Kinh Tế Học Tài Nguyên Thiên Nhiên Có Thể Tái Tạo

Khái niệm Trữ lượng stock: số lượng cá thể trong quần thể tại một thời điểm nhất định  Lượng tăng trưởng flow: số lượng cá thể bổ sung vào quần thể trong một thời gian nhất định... M

Chương 3

KINH TẾ HỌC TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN CÓ THỂ TÁI TẠO

Khái niệm

 Trữ lượng (stock): số lượng cá

thể trong quần thể tại một thời điểm nhất định

 Lượng tăng trưởng (flow): số

lượng cá thể bổ sung vào quần thể trong một thời gian nhất định

Khái niệm

2 Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

 Đặc điểm tài nguyên thủy sản

◦ Có khả năng tự tái tạo

◦ Có khả năng di chuyển từ nơi này

sang nơi khác

◦ Phụ thuộc điều kiện tự nhiên và hoạt động của con người

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

cá

tăng trưởng và trữ lượng quần thể đó

phụ thuộc vào trữ lượng

Gordon-Schaefer

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

điểm trữ lượng bền vững tối đa – đạt cân bằng sinh học

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

Khi có sự can thiệp của con người: nếu trữ lượng đạt Smss

 Nếu H = H1  trữ lượng giảm xuống S1

 Nếu H = H2  trữ lượng giảm xuống Smsy

 Smsy (maximum sustainable yield): trữ lượng có sản lượng khai thác bền vững tối đa

 Nếu H = H3  trữ lượng giảm về 0  tài nguyên cạn kiệt

2 Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

 Với mỗi trữ lượng đều có một lượng

khai thác bền vững

 Smsy (maximum sustainable yield )

được gọi là mức sản lượng khai thác bền vững tối đa

 Khi S không đổi, E tăng  H tăng

 Khi E không đổi, S tăng  H tăng

 Mối quan hệ tỷ lệ thuận

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

Hàm khai thác

 Kết hợp đường biểu diễn hàm khai thác và

đường tăng trưởng trên cùng một đồ thị

 Tại mỗi mức trữ lượng, lượng khai thác bền

vững chính bằng lượng tăng trưởng tại mức trữ lượng đó

 Tương ứng với mỗi lượng khai thác có hai

mức trữ lượng và nỗ lực đánh bắt tương

ứng

 Nên đợi trữ lượng tăng để bỏ ra nỗ lực ít

hơn mà vẫn đánh bắt được cùng một lượng cá

3 Mô hình kinh tế tài nguyên thủy sản

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

Sản lượng H

3 Mô hình kinh tế tài nguyên thủy sản

 Mức nỗ lực hiệu quả kinh tế:

max π = max (TR – TC)

 tại điểm MR = MC

 điểm Emey (maximum economic yield)

 Quần thể cá là tài nguyên tự do tiếp

cận: các cá nhân sẽ liên tục gia nhập ngành cho đến khi lợi nhuận kinh tế bằng 0

 TR = TC  Eoa (open acess)

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

TC

Nỗ lực E Emey Emsy Eoa

TR,

TC

Emax 0

TR

4 Chính sách sử dụng tài

nguyên thủy sản

a) Quản lý ngư dân

Khi có nhiều người tham gia

đánh bắt  xuất hiện ngoại ứng tiêu cực:

 Ngoại ứng trữ lượng

 Ngoại ứng tắc nghẽn

 Hạn chế số lượng ngư dân và quản lý nỗ lực đánh bắt

Mô hình sinh học tài nguyên thủy sản

đánh bắt

 ngư dân tăng nỗ lực giỏi hơn

so với nhà quản lý kiểm soát nỗ

lực

4 Chính sách sử dụng tài

nguyên thủy sản

Việt Nam:

thác hải sản, chủ yếu là tàu công suất nhỏ

khai thác bình quân giảm: 0,9tấn/CV/năm

(1996) xuống 0,3tấn/CV/năm (2006); chất

lượng sản phẩm đánh bắt thấp

 Tuyến khơi (> 24 hải lý): giữ ổn định ở

mức trên dưới 25.000 tàu Mục tiêu hướng tới là phát triển khai thác trên vùng biển

quốc tế Đầu tư tàu có công suất > 400 CV, được trang bị đầy đủ phương tiện thông tin liên lạc

Vấn đề xã hội: chuyển đổi ngành nghề?

4 Chính sách sử dụng tài

nguyên thủy sản

b) Tiếp cận quyền tài sản

 Tác động vào động cơ của ngư dân hơn là

hành vi của họ

 Xuất hiện phổ biến ở các lưu vực gần bờ nơi

vùng đánh bắt được quản lý bởi một cộng đồng cụ thể

4 Chính sách sử dụng tài

nguyên thủy sản

c) Thành lập khu bảo tồn biển

 Thành lập các khu bảo tồn biển

với khu vực bảo vệ chặt chẽ và khu vực khai thác hạn chế

 Vấn đề:

 Bảo vệ khu bảo tồn

 Sinh kế cho người dân