Áp dụng cấu trúc jigsaw trong dạy học hợp tác vào giảng dạy chương 5 nhóm halogen hóa học 10 nâng cao

Như vậy các phương pháp dạy học phải phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh có sự tổ chức và hướng dẫn đúng mức của giáo viên trong việc phát hiện và giải quyết vấn đề củ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA: HOÁ HỌC

NGUYỄN THỊ MINH

ÁP DỤNG CẤU TRÚC JIGSAW TRONG

DẠY HỌC HỢP TÁC VÀO GIẢNG DẠY

CHƯƠNG 5 “NHÓM HALOGEN”

HOÁ HỌC 10 NÂNG CAO

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Hóa học

HÀ NỘI – 2011

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong sự nghiệp đổi mới toàn diện của đất nước ta, đổi mới nền giáo dục là

một trong những trọng tâm của sự phát triển Công cuộc đổi mới này đòi hỏi nhà

trường phải đào tạo ra những con người lao động tự chủ, sáng tạo

Đối với giáo dục ở bậc trung học phổ thông, chúng ta đã có sự đổi mới to

lớn về chương trình đào tạo đó chính là sự ra đời của bộ sách giáo khoa mới với nội

dung và hình thức thể hiện mới Chính vì thế mà yêu cầu đổi mới phương pháp dạy

học cũng là một vấn đề cấp thiết của ngành giáo dục Định hướng dạy học tích cực

là một định hướng quan trọng đã được nước ta lựa chọn cho việc đổi mới nhiều

phương pháp dạy học cụ thể khác nhau

Sự thành công của việc dạy học phụ thuộc nhiều vào phương pháp dạy học

được giáo viên lựa chọn Cùng một nội dung nhưng tuỳ thuộc vào phương pháp dạy

học cụ thể trong dạy học thì hết quả sẽ khác nhau về mức độ lĩnh hội các tri thức, sự

phát triển của trí tuệ cùng các kĩ năng tư duy, phương pháp nhận thức, giáo dục đạo

đức và chuyển biến thái độ hành vi

Như vậy các phương pháp dạy học phải phát huy tính tích cực chủ động,

sáng tạo của học sinh có sự tổ chức và hướng dẫn đúng mức của giáo viên trong

việc phát hiện và giải quyết vấn đề của học sinh theo cá nhân hoặc hợp tác theo

nhóm sẽ góp phần hình thành phương pháp và nhu cầu tự học, học lẫn nhau từ đó

tạo nên được niềm vui và hứng thú trong học tập của học sinh

Học hợp tác theo nhóm là một phương pháp dạy học tích cực đã được

nghiên cứu và áp dụng có hiệu quả từ những bước phát triển Phương pháp này ở

Việt Nam đã được chú trọng nghiên cứu áp dụng trong đổi mới phương pháp dạy

học hiện nay Tuy nhiên việc nghiên cứu mới được thực hiện ở việc áp dụng các cấu

trúc chung của hoạt động hợp tác

Với đặc tính của môn hoá học là một môn khoa học kết hợp giữa lý thuyết

và thực nghiệm học sinh có thể tự tìm tòi khám phá kiến thức hoặc làm việc cùng

nhau trong nhóm nhỏ dưới sự điều chỉnh và hướng dẫn của giáo viên thì việc áp

dụng phương pháp dạy học theo nhóm nhỏ bằng hoạt động hợp tác sẽ đem lại kết

quả cao trong các tiết học Trong đó sự áp dụng cấu trúc Jigsaw sẽ khắc phục được

những nhược điểm cơ bản của phương pháp học tập theo nhóm và mang lại hiệu

quả cao

Xuất phát từ những lí do trên tôi chọn đề tài: “ Áp dụng cấu trúc Jigsaw

trong dạy học hợp tác vào giảng dạy chương 5 “Nhóm halogen” Hoá học 10

nâng cao ”

2 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

2.1 Mục đích:

Nghiên cứu sự vận dụng cấu trúc Jigsaw trong việc tổ chức hoạt động dạy

học hợp tác cho học sinh trong dạy học chương 5 “Nhóm halogen” Hoá học 10

nâng cao nhằm góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực

2.2 Nhiệm vụ:

+ Nghiên cứu các vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài:

- Phương hướng đổi mới phương pháp dạy học hoá học

- Các phương pháp dạy học tích cực

+ Nghiên cứu chương trình hoá học trung học phổ thông chú trọng chương

5 “Nhóm halogen” Hoá học 10 nâng cao

+ Thiết kế một số giáo án chương 5 “Nhóm halogen” Hoá học 10 nâng cao

có áp dụng cấu trúc Jigsaw

+ Thực nghiệm sư phạm

3 Đối tượng nghiên cứu

+ Phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm

+ Cấu trúc Jigsaw trong dạy học hợp tác

+ Học sinh lớp 10 trung học phổ thông

4 Phạm vi nghiên cứu

Áp dụng cấu trúc Jigsaw trong dạy học hợp tác thông qua chương 5

“Nhóm halogen” Hoá học 10 nâng cao

5 Giả thuyết khoa học

Nếu áp dụng các hoạt động hợp tác theo cấu trúc Jigsaw trong sự kết hợp

hợp lý với các phương pháp dạy học tích cực khác sẽ làm tăng hứng thú học tập

phát triển được năng lực hành động, năng lực học tập hợp tác của học sinh, góp

phần nâng cao chất lượng dạy và học hoá học của trường trung học phổ thông

6 Phương pháp nghiên cứu :

Kết hợp các phương pháp sau đây:

+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích và tổng hợp các cơ sở lý

luận liên quan đến đề tài nghiên cứu

+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Thăm dò lấy ý kiến của giáo viên học sinh về học hợp tác theo nhóm

- Thực nghiệm sư phạm : phỏng vấn, trao đổi, hỏi ý kiến giáo viên

+ Phương pháp toán học: áp dụng toán thống kê để xử lý số liệu

6 Những đóng góp mới của đề tài:

+ Vận dụng cấu trúc học hợp tác Jigsaw của E.Aronson trong việc tổ chức

các hoạt động hợp tác cho một số bài dạy trong chương 5 "Nhóm halogen" Hóa học

10 nâng cao

+ Thiết kế kế hoạch bài học có vận dụng cấu trúc Jigsaw cho một số bài dạy

cụ thể trong chương 5

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Phương hướng đổi mới phương pháp dạy học [7],[10]

Luật Giáo dục, điều 24.2, đã ghi: " Phương pháp Giáo dục phổ thông phải

phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm

của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận

dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học

tập cho học sinh"

1.1.1 Nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học hóa học [7],[13]

1.1.1.1.Sự chuyển đổi nền kinh tế của đất nước đòi hỏi sự đổi mới giáo dục[7]

Trong giai đoạn hiện nay nền kinh tế nước ta đã có những sự chuyển biến

mạnh mẽ cả về chất và lượng Xu hướng phát triển xã hội, kinh tế đất nước đòi hỏi

ngành giáo dục phải đổi mới để đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội

phát triển, xã hội tri thức Vậy thế nào là xã hội tri thức?

Xã hội tri thức là một xã hội trong đó khoa học công nghệ đóng vai trò là

lực lượng sản xuất trực tiếp

Xã hội tri thức là xã hội toàn cầu hóa, trình độ giáo dục trở thành yếu tố

tranh đua quốc tế, mang lại lợi ích cho đất nước Xã hội tri thức đã đặt ra cho giáo

dục những yêu cầu cơ bản cần đạt được, cụ thể là:

Giáo dục cần giải quyết mâu thuẫn: tri thức ngày càng tăng nhanh mà thời

gian thì có hạn nên luôn có sự đòi hỏi đổi mới nội dung và đổi mới PPDH chú trọng

bồi dưỡng PP tự học

Giáo dục cần đào tạo con người đáp ứng được những đòi hỏi của thị trường

lao động và nghề nghiệp cũng như cuộc sống, có khả năng hòa nhập và cạnh tranh

quốc tế

Các phẩm chất của con người lao động mà giáo dục đào tạo cần đặc biệt

chú ý là: năng lực hành động, tính tự lực và trách nhiệm, năng lực cộng tác làm

việc, năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp, khả năng học tập suốt đời

Như vậy sự phát triển của xã hội tri thức đã đặt ra yêu cầu phải đối mới giáo

dục để phù hợp với xu thế chung của sự phát triển mọi mặt của đất nước, bắt kịp với

xu hướng phát triển mang tính toàn cầu hóa của thế giới

Từ các yêu cầu trên mà giáo dục nước ta xác định cần có sự đổi mới toàn

diện về mục tiêu, nội dung, PPDH, phương tiện và hình thức tổ chức dạy học

1.1.1.2 Thực trạng của giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đặt ra yêu

cầu cấp thiết phải đổi mới phương pháp dạy học [7],[13]

Nền giáo dục Việt Nam trong quá trình đổi mới của đất nước cũng đã có

những bước chuyển mình đáng kể Song thực trạng giáo dục trong giai đoạn hiện

nay vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội, với sự phát triển ngày

càng hiện đại của giáo dục thế giới Các phương pháp dạy học truyền thống tuy đã

khẳng định được những thành công nhất định, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế Phổ

biến vẫn là thuyết trình thiên về truyền thụ kiến thức một chiều áp đặt

Thực trạng giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đặt ra yêu cầu cơ

bản cho việc đổi mới giáo dục là chuyển từ nền giáo dục mang tính hàn lâm, kinh

viện, xa rời thực tiễn sang một nền giáo dục chú trọng việc hình thành năng lực

hành động, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học Yêu cầu quan trọng

trong đổi mới PPDH là phát huy tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển năng lực

hành động, năng lực cộng tác làm việc của người học Đó cũng là những xu hướng

quốc tế trong cải cách PPDH trong nhà trường phổ thông

1.1.2 Phương hướng đổi mới phương pháp dạy học [7],[13]

Định hướng đổi mới giáo dục đã được pháp chế hóa trong luật giáo dục

(điều 24.2) đã đề cập ở trên Phương hướng đổi mới PPDH cô đọng ở hai nội dung

sau:

+ Đổi mới giáo dục hướng đến việc phát huy tính tích cực chủ động, độc lập

sáng tạo trong nhận thức học tập của học sinh Phát huy tính tích cực học tập của

học sinh là nguyên tắc nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của quá trình dạy học

+ Trong dạy học HS được coi là chủ thể hoạt động, GV là người tổ chức,

hướng dẫn, giúp đỡ HS trong quá trình tìm tòi thu thập kiến thức

1.2 Phương pháp dạy học tích cực [7],[5]

1.2.1 Khái niệm [7],[5]

Phương pháp dạy học tích cực là những PPDH phát huy tính tích cực, chủ

động sáng tạo của người học, PPDH tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực

hóa hoạt động nhận thức cu người học nghĩa là tập trung vào việc phát huy tính tích

cực của người học chứ không phải là tập trung vào người dạy

1.2.2 Những dấu hiệu đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực [7],[5]

+ Dạy học thông qua các hoạt động của học sinh

+ Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học

+ Dạy học chú trọng tăng cường học tập cá thể phối hợp với học nhóm

+ Dạy học sử dụng các phương tiện trực quan, kĩ thuật dạy học hiện đại

+ Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò

1.3 Dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ - một phương pháp dạy học tích cực [7]

Trong xu hướng toàn cầu hóa xuất hiện nhu cầu hợp tác xuyên quốc gia thì

năng lực hợp tác thực sự trở thành mục tiêu đào tạo của ngành giáo dục và nhà

trường

1.3.1 Khái niệm dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ [7],[13]

Học hợp tác (HHT) là hình thức tổ chức hoạt động học tập có sự phụ thuộc

lẫn nhau của các thành viên trong nhóm để cùng làm việc hướng đến mục đích

chung là nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo

HHT trong nhóm là học sinh trong một nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ

do giáo viên giao cho để đạt được mục đích học tập của giờ học

Phương pháp HHT cho phép các thành viên trong nhóm chia sẻ những băn

khoăn, kinh nghiệm của bản thân, cùng nhau xây dựng phương pháp nhận thức mới

Khi trao đổi, mỗi người nhận rõ trình độ hiểu biết của mình về chủ đề nêu ra, xác

định những điều cần học hỏi thêm Giờ học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ

không phải là sự tiếp thu thụ động từ GV

Học hợp tác (cooperative learning) là một quan điểm học tập rất phổ biến ở

các nước phát triển và đem lại hiệu quả giáo dục cao HHT là một định hướng giáo

dục mà trong đó học sinh cùng làm việc trong những nhóm nhỏ gồm nhiều học sinh

khác nhau và được xây dựng một cách cẩn trọng Quan điểm học tập này yêu cầu sự

tham gia, đóng góp trực tiếp của học sinh vào quá trình học tập, đồng thời yêu cầu

học sinh phải làm việc cùng nhau để đạt được kết quả học tập chung

Học sinh học bằng cách làm (learning by doing) chứ không chỉ học bằng

cách nghe giáo viên giảng (learning by listening) Quan điểm học tập này tạo nên

môi trường hợp tác giữa thầy và trò, trò với trò, học sinh sẽ là trung tâm của quá

trình dạy học và giáo viên không độc chiếm diễn đàn Đồng thời quan điểm học tập

này thể hiện tính dân chủ và dựa trên nguyên tắc tương hỗ bình đẳng kiểu học hợp

tác đang được áp dụng có hiệu quả ở tất cả các bậc học và xuất hiện trong các môn

học ở nhiều nước trên thế giới

1.3.2 Cấu trúc của quá trình dạy học hợp tác theo nhóm [7],[13]

Một hoạt động học tập theo nhóm trong giờ học thường được tiến hành theo

ba bước như sau:

+ Làm việc chung cả lớp ( tương tác theo nhóm)

- GV nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức, tổ chức các nhóm làm việc,

phân bố thời gian hoạt động

- Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm: Để việc thảo luận hiệu quả GV cần

xác định mục đích, chỉ dẫn nhiệm vụ cần thực hiện, ấn định thời gian, HS phải hiểu

yêu cầu mục đích việc sắp làm, nắm các bước thực hiện và biết trước thời gian cần

thực hiện là bao lâu

+ Làm việc theo nhóm ( tương tác HS- HS trong nhóm):

- Các nhóm trao đổi trong nhóm để thấu hiểu nhiệm vụ phải làm

- Phân công nhiệm vụ học tập cho từng cá nhân trong nhóm

- Từng cá nhân làm việc độc lập

- Từng cá nhân thông báo kết quả làm việc, trao đổi thống nhất trong nhóm

về kết quả nhiệm vụ được giao

- Cử đại diện (hoặc phân công) trình bày kết quả làm việc của nhóm

+ Thảo luận tổng kết trước toàn lớp (tương tác HS- HS) cả lớp:

- Đại diện các nhóm lần lượt báo cáo kết quả làm việc nhóm

- Thảo luận đánh giá chung cả lớp

- GV tổng kết đánh giá, đặt vấn đề nghiên cứu tiếp Nếu kết quả thảo luận

của các nhóm chưa thống nhất giáo viên nêu vấn đề thảo luận chung cả lớp rồi mới

đưa ra kiến thức hoàn thiện cuối cùng cho HS, đồng thời đánh giá kết quả làm việc

của các nhóm

Sơ đồ tóm tắt cấu trúc hoạt động tương tác giữa giáo viên và học sinh trong

quá trình dạy học hợp tác theo nhóm được mô tả như sau:

Sơ đồ 1.1: Cấu trúc hoạt động hợp tác theo nhóm nhỏ

1.4 Những ưu điểm và hạn chế của phương pháp hợp tác theo nhóm [7],[13]

1.4.1 Những ưu điểm của phương pháp học hợp tác [7],[13]

Dạy học hợp tác theo nhóm được đánh giá là PPDH tích cực có nhiều ưu

thảo luận, giao việc

Trao đổi nhóm, hoạt động hợp tác với các bạn trong nhóm

Kết luận, đánh giá Tự đánh giá, điềuchỉnh hoạt động học tập

+ Mang lại hiệu quả học tập cao

+ Phát triển kỹ năng hợp tác, kỹ năng xã hội cho HS

+ Học hợp tác luôn tạo không khí sôi nổi bình đẳng và gắn bó

+ Học hợp tác giúp cho giáo viên có cơ hội tận dụng ý kiến và kinh nghiệm

của HS

Như vậy học hợp tác theo nhóm là một chiến lược dạy học mạnh mẽ và linh

hoạt có ưu điểm nổi bật là làm cho phương pháp này trở thành nét đặc trưng cơ bản

của dạy học hiện đại

1.4.2 Những hạn chế của học hợp tác theo nhóm [7],[13]

Học hợp tác theo nhóm được nhiều nước áp dụng và thể hiện nhiều yếu tố

cảu PPDH tích cực Song dạy học hợp tác theo nhóm còn có những hạn chế như:

+ Các nhóm có thể đi chệch hướng thảo luận do một cá nhân nào đó nếu cố

tình đưa ra những ý kiến điều khiển cả nhóm ( sự chi phối, tách nhóm )

+ Một số thành viên trong nhóm có thể ỷ lại, không làm việc dẫn đến hiện

tượng ăn theo

+ Hoạt động nhóm cũng sẽ không có tác dụng khi giáo viên áp dụng cứng

nhắc quá thường xuyên hoặc thời gian hoạt động quá dài

1.5 Cấu trúc Jigsaw của Elliot Aronson [7],[9],[6]

+ Trong nghiên cứu về cấu trúc hoạt động học hợp tác theo nhóm trường

phái cấu trúc nhấn mạnh các kết cấu đa dạng của học hợp tác Các kết cấu này là

một tổ hợp các hoạt động được sắp xếp, quản lý và ứng dụng tùy thuộc vào từng

hoàn cảnh dạy học cụ thể Điểm quan trọng nhất của trường phái cấu trúc là sự linh

hoạt trong kết cấu sự bỏ khuyết của phần nội dung

Công thức cơ bản của trường phái này là: CẤU TRÚC + NỘI DUNG =

HOẠT ĐỘNG NHÓM Trong đó phần cấu trúc đã được định sẵn và phần nội dung

tùy thuộc vào hoàn cảnh dạy học

Elliot Aronson là một trong những nhà nghiên cứu nổi tiếng nhất của trường

phái cấu trúc

1.5.1 Cách tổ chức hoạt động nhóm theo cấu trúc Jigsaw [7],[6],[9]

Trong cấu trúc này thì các thành viên hoạt động như sau:

- Các nhóm có số thành viên như nhau (4-6 người)

- Mỗi thành viên được giao một phần trong nội dung bài học

- Thành viên số 1 của tất cả các nhóm được giao tìm hiểu kỹ phần nội dung

như nhau (cùng chủ đề)

- Thành viên số 2, 3, 4 còn lại của tất cả các nhóm được giao các nội dung

khác nhau, như nhau cho cùng số

- Các thành viên của nhóm nghiên cứu cá nhân, chuẩn bị phần nội dung của

mình

- Các thành viên các nhóm cùng chủ đề (cùng nội dung) thảo luận với nhau

trong một khoảng thời gian xác định và trở thành nhóm chuyên gia của nội dung đó

Các thành viên của nhóm chuyên gia trở về nhóm hợp tác của mình và giảng lại cho

cả nhóm nghe phần nội dung của mình được phân công Các thành viên trình bày

lần lượt cho hết nội dung bài học

- GV tổ chức kiểm tra đánh giá sự nắm vững nội dung kiến thức trong cả

bài học cho từng cá nhân.Ta có thể mô tả cấu trúc Jigsaw ở bảng như sau:

