Quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh trong các trường THPT tại thành phố hồ chí minh (TT)

Hoạt động đánh giá hạnh kiểm của học sinh ở các trường trunghọc phổ thông THPT là một trong những bộ phận quan trọng tronghoạt động đánh giá kết quả giáo dục nói chung.. Việc nhận dạng b

Công trình được hoàn thành tại: Thành phố Hồ Chí Minh.

Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện: Đại học Sư Phạm Thành phố HồChí Minh; Thư viện Đại học Quốc gia;

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Luật Giáo dục 2005 và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của

Luật Giáo dục năm 2009 đã xác định mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Trong nhà trường phổ thông nói chung, nhà trường THPT nóiriêng, hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục là một trong nhữngkhâu quan trọng của hoạt động giáo dục tổng thể Kiểm tra, đánh giákhông chỉ nhằm đánh giá kết quả quá trình học tập, rèn luyện của họcsinh, khuyến khích, tạo động lực cho học sinh, giúp học sinh tiến bộkhông ngừng mà còn cung cấp thông tin phản hồi giúp nhà quản lý,giáo viên hiểu rõ thực trạng chất lượng giáo dục, từ đó có những điềuchỉnh thích hợp cho hoạt động giáo dục Không những thế, đánh giá kếtquả giáo dục còn giúp cơ quan giáo dục, các nhà quản lí và hoạch địnhchính sách có được các số liệu, thông tin về chất lượng và trình độ của

hệ thống giáo dục các cấp để có những điều chỉnh, bổ sung và chỉ đạokịp thời Hoạt động đánh giá hạnh kiểm của học sinh ở các trường trunghọc phổ thông (THPT) là một trong những bộ phận quan trọng tronghoạt động đánh giá kết quả giáo dục nói chung

Ở trường THPT, hạnh kiểm được xem như là đạo đức Vì thếhoạt động đánh giá hạnh kiểm căn cứ biểu hiện cụ thể về thái độ vàhành vi đạo đức Việc nhận dạng bản chất khái niệm như thế cũng nhưviệc tìm kiếm mối quan hệ giữa hạnh kiểm với các khái niệm liên quanchặt chẽ như đạo đức, phẩm chất, giá trị, …đã và đang tạo ra những vấn

đề cần được xem xét với việc soạn thảo các văn bản pháp quy, chỉ đạothực hiện hoạt động đánh giá hạnh kiểm một cách thống nhất và có hiệuquả của giáo viên ở trường trung học phổ thông Trước hết cần có sựđồng thuận trong quan niệm về hạnh kiểm học sinh (HS) thông qua bảnchất, ý nghĩa, nội dung,… mối quan hệ giữa hạnh kiểm và đạo đức,…thông qua việc định nghĩa các khái niệm

Hoạt động đánh giá, xếp loại HS trong trường THPT vẫn đượctiến hành từ trước đến nay theo thông tư (TT) 58 của Bộ Giáo dục vàĐào tạo (GDĐT) bao gồm: đánh giá, xếp loại hạnh kiểm; đánh giá, xếp

loại học lực Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc đánh giá, xếp loại hạnhkiểm HS còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ Những căn cứ, tiêu chuẩn đểđánh giá, xếp loại hạnh kiểm HS chưa hướng đến đầy đủ các phạm trùđạo đức, chẳng hạn thiếu những tiêu chí, chỉ số quan trọng để đánh giá

kĩ năng xã hội của HS Hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS chưa đảmbảo được sự thống nhất trong tất cả cơ sở giáo dục và đặc biệt là thiếunhững thay đổi mang tính cập nhật, phù hợp với những đặc điểm củabối cảnh mới Mục đích của đánh giá hạnh kiểm là để giáo dục đạo đứccho HS Chính vì vậy muốn giáo dục đạo đức cho HS tốt hơn cần thayđổi phương pháp, kỹ thuật, nội dung của đánh giá hạnh kiểm

Sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực kinh tế, xã hội vàhội nhập quốc tế nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh (Tp.HCM) nóiriêng đang tác động đa chiều, ảnh hưởng đến quá trình hình thành vàphát triển nhân cách của thế hệ trẻ Báo cáo tổng kết chương trình giáodục rèn luyện đạo đức, tác phong lối sống của Sở Giáo dục và Đào tạo

(GDĐT) Tp.HCM trong 3 năm gần đây đã nhận định “Một số HS THPT của thành phố chưa rèn luyện cho mình một lý tưởng sống đẹp, hướng đến cộng đồng Sự ích kỷ, thói quen hưởng thụ, quá xem trọng cá nhân, nạn bạo lực trong xã hội đe dọa môi trường trong lành của học đường ” Thực tiễn này khiến xã hội và ngành giáo dục đặc biệt quan

tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống cho HS trong các nhà trườngnói chung và hoạt động đánh giá hạnh kiểm, đạo đức của học sinhTHPT nói riêng

Tuy đã có nhiều công trình nghiên cứu về đạo đức, hoạt độnggiáo dục đạo đức, hạnh kiểm học sinh trong nhà trường, song nghiêncứu sâu về hạnh kiểm của HS, hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS, đặcbiệt quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm cả về lý luận và thực tiễntheo đối tượng HS của từng cấp học, trong đó có học sinh THPT thì hầunhư còn ít nghiên cứu trong thời gian qua

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tôi chọn đề tài

nghiên cứu: “Quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh trong các trường trung học phổ thông tại Thành phố Hồ Chí Minh”.

2 Mục đích nghiên cứu

Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý đánh giá hạnh kiểm HSTHPT, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HSTHPT tại Tp.HCM, từ đó xây dựng các biện pháp đổi mới quản lý hoạt

động đánh giá hạnh kiểm HS trong các trường THPT tại TP.HCM phùhợp với tình hình phát triển của xã hội.

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

+ Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm

HS ở trường THPT

+ Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm

HS trong các trường THPT tại Tp.HCM

4 Giả thuyết nghiên cứu

Đánh giá hạnh kiểm HS và quản lý hoạt động đánh giá hạnhkiểm HS hiện nay tại các trường THPT ở Tp.HCM chưa đồng bộ Việclập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và đánh giá hoạt động đánh giá hạnhkiểm HS chưa đáp ứng yêu cầu

Nếu xây dựng được các biện pháp quản lý hoạt động đánh giáhạnh kiểm HS THPT thông qua việc bổ sung các các tiêu chí, quy trình,đổi mới phương pháp đánh giá hạnh kiểm và các biện pháp về bồidưỡng nghiệp vụ chuyên môn về đánh giá hạnh kiểm HS cho các đốitượng tham gia đánh giá hạnh kiểm thì sẽ cải tiến công tác quản lý hoạtđộng đánh giá hạnh kiểm HS THPT góp phần đáp ứng yêu cầu đổi mớihoạt động đánh giá hạnh kiểm HS hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giáhạnh kiểm HS trong trường THPT

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động đánh giá hạnhkiểm HS và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm trong các trườngTHPT tại Tp.HCM

5.3 Xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá hạnhkiểm HS trong các trường THPT tại Tp.HCM phù hợp với tình hìnhphát triển của xã hội hiện nay

5.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biệnpháp và thực nghiệm một biện pháp đã xây dựng

6 Giới hạn nghiên cứu

- Về loại hình trường: Luận án này chỉ nghiên cứu thực trạng

quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT và xây dựng các biệnpháp quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS tại các trường THPTcông lập trên địa bàn Tp.HCM thuộc Sở GDĐT Tp.HCM quản lý

- Về nội dung các biện pháp: Luận án chỉ tập trung nghiên cứu

các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS ở cấp trườngTHPT, cấp Sở GDĐT không tính đến các biện pháp cấp Bộ GDĐT

- Về phạm vi thực nghiệm: Chỉ thực nghiệm một biện pháp về

quản lý nhằm phát triển, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt độngđánh giá hạnh kiểm HS trong trường THPT phù hợp với tình hình pháttriển xã hội hiện nay

- Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng, tìm hiểu hoạt động, thu

thập số liệu khảo sát trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến năm 2014

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp luận nghiên cứu

7.1.1 Tiếp cận hệ thống

Luận án tiếp cận theo quan điểm hệ thống để nghiên cứu về

đánh giá hạnh kiểm và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HSTHPT Hoạt động đánh giá hạnh kiểm là một thành tố trong hệ thốngquản lý giáo dục nói chung và quản lý chất lượng HS nói riêng Hoạtđộng đánh giá hạnh kiểm HS có mối liên hệ chặt chẽ với các hoạt độngđánh giá giáo dục khác

7.1.2 Tiếp cận thực tiễn

Luận án tiếp cận theo quan điểm thực tiễn để nghiên cứu về

đánh giá hạnh kiểm và quản lý họat động đánh giá hạnh kiểm HSTHPT Mọi thay đổi của đời sống, văn hóa, xã hội đều có tác động rấtlớn đến hành vi, thái độ, cách ứng xử và đạo đức của con người Giáodục đạo đức, hạnh kiểm cho HS cũng như đánh giá hạnh kiểm của HSphải phù hợp với sự phát triển chuẩn mực đạo đức của xã hội hiện đại

7.1.3 Tiếp cận lịch sử-logic

Luận án tiếp cận theo quan điểm lịch sử - logic Những yêu cầu

về phẩm chất đạo đức, hạnh kiểm HS THPT luôn phải đáp ứng với sựvận động thay đổi của xã hội hiện đại Do vậy khi xây dựng các tiêu chíđánh giá hạnh kiểm cũng như cách thức đánh giá hạnh kiểm HS THPTphải đặt trong định hướng phát triển chung của Tp.HCM về yêu cầu củamột công dân hiện đại, năng động hội nhập nhưng không làm mất đibản sắc dân tộc, truyền thống của người Việt Nam

7.2 Các phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa cơ sở lý luận từ các côngtrình được lựa chọn trong và ngoài nước có liên quan đến đánh giá hạnhkiểm và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT.

7.2.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Mục đích: Sử dụng phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi nhằm

khảo sát thực trạng hoạt động đánh giá hạnh kiểm và thực trạng quản lýhoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT tại Tp.HCM

Ngoài ra, phương pháp này còn sử dụng để hỏi ý kiến về tính khả thi

và tính cần thiết của các giải pháp được xây dựng

Nội dung: Khảo sát thực trạng hoạt động đánh giá hạnh kiểm

HS THPT như tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá hạnh kiểm HS THPT, quitrình đánh giá hạnh kiểm HS THPT, sử dụng kết quả hạnh kiểm HSTHPT…

Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HSTHPT thông qua các chức năng như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo kiểmtra đánh giá hạnh kiểm HS THPT

Xây dựng bộ công cụ là phiếu khảo sát dùng cho các đối tượng

sau: Phụ lục1 dùng cho cán bộ quản lý (CBQL) cấp Sở; CBQL, giáo

viên (GV) của trường THPT; Phụ lục 2 dùng cho cha mẹ HS và HStrường THPT

7.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Mục đích: Sử dụng phương pháp này nhằm trao đổi, phỏng vấn

một số CBQL, GV, cha mẹ HS, HS về hoạt động đánh giá hạnh kiểm,quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT

Nội dung: Phỏng vấn cụ thể về mục đích, nội dung, qui trình,

kết quả đánh giá hạnh kiểm HS THPT Phỏng vấn về những khó khăn

và thuận lợi trong quá trình thực hiện việc đánh giá hạnh kiểm của HSTHPT theo TT 58 và TT 08 của Bộ GDÐT

Xây dựng công cụ phỏng vấn là phiếu phỏng vấn CBQL, GV

(Phụ lục 3), phiếu phỏng vấn cha mẹ HS (Phụ lục 4), phiếu phỏng vấn

HS (Phụ lục 5)

7.2.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Mục đích: Sử dụng phương pháp này nhằm tìm hiểu về những

hoạt động quản lý cấp Bộ, cấp Sở, cấp trường về đánh giá hạnh kiểm

HS THPT thông qua các văn bản chỉ đạo, những qui định, nội qui nhàtrường, báo cáo tổng kết, xếp loại học sinh…

Nội dung:

- Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp tất cả văn bản qui phạm phápluật chỉ đạo từ các cơ quan quản lý cấp Bộ GDĐT, Sở GDĐT về đánhgiá hạnh kiểm HS THPT trong những năm gần đây

- Nghiên cứu, phân tích, đánh giá, tổng hợp tất cả các hồ sơ xử

lý vi phạm kỷ luật HS của trường THPT

- Nghiên cứu, phân tích, đánh giá, tổng hợp nội dung, tiêu chíđánh giá hạnh kiểm HS THPT

- Nghiên cứu phân tích, đánh giá việc dạy môn Giáo dục Côngdân (GDCD) và thực hiện lồng ghép đánh giá hạnh kiểm HS qua kếtquả môn GDCD theo Thông tư 58 của Bộ GDĐT

7.2.2.4 Phương pháp chuyên gia

Mục đích: Sử dụng phương pháp nhằm thu thập ý kiến của các

chuyên gia trong lĩnh vực quản lý giáo dục, đặc biệt là các chuyên giatrong lĩnh vực đánh giá và quản lý đánh giá hạnh kiểm HS THPT

Nội dung: Trao đổi về tiêu chuẩn, quy trình, thang đo trong

việc đánh giá hạnh kiểm HS THPT; Trao đổi về cách thức quản lý hiệnnay của hiệu trưởng THPT về đánh giá hạnh kiểm HS

Công cụ là phiếu phỏng vấn chuyên gia (Phụ lục 6)

7.2.2.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn

Phương pháp này nhằm tổng kết một số kinh nghiệm của các

tỉnh, thành khác về tổ chức quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS

THPT; Kinh nghiệm một số nước trên thế giới về giáo dục đạo đức, hạnh kiểm cũng như đánh giá hạnh kiểm HS THPT Sử dụng công cụ ở

Phụ lục 8

7.2.2.6 Phương pháp thực nghiệm

Mục đích: Sử dụng phương pháp này chứng minh tính khả thi

và tính cần thiết của biện pháp được lựa chọn để thực nghiệm góp phầnkhẳng định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học

Nội dung: Tiến hành tổ chức thực nghiệm giải pháp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên và cán bộ quản lý về hạnh kiểm và đánh giá hạnh kiểm HS tại Tp.HCM Ngoài ra, luận án còn

xây dựng phiếu khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của nội dungbồi dưỡng

7.2.2.7 Phương pháp nghiên cứu trường hợp (case study)

Mục đích: Sử dụng phương pháp này nhằm nghiên cứu sâu đến

trường THPT về hoạt động đánh giá hạnh kiểm bao gồm: Tiêu chí đánh

giá, quy trình đánh giá, phương pháp đánh giá, xếp loại đánh giá, sửdụng kết quả đánh giá

Nội dung: Tiến hành nghiên cứu điển hình 02 trường THPT là

THPT Trần Khai Nguyên, Quận 5 và THPT Lương Thế Vinh, Quận 1

7.2.2.8 Phương pháp quan sát

Mục đích: Sử dụng phương pháp này nhằm quan sát các hoạt

động đánh giá hạnh kiểm HS trong trường THPT bởi các thầy cô, giámthị Quan sát và ghi nhận những tình huống đánh hạnh kiểm của những

HS vi phạm kỉ luật

Nội dung: Quan sát việc ứng xử của thầy cô, giám thị khi nhận

xét, đánh giá hành vi cụ thể của HS

7.2.3 Phương pháp thống kê để xử lý số liệu

Luận án sử dụng kỹ thuật thống kê toán học để thống kê, phântích số liệu trong các bảng hỏi, và các số liệu, thông tin thu thập được từcác phương pháp nghiên cứu khoa học đã sử dụng trong luận án Luận

án sử dụng phương pháp tính giá trị trung bình theo công thức: Điểmtrung bình (ĐTB)

i i

in x

Trong đó, x1 là điểm được cho ứng với từng mức độ, x1 {1,2,3,4,5}, n1

là số người cho điểm ứng với từng mức độ x1, N là tổng số người chotrả lời cho từng câu hỏi

8 Đóng góp mới của luận án

8.1 Về lý luận

Luận án góp phần phát triển những vấn đề lý luận về hoạt độngđánh giá hạnh kiểm và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm cho HSTHPT Trong đó luận án đã đi sâu phân tích, phân biệt rõ 2 khái niệmđạo đức và hạnh kiểm học sinh; Xây dựng lý luận về hoạt động đánhgiá hạnh kiểm HS THPT bao gồm: Mục đích đánh giá, tiêu chí đánhgiá, quy trình đánh giá, phương pháp và kỹ thuật đánh giá, sử dụng kếtquả đánh giá hạnh kiểm học sinh THPT Trên cơ sở tiếp cận mục tiêuquản lý và chức năng quản lý, luận án xây dựng lý luận về quản lý hoạtđộng đánh giá hạnh kiểm HS THPT thông qua các khâu lập kế hoạch, tổchức thực hiện, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá việc thực hiệnhoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT Luận án đã xây dựng 8 biệnpháp quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT

8.2 Về thực tiễn

Trên cơ sở lý luận và kết hợp các phương pháp nghiên cứu thựctiễn, luận án đã khảo sát, đánh giá được thực trạng hoạt động đánh giáhạnh kiểm HS THPT tại Tp.HCM gồm: Thực trạng về mục đích đánhgiá, tiêu chí đánh giá, quy trình đánh giá, phương pháp và kỹ thuật đánhgiá, sử dụng kết quả đánh giá hạnh kiểm học sinh THPT Luận án đãkhảo sát và phân tích sâu thực trạng quản lý hoạt động đánh giá hạnhkiểm HS THPT thông qua các chức năng như: Lập kế hoạch, tổ chức,chỉ đạo, kiểm tra đánh giá hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT Từ

đó có những đánh giá chung về ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của thựctrạng quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT tại Tp.HCM.Căn cứ vào 8 biện pháp quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HSTHPT đã xây dựng, luận án đã tiến hành khảo nghiệm các biện pháp,thực nghiệm 1 biện pháp và chứng minh được tính cần thiết, khả thi, cóthể áp dụng vào thực tiễn của biện pháp này

9 Cấu trúc luận án

Mở đầu

Chương 1: Cở sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá hạnh

kiểm HS THPT

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS

trong các trường THPT tại Tp.HCM

Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm

HS trong các trường THPT tại Tp.HCM

Kết luận và khuyến nghị

Danh mục công trình của tác giả liên quan đến luận án

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HẠNH KIỂM HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước

1.1.1.1 Nghiên cứu về giáo dục đạo đức ở một số nước trên thế

giới: Giáo dục đạo đức cho HS ở Mỹ; Giáo dục đạo đức cho HS ở Thái

Lan; Giáo dục đạo đức cho HS ở Nhật

1.1.1.2 Nghiên cứu về hoạt động đánh giá đạo đức, hạnh kiểm, hành vi của học sinh

A Clair Harding (1978) trong luận án tiến sĩ Moral values and theirs assessment: A personal construct theory approach (Giá trị đạo đức và cách đánh giá: Một lý thuyết tiếp cận cá thể) Peter F Oliver (2006) trong công trình Developing The Curriculum (Xây dựng chương trình học) do Nguyễn Kim Dung dịch Ralph Tyler (1966) trong nghiên cứu Basic Principles of Curriculum and Instruction (Những nguyên tắc

cơ bản về chương trình và giảng dạy) Cecil R.Reynolds & Randy W Kamphaus (2005) có nghiên cứu công trình The Clinician‘s Guide To The Behavior Assessment System for Children (Hướng dẫn chi tiết về hệ

thống đánh giá hành vi của HS).Vishalache Blakrishman (2009) có

nghiên cứu luận án tiến sĩ giáo dục học Teaching moral education in secondary schools - Using real life dilemmas (Giáo dục đạo đức trong

trường phổ thông – Ứng dụng vào tình huống thực tế) tại Đại họcVictoria- Newzeland

1.1.2 Những nghiên cứu trong nước

1.1.2.1 Nghiên cứu về cách đánh giá đạo đức, hạnh kiểm của học sinh

Hà Thế Ngữ (1986) chủ nhiệm đề tài cấp nhà nước “Nâng cao chất lượng giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức cho học sinh phổ thông” Đặng Vũ Hoạt làm chủ nhiệm đề tài “Xây dựng nội dung và

phương pháp giáo dục tư tưởng, chính trị đạo đức cho học sinh phổ

thông” Phùng Khắc Bình và các cộng tác (2000) với Nghiên cứu việc phân loại đạo đức sinh viên – Thực trạng và tiêu chí đánh giá (đề tài cấp Bộ - mã số B99-52-41) Võ Xuân Đàn (2003) với Quan điểm đạo đức và lối sống của sinh viên trường đại học Sư Phạm Tp HCM (đề tài

cấp Bộ – mã số B2001-23-11) Nguyễn Tùng Lâm (2009) với luận án

Tiến sĩ giáo dục, Phối hợp các phương pháp giáo dục nhằm khắc phục tình trạng yếu kém về đạo đức của HS THPT Hà Nội hiện nay

Đỗ Ngọc Thống (2013) có tham luận Định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông sau 2015 và môn đạo đức – giáo dục công dân trong hội thảo quốc gia về giáo dục đạo đức – công dân trong

giáo dục phổ thông Việt Nam Hà Nhật Thăng (2013) có tham luận

Những việc cần làm để phát huy vai trò của môn giáo dục công dân đối với sự hình thành, phát triển nhân cách HS phổ thông Đỗ Thị Lệ Hằng (2013) có nghiên cứu “Căng thẳng của học sinh trung học phổ thông”

luận án Tiến sĩ Tâm lý học – Học viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt

Nam Lê Thị Minh Trang (2013) có công trình “Nghiên cứu hành vi văn minh đô thị của thanh niên Tp.HCM”, luận án Tiến sĩ Tâm lý học –

Học viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam

1.2 Những khái niệm cơ bản

1.2.1 Nhân cách: Nhân cách được hiểu như là tập hợp các đặc

trưng tâm lý tạo nên diện mạo xã hội của một con người với tư cách chủthể hoạt động, bao gồm tất cả những phẩm chất, những năng lực mangtính xã hội tồn tại và phát triển trong các cá nhân đó, thích ứng với cácchuẩn mực và thang giá trị được xã hội thừa nhận

1.2.2 Đạo đức: Đạo đức là hệ thống các qui tắc, chuẩn mực xã

hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù

hợp với lợi ích của cộng đồng của xã hội

1.2.3 Hạnh kiểm học sinh: Hạnh kiểm học sinh là phẩm chất,

đạo đức được thể hiện ở nhận thức, thái độ và hành vi trong học tập,trong cuộc sống, trong cách ứng xử với mọi người, với môi trường xung

quanh Hạnh kiểm là khái niệm đồng nghĩa với mặt phẩm chất của nhân

cách và đạo đức là một trong những giá trị cốt lõi của hạnh kiểm, phẩmchất của học sinh

1.2.4 Đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông

1.2.4.1 Đánh giá: Đánh giá là đưa ra những nhận định, những

phán xét về giá trị của đối tượng được đánh giá trên cơ sở xử lý nhữngthông tin, những chứng cứ thu thập được đối chiếu với mục tiêu đã đề

ra

1.2.4.2 Đánh giá hạnh kiểm học sinh: là hoạt động đưa ra

những nhận định, phán xét và xác định mức độ đạt được về mặt hạnh

kiểm của HS, căn cứ vào những nội dung, tiêu chí được quy định theomục tiêu giáo dục của nhà trường

1.2.5 Quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh: “Quản

lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT là hệ thống tác động có mụcđích của chủ thể quản lý trường THPT đến hoạt động đánh giá hạnhkiểm học sinh, bao gồm quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo vàkiểm tra hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT nhằm đánh giá hạnhkiểm cho HS THPT đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường”

1.3 Hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông

1.3.1 Mục đích đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông: Giúp cho các cấp quản lý, giáo viên và các lực lượng liên quan

thấy được kết quả giáo dục, rèn luyện đạo đức của HS; từ đó có thểphân tích tình hình, chỉ ra mặt được, chưa được theo mục tiêu giáo dục

và những yếu tố có liên quan nhằm đưa ra những điều chỉnh cần thiết đểnâng cao chất lượng, hiệu quả của việc giáo dục, rèn luyện đạo đức ởHS

1.3.2 Nguyên tắc đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông: Nguyên tắc quán triệt mục đích giáo dục; Nguyên tắc đánh giá

toàn diện,cân đối và có trọng tâm; Nguyên tắc khách quan; Nguyên tắc công khai, dân chủ, công bằng; Nguyên tắc phù hợp với đặc điểm đối tượng.

1.3.3 Tiêu chí đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông: Hoàn thành đầy đủ, nghiêm túc nhiệm vụ học tập theo chương

trình, có ý thức vươn lên; Chấp hành tốt luật pháp, nội quy của nhà trường; Tích cực rèn luyện thân thể; Giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường; Trung thực trong học tập, trong cuộc sống; Có ý thức tập thể, giúp đỡ người khác; Kính trọng cha mẹ, thầy cô, nhân viên nhà trường; Tôn trọng, đoàn kết và giúp đỡ bạn bè; Tham gia các hoạt động ngoại khóa; Bảo vệ và phát huy truyền thống nhà trường; Có thái độ bảo vệ

lẽ phải, hành vi đúng đắn; Có thái độ với những hành vi tiêu cực, lệch lạc, không đúng đắn của bạn bè; Tham gia tốt các hoạt động ngoại khóa, giáo dục trải nghiệm

1.3.4 Hình thức và phương pháp đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông

1.3.5 Quy trình đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông