MỘT SỐ PHƯƠNG THỨC TỔ CHỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC HOẠT ĐỘNG THÔNG QUA DẠY HỌC CÁC YẾU TỐ HÌNH HỌC VÀ ĐẠI LƯỢNG HÌNH HỌC Ở CÁC LỚP CUỐI CẤP

Đề tài:MỘT SỐ PHƯƠNG THỨC TỔ CHỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC HOẠT ĐỘNG THÔNG QUA DẠY HỌC CÁC YẾU TỐ HÌNH HỌC VÀ ĐẠI LƯỢNG HÌNH HỌC Ở CÁC LỚP CUỐI CẤP Học viên thực hiện: Người hướng dẫn khoa

Đề tài:

MỘT SỐ PHƯƠNG THỨC TỔ CHỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC HOẠT ĐỘNG THÔNG QUA DẠY HỌC CÁC YẾU TỐ HÌNH HỌC VÀ ĐẠI LƯỢNG

HÌNH HỌC Ở CÁC LỚP CUỐI CẤP

Học viên thực hiện:

Người hướng dẫn khoa học:

Việc gia nhập WTO đang đặt ra cho ngành GD nước nhà những yêu cầu và thách thức lớn:

GD cần giải quyết mâu thuẫn giữa tri thức ngày càng tăng

nhanh mà thời gian đào tạo có hạn

GD cần đào tạo con người đáp ứng được những đòi hỏi của thị trường lao động và nghề nghiệp cũng như cuộc sống, có khả

năng hoà nhập và cạnh tranh quốc tế, đặc biệt là: năng động

sáng tạo, tự lực trách nhiệm, có năng lực cộng tác làm việc, giải quyết các vấn đề và có khả năng học tập suốt đời

“ Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục, khắc phục lối

truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo cho người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo thời gian

tự học, tự nghiên cứu cho học sinh Phát triển phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên và rộng khắp trong toàn dân ”

( Văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Khóa VIII Đảng Cộng sản Việt Nam NXB Chính trị Quốc gia 1997 tr41)

“Giáo dục đóng góp vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển của đất nước và hội nhập với khu vực cũng như thế giới Đổi mới giáo dục, trong đó có đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục tiểu học đang được xem là mục tiêu chủ yếu của ngành Giáo dục hiện nay Muốn đổi mới giáo dục tiểu học thì trước hết phải đổi mới cách dạy của giáo viên và

cách học của học sinh” (Ý kiến của Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Đặng Huỳnh Mai)

“PPDH cần hướng cho người học học tập trong hoạt

động và bằng hoạt động tự giác tích cực chủ động sáng tạo” hay nói cách khác là “ hoạt động hóa người học”.

1 Đại đa số học sinh ở lứa tuổi này vẫn rất sợ học môn toán Hình, bởi lẻ rằng nó quá khó và trừu tượng Đó một phần là vì đặc trưng của môn Toán (theo chương trình) song cũng là do thường ngày trong mỗi tiết học , các thầy cô chú trọng nhiều đến dạy những kiến thức trong SGK và một số bài tập nhất định, rất ít có những hình thức hoạt động phong phú xoay quanh vấn đề toán học với ứng dụng thực tiễn vào cuộc sống hay bàn luận về phương pháp học tập Toán có hiệu quả để các

em học tập và rèn luyện theo hướng tích cực hơn

2 Phần lớn giáo viên dạy Toán ở tiểu học vẫn còn nhiều e ngại trong việc đổi mới cách giảng dạy truyền thống bởi vì thời gian dành cho mỗi tiết học là hạn chế và nội dung kiến thức Toán học được qui

định trong chương trình vẫn còn tương đối nặng Hơn nữa, việc tổ chức nhiều hoạt động học tập cho học sinh tham gia, trước hết cần phải nắm bắt những cơ sở lí luận về lí thuyết học động và thực hành vận dụng chúng vào dạy học Tiểu học để từ đó thiết

kế cách thức dạy học nhằm hướng học sinh vào các hoạt động trí tuệ và các hoạt động Toán học khác Điều này đòi hỏi ở

người dạy một sự chuyển bị chu đáo, chi tiết, tỉ mỉ, khéo léo, rất kì công và phải làm điều này một cách thường xuyên, liên tục nhằm tạo ra một nếp quen lành mạnh trong cách học tập của học sinh và phương pháp sư phạm của người thầy

Đề tài:

“ Một số phương thức tổ chức cho học sinh

Tiểu học hoạt động thông qua dạy học các Yếu

tố hình học và Đại lượng hình học ở các lớp

cuối cấp”.

Quinitilien(118-42 TCN - nhà GD người La Mã ):

“Thầy giáo phải làm thế nào cho trẻ vui mà hoc, cần phải phát triển tính tích cực, chủ động sáng tạo của các em Phải cố gắng tìm hiểu HS”

Khổng Tử :

“không tức giận vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không

rõ được thì không bày vẽ cho Vật có 4 góc, bảo cho biết 1 góc mà không suy ra 3 gốc thì không dạy nữa”.

A.Cômenki (1592- 1670, nhà sư phạm vĩ đại người Séc) kêu gọi:

“ Hãy tìm ra PP cho phép GV dạy ít hơn, HS học nhiều hơn…”

Theo GS.TS Bernhard Muszynski( trường ĐH Potsdam):

“ chúng ta giữ lại trong trí nhớ khoảng 10% những gì chúng ta nghe thấy, 20% những gì chúng ta đọc được, 80% và có thể nhiều hơn nữa nếu chúng ta học được bằng cách tự làm”.

“Hãy phấn đấu để trong mỗi tiết học, học sinh học

được nhiều hơn; thực hành nhiều hơn; thảo luận

nhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn”

Mục đích nghiên cứu

 Xác định cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học “các

Yếu tố hình học và Đại lượng hình học” trong chương trình

môn Toán ở Tiểu học nói chung và các lớp cuối cấp nói riêng

 Dựa trên quan điểm của lí thuyết hoạt động, đưa ra một số phương thức để tổ chức cho học sinh tiểu học hoạt động học tập,

từ đó khai thác để tăng cường sự đồng pha cộng hưởng trong

dạy- học nội dung hình học ở các lớp 4-5 nhằm tạo ra một môi trường học tập tích cực và hiệu quả mà ở đó học sinh thực sự

làm chủ được quá trình học tập của mình, độc lập, tự giác và rèn luyện cho mình một phương pháp học tập, một phương pháp tư duy khoa học sáng tạo

Nhiệm vụ nghiên cứu

 Nghiên cứu cơ sở và lí luận của việc dạy học các Yếu tố hình học

và Đại lượng hình học

 Nghiên cứu về lí thuyết hoạt động và vai trò của “ hoạt động” trong quá trình lĩnh hội tri thức của học sinh nhằm định hướng hành động cho giáo viên trong quá trình dạy học

 Nghiên cứu đề xuất một số phương án nhằm tổ chức cho học sinh hoạt động

 Thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm tra tính khả thi của những

phương án đã được đề xuất

Giả thuyết khoa học

Nếu biết tổ chức vận dụng linh hoạt các phương thức cho

học sinh hoạt động trí tụê, hoạt động hình học, hoạt động

tự đánh giá… thông qua việc dạy học các yếu tố hình học

và các đại lượng hình học thì sẽ phát huy được tính tích

cực nhận thức cho học sinh, qua đó nâng cao chất lượng

và hiệu quả dạy học môn Toán ở bậc Tiểu học nói chung

và ở các lớp cuối cấp nói riêng.

Những phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài là:

 PP nghiên cứu lí luận: Dùng để tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu và những vấn

đề liên quan, phân tích tổng hợp một số quan điểm Định hướng cho việc lựa chọn đề tài, xây dựng đề cương nghiên cứu.

và HS khi tiến hành dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của người học bằng các hình thức như: Dự giờ, ghi chép, phiếu thăm dò, trao đổi ý kiến với chuyên gia, các thầy giáo, cô giáo có kinh nghiệm Nhằm đánh giá một cách chính xác, có hiệu quả của việc tổ chức cho học sinh hoạt động trong quá trình dạy học Toán Tiểu học.

cứu, vận dụng chúng vào việc xây dựng các biện pháp về các phương thức tổ chức cho học sinh hoạt động tích cực nhằm nâng cao hiệu quả của PPDH Toán

ở Tiểu học.

 PP TN sư phạm: PP này được dùng để tiến hành thử nghiệm

các phương thức được đề xuất với ý đồ kép:

o Một mặt là để thu nhận những thông tin phản hồi, từng

bước bổ sung và hoàn thiện hơn các phương thức tổ chức hoạt động đã được dự kiến đề xuất

o Mặt khác là để xác định hiệu quả và tính khả thi của việc

sử dụng các phương thức tổ chức hoạt động cho HS Tiểu học hoạt động thông qua dạy học nội dung hình học ở lớp 4-5

 PP Toán học thống kê: Xử lí số liệu trong quá trình khảo sát

thực trạng và trong quá trình tiến hành thực nghiệm

1.1 Định hướng đổi mới PPDH trong nhà trường phổ thông

1.2 Tiếp cận quan điểm hoạt động vào quá trình dạy học toán

1.3 Xu hướng tổ chức cho học sinh Tiểu học hoạt động học tập Toán theo hướng tích cực.

1.4 Cơ sở tâm lí học của việc tổ chức hoạt động cho HS tiểu học

trong quá trình DH Toán.

1.5 Một số VĐ về nội dung hình học Lớp 4-5.

1.6 Thực trạng của việc tổ chức cho học sinh Tiểu học hoạt động

trong dạy học Toán nói chung và dạy học“các Yếu tố hình học và

Đại lượng hình học” lớp 4-5.

CHỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC HOẠT ĐỘNG THÔNG QUA DẠY HỌC “Yếu tố hình học và Đại lượng hình học”

1 2 Hướng HS vào hoạt động trí tuệ chung: Phân tích, tổng hợp, khái quát, so

sánh, đặc biệt hoá, trừu tượng hoá

1 3 Hướng HS vào các hoạt động hình học thuần tuý: cắt hình, ghép hình, tô

hình, vẽ hình, gấp hình, nhằm bồi dưỡng các năng lực tư duy hình học.

1.4 Hướng HS vào các hoạt động liên tưởng, quy lạ về quen, chuyển lời giải các

bài toán hình học về mô hình số học và ngược lại.

“cùng nhau hợp tác, cùng nhau chia sẽ”

2.1 Tổ chức Khảo sát toán có sử dụng dụng cụ học tập trực quan

kết hợp với các mô hình được thiết kế bằng phần mềm GSP nhằm hướng HS vào hoạt động kiến tạo tri thức toán.

2.2 Hướng HS vào các hoạt động củng cố, rèn luyện kiến thức thông qua các hình thức học tập: Ghép nhóm chuyên gia

(JIGSAW), khảo sát nhóm, trò chơi theo đội ( Team Game

Tournament).

3 Hướng HS vào hoạt động tự kiểm tra, đánh giá.

CHƯƠNG 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

3.1 Thiết kế và triển khai thực nghiệm

3.1.1 Thiết kế thực nghiệm

3.1.2 Triển khai thực nghiệm

3.2 Kết quả nghiên cứu

3.3 Phân tích, kết luận và lí giải

3.4 Kết luận chương và những đề xuất

Rất mong sự góp ý của quí thầy.

Xin chân thành cảm ơn.

Đề tài:

MỘT SỐ PHƯƠNG THỨC TỔ CHỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC HOẠT ĐỘNG THÔNG QUA DẠY HỌC CÁC YẾU TỐ HÌNH HỌC VÀ ĐẠI LƯỢNG

HÌNH HỌC Ở CÁC LỚP CUỐI CẤP

Học viên thực hiện: Trần Thị Thu HàNgười hướng dẫn khoa học: GS.TS ĐÀO TAM