Bảng 1: Tóm tắt cấu trúc Jigsaw

Bước làm việc

1.Phân công công việc

2 Nhóm chuyên gia

3 Nhóm hợp tác

4 Bài làm cá nhân

5 Điểm nhóm kết hợp điểm cá nhân

Chịu trách nhiệm

Thảo luận cùng chủ đề

Giảng bài cho nhau

Kiểm tra

Kết quả Thành viên số 1

Thành viên số 2

Thành viên số 3

Thành viên số 4

Phần bài A Phần bài B Phần bài C Phần bài D

Thành viên cùng chủ đề của từng nhóm thảo luận

Thành viên trở về nhóm

và giảng bài cho nhau để từng thành viên hiều hết các phần bài

A, B, C, D

Kiểm tra

cá nhân gồm tất

cả các thành phần ABCD

Từng thành viên không những hiểu biết về phần bài của mình

mà còn hiểu cả toàn bộ bài học

1.5.2 Cách đánh giá hoạt động nhóm [7],[6],[9]

+ Đánh giá theo cá nhân và cả nhóm bằng cách:

- Chấm điểm bài kiểm tra cá nhân và tính điểm trung bình cộng (điểm nền)

- Tính điểm tiến bộ của cá nhân làm cơ sở tính điểm tiến bộ của nhóm

- Điểm tiến bộ của nhóm bằng trung bình cộng các điểm tiến bộ của các cá

nhân trong nhóm

+ Điểm tiến bộ cá nhân được tính trên cơ sở điểm nền theo quy định đã

được thống nhất với HS Có thể tham khảo cách đánh giá theo bảng 2:

Bảng 2 Cách tính điểm tiến bộ theo cấu trúc Jigsaw Điểm bài kiểm tra Điểm tiến bộ

Thấp hơn điểm nền từ 3 điểm trở lên 0

Bằng hoặc trên điểm nền từ 1- 2 điểm 2

Cao hơn điểm nền từ 3 điểm trở lên 3

Đạt điểm tuyệt đối ( Không tính điểm nền) 3

1.5.3 Nhận xét đánh giá về cấu trúc [7],[4]

Cấu trúc này đề cao sự tương tác bình đẳng và tầm quan trọng của từng

thành viên trong nhóm, loại bỏ gần như triệt để sự ăn theo (social loafing), Sự chi

phối (dominating) và sự tách nhóm (free - rider) Cấu trúc Jigsaw được đánh giá là

một trong những cấu trúc học hợp tác ưu việt nhất và có hiệu quả cao nhất Môn hóa

học ở THPT có thể áp dụng được cấu trúc này do tính hiệu quả về mặt thời gian cao

và hệ thống điểm số linh hoạt Đặc biệt GV có thể áp dụng Jigsaw trong các tiết ôn

tập hoặc trong các giờ tổng kết kiến thức hoặc nghiên cứu kiến thức mới mà nội

dung của nó bao gồm những phần tương đối độc lập với nhau

1.6 Thực trạng việc sử dụng PPDH hợp tác theo nhóm nhỏ trong dạy học hóa

học THPT [7],[10]

+ Để tổ chức một tiết học theo hoạt động hợp tác trong nhóm nhỏ có hiệu

quả cần đảm bảo những điều kiện sau:

- Điều kiện khách quan: Phương tiện vật chất kỹ thuật phục vụ dạy và học:

(không gian lớp học thoáng rộng, sách giáo khoa và tài liệu tham khảo đầy đủ, các

thiết bị bàn ghế dễ sắp xếp, máy tính các phương tiện trình chiếu, sơ đồ biểu bảng

phải được trang bị đầy đủ,…), cơ chế tổ chức, điều hành trong nhà trường (thời gian

biểu, số học sinh trong một lớp phù hợp), hình thức kiểm tra, đánh giá (đánh giá

theo cá nhân và nhóm, tiêu chí đánh giá đa dạng)

- Điều kiện chủ quan: GV cần có kế hoạch tổ chức hoạt động hợp tác cho

các nội dung cụ thể, HS phải làm quen với cách thức tự học, có kỹ năng xã hội và

hợp tác làm việc trong nhóm

+ Thực trạng việc áp dụng học hợp tác hiện nay không khai thác được tiềm

năng vốn có của dạy học hợp tác Cần phải đa dạng mục đích sử dụng hoạt động

học hợp tác trong các bài ôn tập củng cố; lĩnh hội tri thức mới; khái quát và hệ

thống hóa kiến thức; hình thành kỹ năng, kỹ xảo và phải sử dụng các cấu trúc học

hợp tác phù hợp với đặc điểm nội dung kiến thức của bài học

Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng trên?

- Nguyên nhân chủ quan: Thói quen sử dụng hình thức dạy học lớp - bài với

tương tác GV với cả lớp đã ăn khá sâu vào trong GV; đa số GV chưa hiểu đúng bản

chất cấu trúc học hợp tác; HS còn quen với cách học thụ động, chưa được trang bị

kiến thức và kỹ năng xã hội; quy chế tính điểm đối với học sinh cũng như đánh giá

giáo viên chưa khuyến khích giáo viên và học sinh áp dụng phương pháp này

- Khách quan về điều kiện thực hiện DHHT ở các trường phổ thông nước ta

như : lớp học quá đông, bàn ghế cố định khó di chuyển; phương pháp kiểm tra đánh

giá vẫn còn những yêu cầu thuộc máy móc chưa phát huy được tính sáng tạo của

học sinh; việc đánh giá cá nhân, nhóm chưa thực hiện theo nguyên tắc khách quan

công bằng; quy chế tính điểm học tập của học sinh chưa khuyến khích họ

tập

Với những nhận xét và đánh giá bước đầu tôi đã mạnh dạn thực hiện một số

giờ dạy có áp dụng cấu trúc học hợp tác Jigsaw nhằm góp phần đổi mới phương

pháp dạy học theo hướng dạy học tích cực và được trình bày ở chương 2

CHƯƠNG 2 VẬN DỤNG CẤU TRÚC JIGSAW TRONG GIẢNG DẠY CHƯƠNG 5

“NHÓM HALOGEN” HÓA HỌC 10 NÂNG CAO

2.1 Nguyên tắc áp dụng hoạt động học tập hợp tác theo nhóm nhỏ [7],[13]

Ngoài những nguyên tắc chung trong dạy học phương pháp dạy học hợp

tác theo nhóm còn phải tuân theo các nguyên tắc riêng của nó như:

+ Đảm bảo mối quan hệ biện chứng, hữu cơ giữa vai trò chủ đạo trong tổ

chức, điều khiển hoạt động của GV với tính chủ động , tích cực và tự giác của HS

+ Đảm bảo sự hài hòa giữa hình thức cá nhân, học nhóm và học tập tập thể

của HS trong học hợp tác

+ Đảm bảo tính hệ thống của cấu trúc hoạt động

+ Đảm bảo tính thực tiễn

+ Phải đảm bảo tính toàn diện trong quy trình tổ chức hoạt động nhóm

2.2 Yêu cầu lựa chọn nội dung kiến thức có thể áp dụng PPDHHT [7],[13]

+ Những nội dung học tập được tổ chức theo PPDHHT sẽ được bổ sung

phong phú thêm bằng sự khai thác vốn kiến thức mà HS đã tích lũy, những hiểu

biết thực tế trong đời sống hoặc vận dụng kiến thức vào lao động sản xuất

+ Nội dung kiến thức có thể chứa đựng những tình huống có vấn đề hoặc

có nhiều cách hiểu, nhiều cách lý giải khác nhau, kiến thức gắn với thực tiễn cần thu

thập nhiều ý tưởng sáng tạo, nhiều kinh nghiệm hiểu biết và tính khái quát cao

+ Nội dung kiến thức phải có một mức độ khó khăn nhất định mà một cá

nhân khó có thể tự mình giải quyết, cần có sự hợp tác cùng giải quyết

+ Cần chú ý đến sự tương thích về khối lượng kiến thức và thời gian hoạt

động học tập

Trong dạy học hóa học PPDH theo nhóm có thể áp dụng cho tất cả các

dạng bài nghiên cứu kiến thức mới, củng cố hoàn thiện và thực hành Điều quan

trọng là GV phải thiết kế các hoạt động học tập hợp lý đảm bảo sự tương thích giữa

nội dung học tập và thời gian thảo luận

2.3 Quy trỡnh thiết kế và tổ chức giờ dạy học húa học theo phương phỏp dạy

Thiết kế giáo án giờ dạy

Đ ặt câu hỏi tạo tình huống cần tìm hiểu,

thảo luận

Phân chia các hoạt

động dạy học

Nhiệm vụ học tập ở nhà

Xác định các nội dung học tập

Kết luận về kiến thức thu nhận đ-ợc

Vận dụng kiến thức

và đánh giá kết quả

Tổ chức các hoạt

động học tập

Hoạt

động khởi

động

Tổ chức các hoạt

động cụ thể

Tiến hành các hoạt

động học tập

Kiểm tra

đánh giá, kết luận

hoạt

động của học sinh

Việc thiết kế quy trình tổ chức hoạt động học tập hợp tác theo nhóm bao

gồm các giai đoạn:

Giai đoạn 1: Giai đoạn chuẩn bị

Trong giai đoạn này GV cần thực hiện những nhiệm vụ sau:

+ Xác định mục tiêu bài học

+ Phân tích tình trạng học lực của HS

+ Lựa chọn các phương pháp dạy học và phương tiện dạy học dự kiến dùng

trong giờ học

+ Thiết kế giáo án dự giờ

Giai đoạn 2: Tổ chức các hoạt động học tập gồm các bước như sau:

+ Hoạt động khởi động

+ Tổ chức các hoạt động cụ thể

+ Kiểm tra, đánh giá

Như vậy việc chuẩn bị dạy học theo các cấu trúc hoạt động học hợp tác cần

thực hiện theo 9 bước sau:

1.Chia lớp thành những nhóm nhỏ Số lượng HS trong một nhóm tùy thuộc

vào nội dung và cấu trúc hoạt động nhóm cụ thể

2.Tạo môi trường lớp học an toàn và tích cực

3.Xác định kết quả mà HS cần đạt và cung cấp sự hướng dẫn rõ ràng về các

công việc mỗi nhóm sẽ thực hiện (qua phiếu học tập)

4.Giải thích tiến trình đánh giá đối với mỗi HS và mỗi nhóm

5.Cung cấp cho HS tài liệu liên quan đến vấn đề thảo luận bài học

6.Nhắc HS công việc kéo dài bao lâu và khi nào sẽ kết thúc

7.Cung cấp sự trợ giúp khi cần thiết và theo dõi các hoạt động của HS và

ghi lại các vấn đề mà GV cần giải quyết sau khi nhóm hợp tác kết thúc

8.Đưa bài học đến một kết luận logic và cho thông tin phản hồi

9.Đánh giá sự thành công của HS và giúp HS tự đánh giá sự hợp tác của họ

đối với những học sinh khác

2.3.2 Một số chú ý khi tổ chức dạy học hợp tác theo nhóm [7],[13]

+ Cần sử dụng thường xuyên phiếu học tập và bảng đánh giá kết quả làm

việc của từng nhóm, từng học sinh

- Phiếu học tập cần có mục đích rõ ràng, nội dung ngắn gọn, diễn đạt chính

xác, khối lượng công việc vừa phải, đảm bảo cho HS thực hiện trong thời gian quy

định Hình thức trình bày gây hứng thú có quy định thời gian rõ ràng có chỗ ghi tên

lớp, nhóm để tiện đánh giá

- Thường xuyên có một bảng theo dõi hoạt động của nhóm để ghi lại đúng

nội dung kết quả làm việc của từng nhóm cũng có như chỉ số cố gắng của mỗi HS

qua mỗi lần hoạt động nhóm để có căn cứ đánh giá kết quả làm việc của cá nhân,

của nhóm HS

+ Phân nhóm một cách hợp lý:

- Trong một giờ học ở THPT tiêu chí để phân nhóm là sự chênh lệch về

trình độ giữa các thành viên trong nhóm Giáo viên phải giữ vai trò chủ động trong

việc phân nhóm sao cho các thành viên của nhóm được học hỏi lẫn nhau

- Số lượng thành viên lý tưởng cho mỗi nhóm là 4 – 5 người công việc của

nhóm

- Sắp xếp chỗ ngồi sao cho học sinh ngồi đối diện nhau Thảo luận nhóm

thường có hiệu quả nhất khi chỉ kéo dài trong thời gian ngắn tối đa là 5 phút với HS

THPT có thể là 7 đến 10 phút Sau đó giáo viên nên hỏi để có thông tin phản hồi,

học sinh sẽ tích cực phát biểu ý kiến cũng như nghe phần trình bày của các nhóm

khác Khi thấy những câu trả lời nào chấp nhận được có thể tóm tắt lên bảng Quan

trọng là giáo viên có thể phản ánh và tóm tắt được các ý chính vào cuối buổi học

+ Quản lý hoạt động nhóm hiệu quả:

- Tốt nhất mỗi nhóm nên có thư ký hay có thể là phát ngôn viên và nhóm

trưởng Chú ý yêu cầu các học sinh “chưa bao giờ làm việc đó” đảm nhận các vai

trò này để cho học sinh nào cũng có cơ hội như nhau Chú ý giáo viên phải giải

thích yêu cầu thật rõ ràng và lưu ý cả lớp phải bám sát vào nội dung mà GV yêu

cầu HS chỉ được phép thảo luận khi có sự cho phép của GV, cần kiểm tra thường

xuyên hoạt động của nhóm để đảm bảo các em không đi chệch hướng và giúp đỡ

các em, khi cần thiết

- Khi các nhóm báo cáo kết quả, GV nên khen ngợi các ý kiến của các

nhóm đưa ra, không nên phủ nhận ý kiến các em mà chỉ nên bổ sung, phân tích chỉ

rõ những suy nghĩ không đúng, giải đáp thắc mắc thật cặn kẽ để tạo hứng thú và

niềm tin cho các em

2.4 Quy trình tổ chức hoạt động hợp tác theo cấu trúc Jigsaw của E.Aronson

[7],[4]

Để tổ chức hoạt động theo cấu trúc Jigsaw đánh được hiệu quả cần chọn nội

dung kiến thức phù hợp đó là: các nội dung học tập là các phần kiến thức có thể

tách biệt nhau một cách tương đối, không phụ thuộc vào nhau ( các kiến thức không

thể suy luận bằng các thao tác tư duy diễn dịch hay quy nạp…)

Việc tổ chức hoạt động học tập hợp tác theo cấu trúc này được thực hiện

như sau:

1 GV nêu các vấn đề nghiên cứu: GV chuẩn bị các yêu cầu cần làm rõ ở

các phần kiến thực trong nội dung (theo phiếu học tập)

2 Tổ chức các nhóm và nêu yêu cầu hoạt động nhóm: Tùy theo một số

phần kiến tập trong một nội dung (bài học) mà chia nhóm (xác định số người trong

một nhóm )

Cách tổ chức hoạt động theo nhóm theo cấu trúc này như sau:

+ Đánh số các thành viên trong nhóm, phân chia nhiệm vụ cho các thành

viên trong nhóm

+ Các thành viên làm việc độc lập, sau đó các thành viên cùng số của các

nhóm sẽ trao đổi thảo luận để nắm vững một nội dung và trở thành nhóm nguyên

gia về nội dung đó Các nhóm chuyên gia nghiên cứu, thảo luận hoàn thành phần

công việc của mình trong thời gian xác định

+ Các nhóm chuyên gia trình bày (giảng lại cho nhau) về nội dung mình

phụ trách cho cả nhóm và trả lời các câu hỏi của các thành viên khác về nội dung

đó trong thời gian quy định

+ GV quan sát có thể giúp đỡ các nhóm nếu cần thiết

3 Báo cáo kết quả hoạt động nhóm trong thời gian xác định

+ GV tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả hoạt động của nhóm bằng

cách:

Gọi bất kỳ thành viên nào đó ở trong một nhóm bất kỳ trả lời một nội dung

học tập và cứ thế cho biết các nội dung GV có thể yêu cầu HS các nhóm khác đặt

ra những câu hỏi về vấn đề chưa rõ, giúp đỡ các nhóm giải đáp những thắc mắc khi

cần Để hiểu rõ những kiến thức HS chuẩn bị bài làm bài kiểm tra cá nhân cuối giờ

học

Trong quá trình thảo luận chung cả lớp GV có thể ghi lên bảng các hoặc

chiếu các kiến thức cơ bản cần nhớ theo nội dung đến đó

4 Tiến hành làm bài kiểm tra cá nhân nội dung bài kiểm tra gần các phần

kiến thức đã thảo luận Đưa ra đáp án cho HS tự chấm, nộp bài cho GV kiểm tra lại,

tính điểm trung bình cộng của cả lớp từ đó tính chỉ số cố gắng của các thành viên

của cả nhóm

2.5 Áp dụng dạy học hợp tác theo nhóm trong dạy học hóa học chương 5

“Nhóm halogen” hóa học 10 nâng cao

2.5.1 Mục tiêu dạy học chương 5 “Nhóm halogen”

+ Nguyên nhân của tính oxi hóa mạnh của các đơn chất halogen và khả

năng thể hiện tính khử của chúng

+ Nguyên nhân của sự giống nhau của các halogen biến đổi tính chất đơn

chất halogen và hợp chất của chúng

+ Nguyên tắc chung của phương pháp điểu chế các halogen và hợp chất,

hợp chất của phi kim và giải thích tính chất của chúng

+ Viết được các PTHH minh họa tính chất hóa học của các đơn chất

halogen và hợp chất của chúng

+ Tiến hành một số thí nghiệm hóa học nghiên cứu tínhg hất halogen, hợp

chất và quan sát thí nghiệm

+ Biết tìm hiểu tính chất chung của một nhóm nguyên tố theo quy trình: Dự

đoán tính chất kiểm tra dự đoán rút ra kết luận

+ Giải các bài tập hóa học có liên quan đến các kiến thức về phi kim và hợp

chất của chúng

2.5.1.2 Cấu trúc chương 5 “Nhóm halogen” Hóa học 10 nâng cao

Kiến thức Nhóm halogen theo chương trình nâng cao ( 12 tiết: 8 lý thuyết, 2

luyện tập, và 2 thực hành) gồm các bài

Bài 29: Khái quát về halogen

Bài 30: Clo

Bài 31: Hiđroclorua Axit clohidric

Bài 32: Hợp chất có oxi của clo

Bài 33: Luyện tập về clo và hợp chất của clo

Bài 34: Flo

Bài 35: Brom

Bài 36: Iot

Bài 37: Luyện tập chương 5

Bài 38: Bài thực hành số 3: tính chất của các halogen

Bài 39: bài thực hành số 4: Tính chất các hợp chất của halogen

Nội dung của chương nghiên cứu về một trọng những nhóm nguyên tố phi

kim quan trọng và có nhiều ứng dụng thực tiễn nhằm vận dụng kiến thức lý thuyết

chủ đạo để dự đoán, giải thích tính chất các đơn chất, hợp chất của các nguyên tố

trong nhóm và sự biến thiên tính chất các nguyên tố trong nhóm Đồng thời hoàn

thiện các kiến thức lý thuyết chủ đạo như: các khái niệm các loại phản ứng oxi hóa

khử, các dạng liên kết

2.5.2 Vận dụng cấu trúc Jigsaw trong tổ chức hoạt động hợp tác theo nhóm

cho một số nội dung chương 5 “Nhóm halogen” hóa học 10 nâng cao

Từ quy trình tổ chức hoạt động hợp tác theo cấu trúc Jigsaw của

E.Aronson tôi tiến hành thiết kế một số giáo án sau đây:

Bài 32 : HỢP CHẤT CÓ OXI CỦA CLO

- Phản ứng của Clo với NaOH, phản

ứng nhiệt phân KClO3 có xúc tác (đã

học ở lớp 8)

- Một số ứng dụng của nước giaven,

cloruavôi

- Công thức, tên gọi, tính chất chung

các hợp chất có oxi của clo

- Điều chế, ứng dụng của nước Giaven, clorua vôi, muối clorat

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức : Giúp học sinh

a Biết :

- Công thức, tên gọi một số oxit và axit có oxi của clo

- Sự biến đổi tính bền, tính axit và khả năng oxi hoá của các axit có oxi của

clo

- Thành phần hoá học, ứng dụng, nguyên tắc sản xuất một số muối có oxi

của clo

b Hiểu :

Tính oxi hoá mạnh cúa một số hợp chất có oxi của clo (nước giaven, clorua

vôi, muối clorat)

2 Kĩ năng : Rèn cho HS

- Viết được các phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học và điều

chế nước giaven, clorua vôi, muối clorat

- Sử dụng có hiệu quả, an toàn nước giaven, clorua vôi trong thực tế

- Giải được một số bài tập hoá học có nội dung liên quan đến tính chất, ứng

dụng và điều chế

II Phương pháp dạy học :

1 Phương pháp đàm thoại gợi mở kết hợp với hoạt động hợp tác theo nhóm

cấu trúc Jigsaw

2 Xây dựng phương án dạy học:

+ Xác định rõ kiến thức HS cần tái hiện, lĩnh hội:

- Công thức phân tử, tên gọi của các hợp chất có oxi của clo Từ đó nhận

xét số oxi hoá đặc trưng của clo và sự biến thiên tính chất hoá học đặc trưng của clo

trong các hợp chất đó

- Thành phần; tính chất hoá học đặc trưng của nước Giaven và giải thích;

ứng dụng thực tiễn của nước Giaven

- Thành phần, tính chất vật lí; tính chất hoá học đặc trưng của clorua vôi và

giải thích; ứng dụng cúa nó và giải thích

- Tính chất vật lí, hoá học của KClO3 và ứng dụng thực tiễn của nó

+ Tổ chức cho HS kiểm nghiệm và vận dụng kiến thức về tính chất, ứng

dụng của nước giaven, clorua vôi, muối clorat qua các dạng bài tập hoá học bài tập

trắc nghiệm: bài tập định tính, định lượng

3 Phân chia nội dung công việc:

- Thành viên 1: các oxit và axit có oxi của clo có công thức phân tử, tên gọi,

số oxi hoá đặc trưng của clo, sự biến thiên tính chất của các axit; bài tập vận dụng (

nội dung 1)

- Thành viên 2: thành phần,tính chất hoá học của nước Giaven, giải thích

nguyên nhân, viết phương trình minh hoạ, ứng dụng thực tế; bài tập vận dụng ( nội

dung 2)

- Thành viên 3: công thức phân tử, công thức cấu tạo của clorua vôi, khái

niệm muối hỗn tạp; tính chất hoá học đặc trưng, giải thích nguyên nhân, viết

phương trình minh hoạ; bài tập vận dụng (nội dung 3)

- Thành viên 4: công thức phân tử, tính chất vật lí, tính chất hoá học của

muối KClO3, điều chế; ứng dụng; bài tập vận dụng ( nội dung 4)

- Thành viên 5: giải bài toán hoá học ( nội dung 5)

III Chuẩn bị:

GV chuẩn bị một số phiếu học tập có liên quan đến nội dung bài giảng theo

các nội dung công việc ở trên (xem phụ lục 1, trang 1-3)

IV Tiến trình giảng dạy

1 Tổ chức

2 Kiểm tra

3 Thiết kế các hoạt động dạy và học

a GV nêu vấn đề cần giải quyết trong bài học:

(1) Các oxit và axit có oxi của clo có công thức và tên gọi như thế nào?

Nhận xét số oxi hoá đặc trưng của clo và sự biến thiên tính chất hoá học đặc trưng

của clo trong các hợp chất đó?

(2) Nước Giaven có thành phần như thế nào? Có ứng dụng thực tiễn gì? Vì

sao?

(3) Clorua vôi có công thức hoá học như thế nào? Thế nào là muối hỗn tạp?

Clorua vôi có ứng dụng gì trong thực tiễn và có gì khác với nước Giaven? Nguyên

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS NỘI DUNG KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

1.GV: Thành lập nhóm hợp tác một

cách ngẫu nhiên và gọi là nhóm gốc

(3 phút)

HS: Tham gia vào các nhóm và phân

chia danh sách theo số thứ tự

1,2,3,4,5

2.GV: Phát cho mỗi thành viên trong

nhóm một phần nội dung bài dạy

Thông báo thời gian dành cho HS tự

tâm kiến thức cho các chuyên gia,

giúp đỡ HS về nội dung, phương

pháp trình bày (7 phút)

HS: Thành viên từ các nhóm khác

nhau có chung chủ đề gặp nhau thảo

luận trong một nhóm mới

I Sơ lược về các oxit và axit có có oxi của clo:

- Oxit : Cl2O : điclo oxit

- Số oxi hoá của clo luôn dương

- Theo chiều tăng của số oxi hoá:

Khả năng oxi hoá giảm Độ bền phân tử tăng tính axit tăng

II Nước Giaven, clorua vôi, muối clorat

Trong khi thảo luận, các thành viên

trao đổi và tập luyện về cách trình

bày về nội dung nghiên cứu cho

nhóm gốc của mình

4 GV: Tái lập nhóm gốc giúp HS

thảo luận với nhau

Theo dõi các hoạt động của nhóm,

giúp đỡ HS về nội dung, phương

pháp trình bày Cho HS theo dõi, tóm

tắt nội dung chính của bài luyện

tập(15 phút)

HS: Các chuyên gia trở về nhóm gốc

và lần lượt trình bày lại những nội

dung kiến thức mà mình tiếp thu

được qua tự nghiên cứu và thảo luận

trong nhóm chuyên gia

Theo dõi nội dung chính của bài

luyện tập

NaClO +CO2 +H2O HClO +NaHCO3 Tác dụng: tẩy trắng, sát trùng và khử trùng

2 Clorua vôi ( CaOCl2)

* Công thức cấu tạo:

Cl

Ca +1 O- Cl

* Tính chất: oxi hoá mạnh CaOCl2 + 2HCl Cl2 + CaCl2 + H2O Tác dụng với muối của axit H2CO3: CaOCl2 + CO2 + H2O HClO + CaCl2 + CaCO3 Ứng dụng: Tẩy trắng, tẩy uế cống rãnh, chuồng trại

3 Muối clorat :KClO3

* Điều chế:

3Cl2 + 6KOH t0

5KCl + KClO3 + 3H2O

Điều kiện: điện phân dung dịch, không

có màng ngăn, 700C 750C

* Tính chất:

- Chất rắn, ít tan trong nước lạnh

- Dễ bị nhiệt phân tích:

5.GV: Phát cho mỗi HS một bài kiểm

tra về kiến thức của bài học theo 5

- GV thông báo đáp án (xem phụ lục 1, trang 4), HS tự chấm điểm và báo

cáo nhanh kết quả

- GV kiểm tra kết quả bài kiểm tra theo đánh của HS, tổng kết kết quả điểm

của cá nhân và của nhóm vào buổi học sau

Bài 33: LUYỆN TẬP VỀ CLO VÀ HỢP CHẤT CỦA CLO

- Công thức cấu tạo, tính chất đặc

trưng của các hợp chất: nước giaven,

clorua vôi, muối clorat

- Giải thích tính oxi hoá mạnh của đơn chất clo

- Tính chất hóa học đặc trưng của hợp chất mà clo có số oxi hóa âm

- Tính chất đặc trưng của hợp chất trong đó clo có số oxi hóa dương

I.Mục tiêu bài học

1 Kiến thức: Giúp HS

Củng cố các kiến thức về

- Cấu tạo nguyên tử, cấu tạo phân tử, tính chất vật lí và hoá học đặc trưng

của clo

- Tính chất các hợp chất của clo với hiđrô (HCl) và với kim loại

- Tên và ứng dụng của một số hợp chất chứa oxi quan trọng của clo và tính

oxi hoá của chúng

- Nguyên tắc và phương pháp điều chế clo

- Nguyên nhân tính oxi hoá mạnh của clo, số oxi hoá có thể có của clo

- Phân biệt ion clorua với các ion khác trong dung dịch

2 Kĩ năng : Rèn cho HS

- Giải thích tính oxi hoá mạnh của clo và hợp chất bằng sự vận dụng các

kiến thức đã học ( cấu tạo ngyên tử, độ âm điện, số oxi hoá)

- Viết phương trình hoá học chứng minh ttính chất của clo và hợp chất của

GV chuẩn bị một số phiếu học tập có liên quan đến nội dung bài giảng theo

các nội dung ở trên (xem phụ lục 2, trang 5,6)

III Phương pháp dạy học

Phương pháp đàm thoại gợi mở kết hợp với hoạt động hợp tác theo nhóm

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS NỘI DUNG KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

Các nhóm chuyên gia tìm hiểu kiến

thức liên quan, trả lời nội dung

trong phiếu học tâp được giao

2 GV tổ chức cho HS thảo luận

nhóm lớn(10 phút)

HS thảo luận nhóm, các nhóm

chuyên gia trình bày những phần

nội dung của mình để đảm bảo tất

cả các thành viên trong một nhóm

đều hiểu tất cả nội dung bài học,

giải đáp, trao đổi những vấn đề

chưa rõ

3 Báo cáo két quả hoạt động nhóm

(15 phút)

- Tổ chức thảo luận chung cả lớp

giữa các nhóm với nhau

- Số oxi hoá đặc trưng: -1.0.+1, +5, +7

* Tính chất hoá học của đơn chất:

- Tính khử : Cl2 + H2O HClO + HCl

- Tính oxi hoá:

2Fe + 3Cl2 2FeCl3

Cl2 + 2NaBr 2NaCl + Br2 Clo là phi kim hoạt động, chất oxi hóa mạnh, ngoài ra còn thể hiện tính khử; các phản ứng đều là phản ứng oxi hoá khử

II Hợp chất của clo:

HCl + Na2CO3 2NaCl + CO2 + H2O

*Hợp chất có oxi của clo : nước giaven,

Hoạt động 3: Củng cố

+ GV tổ chức cho HS làm bài kiểm tra cá nhân

+ GV thông báo đáp án (xem phụ lục 2, trang 7), HS tự chấm điểm và báo

cáo nhanh kết quả

+ GV kiểm tra kết quả bài kiểm tra theo đánh của HS, tổng kết kết quả điểm

của cá nhân và của nhóm vào buổi học sau

- GV gọi bất kì thành viên nào đó

trong nhóm trả lời câu hỏi của GV

hoặc yêu cầu HS ở các nhóm khác

đặt câu hỏi có liên quan

- GV sẽ hoàn thiện dần nội dumg

GV tổ chức cho HS làm bài kiểm

tra cá nhân (xem phụ lục 2, trang 7)

vào giấy hoặc vở bài tập chuyên

clorua vôi, muối clorat

- Đều có tính oxi hoá mạnh và nguyên tử clo có số oxi hoá dương

- Nước giaven, clorua vôi dùng để sát trùng

+ Khác: PTN: Cl2 tinh khiết, lượng ít

Công nghiệp: sản phẩm nhiều tạp chất, lượng lớn; nguyên liệu cần nhiều, rẻ hạ giá thành

Bài 37: LUYỆN TẬP CHƯƠNG 5 ( tiết 1)

- Giải thích nguyên nhân và khác nhau về tính chât hoá học căn cứ vào cấu

tạo nguyên tử, độ âm điện của chúng

- Nguyên tắc chung của phương pháp điều chế halogen

2 Kĩ năng : Rèn cho HS

- Rèn cho HS kĩ năng vận dụng lí thuyết chủ đạo về cấu tạo nguyên tử, bảng

tuần hoàn, liên kết hoá học, phản ứng oxi hoá khử để giải thích tính chất của

halogen

- Biết viết các phương trinh hoá học chứng minh tính chất hoá học của các

halogen

- Kĩ năng giải bài toán hoá học

II Phương pháp dạy học

1 Phương pháp đàm thoại gợi mở kết hợp với hoạt động hợp tác theo nhóm

cấu trúc Jigsaw

Những kiến thức HS đã biết có liên

quan

Những kiến thức HS cần hình thành

- Cấu tạo nguyên tử, tính chất, ứng dụng,

phương pháp điếu chế halogen và một số