Phương pháp ra đề trắc nghiệm chương 4 môn công nghệ 11

Hiện nay, trắc nghiệm khách quan đã và đang được đưa vào áp dụng rộng rãi trong việc kiểm tra, đánh giá, thi đối với các môn như: Vật lý, Hóa học, Sinh học,… Tuy nhiên đối với môn Công n

Mở đầu

1 Lí do chọn đề tài

Với tốc độ phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, ngày nay con

người không thể tiếp thu hết tri thức của nhân loại Khi ngồi trên ghế nhà

trường và khi ra cuộc sống vẫn phải tiếp tục học mới đáp ứng được sự phát

triển của xã hội

Thực tế đó đòi hỏi giáo dục đổi mới toàn diện, mạnh mẽ về nội dung,

chương trình, phương thức đào tạo, phương thức kiểm tra đánh giá và đặc biệt

là phương thức đào tạo Trong tiến trình lịch sử mỗi xã hội, mỗi thời đại đòi

hỏi và cũng sẽ tạo nên một phương thức đào tạo thích ứng Ngày nay các

phương pháp dạy học truyền thống đã bộc lộ nhiều hạn chế, không đáp ứng

được yêu cầu của xã hội Vì vậy nghị quyết Hội Nghị lần thứ IV của Ban Chấp

hành Trung ương Đảng khóa VII đã xác định nhiệm vụ của ngành giáo dục là:

“ Đổi mới phương pháp dạy và học ở tất cả các cấp học bậc học,… áp dụng

các phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy

sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề”

Thực hiện chủ trương đó những phương pháp dạy học phát huy tính tích cực

tự lực, sáng tạo của học sinh đã được đầu tư nghiên cứu mạnh mẽ và từng

bước được áp dụng vào thực tiễn dạy học Hiện nay, trắc nghiệm khách quan

đã và đang được đưa vào áp dụng rộng rãi trong việc kiểm tra, đánh giá, thi

đối với các môn như: Vật lý, Hóa học, Sinh học,… Tuy nhiên đối với môn

Công nghệ mới chỉ dừng lại ở phạm vi lí luận chưa thực sự trở thành nhu cầu

bức thiết đối với học sinh Do đó, nghiên cứu tìm ra phương pháp dạy học và

phương thức kiểm tra đánh giá đối với môn Công nghệ nhằm nâng cao chất

lượng dạy học, là một việc có ý nghĩa hết sức thiết thực Do vậy, việc ra đề

trắc nghiệm khách quan góp phần đánh giá chất lượng dạy học, nắm vững

kiến thức của học sinh

Qua nghiên cứu nội dung, chương trình chương 4 môn Công nghệ 11 và

những lí do trên tôi quyết định tìm hiểu đề tài: “Phương pháp ra đề trắc

nghiệm chương 4 - môn Công nghệ 11”

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Tìm hiểu và đưa ra một số những vấn đề liên quan về trắc nghiệm khách

quan như mục đích, khái niệm, phân loại đánh giá, những yêu cầu khi soạn

đề kiểm tra và giải pháp trả lời, điều kiện để áp dụng trắc nghiệm khách

quan trong việc kiểm tra đánh giá và thi, trắc nghiệm khách quan là gì, các

mức độ nhận thức khi ra đề kiểm tra, các hình thức ra đề truyền thống xét

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng: Các hình thức, các quy trình ra đề đối với môn Công nghệ nói

chung

Phạm vi: Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi lớp 11 trung học phổ thông

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài để xác định được cơ sơ của

việc áp dụng trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra, đánh giá môn Công

nghệ

Tổng hợp, phân tích, đánh giá để đưa ra nhận xét về thực trạng của quá trình

áp dụng trắc nghiệm khách quan vào kiểm tra, đánh giá, củng cố…môn Công

nghệ 11

5 Phương pháp nghiên cứu của đề tài

Các phương pháp nghiên cứu lí luận, thực tiễn

Các phương pháp tổng hợp, phân tích, khái quát hóa, thống kê toán học, xử

lí số liệu…

6 Giả thuyết khoa học

Nếu áp dụng trắc nghiệm khách quan vào việc kiểm tra và thi thì quá trình

dạy học môn Công nghệ sẽ đạt hiệu quả cao hơn như đảm bảo tính tổng thể,

tính tích cực, tính độc lập, tính tư duy lôgic… ở người học tốt hơn

7 Cấu trúc khóa luận

Ngoài phần mở đầu và kết luận chung, phần nội dung gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận của việc kiểm tra - đánh giá

