Luận văn "Phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh trong dạy học khám phá thông qua chủ đề phép biến hình trong mặt phẳng"

Vì những lí do nêu trên chúng tôi quyết định chọn đề tài luận văn là: “ Phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh trong dạy học khám phá thông qua chủ đề phép biến hình trong

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

MỞ ĐẦU

NỘI DUNG

9 Cấu trúc luận văn

Nghị quyết TW 4, khóa VII chỉ rõ:“…Mục tiêu giáo dục

- đào tạo phải hướng vào đào tạo những con người lao động, tự chủ, sáng tạo, có khả năng giải quyết những vấn đề thường gặp, qua đó mà góp phần tích cực thực hiện mục tiêu lớn của đất nước là dân giàu, nước mạnh,

xã hội công bằng, dân chủ, văn minh… ”

Nghị quyết TW 2, khóa VIII tiếp tục chỉ rõ "…Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo thời gian tự học tự nghiên cứu cho học sinh…"

Trước xu thế hội nhập và phát triển, Đảng, Nhà nước, Ngành giáo dục & Đào tạo đã có những chủ trương, chính sách, chiến lược để nâng cao chất lượng giáo dục

Më ®Çu Dạy học toán ở trường phổ thông đóng góp một

thời lượng đáng kể trong chương trình ở bậc phổ thông

Vì vậy việc hình thành và phát triển các phẩm chất tư duy trong dạy học toán đóng vai trò quan trọng Bên cạnh rèn luyện và phát triển tư duy thì người giáo viên cũng cần phải rèn luyện các năng lực, phẩm chất trí tuệ khác như năng lực thích nghi trí tuệ, năng lực dự đoán phát hiện vấn đề, năng lực lập luận logic, lập luận có căn cứ giải quyết vấn đề các vấn đề đặt ra Đặc biệt năng lực huy động kiến thức là không thể thiếu để giải quyết các bài toán, các vấn đề cụ thể nào đó Việc xác định được vấn đề và huy động đúng kiến thức cần thiết để giải quyết bài toán, vấn đề chính là mấu chốt của vấn đề

Năng lực huy động kiến thức trong dạy học toán ở các trường phổ thông hiện nay chưa được quan tâm đúng mức và còn gặp một số khó khăn Nội dung các phép biến hình trong mặt phẳng là một trong những phần khó mà thời lượng cho từng phần không

có nhiều nên học sinh khó có thể có thời gian làm bài tập cũng như sáng tạo toán Do đó đại đa số giáo viên toán trung học phổ thông hiện nay chú trọng vào nội dung sách giáo khoa là chủ yếu và không có thời gian đào sâu các kiến thức và không có nhiều thời gian để rèn luyện các năng lực trí tuệ cũng như các thao tác tư duy

đã có Đứng trước một vấn đề đặt ra trong vốn tri thức

mà bản thân tích luỹ được việc lựa chọn tri thức nào, áp dụng như thế nào để giải quyết vấn đề là phụ thuộc vào năng lực huy động kiến thức của từng học sinh

Vì những lí do nêu trên chúng tôi quyết định chọn đề tài luận văn là:

“ Phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh trong dạy học khám phá thông qua chủ đề

phép biến hình trong mặt phẳng ”

Việc nghiên cứu lý thuyết khám phá, lý thuyết về năng lực huy động kiến thức cũng như vận dụng chúng vào quá trình dạy học trong những năm gần đây có một

số tác giả quan tâm Một số công trình nghiên cứu chủ yếu tập trung vào việc vận dụng lí thuyết kiến tạo, lý thuyết khám phá vào dạy học Đã có công trình bàn tới năng lực huy động kiến thức, phép biến hình trong mặt phẳng nhưng cũng chỉ là phần nào đó Những công trình

đó chưa cho ta cái nhìn toàn diện về năng lực huy động kiến thức và việc phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh trong dạy học khám phá thông qua chủ đề phép biến hình trong mặt phẳng

Më ®Çu

Đề xuất các biện pháp nhằm phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh THPT trong dạy học khám phá thông qua chủ đề các phép biến hình trong mặt phẳng

Nếu xây dựng được các biện pháp sư phạm nhằm phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh khi vận dụng lí thuyết dạy học khám phá vào dạy học toán ở trường trung học phổ thông thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn toán.

Më ®Çu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận về dạy học khám phá, năng lực, năng lực học tập, năng lực huy động kiến thức, các dạng năng lực huy động kiến thức

- Nghiên cứu một số biện pháp phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh trong dạy học phám phá

- Nghiên cứu cách thức vận dụng lý thuyết khám phá vào dạy học phép biến hình trong mặt phẳng

Năng lực huy động kiến thức trong dạy học toán.

Më ®Çu

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu giúp học sinh phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh lớp 11 trong dạy học khám phá thông qua chủ đề phép biến hình trong mặt phẳng trong sách giáo khoa Hình học nâng cao 11 và sử dụng chúng trong dạy học toán ở một số

trường phổ thông trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

Phương pháp điều tra thực tiễn

Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Më ®Çu

PHẦN MỞ ĐẦU

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn

Chương 2: Một số biện pháp phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh khi dạy các phép biến hình trong mặt phẳng theo lý thuyết dạy học khám phá

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm PHẦN NỘI DUNG

1.2 Quan niệm về năng lực huy động kiến thức, các dạng năng lực huy động kiến thức và sự cần thiết phải phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh trung học phổ thông

1.2.1 Quan niệm về năng lực, năng lực học tập, năng lực huy động kiến thức

1.2.2 Một số dạng biểu hiện cơ bản của năng lực huy động kiến thức

1.2.3 Sự cần thiết phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh trung học phổ thông

1.3 Thực trạng về việc hình thành và phát triển năng lực huy động kiến thức trong dạy học toán trung học phổ thông

Chương 2: Một số biện pháp phát triển năng lực huy động kiến thức cho học sinh khi dạy các phép biến hình trong mặt phẳng theo lý thuyết dạy học khám phá

Chương 1

Chương 3

Chương 2

động kiến thức cho học sinh khi dạy các phép biến hình trong mặt phẳng theo lý thuyết dạy học khám phá

Biện pháp 2: Dạy học chứng minh các định lí, dạy học giải bài tập toán luyện tập cho học sinh cách biến đổi tương đương nhìn nhận định lí, bài toán theo nhiều cách khác nhau dẫn đến các cách chứng minh, giải toán khác nhau

Biện pháp 3: Luyện tập cho học sinh cách thức chuyển đổi ngôn ngữ trong một nội dung toán học hoặc chuyển đổi ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác thông qua dạy học các tình huống điển hình

Biện pháp 4: Khai thác tiềm năng sách giáo khoa nhằm khắc sâu kiến thức, phát triển các bài toán gốc thành bài toán mới

Biện pháp 5: Quan tâm phối hợp các thao tác trí tuệ với việc huy động kiến thức trong giải bài tập toán

Biện pháp 6: Sử dụng hợp lí công nghệ thông tin trong việc khám

Néi dung

3.1 Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.3.1 Mục đích thực nghiệm sư phạm 3.3.1 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm

3.2 Đối tượng và nội dung thực nghiệm sư phạm

3.2.1 Đối tượng thực nghiệm sư phạm 3.2.2 Nội dung thực nghiệm sư phạm

3.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

3.3.1 Chọn mẫu thực nghiệm 3.3.2 Quan sát giờ học

3.3.3 Các bài kiểm tra

3.4 Đánh giá thực nghiệm sư phạm

3.4.1 Kết quả định tính 3.4.2 Kết quả định lượng 3.4.3 Đánh giá giả thuyết thống kê

KÕ HO¹CH NGHI£N CøU

3

Phát triển năng lực huy động kiến

thức cho học sinh trong dạy học

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC