m t c quan hành

chính làm t ng đ i lý nên không phát huy đ c vai trò c nh tranh trong kinh doanh

áng chú ý là t khi th c hi n th tr ng chung n m 2005 toàn kh i mi n B c không

quy t tâm xây d ng hình thành h th ng đ i lý m i nh khu v c mi n Trung và mi n

Nam mà xu t hi n tình tr ng các công ty nh n bán vé h cho nhau, th c ch t là làm đ i

lý cho nhau đã làm cho h th ng đ i lý không phát tri n, thi u linh ho t, thi u tính c nh

tranh do ph thu c duy nh t vào m t công ty cung c p vé

Ü V n kinh doanh c a các công ty XSKT

T ng s v n ch s h u t i các công ty XSKT đ u n m 2003 đã là 2.015 t đ ng đ n

cu i n m 2005 là 3.382 t đ ng, t ng 167% so v i đ u n m 2003 (bình quân m t công

ty có 52,7 t đ ng) Tuy nhiên, có s chênh l ch l n v m c v n gi a các công ty:

- Khu v c Mi n Nam: M c v n bình quân c a m t công ty là 141,5 t đ ng,

trong đó m t s Công ty có m c v n l n nh : công ty XSKT TP HCM 390 t đ ng,

ng Nai 260 t đ ng, B n Tre 230 t , Tây Ninh 190 t đ ng, An Giang 175 t đ ng,

V nh Long 170 t đ ng

- Khu v c mi n Trung: M c v n bình quân c a m t công ty là 17,4 t đ ng M t

s Công ty có m c v n khá nh Công ty XSKT Khánh Hòa 43 t đ ng, à N ng 39 t

đ ng, tuy nhiên c ng có các Công ty có m c v n th p nh Công ty XSKT Qu ng Bình,

Qu ng tr ch có d i 6 t đ ng

- Khu v c mi n B c: M c v n bình quân c a m t công ty là 5,5 t đ ng, trong

đó Công ty có m c v n cao nh t là Công ty XSKT Th ô ch có 25,5 t đ ng, H i

Phòng 18,436 t đ ng; m t s công ty có m c v n r t th p nh Công ty XSKT Cao

B ng, B c C n ch có 700 tri u đ ng

Ü K t qu ho t đ ng kinh doanh c a các Công ty XSKT

- Giai đo n 2004-2005, t c đ t ng doanh thu XSKT bình quân c a c n c là

22%/n m (th i k 1997-2003 ch t ng bình quân 17%) Riêng n m 2005 t ng doanh

4.645

209

252 4.184

5.404

208

305 4.891

Tuy nhiên, doanh thu ho t đ ng x ki n thi t còn có chênh l ch khá l n gi a các

khu v c, trong đó khu v c mi n Nam chi m 89%, Mi n Trung chi m 6,3% và Mi n

B c ch chi m 4,7% N u tính doanh thu trên đ u ng i theo t ng khu v c (Mi n B c:

37,4 tri u ng i, Mi n Nam: 30,4 tri u ng i và Mi n Trung: 14,2 tri u ng i) thì

kho ng cách chênh l ch gi a các khu v c còn cao h n nhi u l n

TH PH N DOANH THU N M 2005

4,70

6,30 89,00

- V chi phí kinh doanh:

+ Chi phí phát hành: t l bình quân chung 19,7%, trong đó mi n Nam 19,1%,

Trong hai n m qua m c đ chênh l ch v doanh thu c a các Công ty XSKT v n

r t l n M t s công ty khu v c mi n B c ch đ t doanh thu t 3-5 t /n m, trong khi có

nh ng công ty khu v c mi n Nam đã đ t doanh thu trên 1.200 t đ ng/n m

2.1.3 c đi m t ch c ho ch toán k toán t i các công ty x s ki n thi t

Ü c đi m t ch c b máy k toán

Phòng K toán – Tài v c a các công ty x s ki n thi t nhìn chung th c hi n

các ch c n ng nh đã nêu trên: T ch c ho ch toán k toán theo h th ng s sách k

toán do Nhà n c qui đ nh, l p báo cáo tài chính & quy t toán đ nh k c ng nh đ t

xu t cho c p trên khi c n; l p k ho ch thu, chi tài chính; t ng h p tình hình kinh

doanh, phân tích ho t đ ng kinh t nh m báo cáo k p th i cho lãnh đ o đi u hành kinh

doanh; chu n b v n góp ph c v chi phí tr th ng đ c k p th i cho khách hàng

nh m t o uy tín cho công ty, vì đ i v i ngành x s ki n thi t, chi phí tr th ng chi m

m t t tr ng t ng đ i l n trong t ng chi phí, trên 50% doanh thu bán vé; gi i quy t

các ch đ l ng th ng…cho ng i lao đ ng, t ch c ghi chép, ho ch toán đ y đ

các nghi p v kinh t phát sinh…

- K toán tr ng: Ch u trách nhi m qu n lý tài chính và t ch c công tác k toán,

b máy k toán c a công ty Ngoài ra, k toán tr ng còn ch u trách nhi m ki m tra

các công vi c h ch toán h ng ngày, ki m tra vi c th c hi n các ch đ , th l k toán,

h ng d n nhân viên k toán trong vi c th c hi n các chính sách…theo qui đ nh c a

Nhà n c

- Phó Tr ng phòng K toán – Tài v : Giúp vi c cho K toán tr ng, th c hi n

ph n hành k toán t ng h p (L p b ng cân đ i tài kho n, l p các báo cáo tài chính, l p

các báo cáo thu ), ch u trách nhi m ki m tra tình hình tài chính c a các Chi nhánh tr c

thu c công ty, t ch c h ch toán k toán và qu n lý tài chính toàn công ty

- K toán tài s n c đ nh: chuyên theo dõi và h ch toán tình hình t ng gi m tài

s n c đ nh c a toàn công ty

- K toán công c d ng c , v t li u, hàng hoá: Theo dõi và h ch toán ph n hành

có liên quan đ n công c , d ng c , v t li u, hàng hoá

- K toán thanh toán thu chi ti n m t: Theo dõi và h ch toán k toán các ph n

hành có liên quan đ n ti n m t và vi c thanh toán c a công ty

- K toán tr th ng, phúc tra vé trúng th ng: theo dõi tình hình tr th ng c a

toàn công ty đ i v i khách hàng, ch u trách nhi m ki m tra vé trúng th ng

chung Hi n nay, công tác h ch toán đ c th c hi n b ng máy vi tính thông qua ph n

m m k toán Vì th , các ph n vi c trung gian sau khi đ nh kho n và nh p s li u t

ch ng t g c nh phân lo i, vào s chi ti t, lên b ng cân đ i th , b ng cân đ i s phát

sinh…s đ c máy tính x lý và th c hi n đ t đó có th in ra các s báo cáo k toán

theo yêu c u c a qu n lý

K toán tr ng

Phó tr ng phòng k toán

K

toán

TSC

K toán CCDC,

v t li u, hàng hoá

K toán thanh toán, thu chi ti n

m t

K toán công n

K toán tr

th ng, phúc tra vé trúng

th ng

Th qu

- S sách k toán t ng h p: Công ty s d ng 2 s k toán t ng h p là s đ ng ký

ch ng t ghi s và s Cái: S đ ng ký ch ng t ghi s dùng đ đ ng ký các ch ng t

ghi s đã l p theo tr t t th i gian c a nghi p v kinh t phát sinh Còn s Cái là s tài

kho n t ng h p, m i tài kho n đ c theo dõi riêng trên m t ho c nhi u trang, đi đôi

v i s Cái là s theo dõi và các ti u kho n và các chi ti t

- S sách k toán chi ti t: Do đ c thù c a các công ty x s ki n thi t, các công

ty m nhi u s k toán chi ti t đ theo dõi ch t ch các nghi p v kinh t th ng xuyên

phát sinh, các lo i s chi ti t công ty s d ng bao g m: S qu c a Th qu , S qu

c a k toán ti n m t, S theo dõi ti n g i ngân hàng, S theo dõi tài kho n 131 (S này

đ c m m i tháng m t quy n, m i t ng đ i lý vé x s ki n thi t đ c theo dõi trên

m t trang s ), S theo dõi nh p xu t các lo i vé x s ki n thi t c a th kho S theo

dõi nh p xu t các lo i vé x s ki n thi t c a k toán, S theo dõi công c lao đ ng c a

th kho, S theo dõi công c lao đ ng c a k toán, S theo dõi doanh thu, chi phí tr

th ng các lo i vé x s ki n thi t, Th tài s n c đ nh…

Hàng ngày, c n c vào ch ng t g c ho c B ng t ng h p ch ng t g c, k toán

l p ch ng t ghi s , sau đó đ c dùng đ ghi vào s Cái Các ch ng t g c sau khi làm

c n c l p ch ng t ghi s đ c dùng đ ghi vào các s , th k toán chi ti t Cu i tháng

ph i khóa s tính ra t ng s ti n c a các nghi p v kinh t , tài chính phát sinh trong

tháng trên s đ ng ký ch ng t ghi s , tính t ng s phát sinh N , t ng s phát sinh Có

và s d c a t ng tài kho n trên s Cái C n c vào s Cái l p B ng cân đ i phát sinh

Sau khi đ i chi u kh p đúng, s li u ghi trên s Cái và B ng t ng h p chi ti t (đ c

l p t các s k toán chi ti t) đ c dùng đ l p các báo cáo tài chính Các báo cáo tài

chính đ c l p trên máy tính d a trên s li u c a Ch ng t ghi s do K toán t ng h p

th c hi n

Quan h đ i chi u, ki m tra ph i đ m b o t ng s phát sinh N và t ng s phát

sinh Có c a t t c các tài kho n trên B ng cân đ i s phát sinh ph i b ng nhau và b ng

t ng s ti n phát sinh trên S đ ng ký ch ng t ghi s T ng s d n và t ng s d Có

Bảng tổng hợp chi tiết Sổ quỹ

Bảng cân đối số phát sinh

Báo cáo tài chínhChứng từ ghi sổ

2.1.4 c đi m t ch c v n d ng h th ng tài kho n k toán

Các công ty x s ki n thi t s d ng h th ng tài kho n theo quy t đ nh s

298/TC/Q /C KT ngày 28/04/1997 c a B Tài chính v vi c ban hành h th ng ch

đ k toán áp d ng cho các doanh nghi p x s ki n thi t

Nhìn chung, các công ty x s ki n thi t đ u s d ng h th ng tài kho n nh các

công ty khác Tuy nhiên do đ c thù c a các ngành kinh doanh x s ki n thi t nên có

m t s tài kho n đ c chi ti t theo yêu c u qu n lý c a ngành kinh doanh x s nh

sau:

- Tài kho n 131 “Ph i thu khách hàng”: Tài kho n này dùng đ ph n ánh các

kho n n ph i thu và tình hình thanh toán các kho n n ph i thu cho doanh nghi p v i

các khách hàng khác Tài kho n này đ c h ch toán theo chi ti t theo t ng đ i t ng

ph i thu và ghi chép theo t ng l n thanh toán: theo t ng đ i lý bán vé x s , t ng

khách hàng có liên quan

- Tài kho n 138 “Ph i thu khác”: Tài kho n này dùng đ ph n ánh các kho n n

và tình hình thanh toán v các kho n n ph i thu ngoài ph m vi đã ph n ánh các TK

131 và TK 136 Chi ti t: Tài s n thi u ch x lý, Ph i thu v x s liên k t, Ph i thu

khác

- Tài kho n 152 “Vé x s ”: Tài kho n này dùng đ ph n ánh giá tri hi n có và

tình hình bi n đ ng các lo i vé x s c a đ n v Giá tr các lo i vé x s ph n ánh trên

TK này ph i đ c h ch toán chi ti t theo t ng lo i vé x s (vé x s truy n th ng, vé

x s lô tô, vé x s cào, vé x s bóc), theo t ng đ t phát hành Giá tr vé s đ c

ph n ánh trên tài kho n 152 ph i theo giá th c t hình thành

- Tài kho n 154 “Chi phí s n xu t, kinh doanh d dang”: Tài kho n này dùng đ

t ng h p chi phí s n xu t, ph c v vi c tính giá thành th c t các lo i vé x s , chi ti t:

vé x s Truy n th ng; vé x s Cào; chi phí in vé x s ; chi phí s n xu t, kinh doanh

khác; đ ng th i trên tài kho n này còn th c hi n vi c k t chuy n chi phí tr th ng và

chi phí tr c ti p phát hành x s phân b cho k sau

- Tài kho n 511 “Doanh thu bán hàng”: Tài kho n này dùng đ ph n ánh doanh

thu bán hàng th c t c a doanh nghi p trong m t k k toán, bao g m doanh thu bán

vé x s (chi ti t t ng lo i) và doanh thu bán các lo i s n ph m, hàng hóa, lao v , d ch

v khác

- Tài kho n 625 “Chi phí tr th ng”: Tài kho n này dùng đ ph n ánh chi phí

tr th ng cho các lo i vé x s trúng th ng trong k h ch toán và đ c h ch toán chi

phí cho t ng lo i vé x s

- Tài kho n 626 “Chi phí tr c ti p phát hành x s ”: Tài kho n này dùng đ

ph n ánh các lo i chi phí liên quan tr c ti p đ n vi c phát hành x s , phát sinh trong

k h ch toán Tài kho n này c ng đ c h ch toán chi ti t theo t ng lo i chi phí, cho

t ng lo i vé x s và t ng đ t phát hành

- Tài kho n 632 “Giá v n hàng bán”: Tài kho n này dùng đ ph n ánh tr giá

v n c a d ch v kinh doanh x s (chi ti t t ng lo i vé x s ) và các lo i hàng khác

tiêu th trong k

2.1.5 c đi m l p báo cáo tài chính t i các công ty x s ki n thi t

2.1.5.1 Yêu c u c a vi c l p báo cáo tài chính t i các công ty x s ki n thi t

Vi c l p báo cáo tài chính t i các công ty x s ki n thi t đ c th c hi n theo

các yêu c u ch y u sau:

- T t cá các công ty x s ki n thi t đ u ph i l p và g i báo cáo tài chính theo

đúng các qui đ nh t i ch đ báo cáo tài chính doanh nghi p thu c h th ng k toán

doanh nghi p x s ki n thi t (Quy t đ nh s 298 TC/Q /C KT c a B Tài chính

ngày 28/04/1997) Riêng báo cáo l u chuy n ti n t t m th i ch a qui đ nh là báo cáo

b t bu c ph i l p và g i, nh ng khuy n khích các doanh nghi p l p và s d ng Báo

cáo l u chuy n ti n t

- Các báo cáo tài chính đ c l p và g i vào cu i m i quí (cu i tháng 3, tháng 6,

tháng 9 và tháng 12 k t ngày b t đ u niên đ k toán) đ ph n ánh tình hình tài chính

c a niên đ k toán đó cho các c quan qu n lý Nhà n c (và cho doanh nghi p c p

trên theo qui đ nh)

- Báo cáo quí n p ch m nh t vào ngày 15 c a tháng đ u quí sau; báo cáo n m,

n p ch m nh t vào ngày 31/01 n m sau

Bên c nh đó, vi c phân tích báo cáo tài chính t i các công ty x s ki n thi t

c ng ph i đ m b o các yêu c u sau:

- Tính chính xác: Vi c phân tích báo cáo tài chính ph i đ m b o chính xác đ có

th đánh giá đúng th c tr ng tài chính và k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a

công ty

- Tính k p th i: Vi c phân tích báo cáo tài chính ph i đ m b o tính k p th i đ

giúp các đ i t ng s d ng báo cáo tài chính có nh ng quy t đ nh h p lý vào đúng th i

đi m c n thi t

- Tính liên h : Phân tích báo cáo tài chính ph i thi t l p và trình bày m t cách rõ

ràng m i quan h gi a các ch tiêu phân tích, thông qua đó có th th y đ c nh h ng

c a chúng đ i v i c c b và t ng th tình hình tài chính doanh nghi p

2.1.5.2 N i dung và ph ng pháp l p báo cáo tài chính t i các công ty x s ki n

thi t

Ho t đ ng kinh doanh x s ki n thi t là ho t đ ng kinh doanh đ c thù, có tính

ch t yêu c u qu n lý riêng Ngày 28/04/1997 B Tài chính đã ký quy t đ nh s 298

TC/Q /C KT ban hành h th ng ch đ k toán áp d ng cho các doanh nghi p x s

ki n thi t

N i dung, ph ng pháp l p báo cáo tài chính t i các công ty x s ki n thi t đ u

tuân th đúng qui đ nh c a ch đ k toán (ch đ báo cáo tài chính ban hành theo

Quy t đ nh s 15/2006/Q -BTC ngày 20 tháng 03 n m 2006 c a B tr ng B Tài

chính áp d ng cho t t c m i doanh nghi p Nhà n c)

Ngoài ra trong công tác qu n lý tài chính các Công ty x s ki n thi t đ u th c

hi n theo Thông t s 77/2005/TT-BTC ngày 19 tháng 09 n m 2005 c a B tài chính

“H ng d n ch đ qu n lý tài chính đ i v i ho t đ ng kinh doanh x s c a công ty

x s ki n thi t”

2.2 TÌNH HÌNH TH C T V VI C ÁP D NG BÁO CÁO K TOÁN T I

CÁC CÔNG TY X S KI N THI T

2.2.1 Th c tr ng l p báo cáo tài chính c a các công ty x s ki n thi t

Th c t , các công ty x s ki n thi t th ng l p 3 lo i báo cáo tài chính: B ng

cân đ i k toán, Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh, Thuy t minh báo cáo tài chính

M t vài công ty đã b t đ u l p báo cáo l u chuy n ti n t Nhìn chung, các công ty l p

và n p báo cáo tài chính theo đúng yêu c u và ch đ tài chính Ta có th xem xét c

th nh sau:

¬ B ng cân đ i k toán:

S đ 3: Qui trình l p B ng cân đ i k toán t i các công ty x s ki n thi t:

Khoá s k toán (Theo th t

t TK 111 đ n TK 446)

Thu th p s li u đ ghi vào các

ch tiêu bên “Tài s n” (Theo th

t t A đ n B)

Ki m tra, đ i chi u s li u

Ghi s li u c a các ch tiêu vào c t “S đ u n m”

Thu th p s li u đ ghi vào các ch tiêu ngoài b ng cân

đ i k toán

Thu th p s li u đ ghi vào ch

tiêu bên “Ngu n v n” (Theo th

t t A đ n B)

¬ Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh:

Cĩ th khái quát qui trình l p Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a các

cơng ty x s ki n thi t khu v c Nam trung b qua s đ sau:

S đ 4: Qui trình l p B ng báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a các

cơng ty x s ki n thi t

¬ Báo cáo l u chuy n ti n t :

a s các cơng ty x s ki n thi t l p báo cáo l u chuy n ti n t theo ph ng

pháp tr c ti p, cĩ cơng ty l i l p báo cáo l u chuy n ti n t theo ph ng pháo gián ti p

(ch ng h n Cơng ty x s ki n thi t Bình nh) N i dung, ph ng pháp l p Báo cáo

l u chuy n ti n t c a các cơng ty x s ki n thi t c ng gi ng nh đ i v i các cơng ty

khác theo ch đ báo cáo tài chính qui đ nh

Qui trình l p báo cáo l u chuy n ti n t c a các cơng ty x s ki n thi t khu v c

Nam Trung b đ c khái quát nh sau:

Thu thập và tính toán số liệu để ghi vào các

chỉ tiêu cột “Kỳ này”, cột “LKTĐN” của

phần I: Lãi, lỗ

Kiểm tra, đối chiếu số liệu của báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh kỳ

trước (Phần I,II,III)

Ghi số liệu của các chỉ tiêu vào cột

“Kỳ trước” của phần I,II

Thu thập, tính toán số liệu của các

TK 133,333 và phần III kỳ trước để ghi vào cột “Kỳ này” và cột

“LKTĐN” của phần III kỳ này

Thu thập và tính toán số liệu để ghi vào cột

“Số phát sinh trong kỳ”, cột “LKTĐN”, cột

“Số còn phải nộp cuối kỳ” của phần II “Tình

hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nuớc”

Khoá sổ kế toán (Các TK từ loại 5 đến

loại 9, TK 133,333)

¬ Thuy t minh báo cáo tài chính:

N i dung, ph ng pháp l p Thuy t minh báo cáo tài chính c a các công ty x s

ki n thi t c ng gi ng nh đ i v i các công ty khác theo ch đ báo cáo tài chính qui

đ nh

Ki m tra, đ i chi u s li u trên báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh, b ng cân đ i k toán, các

s k toán chi ti t, s thu chi ti n

Thu th p và tính toán s li u t báo

cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh,

b ng cân đ i k toán, s Cái đ ghi

đ ng tài chính