Chương 2: Hình thức ra đề trắc nghiệm

Chương 3: Giới thiệu một số đề kiểm tra và đáp án

Nội dung Chương 1:Cơ sở lí luận của việc kiểm tra - đánh giá

1.1 Mục đích của việc kiểm tra đánh giá

Việc kiểm tra đánh giá nhằm những mục đích sau:

1.1.1 Đối với học sinh

Việc đánh giá có hệ thống và thường xuyên cung cấp kịp thời những thông

tin “ liên hệ ngược” giúp người học điều chỉnh hoạt động học

Về giáo dưỡng chỉ cho học sinh thấy mình đã tiếp thu được điều vừa học

đến mức độ nào, còn thiếu sót nào cần bổ sung

Về mặt phát triển năng lực nhận thức giúp học sinh có điều kiện tiến hành

các hoạt động trí tuệ như ghi nhớ, tái hiện, chính xác hóa, khái quát hóa, hệ

thống hóa kiến thức, tạo cho học sinh phát triển tư duy sáng tạo, linh hoạt vận

dụng kiến thức để giải quyết tình huống thực tế

Về mặt giáo dục học sinh có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập, có ý

thức vươn lên đạt kết quả cao hơn, củng cố lòng tin vào khả năng của bản

thân, nâng cao ý thức tự giác khắc phục tính chủ quan tự mãn

1.1.2 Đối với giáo viên

Cung cấp thông tin phản hồi về tình hình học tập của học sinh giúp giáo

viên lựa chọn phương pháp giảng dạy tốt hơn

Cung cấp thông tin làm cơ sở cho việc cải tiến nội dung và phương pháp

dạy học nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục

1.1.3 Đối với cơ quan quản lí và nghiên cứu giáo dục

Cung cấp thông tin làm cơ sở cho việc cải tiến mọi mặt hoạt động của giáo

dục, từ phát triển chương trình, biên soạn sách giáo khoa đến đào tạo, bồi

dưỡng giáo viên, xây dựng cơ sở vật chất, quản lí nhà trường

Cung cấp thông tin cần thiết cho việc đánh giá các cơ sở giáo dục

1.2 Khái niệm về kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Trong lí luận dạy học, kiểm tra (thi) là giai đoạn kết thúc của quá trình dạy

học nhằm đảm bảo chức năng dạy học cơ bản chủ yếu không thể thiếu của quá

trình dạy học

Kiểm tra bao gồm 3 chức năng, bộ phận liên kết thống nhất với nhau, thâm

nhập và bổ sung cho nhau, đó là: đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh

1.2.1 Đánh giá kết quả học tập của học sinh

Đánh giá là quá trình xác định trình độ đạt tới những chỉ tiêu của mục đích

dạy là mô tả định tính và định lượng những khía cạnh như kiến thức, kĩ năng,

thái độ của học sinh, đối chiếu những chỉ tiêu của mục đích, dự kiến, mong

muốn

1.2.2 Phát hiện lệch lạc

Qua đánh giá sẽ phát hiện ra những mặt được và chưa được trong trình

độ đạt tới của học sinh nghĩa là những chỉ tiêu chưa đạt được và những chỉ

tiêu đã đạt được Từ đó phát hiện ra những khó khăn, trở ngại trong quá

trình lĩnh hội kiến thức của học sinh Trên cơ sở đó phát hiện những

nguyên nhân của lệch lạc, về phía người dạy cũng như về phía người học

hoặc có thể về phía khách quan

Phát hiện lệch lạc tìm ra nguyên nhân của lệch lạc là quan trọng hàng đầu

so với việc liệt kê thành tích vì sự công đạt trong kiểm tra là điều đã được dự

kiến trong mục tiêu còn những lệch lạc là điều xảy ra bất thường, loại trừ được

chúng thì chất lượng dạy học sẽ nâng cao

1.2.3 Điều chỉnh kế hoạch, uốn nắn lệch lạc

Việc đánh giá và phát hiện lệch lạc giúp giáo viên điều chỉnh kế hoạch

lệch lạc nhằm uốn nắn loại trừ những lệch lạc đó tháo gỡ những khó khăn trở

ngại, thúc đẩy quá trình chiếm lĩnh tri thức của học sinh

1.3 Những yêu cầu khi soạn đề kiểm tra và giải pháp trả lời

Do trình độ người học và cơ sở vật chất ở từng vùng, miền và trong trường

hợp khác nhau là rất khác nhau nên để đảm bảo tính khả thi của đề kiểm tra

cần có những thay đổi thích hợp về nội dung cũng như về mức độ khó, dễ

Tuy nhiên cần lưu ý:

1.3.1 Yêu cầu đối với giáo viên

Nắm được các nguyên tắc và tuân thủ các nguyên tắc khi ra đề trắc nghiệm

khách quan

Có khả năng thông hiểu tài liệu

Có khả năng vận dụng linh hoạt các nguyên tắc ra đề kiểm tra dạng trắc

nghiệm khách quan vào lúc nào

Có khả năng bao quát toàn bộ chương trình

Xây dựng nội dung cần kiểm tra trước khi xây dựng câu hỏi kiểm tra

1.3.2 Yêu cầu đối với nội dung đề kiểm tra

Phải đảm bảo thể hiện được những mục tiêu đã ghi trong chương trình,

không hạ thấp cũng như nâng cao một cách tùy tiện mức độ khó, dễ của đề

kiểm tra theo ý muốn chủ quan của người dạy

Câu hỏi cần phải tuân thủ đúng nguyên tắc về mặt lí luận và bám sát nội

dung chương trình

Để tránh việc học sinh hỏi nhau khi làm bài nên thay đổi thứ tự của các câu

hỏi để tạo ra những đề kiểm tra như nhau có cấu tạo khác nhau

Những đề kiểm tra này có thể được dùng nhiều lần, để có thể dùng nhiều

lần

Kiểm tra nên cho học sinh làm ra một tờ giấy riêng ghi rõ họ tên, mã đề,

không nên làm vào đề

1.3.3 Yêu cầu khi biên soạn giải pháp khi trả lời

Các nguyên tắc trả lời phải độc lập với nhau về ngữ nghĩa

Không được đưa ra những phương án không có nghĩa phù hợp với nội dung

câu hỏi để đánh lạc hướng người trả lời

Tránh dùng chung từ cho phần câu hỏi và phần trả lời

Không được biên soạn câu trả lời một cách chi tiết và đầy đủ, còn các

phương án khác lại quá sơ sài Các phương án trả lời phải có độ phức tạp như

nhau

Các dữ kiện trong phần câu hỏi phải có cùng mức độ tổng quát

Trong một bài kiểm tra cần lưu ý không để câu dẫn của câu hỏi này là gợi

ý đúng cho giải pháp lựa chọn câu hỏi khác

1.3.4 Yêu cầu đối với học sinh

Chuẩn bị kiến thức rộng, bao quát toàn bộ chương trình của môn học

Chủ động thời gian trong phòng thi trắc nghiệm quá trình chiếm lĩnh tri

thức của học sinh

1.4 Điều kiện để áp dụng trắc nghiệm khách quan trong việc kiểm tra,

đánh giá và thi

Trắc nghiệm khách quan là một phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả

học tập của học sinh và đang được nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau

Vấn đề cần bàn bây giờ là việc ra đề trắc nghiệm khách quan như thế nào

trong các giai đoạn của quá trình dạy học, những kiến thức kĩ thuật công nghệ

sao cho có thể khai thác tối đa ưu điểm nổi bật của phương pháp kiểm tra này

Hiện nay đây là một hình thức thi và kiểm tra đã đưa vào áp dụng rộng rãi

với các môn học cơ bản: Vật lý, Hóa học, Sinh học…tuy nhiên với môn Công

nghệ đây còn là một hình thức khá mới mẻ Theo tôi khi ra đề trắc nghiệm

khách quan trong quá trình dạy học người giáo viên phải dựa trên các điều

kiện sau:

1 Kiểm tra không chỉ đánh giá, mà qua đó tạo điều kiện cho học sinh “Tự

đánh giá” từ đó góp phần tự điều chỉnh quá trình học tập của bản thân

2 Ưu điểm chính của ra đề trắc nghiệm khách quan không chỉ là đề kiểm

tra rộng rãi trong thời gian ngắn với việc đánh giá một cách khách quan nhất

Điều này còn đúng trong đánh giá xác nhận, mà trắc nghiệm khách quan trong

quá trình dạy học cần hiểu là một phương pháp dạy học giúp cho người học tự

đánh giá và điều chỉnh quá trình tự đào tạo một cách có hiệu quả nhất đồng

thời có điều kiện tạo ra mối liên hệ ngược giữa giáo viên và học sinh để nhanh

chóng tạo ra sự điều chỉnh việc dạy học của giáo viên Lúc này trắc nghiệm

khách quan thể hiện vai trò đánh giá mang tính đào tạo

Vấn đề ra đề trắc nghiệm khách quan như thế nào?

