Chức Năng, Phương Pháp, Hình Thức Của Hành Chính Nhà Nước

 Chức năng HCNN là những phương diện hoạt động chủ yếu được hình thành thông qua quá trình phân công, chuyên môn hóa lao động của nền hành chính nhà nước nhằm thực thi quyền hành pháp..

CHƯƠNG 4: CHỨC NĂNG, PHƯƠNG

I Chức năng hành chính nhà nước

 Tổng quan về chức năng HCNN

 Nội dung chức năng hành chính nhà nước

1 Tổng quan về chức năng HCNN

 Khái niệm chức năng HCNN

 Phân loại chức năng HCNN

 Chức năng HCNN là những phương diện

hoạt động chủ yếu được hình thành thông qua quá trình phân công, chuyên môn hóa lao động của nền hành chính nhà nước nhằm thực thi quyền hành pháp

Lưu ý

 Chức năng HCNN phụ thuộc vào mối quan

hệ giữa hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước với các cơ quan khác trong bộ máy nhà nước;

 Chức năng HCNN do Hiến pháp, Luật, các

văn bản quy phạm khác quy định;

 Phân định chức năng HCNN tổng quan và

chức năng của từng cơ quan HCNN cụ thể

1.2 Phân loại chức năng HCNN

 Mục đích phân loại: GT

 Các cách phân loại

Các cách phân loại chức năng HCNN

 Dựa vào phạm vi thực hiện chức năng:

Các cách phân loại CNHCN (tiếp)

 Dựa vào đối tượng phục vụ của HCNN:

 CN đối với nhân dân

 CN đối với nền kinh tế thị trường

 CN đối với xã hội…

 Dựa vào nhóm hoạt động

 CN bên trong

 CN bên ngoài

2 Nội dung của chức năng HCNN

 Chức năng bên trong (nội bộ, vận hành)

 Chức năng bên ngoài (điều tiết, can thiệp)

2.1 Chức năng bên trong của HCNN

(1) Chức năng lập kế hoạch

 Khái niệm:

Lập kế hoạch là một tiến trình xác định mục tiêu, nhiệm vụ

và cách thức tốt nhất để thực hiện mục tiêu của tổ chức HCNN.

 VD:

 KH hoạt động trong quý I năm 2011 của UBND tỉnh A.

 KH triển khai xây dựng nhà tình nghĩa của UBND

huyện B

(1) Lập kế hoạch (tiếp)

 Vai trò của lập kế hoạch:

- Thống nhất mục tiêu

- Kiểm soát hoạt động dễ dàng

- Đối phó được với những biến động bên trong và bên ngoài tổ chức

- Giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm nguồn lực

(1) Lập kế hoạch (tiếp)

 Quá trình lập kế hoạch:

XD chương trình hành động

mục tiêu -XD các bước đi

cụ thể

-Lựa chọn người thẩm định

-Lựa chọn cách thức thẩm định

-XĐ các giải pháp tối ưu để đạt

mục tiêu -XD các bước đi

cụ thể

-Lựa chọn người thẩm định

-Lựa chọn cách thức thẩm định

(2) Chức năng tổ chức

 Khái niệm:

Là một tiến trình gồm các hoạt động nhằm thiết lập một cơ cấu tổ chức hành chính hợp

lý, phù hợp với mục tiêu, với nguồn lực, với môi trường và những mối quan hệ trong tổ chức

(2) Chức năng tổ chức (tiếp)

 Nội dung cơ bản:

 Xây dựng cơ cấu tổ chức hợp lý

(3) Chức năng nhân sự`

 Khái niệm:

Là quá trình tuyển dụng, sử dụng, phát triển, đánh giá nhằm tạo mọi điệu kiện thuận lợi cho con người trong các cơ quan HCNN đạt được mục tiêu đã đặt ra

Bản mô tả công việc

 Tên công việc

 Nhân viên cần báo cáo công việc cho ai

 Nhân viên này phụ trách ai

 Tóm tắt nhiệm vụ và trách nhiệm công việc

 Kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết

cho công việc

(4) Ra quyết định HCNN

 Ra quyết định bao gồm các công việc

 - Xác định vấn đề.

 - Điều tra, nghiên cứu, thu thập và xử lý thông tin

 - Phân tích, đánh giá tình hình làm căn cứ cho việc

ra quyết định.

 - Dự đoán, lập phương án và lựa chọn phương án

tốt nhất

 - Soạn thảo quyết định.

 - Thông qua quyết định.

 - Ban hành quyết định

(5) Chức năng lãnh đạo (tiếp)

 Chỉ huy, hướng dẫn nhân viên thực hiện công

việc:

 - Xây dựng các chỉ dẫn cụ thể để nhân viên thực

hiện các quyết định của cấp trên (bằng chỉ thị, mệnh lệnh).

 - Lên kế hoạch chi tiết cho từng hoạt động với tiến

độ thực hiện cụ thể.

 Động viên, khuyến khích, tạo cơ hội cho nhân

viên tham gia các hoạt động của tổ chức.

(5) Chức năng lãnh đạo (tiếp)

 Các kỹ năng của nhà lãnh đạo

 - Kỹ năng quản lý thời gian

 - Kỹ năng giao tiếp

 - Kỹ năng thuyết trình

 - Kỹ năng quản lý theo tình huống

 - Kỹ năng uỷ quyền

 - Kỹ năng ra quyết định…

Kỹ năng ủy quyền

Các mức độ uỷ quyền:

 - Uỷ quyền hoàn toàn

 - Uỷ quyền chủ yếu

 - Uỷ quyền giới hạn

 - Uỷ quyền tối thiểu

 - Không uỷ quyền gì cả

 Uỷ quyền mang lại lợi ích gì cho nhà lãnh đạo?

 - Uỷ quyền gải phóng thời gian;

 - Uỷ quyền có thể phát triển nhân viên;

 - Uỷ quyền biểu hiện sự tin cậy và tin tưởng;

 - Uỷ quyền nâng cao chất lượng các quyết định;

 - Uỷ quyền tạo ra sự quyết tâm gắn bó, nguồn động

viên và tinh thần hăng hái trong nhân viên.

 Điều gì ngăn cản việc uỷ quyền?

 Theo sự biện hộ của bạn:

 - Họ không đáng được uỷ quyền;

 - Họ không muốn có thêm việc;

 Điều gì ngăn cản việc uỷ quyền?

 Theo sự biện hộ của bạn:

 - Họ không đáng được uỷ quyền;

 - Họ không muốn có thêm việc;

 Điều gì ngăn cản việc uỷ quyền?

 Bạn có nỗi sợ hãi riêng:

 Nếu họ làm sai, tối sẽ bị khiển trách;

 Nếu họ làm tốt hơn tôi, có thể tôi sẽ không

còn cần thiết nữa

 Tôi có thể mất tiếng tăm mà tôi hiện có

 Một số vấn đề khi uỷ quyền:

 -Xác định ủy quyền cái gì, không uỷ quyền

cái gì

 - Uỷ quyền cho ai?

 - Kiểm soát việc uỷ quyền như thế nào?

Kỹ năng hướng vào nhân viên

 Kỹ năng lắng nghe

 Kỹ năng khen ngợi và phê bình

 Kỹ năng động viên

(6) Chức năng phối hợp

 Khái niệm:

Là chức năng điều hòa hoạt động của các

đơn vị lệ thuộc, thiết lập một sự liên lạc đơn giản nhưng hợp lý giữa các cá nhân, đơn vị trong cơ quan HCNN

 Chức năng phối hợp bao gồm các hoạt

động:

 - Xây dựng cơ chế phối hợp hoạt động giữa

các bộ phận trong cơ quan và các cơ quan hữu quan khác (nội quy, quy chế)

 - Thiết lập mối quan hệ liên lạc, thông tin

đơn giản, hiệu quả giữa các bộ phận trong

cơ quan (họp giao ban định kỳ, thông báo, báo cáo)

(7) Chức năng tài chính

 Khái niệm:

Là quá trình tiến hành các hoạt động liên quan đến việc hình thành và sử dụng các nguồn tài chính trong cơ quan HCNN

(7) Chức năng tài chính (tiếp)

 Nội dung của chức năng:

trình, dự án được duyệt.

phân cấp.

phương tiện làm việc và những vật tư cần thiết khác

(8) Chức năng báo cáo:

Khái niệm:

Báo cáo là một phương tiện chủ yếu để nhà

quản lý duy trì sự kiểm soát trách nhiệm và quyền hành đã ủy quyền cho cấp dưới

Chức năng báo cáo là thiết lập các báo cáo

định kỳ (tháng, quý, năm) và các báo cáo tổng kết dài hạn (2 năm, 5 năm, 10 năm) của cấp dưới trình lên cấp trên Nó là cơ sở để cấp trên đánh giá hoạt động của cấp dưới

 Nội dung báo cáo:

 Đánh giá việc thực hiện mục tiêu

 Số lượng, chất lượng, hiệu quả thực hiện công

vụ

 Hình thức báo cáo:

 Báo cáo chuyên đề

 Báo cáo thống kê

 Báo cáo bằng văn bản

 Báo cáo bằng miệng…

(9) Chức năng kiểm soát

 Khái niệm:

Là sự đo lường, đánh giá kết quả những công việc đã thực hiện so với những tiêu chuẩn quy định và áp dụng các biện pháp điều chỉnh cần thiết để tối thiểu hóa những sai lệch so với tiêu chuẩn

(9) Chức năng kiểm soát (tiếp)

 Mục đích của kiểm soát:

 - Nhằm xác định rõ những kết quả đạt được;

 - Dự đoán chiều hướng vận động của từng bộ phận

và toàn hệ thống;

 - Phát hiện những sai lệch so với tiêu chuẩn trong

quá trình thực hiện những hoạt động hành chính;

 - Đồng thời áp dụng các biện pháp khắc phục, điều

chỉnh kịp thời.

(9) Chức năng kiểm soát (tiếp)

 Để thực hiện tốt chức năng này cần phải:

 - Thiết lập hệ thống kiểm tra có đủ thẩm quyền.

 - Công việc theo dõi, giám sát, kiểm tra, có tính

toàn diện, liên tục, thuyết phục, công khai.

 - Phải phản ánh trung thực hiện trạng, góp phần

nâng cao hiệu lực và hiệu quả hành chính nhà nước.

2.2 Chức năng bên ngoài của HCNN

 Chức năng đối với các ngành, các lĩnh vực

trong xã hội

 Chức năng cung ứng dịch vụ công

(1) Chức năng đối với cỏc ngành và cỏc lĩnh

vực trong xó hội

 Định hướng phát triển: xây dựng và ban hành ịnh h ớng phát triển: xây dựng và ban hành

chiến l ợc, qui hoạch, kế hoạch

 Định hướng phát triển: xây dựng và ban hành iều chỉnh: tạo môi tr ờng pháp lý phù hợp

(ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, các qui tắc quản lí, các tiêu chuẩn, các định mức kinh tế kĩ thuật)

1) Chức năng đối với cỏc ngành và cỏc

lĩnh vực trong xó hội (tiếp)

 Chức năng khuyến khích, hỗ trợ, điều tiết các

ngành, lĩnh vực bằng hệ thống các công cụ vĩ mô nh ban hành chính sách, thực hiện các hoạt động tài trợ, qui định hạn nghạch, nghiên cứu, đào tạo

 Chức năng kiểm tra, thanh tra: nhằm phát

hiện, ngăn ngừa, xử lí và khắc phục những yếu tố tiêu cực phát sinh trong phạm vi quản lí của ngành, lĩnh vực

(2) Chức năng cung ứng dịch vụ công

 Rửa xe máy

 Chiếu sáng thành phố

 Gội đầu

 Vui chơi ở công viên

 Cung cấp nước cho người dân

 Chăm sóc sức khoẻ người già

 Giáo dục mầm non ở trường học tư

Khái niệm

 Dịch vụ công là những dịch vụ phục vụ các

lợi ích chung, thiết yếu, các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và các tổ chức

trong xã hội; do Nhà nước trực tiếp hoặc

chuyển giao cho các tổ chức ngoài Nhà

nước cung ứng

Tính chất

 Phục vụ lợi ích chung, thiết yếu, quyền và

lợi ích hợp pháp;

 Do Nhà nước chịu trách nhiệm: trực tiếp

cung ứng hoặc chuyển giao cung ứng

 Đảm bảo sự công bằng và hiệu quả

Phân loại

 Dịch vụ công gồm:

 - Dịch vụ công cộng;

 - Dịch vụ hành chính công

 Dịch vụ công cộng: phục vụ lợi ích chung,

thiết yếu của người dân, cộng đồng

 - Dịch vụ sự nghiệp: phục vụ nhu cầu về trí

lực và thể lực (giáo dục, y tế, thể dục thể thao, vui chơi, giải trí)

 - Dịch vụ kinh tế - kỹ thuật (giao thông vận

tải, điện nước, bưu chính viễn thông…)

 Dịch vụ hành chính công: xuất phát từ yêu cầu

quản lý nhà nước trong việc thực hiện đáp ứng quyền và yêu cầu thực hiện nghĩa vụ của công dân.

 - Dịch vụ cho phép, cấp phép (cấp phép kinh

doanh, xây dựng…)

 - Dịch vụ cấp đăng ký (khai sinh, kết hôn,…)

 - Ngăn chặn, phòng ngừa: kiểm tra tạm trú, tạm

vắng…

 - Dịch vụ công chứng, chứng thực.

Vai trò của HCNN trong cung ứng DVC

 1 Định hướng hoạt động cung ứng dịch vụ

công bằng chủ trương, chính sách (lĩnh vực nào NN trực tiếp cung ứng, lĩnh vực nào không)

Các lĩnh vực NN trực tiếp cung ứng

 Có tiềm lực kinh tế và nguồn nhân lực lớn

 Các chủ thể ngoài NN ko muốn cung ứng vì

lợi nhuận thấp

 Chủ thể ngoài NN cung ứng ko hiệu quả

 Nhà nước chưa thể chuyển giao

 Liên quan đến bí mật quốc gia

 2 Điều tiết, can thiệp việc cung ứng dịch vụ

công của các chủ thể ngoài NN

 3 Kiểm soát chặt chẽ việc cung ứng dịch vụ

công của chủ thể ngoài NN

II Hình thức hoạt động của HCNN

 Đọc tài liệu

IV Phương pháp thực hiện chức năng

HCNN

1. Khái niệm

2. Nội dung các phương pháp thực hiện chức

năng HCNN

1 Khái niệm

 Phương pháp thực hiện chức năng hành

chính nhà nước là cách thức điều hành để đảm bảo việc thực hiện thẩm quyền của chủ thể hành chính nhà nước

Yêu cầu đối với PP QLHCNN

 Đa dạng và thích hợp

 Có tính khả thi

 Áp dụng mềm dẻo và linh hoạt

 Phù hợp với pháp luật

2 Nội dung các phương pháp QLHCNN

 Phương pháp giáo dục, thuyết phục;

 Phương pháp kinh tế;

 Phương pháp hành chính;

 Phương pháp tổ chức…

2.1 Phương pháp giáo dục thuyết phục

 Khái niệm:

Là cách thức tác động của chủ thể quản lý hành chính nhà nước vào nhận thức, tình cảm nhằm nâng cao tính tự giác và khả năng làm việc của đối tượng quản lý

Hình thức thực hiện

 Thông qua phương tiện truyền thông

 Các sinh hoạt, hoạt động cộng đồng

 Hình thức giáo dục cá biệt

 Ưu điểm

 - Tính nhân văn cao

 - Hiệu quả cao

 - Tốn kém

2.2 Phương pháp hành chính

 Khái niệm:

Là cách thức điều hành của chủ thể quản lý hành chính nhà nước bằng việc đưa ra mệnh lệnh hành chính dứt khoát, bắt buộc thưc hiện đối với đối tượng quản lý

Hình thức thực hiện

 Đưa ra quy tắc xử sự chung trong QLHCNN

 Quy định quyền và nghĩa vụ cho chủ thể

QLHCNN

 Kiểm tra việc chấp hành pháp luật, thực hiện

nhiệm vụ của đối tượng quản lý

 Thực hiện các biện pháp cưỡng chế nếu cần

thiết

tạo, linh hoạt

 - Hiêu quả đôi khi

không đảm bảo

2.3 Phương pháp kinh tế

 Khái niệm

Là cách thức tác động của chủ thể quản lý hành chính nhà nước lên lợi ích của đối tượng quản lý thông qua việc sự dụng các đòn bẩy kinh tế

Hình thức

 Thưởng, phạt bằng lợi ích vật chất;

 Khuyến khích bằng chính sách thuế, trợ

giá…

 Con người sẽ chạy theo lợi

ích kinh tế, xem nhẹ đạo đức xã hội và trách nhiệm công dân.

 (Giải phóng mặt bằng làm

đường ở các vùng quê)