VẬN DỤNG MÔ HÌNH HỌC HỢP TÁC NHẰM NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TOÁN CỦA HỌC SINH

BẢO VỆ ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ

Đề tài:

VẬN DỤNG MÔ HÌNH HỌC HỢP TÁC NHẰM NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC

TOÁN CỦA HỌC SINH

Người thực hiện:

Người hướng dẫn khoa học:

CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Mục lục

Chương 1: Mở đầu

Chương 2: Các nghiên cứu liên quan Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 5: Kết luận, lý giải và áp dụng Tài liệu tham khảo

Phụ lục

1.1 Lời giới thiệu

1.5 Câu hỏi nghiên cứu

Chương 1: Mở đầu

1.2 Nhu cầu nghiên cứu

1.3 Phát biểu vấn đề nghiên cứu 1.4 Mục đích nghiên cứu

1.7 Ý nghĩa nghiên cứu

1.6 Định nghĩa các thuậtngữ

LỜI GIỚI THIỆU

Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật và công nghệ thông tin con người ở khắp mọi nơi trên thế giới không phân biệt sắc tộc, tôn giáo, giới tính vẫn có thể cùng nhau học tập, nghiên cứu dù ở cách xa nhau hàng ngàn cây số Thế kỉ 21 là kỉ nguyên của tri thức, của sự hợp tác, liên kết Sự phát triển của mỗi quốc gia gắn liền với sự phát triển của toàn nhân loại Một đất nước không thể phát triển nếu có một nền giáo dục lạc hậu, không thể hội nhập với bạn bè quốc tế nếu không biết hợp tác

Đất nước ta đang thực hiện chính sách mở cửa, đẩy mạnh quan hệ với các nước trên thế giới, để đáp ứng yêu cầu của xã hội chúng ta phải đào tạo được những con người biết học tập, biết làm việc hợp tác ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường

Mục tiêu giáo dục, đào tạo của nước ta là “phải hướng vào

đào tạo những con người lao động tự chủ, sáng tạo, có năng lực giải quyết những vấn đề thường gặp, ” và mục tiêu của chương trình mới là “góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất, phong cách lao động khoa học, biết lao động hợp tác, có ý chí và thói quen tự học thường xuyên” Các quan điểm đó được thể chế hóa trong luật giáo dục (1998) :

Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của HS, phù hợp với đặc điểm

của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS ” Như vậy đổi mới PPDH môn toán hiện nay ở trường phổ

thông là tổ chức cho HS được học tập trong hoạt động và

bằng hoạt động một cách tích cực.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng học hợp tác góp phần nâng cao kết quả học tập của HS, HS nhận ra được sức mạnh đoàn kết trong giải quyết các vấn đề.Ý tưởng là động viên

HS “cùng bơi hoặc cùng chìm” với nhau hơn là sản xuất

ra những “kẻ thắng người thua ” như trong môi trường học tập có tính ganh đua một cách truyền thống Học hợp tác đích thực luôn khuyến khích sự tương tác giữa HS với

HS và thiết lập mối quan hệ sâu sắc giữa các thành viên của nhóm Khi học hợp tác HS học được cách lắng nghe ý tưởng của người khác, thảo luận và phản bác, đưa ra và chấp nhận những phê bình có tính xây dựng từ bạn bè và cảm thấy thoải mái khi phạm phải sai sót Học hợp tác với những đặc điểm của nó

+ Thúc đẩy HS học tập tích cực và đạt được những thành

tích cao

+ Làm tăng khả năng ghi nhớ

+ Đề cao những kết quả đạt được từ kinh nghiệm học tập

của HS

+ Giúp HS phát triển các kĩ năng giao tiếp bằng lời nói

+ Phát triển các năng lực xã hội (khả năng lãnh đạo, đưa ra quyết định, xây dựng lòng tin, giải quyết các xung đột )

+ Thúc đẩy lòng tự trọng, ý thức về cá tính

+ Đẩy mạnh các mối quan hệ tích cực giữa các HS như: tinh thần đồng đội, sự chia sẻ, sự tận tụy, sự cổ vũ động viên,

Học hợp tác đã thu hút sự quan tâm, nghiên cứu của nhiều nhà giáo dục trên thế giới và được áp dụng thành công ở các nước như Mỹ, Nhật

Ch1

NHU CẦU NGHIÊN CỨU

Khả năng làm việc hợp tác không tự nhiên có được mà phải qua rèn luyện, thực hành thường xuyên để hợp tác trở thành thói quen, nhu cầu thiết yếu của mỗi người trong học tập, công tác Thế nhưng, xuyên suốt chương trình từ cấp 1 đến đại học chúng ta chỉ chú trọng đào tạo từng cá nhân đơn lẻ, trong quá trình giáo dục chúng ta thường đề cao thành tích cá nhân Trước đây phương pháp dạy học truyền thống với lối truyền thụ một chiều, HS tiếp thu kiến thức một cách thụ động không dạy cho HS năng lực học tập hợp tác Hiện nay HHT đã bắt đầu được chú ý, được áp dụng như một phương tiện để đổi mới PPDH nhưng chỉ mới ở dạng hình thức Thực tế người giáo viên cũng chưa có kiến thức và tâm lý về hợp tác, làm sao để chuyển phương pháp đó cho học sinh

Vì vậy HS không hiểu rõ vai trò, ý nghĩa, các yêu cầu đối với nhóm làm việc hợp tác Cho nên bề ngoài thì có vẻ đang đối thoại, hợp tác với nhau nhưng kỳ thực trong thâm tâm, học sinh đang “cạnh tranh” với nhau, đang nghĩ rằng mình được đánh giá qua thành tích của cá nhân chứ không phải của tập thể Mặt khác, phần lớn

HS phổ thông thường có tâm lý “sợ hỏi”, nhất là hỏi trước toàn thể lớp, trước đám đông, ở những HS yếu kém tâm lý này càng lớn hơn so với các HS khá giỏi

HHT với việc tổ chức học theo nhóm luôn tạo được không khí sôi nổi, các HS nhút nhát, yếu kém thường ít phát biểu trong lớp sẽ có môi trường động viên để tham gia xây dựng bài

Mặt khác, hầu hết các hoạt động nhóm đều mang trong nó

cơ chế tự sửa lỗi và học sinh dạy lẫn nhau, những vấn đề chưa hiểu, những lỗi hiểu sai đều được giải đáp, mà thường lại là trong bầu không khí rất thoải mái Học sinh có cơ hội thực hành các kỹ năng trí tuệ bậc cao như kỹ năng sáng tạo, đánh giá, tổng hợp và phân tích Các em cũng thực hành các kỹ năng thông thường như khả năng cùng làm việc và giao tiếp với nhau Hơn thế nữa, áp dụng phương pháp DHHT ở phổ thông còn đáp ứng những lý do khách quan ở nước ta hiện nay như: góp phần giải quyết sự bất cập trong việc thực hiện nhiệm vụ của nhà trường trong hoàn cảnh mới; để đáp ứng yêu cầu đào tạo của xã hội; để phù hợp với mục tiêu, định hướng đổi mới phương pháp dạy học mà Bộ GD& ĐT ban hành Chính vì vậy, việc dạy học hợp tác là hết sức cần thiết Ch1

Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm kiếm một phương pháp mới trong dạy và học toán ở trường THPT để nâng cao kết quả học toán của HS, và xác định quy trình dạy học hợp tác phù hợp với thực tiễn ở các trường phổ

thông của Việt Nam hiện nay

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Ch1

1 Mô hình HHT đóng vai trò như một phương tiện đổi mới phương pháp dạy học ảnh hưởng như thế nào đến việc dạy học toán?

2 Vận dụng mô hình HHT góp phần nâng cao kết quả học toán cho HS như thế nào?

3 Việc sử dụng mô hình HHT trong dạy học toán ở phổ

thông đặt ra những yêu cầu gì đối với người giáo viên?

4 Sử dụng mô hình HHT để tìm kiếm một phương pháp

mới trong dạy và học toán ảnh hưởng như thế nào đến việc thực hiện chương trình toán hiện hành?

CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

Ch1

- Học cộng tác (Collaborative learning) là một phương

pháp dạy và học mà người học cùng làm việc trong một nhóm để nghiên cứu, khảo sát một vấn đề quan trọng hoặc làm một dự án có ý nghĩa Một nhóm HS thảo luận một đề tài hoặc các HS từ các trường khác nhau cùng nhau làm việc thông qua Internet về một nhiệm vụ là hai ví dụ của học cộng tác

- Hợp tác (Cooperation): là cùng nhau làm việc để hoàn

thành, đạt tới một mục tiêu Trong những hoạt động hợp tác các cá nhân tìm kiếm những tác động có lợi cho họ và tất cả các thành viên khác trong nhóm

ĐỊNH NGHĨA CÁC THUẬT NGỮ

- Học hợp tác (cooperative learning): là việc dùng các

nhóm nhỏ HS trong dạy học sao cho các thành viên trong

nhóm cùng nhau làm việc để đạt được kết quả cao nhất

trong học tập Các nhóm học hợp tác thường có 4 HS và khả năng của các em là không đồng đều Các em HS này cùng nhau làm việc hướng đến một mục đích chung, kết quả đạt được dựa trên cơ sở những thành công của nhóm

- Học cá nhân (Individualistic Learning): là phương

pháp học tập trong đó các HS làm việc độc lập để đạt được mục tiêu của mình mà không liên quan đến các HS khác

- Học cạnh tranh (Competitive Learning): là phương

pháp học tập trong đó các HS ganh đua nhau để đạt thành tích cao nhất, và chỉ một số trong đó thành công Mỗi cá nhân tìm kiếm những tác động có lợi cho mình và bất lợi cho người khác Các HS luôn cố gắng để chứng tỏ mình nhanh hơn, giỏi hơn các bạn cùng lớp Các HS cũng nhận ra rằng bản thân chỉ đạt được mục tiêu của mình khi các HS khác trong lớp không đạt được mục tiêu của họ

-Phương pháp dạy học hợp tác: là PPDH trong đó

giáo viên tổ chức và điều khiển các hoạt động học tập hợp tác của các nhóm HS, khuyến khích mỗi HS hợp tác tích cực theo khả năng của mỗi người để đạt được những yêu cầu nêu trên của học tập hợp tác, từ đó hình thành kiến thức, kĩ năng mới của bài học

Ch1

2.1 Nền tảng lịch sử

2.2 Nền tảng lý thuyết

- Quan điểm kiến tạo trong dạy học

- Lý thuyết phát triển xã hội

- Tiếp cận dạy học giải quyết vấn đề

- Tiếp cận khảo sát toán và câu hỏi kết thúc mở

Chương 2: Các nghiên cứu liên quan

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

3.1 Thiết kế nghiên cứu

3.2 Đối tượng tham gia

3.3 Công cụ nghiên cứu

3.4 Quy trình thu thập và phân tích dữ liệu

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Thiết kế nghiên cứu

- Thiết kế nghiên cứu lịch sử

- Thiết kế nghiên cứu quan sát

- Thiết kế nghiên cứu khảo sát

3.2 Đối tượng tham gia

- Giáo viên: một số giáo viên toán ở một trường trung học

phổ thông

- Học sinh: tất cả học sinh ở hai hoặc ba lớp khác nhau của một trường phổ thông

3.3 Công cụ nghiên cứu

- Các tài liệu liên quan đến HHT và lý thuyết về việc dạy học toán

- Ba kế hoạch bài học cho 3 tiết học được lựa chọn, phiếu

khảo sát HS

4 Quy trình thu thập và phân tích dữ liệu

-Tổ chức một buổi thảo luận bàn về mô hình HHT cho các

thành viên trong nhóm nghiên cứu để họ nắm được quy trình thực hiện DHHT

- Chúng tôi chọn ra một chủ đề nghiên cứu, từ đó chọn ra hai bài học để thiết kế kế hoạch bài học và một giáo viên sẽ dạy trên lớp để các giáo viên khác quan sát

-Tổ chức một buổi thảo luận để các thành viên phản ánh lại những gì đã quan sát, đóng góp ý kiến về hai tiết học Hai kế hoạch bài học được chỉnh sửa và một giáo viên khác sẽ tiến hành dạy trên một lớp khác

- Cuối đợt thực nghiệm chúng tôi sẽ phát phiếu khảo sát Các kết quả thu được từ việc quan sát các tiết học, các phiếu khảo sát sẽ được phân tích để trả lời các câu hỏi nghiên cứu