Hiện nay, trong quá trình dạy học về mặt quy định chung có 4 hình thức

kiểm tra để thu được kết quả bằng điểm số, từ đó đánh giá kết quả học tập của

học sinh thông qua kiểm tra: miệng, 15 phút, 1 tiết, học kì

1.4.1 Điều kiện kiểm tra miệng

Có thể kiểm tra vào đầu giờ học, cách kiểm tra này nhằm tác động đến việc

tự học của học sinh Qua đó, đánh giá, uốn nắn ngay ý thức học tập của học

sinh, việc nắm kiến thức của học sinh sau giờ học Ngoài ra người giáo viên

còn dùng nó để tạo ra các tình huống học tập mong muốn

1.4.2 Điều kiện kiểm tra 15 phút

Sau khi học xong một phần có kiến thức nhất định có liên quan Có thể

chọn những bài học gần nhất, ưu tiên cho loại câu hỏi nhiều lựa chọn để kiểm

tra đánh giá việc nắm vững kiến thức của học sinh

1.4.3 Điều kiện kiểm tra 1 tiết

Sau khi kết thúc một chương, có thể diễn ra từ 35 đến 45 phút Qua bài

kiểm tra này để nắm vững toàn bộ kiến thức của chương, từ đó phân loại học

sinh và điều chỉnh phương pháp dạy cho phù hợp

1.4.4 Điều kiện thi học kì

Sau khi kết thúc chương trình học của một kì hoặc cả năm

1.5 Phân loại đánh giá

1.5.1 Đánh giá mang tính đào tạo

Đây là sự đánh giá thường xuyên nhằm giúp học sinh tự kiểm tra mình để

rồi tự điều chỉnh kế hoạch tự học Nó cũng mang tính chuẩn đoán (tìm ra

nguyên nhân của tiến bộ và lệch lạc), dự đoán xu hướng phát triển tìm biện

pháp xử lí để tiến bộ trong học tập; hình thức kiểm tra đánh giá này không nên

dùng để xử phạt

1.5.2 Đánh giá xác nhận

Là loại đánh giá dùng để xác nhận trình độ đạt tới sau một giai đoạn đào

tạo Nó còn có tác dụng làm cơ sở cho những quyết định pháp lí như: cho lên

lớp, công nhận tốt nghiệp,…nó còn có chức năng ngăn trở những học sinh

không đạt yêu cầu được hành nghề trong xã hội Nó diễn ra không thường

xuyên, còn được gọi là kiểm tra, tổng kết, tích lũy, thưởng phạt

1.6 Các mức độ nhận thức khi ra đề kiểm tra

Chia thông tin thành các thông tin nhỏ sao cho có thể hiểu được cấu trúc

của tài liệu

1.6.5 Tổng hợp

Sắp xếp thiết kế lại thông tin các bộ phận từ nguồn tài liệu

1.7 Các hình thức kiểm tra truyền thống

1.7.1 Kiểm tra viết

Phương pháp này được áp dụng rộng rãi trong việc đánh giá thường xuyên

và tiến hành theo quy định của môn học, thường là khi kết thúc một chương

hay một phần nào đó Với phương pháp này, giáo viên đặt ra câu hỏi và bài tập

cho tất cả các học sinh làm bài và mỗi học sinh sẽ trình bày ra giấy bài làm

của mình

1.7.2 Kiểm tra miệng

Phương pháp này được áp dụng rộng rãi trong việc kiểm tra đánh giá

thường xuyên và nó được tiến hành hầu hết trong các giờ học Qua phương

pháp kiểm tra này giáo viên có thể đánh giá được mức độ tiếp thu kiến thức cũ

của học sinh và cơ sở tiếp thu kiến thức mới Để đạt được hiệu quả cao thì

giáo viên phải chuẩn bị câu hỏi một cách chu đáo và cẩn thận

1.8 Trắc nghiệm khách quan (TNKQ)

1.8.1 Trắc nghiệm khách quan là gì?

TNKQ là một kĩ thuật dùng để tìm hiểu về trí tuệ và năng lực của người

học hoặc để kiểm tra đánh giá một số kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo và thái độ của

người học đối với một nội dung (nhóm nội dung) hoặc lượng thông tin cần xử

lí Trong đó, mỗi câu hỏi hay yêu cầu thực hiện có kèm theo câu trả lời sẵn

hoặc các phương án tiến hành và đòi hỏi học sinh phải chọn một câu trả lời

hoặc một phương án hay phải điền thêm một thông tin nhất định vào câu trả

lời Tuy nhiên, để trả lời đúng, xử lí tình huống thật chính xác đòi hỏi đối

tượng được kiểm tra phải có khả năng bao quát nội dung cần kiểm tra, hay nói

cách khác là đòi hỏi năng lực của bản thân và kĩ năng kĩ xảo có được để xử lí

thông tin đó Loại câu hỏi này được gọi là khách quan vì câu trả lời đã rõ ràng

và việc đánh giá không phụ thuộc vào người chấm bài Tuy nhiên, ta không

loại trừ tính chủ quan trong việc lựa chọn nội dung và cách soạn câu hỏi

1.8.2 Bản chất của TNKQ

Đã có rất nhiều nhà lí luận đi sâu nghiên cứu về trắc nghiệm khách quan và

đã đưa ra nhiều ý kiến Hiện nay, đa số các nhà lí luận dạy học đều xem trắc

nghiệm khách quan là một phương pháp dạy học dùng một bài tập ngắn để

kiểm tra và đánh giá khả năng hoạt động nhận thức, năng lực trí tuệ của học

sinh khi họ học xong một phần kiến thức, một môn học…điều này phải coi là

dấu hiệu bản chất của trắc nghiệm khách quan trong quá trình dạy học mà cụ

thể là trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.8.3 Phân loại câu hỏi trắc nghiệm khách quan

a Câu đúng – sai

Đây là những phát biểu được đánh giá là “ đúng” hoặc “sai” hoặc chúng có

thể là các câu hỏi trực tiếp có thể trả lời được là “có” hoặc “không”

Loại câu hỏi này thích hợp khi cần gợi nhớ lại kiến thức và có thể kiểm tra

được một số lượng kiến thức lớn một cách nhanh chóng

Tuy nhiên, do yêu cầu cơ bản của loại câu hỏi này là phải hoàn toàn rõ

ràng là “đúng” hoặc “sai” hay “có” hoặc “không” để có thể trả lời dứt khoát

nên tạo ra sự khó khăn khi áp dụng loại câu hỏi này để kiểm tra trình độ hiểu

biết cao hơn

b Câu điền khuyết

Loại câu hỏi này yêu cầu người học phải điền thêm một từ, một câu, một

định nghĩa, khái niệm, thuật ngữ, một con số, một kí hiệu,…còn thiếu cho một

câu hỏi trực tiếp hay một câu nhận định chưa đầy đủ Loại câu hỏi này có ưu

thế đòi hỏi học sinh phải tìm kiếm thông tin Tuy nhiên đây là loại câu hỏi

khó được xây dựng rõ ràng nhiều có thể có nhiều câu trả lời có giá trị gần như

nhau và gây nên khó khăn cho người chấm

c Câu nhiều lựa chọn

Đây là loại câu hỏi TNKQ được sử dụng rộng rãi nhất nó có hình thức là

một câu phát biểu không đầy đủ được nối tiếp bằng một số phương án trả lời

mà người học phải lựa chọn một phương án phù hợp nhất theo yêu cầu cụ thể,

đó là câu trả lời đúng rõ rệt hay câu trả lời tốt nhất trong nhiều câu hợp lí,

hoặc câu trả lời kém nhất không liên quan gì nhất, các phương án còn lại là

câu nhiễu

Với loại câu hỏi này, cho phép đo được kiến thức, sự hiểu biết và kĩ

năng tư duy của học sinh với môn học Câu trắc nghiệm loại này làm giảm

trả lời kiểu đoán mò Vấn đề đặt ra cho soạn thảo chính là đề ra được các

câu nhiễu thích hợp

d Câu ghép đôi

Loại câu này thường là hai dãy thông tin có câu dẫn và câu đáp, chúng

được yêu cầu ghép lại kiểu tương ứng một – một số câu trong hai dãy thông

tin không nên bằng nhau Đây cũng là loại câu giúp kiểm tra được ở mức độ

cao về khả năng nắm vững và vận dụng của học sinh

Ngoài bốn loại câu hỏi trên còn có thể tạo các câu hỏi phức hợp từ biến thể

chúng

1.8.4 Ưu điểm, nhược điểm của phương pháp trắc nghiệm khách quan

a Ưu điểm

Dung lượng kiến thức lớn, đề thi phủ kín được nhiều kiên thức trong nội

dung môn học từ đơn giản đến phức tạp, từ nội dung cụ thể đến kiến thức tổng

quát, so sánh

Trong một thời gian ngắn kiểm tra được một phạm vi kiến thức rộng Tiết

kiệm thời gian cho cả giáo viên và học sinh

Đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy cao khi chấm thi

Cùng một nội dung có thể xây dựng các bài trắc nghiệm các câu hỏi phong

phú và đa dạng

Giáo viên có thể phân loại độ đồng đều của từng lớp học sinh với độ chính

xác cao

Tạo điều kiện áp dụng công nghệ mới trong tổ chức kiểm tra, thi và chấm

thi

Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan với hàm lượng thông tin cao có

thể dùng để kiểm tra đánh giá nhiều lần

Rèn luyện cho học sinh phản ứng nhanh nhạy, tính quyết đoán trong tình

Không phát huy được tư duy sáng tạo của học sinh

Hạn chế trong việc rèn luyện kĩ năng biết tư duy lập luận logic, trình bày

một vấn đề

Hạn chế trong việc đánh giá kết quả nhận thức thái độ của học sinh đối với

thế giới quan, nhân sinh quan

Đòi hỏi giáo viên công phu trong khâu ra đề, đồng thời phải có một trình

độ nhất định về mặt bằng chung của đối tượng cụ thể

Tuy còn có nhược điểm trắc nghiệm vẫn là một phương pháp thuận lợi giúp

cho việc vận dụng toán học và việc đánh giá quá trình thu nhận kiến thức

Dùng phương pháp này đảm bảo tính khách quan trong đánh giá đồng thời

giúp học sinh hệ thống lại được nội dung, kiến thức đã học được ở diện rộng

“Trắc nghiệm” đã và đang trở thành một hình thức kiểm tra thi phổ biến được

quan tâm nhiều hơn trong quá trình dạy và học ở các nhà trường phổ thông

Kết luận chương 1

Qua tìm hiểu nghiên cứu, thực hiện và đối chiếu với mục đích thì chương 1

cũng đạt được những mức độ sau:

Nắm được việc kiểm tra đánh giá nhằm mục đích đánh giá kết quả học tập

của học sinh, phát hiện lệch lạc để từ đó uốn nắn lệch lạc và điều chỉnh kế

hoạch và phương pháp giảng dạy cho phù hợp

Nắm được những yêu cầu khi soạn đề kiểm tra và giải pháp trả lời

Biết được điều kiện để áp dụng trắc nghiệm khách quan trong việc kiểm

tra, đánh giá và thi

Biết được trắc nghiệm khách quan là gì Thấy được ưu, nhược điểm của

phương pháp trắc nghiệm khách quan so với phương pháp truyền thống

Từ những cơ sở lí luận của chương 1 thì để có thể ra đề trắc nghiệm khách

quan thì cần phải biết được các tiêu trí ra đề cấu trúc, quy trình và quá trình

biên soạn đề kiểm tra

Chương 2: Hình thức ra đề trắc nghiệm

2.1 Tiêu trí ra đề trắc nghiệm khách quan

Ra đề trắc nghiệm nhằm mục đích, kiểm tra đánh giá kết quả học tập chỉ

có tác dụng tích cực nếu các công cụ kiểm tra bảo đảm được một số tiêu trí

nhất định sau đây là những tiêu trí chính:

2.1.1 Tính toàn diện

Tiêu trí này yêu cầu các đề kiểm tra phải thể hiện một cách toàn diện các

mục tiêu đã được xác định trong chương trình các môn học, các đề kiểm tra

cũng như thi tốt nghiệp trước đây được biên soạn theo hình thức tự luận

thường không đảm bảo tiêu trí này chỉ có thể bao gồm một số ít câu thuộc một

số nội dung của chương trình môn học

2.1.2 Độ tin cậy

Một đề kiểm tra - đánh giá được coi là có độ tin cậy nếu:

Dùng cho các đối tượng khác nhau, trong những hoàn cảnh khác nhau đều

cho cùng một kết quả học chỉ sai khác trong một phạm vi sai số cho phép

Các giáo viên chấm cùng một bài phải cho điểm như nhau hoặc chỉ sai

Nội dung, hình thức và phương tiện tổ chức phải phù hợp với điều kiện của

học sinh của nhà trường và nhất là phải phù hợp với mục tiêu giáo dục của

môn học

2.1.4 Khả năng phân loại tích cực

Học sinh có năng lực cao hơn phải có kết quả cao hơn một cách rõ rệt

Bài kiểm tra phản ánh được càng rõ ràng và càng nhiều trình độ của học

sinh càng tốt

2.1.5 Tính giá trị

Một bài kiểm tra chỉ có giá trị khi đánh giá được học sinh về lĩnh vực cần

đánh giá, đo được cái cần đo, thực hiện đầy đủ các mục tiêu đặt ra cho bài

kiểm tra

2.2 Cấu trúc đề trắc nghiệm khách quan

2.2.1 Kiểm tra miệng

Hình thức: tiến hành vào đầu giờ học, giữa giờ hoặc cuối mỗi giờ cho từ

hai đến ba học sinh, trong khi đó có thể kiểm tra vở học tập của một số học

sinh khác trong lớp

Cấu trúc đề: hỏi mỗi học sinh một đến hai câu kiểm tra mức độ nắm vững

kiến thức và ý thức học bài cũ ở nhà của học sinh

2.2.2 Kiểm tra 15 phút

Hình thức: cho đề tổng hợp một phần kiến thức đã học ở những bài gần

nhất, đồng loạt cho học sinh thông qua đề đã in sẵn Giáo viên phát đề cho tập

thể học sinh làm bài kiểm tra trong 8 đến 10 phút

Cấu trúc đề: với các đề kiểm tra khác nhau, mỗi đề gồm 8 đến 10 câu hỏi

Sau đó giáo viên chia đề cho cả lớp, thông thường với kiểm tra này giáo

viên có thể kiểm tra vào bất kì thời điểm nào trong tiết học, học sinh không

được báo trước

2.2.3 Kiểm tra một tiết

Hình thức: đây là loại đề kiểm tra quan trọng để đánh giá khả năng nắm

vững kiến thức của học sinh về các kiến thức của một chương Do đó đề kiểm

tra phải bao quát được tất cả các vấn đề trong chương Đồng loạt cho học sinh

thực hiện và thời gian từ 30 đến 35 phút

Cấu trúc đề: mỗi đề gồm 15 đến 20 câu hỏi về kiến thức cả chương Sau đó

giáo viên sẽ sửa chữa lại đề, loại kiểm tra này được báo trước

2.2.4 Kiểm tra học kì

Hình thức: đây là loại đề kiểm tra quan trọng để đánh giá khả năng nắm

vững kiến thức của học sinh về những kiến thức của học kì Do đó, đề kiểm tra

phải bao quát được tất cả các vấn đề trong cả học kì Đồng loạt cho học sinh

thực hiện và thời gian là 60 phút

Cấu trúc đề: mỗi đề khoảng 30 đến 35 câu hỏi về kiến thức cả học kì Hình

thức thi này được biết trước

2.3 Quy trình ra đề trắc nghiệm khách quan

Phương pháp ra đề trắc nghiệm khách quan là một trong những dạng trắc

nghiệm viết, kĩ thuật trắc nghiệm này được dùng phổ biến để đo lường năng lực

của con người Hiện nay, ở nước ta trắc nghiệm khách quan được sử dụng trong

các kì tuyển sinh cao đẳng, đại học và kì thi kết thúc học phần tại nhiều trường

Để ứng dụng trắc nghiệm khách quan đánh giá năng lực của người học một

việc vô cùng quan trọng là cần xây dựng bộ đề thi trắc nghiệm có chất lượng

có thể mô tả qua lưu đồ:

Qua lưu đồ trên ta thấy quá trình xây dựng và triển khai đánh giá bằng

trắc nghiệm khách quan cần có thời gian chuẩn bị và thực hiện, chỉ chấm dứt

khi người dạy nhận thấy hình thức này không còn phù hợp với phần đang dạy

2.4 Quá trình biên soạn một số đề kiểm tra viết bằng phương pháp trắc

nghiệm khách quan

Việc biên soạn một số đề kiểm tra viết bằng phương pháp trắc nghiệm

khách quan có thể theo quy trình sau:

2.4.1 Xác định mục tiêu cần kiểm tra

Cần xác định rõ bài kiểm tra dùng để đánh giá kết quả học tập của học

sinh sau những bài nào, chương nào sau một kì học hay cả năm

2.4.2 Xác định nội dung kiểm tra

Liệt kê các lĩnh vực kiến thức và kĩ năng cần kiểm tra, liệt kê các kiến

thức theo mức độ từ thấp đến cao, nhận thức, thông hiểu, vận dụng, đào sâu

kiến thức

2.4.3 Lựa chọn các dạng trắc nghiệm tương ứng với từng yêu cầu kiểm tra

Trắc nghiệm khách quan có thể dùng cho mọi yêu cầu ở mọi trình độ

Thường thì câu “đúng - sai” và câu ghép đôi dùng để đánh giá trình độ “biết”,

“hiểu” và “vận dụng” cũng như “đào sâu kiến thức” có thể dùng cho các bài

tập định tính cũng như định lượng

Kết luận chương 2

Qua quá trình thực hiện chương 2 và đối chiếu với nhiệm vụ chương 1 đề

ra thì căn bản đã hoàn thành:

Đã nắm được các tiêu trí để ra đề trắc nghiệm khách quan

Cấu trúc đề trắc nghiệm khách quan đối với kiểm tra miệng, 15 phút, 1

tiết, học kì là như thế nào?

Quy trình để có thể ra đề trắc nghiệm khách quan

Quá trình biên soạn đề kiểm tra bằng trắc nghiệm khách quan

Sau khi đã nắm được từ cơ sở lí luận cho đến hình thức ra đề thì cần phải

ứng dụng biên soạn một số đề kiểm tra và đưa ra đáp án