CAC CHU VIET TAT TRONG LU~N.VAN BCH Ban cha'p hanh CPH c6 phlin h6a CNXH Chu nghia xa hli CNH-HDH Cong nghi~p h6a - Hi~n Dl}i h6a CTCP Cong ty C6 phftn DNNN Doanh nghi~p Nha Nu'oc DBSCL
Trang 1BQ CIAO DlJC DAO Tl}.O
TQUdNG Dl}.I HQC KINH TE TD tt6 CHi MINH
SAP XEP, DOI MDI DOANH NGHleP NHA NU'OC
TREN BIA BAN TINH CAN THO •
Chuyen nganh: Quan tri Kinh Doanh
Trang 2Ml)CLl)C
MVC LVC 2
CAC CHU VIET TAT TRONG LU!N v AN 6
rt ,?, )< Lvl Mu DAU 7
CHUONG I - DOANH NGHitP NHA NUOC VA Slf CAN THIET ? ~ A ' ,:! I ~ A " ? ? PHAI SAP XEP, DOI MOI NHAM NANG CAO HI.l):U QUA DNNN 0 lf' A N OCTAH~NNAY 9
1 MOT so v AN DE VE DOANH NGHltP NiIA NUOC • •.• 9
1.1 Khai ni~m v~ boanh Nghi~p Nhii Nuoc (DNNN) 9
1.2 Phan lo;:ti DNNN : 10
1.2.1 Can cu viio muc di) d~u tu v6n vii chi pho'i ciia nhii nuoc 10
1.2.2 Can cu viio ca'p quan ly 11
1.2.3 Can cu viio qui mo ciia DNNN 11
1.3 Dinh huong phat trie'n vii mi)t so' chinh sach d6i moi DNNN trong giai do~n hi~n nay 12
, , ~ , , , ? ,
2 CAC HINH THUC SAP XEP, DOI MOI DNNN •••••• •••• ••••• 13
2.1 DNNN nlim giii' 100% vo'n 13
2.1.1 D6i voi DN ho;:tt di)ng kinh doanh 13
2.1.2 D6i voi DN ho;:tt di)ng cong ich 13
2.2 DNNN c~n tie'n hiinh CPH 14
2.2.1 Khai ni~m CPH DNNN 14
2.2.2 Mvc tieu c6 ph~rt hoa DNNN 14
2.3 DNNN c~n tht!c hi~n cac hlnh thuc da d<;mg si'I hii'u khac 15
2.3.1 DNNN c~n thtlc hi~n giao, ban, khoan, cho thue 15
2.3.2 Chuye'n d6i DNNN thiinh cong ty TNHH mi)t thiinh vien 16
2.3.3 Cac hinh thuc slip xe'p khac 23
~ ,., ?~ , , ~,
3 Slf CAN THIET PHAI SAP XEP, DOI MOI DNNN 3.1 Nhii'ng co si'I def thtlc hi~n vi~c slip xe'p, d6i moi DNNN 18
3.1.1 Nhii'ng co si'l ly lu~n khoa h9c 18
3.1.2 Nhung co sC! phap Iy 18
3.2 Qua trlnh slip xe'p, d6i moi DNNN Cl nuoc ta trong thbi gian qua 20
3.2.1 Cac giai do;:tn slip xe'p 20
3.2.2 Cac thiinh tt!U d;:tt duqc : 21
3.2.3 Cac mij.t h;:tn che' ye'u kem 22
3.3 St! c~n thie't phai slip xe'p, d6i moi nhlim nil.ng cao hi~u qua ho;:tt di)ng DNNN 23
Trang 3cHlfoNG II -TmJc TR4NG cuA vr¢c SAP XEP, DOI MOI DNNN
TRONG THOI GIAN QUA TREN DJ.A BAN TINH CAN THO 26
"" ;,.? " ? ; ? ~ 1 D4C DIEM H04T DQNG CUA CAC DNNN T41 TINH CAN THCI ~(i
1.1 Cac di€u ki~n tl! nhien, kinh te' - xa h9i tinh C~n tho 26
1.2 Dij.c diem qua trlnh hol)t d('>ng cua cac DNNN tinh C~n tho 27
1.3 Tmh hlnh hol)t d('>ng cua cac DNNN tinh C~n tho 29
; ~ , ,, , ? "
2 QUA TRINH SAP XEP VA NANG CAO Hll):U QUA H04T DQNG ? ? ~ DNNN <1 TIN"H CAN THO 30
2.1 Cac chu truong · 30
22 ua rm 1en an sap xep, Q ' t ' ht""' h' h J " ' d"· 01 mo1 '"DNNN 31
2.2.1 Di~n h<;lp nhilt 31
2.2.2 Di~n sap nh~p · 31
2.2.3 Di~n giiii th€ : 32
2.2.4 Di~n d6i ten 32
2.2.5 Cong tac CPH 32
2.2.6 Cong tac giao DNNN cho t~p the lao d('>ng 33
2.3 Hi~u qua qua trlnh slip xe'p, d6i moi hol)t d('>ng DNNN 33
3 DANH GIA CHUNG VIl);C THlf C HI¢N SAP XEP NHAM NANG " ? ? ? ? ~
CAO Hl.l):U QUA H04 T DQNG CUA DNNN 0 TINH CAN THO 35
3.1 Nhi1ng mij.t tich cgc da dl)t duqc : 35
3.2 Nhi1ng kh6 khan t6n tl)i 37
3.3 Nguyen nhan t6n tl)i ye'u kem trong DNNN : 46
A ,./' ? ; ~ A ' AJ I' ~ CHUONG III - MQT SO GIAI PHAP SAP XEP, DOI MOI NHAM A A ? A ? A
NANG CAO HI.l):U QUA H04 T DQNG CUA' DNNN TREN DJ.A BAN , TINH CAN THO ; 44
AJ A A ? ~ A ' A? ; 1 TRIEN KHAI SAU RQNG CHU TRUONG SAP XEP, DOI MOI DNNN 44
1.1 Lam cho cac cilp, cac nganh, cac DNNN quan tri~t sau s.ic va c6 nh~n thuc dung d.in v€ chu truong, chfnh sach 44
I 2 Ki ' i;:n toan cong tac c 1 l)O sap xep, ' A , h d J , , d"" 01 mo1 , DNNN 44
2 xA.v DlJNG DE AN SAP XEP vA PHAT TRIBN DNNN TREN ' PH~M VI TOAN TINH 46
2.1 V € dao tl)O b6 tri can b('> quiin ly DN 46
2.2 V€ Cd cilu chinh sach 47
2.3 V€ thi truong tieu th!J 47
Trang 42 4 e ang Cuvng quan y n a mtoc V ~ t" dR , I' h' , d,(· , , DN 01 vo1 cac 47
2.5 VS cong tac thanh tra, ki€m tra DN 48
? , , , , , , ? ,, ;:: ~ , ,
3 CUNG CO VA PHA T TRIEN CAC DNNN CAN NAM 100% VON 48
3.1 DNNN ho;;i.t d(mg cong ich 49
3.2 DNNN ho;;i.t d(lng kinh doanh 49
3.3 DNNN di_ic thu , 49
3.4 DNNN c:in duy tri cung c6, khi du di~u ki~n se tie'n hiinh CPH 50
3.5 DNNN c:in thl,fc hi~n cong ty hoa 50
~ ~ ' 4 DAY ~NH TIEN TRINH CPH DNNN •••.• ••• 50
4.1 Cac nguyen tile hp ch9n DNNN tie'n hanh CPH 50
4.2 Cac nguyen nhiirt anh hudng de'n qua trinh CPH DNNN d dnh C:in tho 52
4.3 Phuong an Cl.J th€ CPH DNNN dnh C~n tho 53
5 NANG CAO Hllj:U QUA CAC HINH THUC SAP XEP, DOI MOI DNNN 54
5.1 Da d;;i.ng h6a sd him DNNN 54
5.2 Phuong an Cl.J th€ thl,fc hi~n giao, ban, khoan, cho thue DNNN 56
5.2.1 Giao doanh nghi~p ···;··· 56
5.2.2 Ban doanh nghi~p 56
5.2.3 Khoan doanh nghi~p 56
5.2.4 Sap nh~p track khi CPH 56
5.2.5 H<;lp nha't truoc khi CPH 56
5.2.6 Gia nh~p T6ng cong ty 56
5.2.7 Giai th€ doanh nghi~p 57
5.2.8 Pha san doanh nghi~p 57
5.2.9 DNNN chuy€n thiinh don vi sl,f nghi~p c6 thu 57
6 TANG Cu'ONG NQI LlJC CHO CAC DNNN DA Du'(1C SAP XEP 57
6.1 D6i voi DN 57
6.2 D6i voi Nhii nuoc 58
7 NANG CAO NANG LlJC DQI NGO CAN BQ, CONG NHAN VIEN , ' CHO CAC DNNN 59
7.1 Nang cao nang ll,fc v~n dQng vii tri€n khai co che' chinh sach cua Dang vii Nhii nude 59
7.2 Cac gi<ii phap Cl.J th€ ciia Tinh nh~m nang cao trinh d(\ Can b(\ 60
• ' A KET LU~N 61
Trang 5CAC BIEU BANG THONG KE
BANG 1 - TINH HINH CPH v A CHUYEN DOI sa HUU
BANG 3 - THONG KE NGUON DAO T~O CHINH QUY CUA CAN
THO QUA cAc NAM ~ 65
Trang 6CAC CHU VIET TAT TRONG LU~N.VAN
BCH Ban cha'p hanh
CPH c6 phlin h6a
CNXH Chu nghia xa h(li
CNH-HDH Cong nghi~p h6a - Hi~n Dl}i h6a CTCP Cong ty C6 phftn
DNNN Doanh nghi~p Nha Nu'oc
DBSCL D6ng bling Song Cii'u Long
HDCD H(li d6ng Ci) Dong
HDQT H(li d6ng Quan tr!
HTX H«;tp tac xa
TNHH Trach Nhi~m Hii'u Hl}n
SXKD San xua't kinh doanh
TTCK Thi tru'Clng Chtlng kboan
UBND Oy Ban Nhan Dan
Trang 7' ? ~
LOI MO DAU
Trong giai dogn hic$n nay, va'n d€ h()i nh~p kinh te' qu6c te' va khu vlfc mang tinh khach quan va ca'p bach Chu trucing d6i mdi va h()i nh~p cua Dang va Nha nude ta trong thoi gian qua da du'a da't nude dgt nhung thanh tvu dang k~ tren cac Ianh VlfC Kinh te' - Xa h()i Tuy nhien vdi Slf bie'n d6i sau sik cua tlnh hlnh the' gidi, nha't Ia slf phat tri~n mang tinh qu6c te' h6a, slf hlnh thanh cac khu vlfc tlf do thu'clng mgi, VUa h<;lp tac vua tlf do Cgnh tranh lffn nhau, cling nhu' nhung yeu dfu mdi d~t ra trong thoi ky Cong Nghi~p h6a, Hic$n d<:ti h6a da't nude da b()c 19 nhung ye'u kem trong di€u hanh vi mo nha nude, d~c bi~t la trong cac DNNN
Qua hon mu'oi nam d6i mdi, DNNN da vu'<;lt qua nhi€u thl't thach dung vung
Va khong ngung phat tri~n, g6p phftn quan tr9ng VaO thanh tJ1u to !On CUa Slf nghic$p d6i mdi va phat tri~n Da't nude; du'a dilt nude ta ra khoi khung hoang Kinh te' - Xa h()i chuy~n sang thoi ky Cong nghi~p h6a, hi~n dgi h6a theo djnh hu'dng XHCN Tuy nhien doanh DNNN con nhi€u hgn ch€, ye'u kem nhu' qui mo nho, co cifu con nhi~U bift h<;lp ly, chu'a t~p trung vao nhung nganh linh Vlfc then ch6t, trlnh d() cong nghc$ lgc h~u quan ly con ye'u kem, ke't qua san xuilt kinh doanh chu'a tu'clng xung vdi cac ngu6n life da c6 va slf dftu tu' cua nha nu'dc Vl v~y, Nghj quye't h()i nghj lftn 3 Ban Cha'p Hanh Trung Vong Dang khoa IX da kh~ng djnh "Tiep
fl!C slip xep, dlfi mdi, phat triin va niing cao hi?u qud DNNN "
CIIn thd" lam lu~n van t6t nghi~p thgc sy kinh te', vdi m\Jc dich tim ra m(>t s6 giai phap nang cao hi~u qua hogt d(>ng ciia DNNN o tlnh Cftn tho hi~n nay
Trang 8Nhln chung tie'n trlnh, slip xe'p d6i mdi DNNN tren phqm vi ca nude n6i chung va tlnh Ciln the1 n6i rieng di€n ra tuelng d6i ch~m, Jam anh huc1ng de'n qua trlnh thlfc thi cac chinh sach Kinh te' - Xii hi.Ji, anh huc1ng de'n tie'n trlnh Cong nghi~p h6a, hi~n dqi h6a da't nude Thlfc trqng nay dii thu hut nhieu t6 chll'c, ca nhan t~p trung nghien cll'u, va d~c bi~t duqc nha nude quan tam chi dqo trlfc tie'p, C\l thS thong qua cac nghi djnh 103/1999/NE>-CP ve "Bi?n phap giao, ban, khoan kinh doanh, cho thue DNNN", va nghi djnh 64/2002/NE>-CP "Vi vi?c chuyin DNNN thanh Cong ty cif ph5n "
Tren CCI Sd phap ly cua cac Nghi djnh chinh phu, ph6i hc;ip vdi eel Sd ly lu~n
khoa h9c thlfc tiSn, Iu~n van da di sau nghien cll'u de'n cac hlnh thll'c da dqng sa hiYu DNNN va toan bi.\ qua trlnh slip xe'p d6i mdi DNNN d Vi~t Nam, nghien cll'u tlnh hlnh slip xe'p, d6i mdi DNNN C1 tlnh Ciln Thel, nghien cll'u cac nguyen nhan Jam giam t6c d(\ si\p xe'p Va tu d6 de xu:ft cac giai phap khi\c ph\IC
Lu~n van duc_1c ke't ca'u g6m 3 chuelng chinh:
- Chu'dng I - DNNN va slf ciln thie't phai si\p xe'p, d6i mdi nh~m nang cao
hi~u qua DNNN C1 nude ta hi~n nay
- Chu'dng II - Thvc trqng cua vi~c siip xe'p, d6i mdi DNNN trong thoi gian qua tren dja ban tinh Ciln Thel
- Chu'dng III - M(\t s6 giai phap siip xe'p, d6i mdi nh~m nang cao hi~u qua hoqt d(\ng cua DNNN tren dja ban tlnh Ciln thel
Vdi phqm vi neu tren, s6 li~u trong lu~n van duqc thu th~p tu nien giam th6ng ke, Ban d6i mdi doanh nghi~p, SC1 Ke' h9ach - E>ilu tu, SC1 Tai chinh Ciln thel va sach bao, tqp chi, nghj quye't Elqi hi.Ji E>ang kh6a VII, VIII, IX E>6ng thoi
dS Jam n6i b~t tilm quan trQng cua vi~c tie'p t\lc thlfc hi~n siip xe'p, d6i mdi DNNN, de tai dii sit d\lng phuelng phap nghien cll'u ly lu~n cua phep duy v~t bi~n chll'ng ph6i hc;ip vdi phuelng phap phan tich, so sanh
Trang 9NHAM NANG GAO Hlt;U QUA DNNN
0 NLJ'OG TA HleN NAY
1 MOT so VAN DE VE DOANH NGHIEP NHA NUOC:
1.1 Khai niem v~ Doanh Nghiep Nha Nn'oc CDNNN):
Hit$n nay tren the' gioi, DNNN du\:lc str di,mg b~ng nhi~u ten khac nhau nhu
xi nghit$p qu6c doanh, xi nghit$p qu6c hihl, Doanh Nghit$p cong c(ing trong d6
thu~t ngu doanh nghit$p (DN) cong dlt<_jc Slr di,mg ph6 bie'n tren sach bao kinh te' cua nhi~u nltoc M~t khac djnh nghia v~ DNNN ciing con c6 nhung diim khac nhau giii'a m(it si) nltoc, chu ye'°u Ja do Slf qui djnh khac nhau V~ muc dQ Sd hifu CUa nha nltoc trong DNNN
Tuy nhien, co ban thl quan nit$m v~ DNNN d~u c6 net tltong d6ng trong da s6 cac nltoc, biiu hit$n qua djnh nghia cua Lien hit$p qu6c: "DNNN la nhilng DN
do nha nlldc niim loan bl) hoij,c ml)I phiin siJ hilu va nha nlldc kiim soal ldi ml)I muc di) nhfft djnh qua lrinh ra quyet djnh cua DN "
d Vit$t Nam, theo lu~t DNNN ban hanh ngay 20/4/1995, di~u 1 cua lu~t
quan nit$m: "DNNN la 16 chuc kinh 1t do nha nude dliu Ill vffn, lhanh lijp, 16 chuc Va quan ly, ho{ll dl)ng kinh doanh hoij,c ho(f,I dl)ng c{Jng {ch, nhif.m lhl/C hi?n cac miJC lieu kinh ll xii hl)i (KTXH) do nha nude giao DNNN co Ill each phap nhan, CO CQC quyin va nghia VIJ dall ST/, 11/ chju lrach nhifm vi loan bl) ho{ll dl)ng kinh doanh lrong ph(lm vi sif vifn DN qudn ly "
Trong di~u 3 cua lu~t qui djnh: V6n cua nha nuoc trong DN la "vifn ngiin sach clip va voli cua DNNN fl/ tich liiy " DNNN c6 ten g9i, c6 con dau rieng, c6
trv si'1 chinh tren liinh th6 Vit$t Nam Nhu v~y, DNNN la lol!-i hlnh chju trach nhit$m hii'u h:j.n (TNHH) v~ toan b9 ho:j.t d(ing siln xua't kinh doanh (SXKD) cua mlnh Ne'u ciin cu vao tinh cha't ho:j.t d(ing va ml,lC tieu nhit$m Vl,l ma Nha nltoc giao cho DN, thl DNNN c6 hai d:j.ng sau: ·
Trang 10- DNNN ho~t d(mg cong ich: G6m cac DN ho~t dong trong cac !Inh vlfc san xuilt hoi).c cung ling djch V\J cong cong theo chinh sach ciia Nha nu'oc, do Nha nu'oc giao ke' ho~ch hoi).c di).t hang theo gia, khung gia hay phi ma Nha nll'oc qui djnh DNNN d~ng nay ho~t dong khong m\JC tieu l<,li nhu~n ma chi\ ye'u thlfc hit;\n cac m\lc tieu KTXH, nhiii\m V\J an ninh qu6c phong, !qi ich cong cong Chinh vi
v~y ma Nha nu'oc khong doi hoi phai d~t hiii\u qua kinh te' c~n thie't hoi).c phai thlfc hit;\n cac khoan nop ngiin sach khac nhu' cac DNNN ho~t dong kinh doanh
- DNNN ho~t dong kinh doanh: La DNNN tie'n hanh cac ho~t dong san xuii't, thu'clng m~i hoi).c cung ung djch V\J cho thi tru'ong nhlim m\JC dich thu !<,Ii
nhu~n D6i voi cac DNNN d~ng nay, Nha nu'oc doi hoi phai t6 chuc quan ly va sii' d\lng cac ngu6n life mot each c6 hit;\u qua va phai nop cac khoan thu ngan sach mi)t each nghiem ngi).t
C6 th& thii'y rling, mi).c du con c6 mot vai di~u chll'a ro rang (v~ tinh chii't trach nhiii\m ciia cac khoan n<,1, ngu6n v6n) nhll'ng nhin chung khai nit;\m DNNN trong lu~t DNNN la mot djnh ngh!a phu h<,lp voi quan nit;\m ciia the' gioi, dap ling yeu c~u eel ban trong giai do~n d6i moi kinh te' 6 nu'oc ta hiii\n nay
Slf ra doi va phat tri&n ciia DNNN khong phai la y mu6n chi\ quan tuy tit;\n ciia mot ca nhiin hay t5 chuc nao, ma d6 la mot tii't ye'u khach quan do di~u kiii\n KTXH chi ph6i
1.2 Phan loai DNNN:
1.2.1 Can cu vao mile do diiu tu" v6n va chi pho'i ciia nha nu"6'c: C6 2 lo~i
- Lo~i DNNN nifm 100% v6n nha nu'oc, g6m cac nh6m:
+ Cac T6ng cong ty 91 do Chinh phi\ quye't djnh thanh l~p g6m 7 don
vi thanh vien tr6 Jen va c6 v6n tir 1000 ty d6ng tr6 Jen theo quye't djnh 91/TTg ngay 07/3/1994
+ Cac t6ng cong ty 90 do Chinh phii iiy quy&n cho cac b9, co quan ngang bi) quye't djnh thanh I~p g6m tir 5 don vi thanh vien tr6 Jen va c6 v6n tir
500 ty d6ng tr6 Jen theo quye't djnh 90/TTg ngay 07/3/1994
+ Cac DNNN Ia thanh vien h~ch toan dl)c l~p hoi).c h~ch toan ph\I thuoc trong cac t6ng cong ty 91 va 90
Trang 11+ Cac DNNN d(>c l~p do UBND tinh, thanh pho' tnfc thu(>c trung u'ong quye't djnh thanh l~p
- Lo<1-i DNNN nhieu chii si'I hii'u, trong d6 Nha nude niim c6 phiin (CP) chi ph6i ho~c CP d~c biet, lo<1-i nay c6 cac d<1-ng nhu':
+ Cong ty c6 phiin (CTCP) ma trong d6 CP ciia Nha nude chie'm tren
sq% t6ng so' CP ciia cong ty
+ CTCP ma trong d6 CP ciia nha nude ft nhilt gilp 2 liin CP ciia c6 dong (CD) ldn nhilt khac trong cong ty
+ CTCP ma trong d6 nha nude khong c6 CP chi ph6i nhu'ng c6 quyen quye't djnh m<;it s6 viln de quan tr9ng ciia cong ty theo thoa thu~n trong dieu le cong ty
+ Cac cong ty lien doanh d119c thanh l~p do lien doanh giUa DNNN vdi cac DN, cac thanh phiin kinh te' khac, trong cong ty nay c6 phiin si'I hii'u nha nude chie'm ty le chi ph6i (tren 50% t6ng s6 v6n dieu le ciia cong ty)
1.2.2 Can cu vao ca'p quan IV : C6 2 10<1-i
- DNNN trung u'ong: trt!c thui;ic cac bQ nganh trung u'ong va do nha nude trung u'ong thanh l~p va quiln ly DNNN trung u'ong c6 nhiem V\j tht!c hien cac mvc tieu KTXH mang tftm qu6c gia va dong g6p tft!c tie'p ngan sach Nha nude trung u'ong
- DNNN dja phu'ong: do Uy Ban Nhan Dan (UBND) cac tinh, thanh ph6 trt!c thu(>c Trung u'ong diiu tu' v6n, thanh l~p va t6 chii'c quiln ly nhlim phvc V\I cac mvc tieu KTXH cfing nhu' t<1-o ngu6n thu cho ngan sach dja phu'ong
1.2.3 Can cu vao qui mo ciia DNNN:
Qui mo DN Ia khai niem t6ng quat philn anh mii'c d(> va trlnh dQ si't dvng ciia cac ngu6n lt!C (lao d(>ng, v6n) Va kha nilng t<1-0 ra cac san ph§'m va djch V\I dap ii'ng nhu ciiu ciia xii h(>i
CJ Viet Nam hien nay he th6ng DNNN du'<;Jc phan chia lam 2 10<1-i:
- DNNN c6 qui mo vua va nho: La nhun,g DN c6 v6n dieu le dudi 5 ty d6ng va c6 s6lao di;ing trung blnh hang nam du'di 200 ngu'oi
- DNNN c6 qui mo ldn: La rihung DNNN khong thui;ic dien tren
Trang 121.3 Dinh hu'dng phat triin vi\ mdt s6 chinh sach dcfi mdi DNNN trong giai doan hien nay
Nh~m phat huy vai tro chii d~o ciia DNNN trong nen k:inh te' nhieu thanh
ph~n, v~n hanh theo co che' thj tru'ong c6 slf quan ly va dieu tie't vi mo ciia Nha nu'dc; d6ng thoi t~o dieu kic$n cho DNNN ciing c6 vj the' c~nh tranh tren thi tru'ong vdi cac thanh ph~n kinh te' khac trong nude, ciing nhu c6 dii sue m~nh d€ d6i m~t
vdi SJ! xam nh~p ciia d6i thii nu'dc ngoai, E>ang va Nha nude ta luon quan tam de'n vic$c d6i mdi DNNN cho phu hc_lp vdi XU the' phat tri€n mdi
Vic$c dBi mdi DNNN luon gifn lien vdi qua trinh t6 chuc va sifp xe'p l~i
DNNN, trong d6 m<)t m~t phai cung c6 va nang cao chilt lu'c_lng ho~t d<)ng ciia DNNN, m~t khac phai giam thi€u s6 luQng DNNN hic$n c6 thong qua vic$c giai th€, sap nh~p ho~c CB ph~n h6a (CPH) toan b(\ ho~c m9t ph~n DNNN n~m trong
dic$n sifp xe'p l~i
Theo tinh th~n Nghj quye't E>~i h(\i toan qu6c l~n thu VIII E>ang C(\ng san Vic$t Nam, sau khi da t6ng ke't danh gia thanh qua 10 nam d6i mdi, rut ra bai hQc k:inh nghic$m ve nhung gi da lam du'c_lc va chu'a lam du'c_lc ciia thanh ph~n kinh te' Nha nu'dc, E>~i h(\i da th6ng nhilt de ra cac chii tru'ong phat tri€n cho thanh ph~n
kinh te' nha nu'dc nhu' sau:
- Tie'p (\Jc d6i mdi va phat tri€n c6 hic$u qua thanh ph~n k:inh te' nha nu'oc d€ lam t6t vai tro chii d~o trong nen kinh te' qu6c dan, lam don b§'y d§'y nhanh qua trlnh tang tru'dng kinh te' va giai quye't cac viln de ve KTXH md duong, hu'ong diin, h6 trc.I cho cac thanh ph~n k:inh te' khac phat tri€n, lam llfc lu'Qng v~t chilt chii ye'u d€ Nha nu'dc thJ!c hic$n chuc nang quan ly va dieu tie't nen k:inh te', t~o nen tang cho che' d(\ xii hoi mdi phat tri€n
- £>6i mdi va tang cu'ong hic$u qua ho~t d9ng ciia thanh ph~n kinh te' nha nu'dc trong linh vlfc phan ph6i lu'U thong, phat huy vai tro trQng tam k:inh te', khoa h9c cong nghc$, van h6a - xa hi)i ciia DNNN trong nong, Iam, ngu' nghic$p, chu tr9ng de'n DNNN ho~t d(\ng c'J mien nui, hai dao, vung sau, vung xa, dan t9c it
ngu'oi
- Tri€n khai tich clfc va vung chifc vic$c CPH cac DNNN d€ huy d(\ng them v6n, t~o them d<)ng IJ!c d€ DN lam an c6 hic$u qua va dii sue c~nh tranh, lam cho
Trang 13•
tai siin cua Nha nu'dc ngay cang tang !en, Ben qmh cac DN c6 100% v6n Nha nude, cftn c6 nhi€u DN ma Nha nude chi nifm da s6 ho~c c6 phftn (CP) chi ph6i GQi them CP ho~c ban CP cho nhii'ng nguoi Iao d(>ng trong DN, cac t6 chuc, ca
nhiin ngoai DN theo cac muc dQ khac nhau tuy vao titng tru'ong h<;lp c1,1 thl Ti€n buy d/?ng du<;Jc tit ngu5n CPH DNNN phai du'<;lc dung vao vi~c dftu tu' m6 r<?ng qui
mo san xuilt
- Ta.p trung ngu6n Ilfc d€ phat tri€n kinh te' Nha nude trong nhii'ng nganh,
!Inh vlfc trc.mg ye'u nhu' ke't cilu h"1 tftng, h~ th6ng tai chinh ngiin hang, bao hi€m, nhii'ng co s6 san xuilt, thu'ong m"1i, djch v1,1 quan tr9ng, m<?t s6 DN thlfc hi~n m1,1c tieu cong ich, qu6c phong, an ninh, DN c6 qui mo Ion, cong ngh~ tie'n bi?, kinh doanh CO hi~u qua, l"10 ngu6n thu chu ye'u Va CO ban cho ngan sach
,, , ~ , , A> "
2 CAC HINH THUC SAP XEP, DOI MOI DNNN
2.1 DNNN nilm giii' 100% vo'n
2.1.1 Do1 v6'i DN boat dong kinb doanb
- Nha nude giii' 100% v6n d6i vdi DN ho'"1t d/?ng kinh doanh trong linh vlfc dQc quy€n Nha nude, bao g6m: va.t !i~u n6, boa chilt d/?c, chilt ph6ng X"1, h~ th6ng truy€n tai di~n qu6c gia, m"1ng tr1,1c thong tin qu6c gia va qu6c te', san xuilt thu6c Ia die'u
- Nha nude giii' CP chi ph6i ho~c giii' 100% v6n d6i vdi DNNN ho"1t d/?ng kinh doanh trong cac nganh Va Jinh V\fC: ban buon Iu'dng thlfc, ban buon Xiing dftu, san xuilt di~n, khai thac cac khoang san quan tr9ng, san xuilt mQt s6 San phifm Cd
khi ; chu ye'u Ia cac DN c6 quy mo ldn, c6 dong g6p Ion cho ngiin sach, di dftu trong vi~c ling d1,1ng cong ngh~ miii nhQn, cong ngh~ cao va g6p phftn quan tr9ng 6n djnh kinh te' vI mo Nhii'ng DN ho"1t d/?ng kinh doanh bao dam nhu c~u thie't ye'u cho phat tri€n san xuilt va nang cao doi sO'ng va.t chilt, tinh th~n cua d6ng bao nong th on, d6ng bao cac dan tQC mi€n nui, vung sau, vung xa
2.1.2 Do1 v6'i DN boat dong cong fcb
- Nha nude giii' 100% v6n d6i vdi cac DN cong ich ho"1t d/?ng trong cac Jinh V\fC: in b"1C Va Chung chi CO gia; di€u hanh bay; bao dam hang hai; ki€m soat
va phiin ph6i t~ng s6 vo tuye'n di~n; san xuilt, si'ta chii'a vii khi, khi tai, trang bi
chuyen dung cho qu6c phong, an ninh; DN du'<;Jc giao thlfc hi~n nhi~m V\I qu6c
Trang 14phong d~c bi~t va cac DN t<j.i cac dja ban chie'n h.t<;lc quan tn;mg ke't h<;!p kinh te' voi quo'c phong theo quye't djnh ciia Chinh phii Cac DN ciia quan dqi va cong an dU'QC sifp xe'p Va phat tri€n theo djnh bl.tong nay
- Nha nU'oc giii' 100% v6n ho~c CP chi ph6i d6i voi nhung DN cong ich dang ho<j.t dqng trong cac Jinh V1fC: ki€m djnh ky thu~t phU'Clng ti~n giao thong CCI gioi !On; XUfft ban Sach giao khoa, , san XUfft san ph§'.m Va Cung ung djch Vl,l khac theo quy djnh ciia Chinh phii
2.2 DNNN cfin tie'n hanh CPH
2.2.1 Khai niem CPH DNNN
CPH DNNN Ia qua trlnh chuy€n mQt so' DNNN thanh CTCP E>ay la qua trlnh chuy€n m<?t ph.in quy€n so hii'u tai san ciia Nha nU'oc thanh so hii'u ciia cac C6 dong (CE>) nhilm nang cao hi~u qua SXKD ciia DN, t<j.o di€u ki~n d€ ngU'oi lao dqng thl!c s1f lam chii DN CPH DNNN khong phai Ia tU' nhan h6a DNNN CTCP Nha nU'oc la cong ty ma Nha nU'oc niim CP chi ph6i hay CP d~c bi~t, c6 quy€n phat hanh chung khoan ra cong chung theo quy djnh ciia phap lu~t v€ chung khoan DNNN khi tie'n hanh CPH c6 th€ ch9n I trong 4 phU'ong thuc
(Phi] il]C 1 - Nhii'ng hinh thuc CPH DNNN)
'
Voi nhung d~c tinh tren, thl!c hi~n CPH DNNN dung diin se la m<?t giai phap t6t, khiic ph\lc nhii'ng va'n d€ ye'u kem trong khu v1fc DNNN hi~n nay
2.2.2 Muc tieu c6 phfin hoa DNNN
Nhilm t<j.O ra lo<j.i hlnh DN c6 nhi€u chii so hii'u, trong d6 c6 dong dao nguoi lao dqng; d€ su d1,1ng c6 hi~:u qua v6n, tai siin ciia nha nude va huy dqng them v6n xii hqi vao phat tri€n SXKD; t<j.o dqng il!c m<j.nh me va co che' quiin ly nang dqng, c6 hi~u qua cho DNNN; phat huy vai tro lam chu thl!c sl! ciia nguoi lao dqng, ciia CE> va tang cl.tong Sl! giam sat ciia xii hqi d6i voi DN; biio dam hai boa l<;1i ich ciia Nha nU'oc, DN va ngU'oi lao dqng
E>6i tu9ng CPH la nhii'ng DNNN hi~n c6, ma :Nha nU'oc khong c<in giii' 100% v6n, khong ph\l thu<?c vao thl!c tr<j.ng ke't qua SXKD Co quan nha nU'oc c6 tha"'.m quy€n can cu vao djnh hU'ong siip xe'p, phat tri€n DNNN va di€u ki~n thl!c te' ciia
Trang 15tirng DN ma quye't djnh chuy€n DNNN hi~n c6 th~nh CTCP, trong d6 Nha nu'oc c6 CP chi ph6i, CP dij.c bi~t CP a muc tha'p, hoij.c Nha nu'oc khong giu CP
2.3 DNNN din thuc hien cac hinh thuc da dang si'J hi1u khac
2.3.1 DNNN can thuc hien giao, ban, khoan, cho thue
D6i voi DN quy mo nho c6 v6n nha nuoc duoi 5 ti d6ng Nha nu'oc khong
c~n nlim giu vii khong CPH du'c;Jc, tuy th\(c te' cua tirng DN, eel quan nha nu'oc c6 thii'm quy€n quye't djnh m9t trong cac hinh thuc: giao, ban, khoan kinh doanh, cho thue Khuye'n khich DNNN da giao, ban du'c;Jc chuy€n thanh CTCP cua nguoi Iao d9ng
M1,1c tieu cua vi~c giao, ban, khoan kinh doanh, cho thue toan b9 hay m9t
DNNNnh~m:
- T~o di€u ki~n eel ca'u l~i DNNN, nang cao hi~u qua kinh te' va sue c~nh
tranh cua khu v\fc kinh te' Nha nu'oc Giam bot chi phi va trach nhi~m di€u hanh kinh doanh cua Nha nu'oc; dam bao lc;Ji ich chung cua ca Nha nuoc vii nguoi lao d9ng
- Bao dam vi~c lam cho nguoi Iao d9ng; thay d6i phuong thuc quan Iy
DN, t~o d9ng Jgc d€ phat huy quy€n lam chu cua ngu'oi lao d9ng; sii' dqng c6 hi~u
qua hon so' tai san da d~u tu', khai thac m9i ti€m nang trong cac thanh ph~n kinh te' d€ d~u tu' phat tri€n SXKD
2.3.1.1 Giao DNNN cho Hip th~ ngiiili lao dong
di~n tl,l' nguy~n dang ky nh~n giao DN
- Cam ke't dfiu tu them d€ phat tri€n SXKD, bao dam vi~c Jam t6i thi€u
tit 3 nam trd Jen, d6ng d~y du bao hi€m cho nguoi Iao d9ng trong DN
- Ke' thua ph~n Cong nc;J Juan chuy€n (trir nc;J kh6 doi) cua DN theo thoa
thu~n giua ben giao va ben nh~n DN
- Cam ke't khong cho thue, chuy€n nhu'c;Jng, tlf giai th€ DN trong thoi h~n
t6i thi€u Ia 3 nam sau khi giao
Trang 16- Khi du di€u ki~n chuy€n nhu'<;1ng phai thanh toan I11i cho Nha nu'oc 30% gia ttj CP t11i thoi di€m du'qc giao DN
- T5 chuc ban DN theo phu'Clng thti'c da'u thilu
- T5 chti'c ban DN theo phu'Clng thuc trt!c tie'p
2.3.1.3 Khoan kinh doanh do'i vai DNNN
La phu'ong thti'c quan ly DNNN ma ben nh~n khoan du'qc giao quy€n quan ly
DN, c6 nghia vv tht!c hi~n m9t s6 chi tieu, bao dam cac di€u ki~n vii du'qc hu'i'lng cac quy€n !qi theo hqp d6ng khoan
- Can cu vao d~c di€m cua tung nganh, ke't qua kinh doanh cua DN, cilp c6 thilm quy€n ra quye't djnh khoan kinh doanh quy djnh n9i dung, chi tieu va di€u kii;\n khoan kinh doanh nhu'ng phai xem xet cac yeu cilu: Bao toan v6n Nha nu'oc, giai quye't vii;\c lam vii dong du bao hi€m cho ngu'oi lao d9ng, tang !qi
nhu~n ho~c giam !6 DN va tht!c hi~n cac chinh sach cua Nha nu'oc va cac hqp d6ng dii ky
- N9i dung khoan kinh doanh, cac di€u ki~n khoan, quy€n vii trach nhii;\m cv th€ cua cac ben trong giao nh~n khoan; nQi dung hqp d6ng phai du'qc trao d5i va thoa thu~n giii'a ngu'oi nh~n khoan va ngu'oi giao khoan kinh doanh
2.3.1.4 Cho thue DNNN
La hinh thuc chuy€n giao cho ngu'oi nh~n thtie quy€n sii' d1,1ng tai san va lao d(>ng trong DN theo cac di~u kien ghi trong hqp d6ng thue Ngu'oi thue c6 th€ lt!a ch9n thue DN theo cac hinh thli'c sau:
- Thue tai san cua DN
- Thue DN ho11t d9ng
2.3.2 Chuy~n d6'i DNNN thanh cfing ty TNHH mfit thanh vien
Trang 17D6 la vi~c chuy€n d6i cac DNNN con 100% v6n so hil'u Nha mtoc thu9c l!nh vgc kinh doanh thanh Cong ty TNHH m9t thanh vien, nhllm d€ DNNN duc;lc ho<_1.t d<:Jng trong moi truong phap ly blnh d~ng voi nhfi'ng DN khac DNNN Sau khi chuy€n sang hlnh thuc Cong ty TNHH m9t thanh vien, DN v<1n duy trl so hil'u Nha nuoc va ho<_1.t d<:Jng cua Cong ty vlt'a chju tac d<:Jng ciia lu~t DNNN va chju tac d9ng ciia lu~t DN
Cac DNNN, DN ciia t6 chuc chinh tri, t6 • chuc I chinh tri - xii h6i c6 du cac • • di~u ki~n sau day duc;1c chuy€nd6i thanh cong ty TNHH m<:Jt thanh vien:
- La DN ho<_1.t d9ng kinh doanh, do Nha nuoc hoij.c t6 chuc chinh ttj, t6 chuc chinh tri- xii h<:Ji quyet djnh n<im giii' 100% v6n di~u I~
- Khong thu<:Jc di~n giao, ban, khoan kinh doanh, cho thue, giai th€, pha san DN hoij.c khong nllm trong keho<_1.ch CPH
Vil$c Cong ty h6a DNNN nhlim xac l~p trach nhil$m d<_1.i dil$n so hU'u nhfi'ng ngu6n v6n t<_1.i DN, t<_1.o di~u kil$n cho vil$c thgc hil$n quy che dan chii trong DNNN, bao dam cong bllng tu'ong d6i gifi'a nguoi lao d9ng trong DNNN voi nguoi lao d<:Jng trong cac DN khac
2.3.3 Cac hinh thuc slip xe'p khac
Cac DNNN khong thgc hil$n duc;1c cac hlnh thuc n6i tren, c6 th~ thgc hi~n cac hlnh thuc sifp xe'p nhu' sap nh~p, giai th€, pha san
2.3.3.1 Sap nhap:
- D6i voi cac DNNN kinh doanh c6 nhfi'ng nganh ngh~ gi6ng nhau thl thgc hil$n giai phap sap nh~p, nhllm tranh tlnh tr<_1.ng kinh doanh ch6ng cheo, mij.t khac lam tang v6n d~u tu, giilm bot chi phi quan ly di~u hanh
- D6i voi cac DNNN vlt'a va nho kinh doanh kem hil$u qua, thgc hi~n giai phap gia nh~p cac T6ng cong ty nhlim tang n<:Ji IJ!c va phat huy the m<_1.nh kinh doanh ciia nganh
2.3.3.2 Giai th~:
DNNN thu9c d6i tttc;lng xem xet giai th€ trong ~ac trttong hc;lp sau:
- Het thoi h<_1.n kinh doanh ghi trong quyet djnh thanh l~p va gilly chung
nh~n dang ky kinh doanh ma DN khong xin gia h<_1.n
Trang 18- Vii$c tie'p tl)c duy tri DN la khong can thiet theo quy ho<.1ch, sap xep, t6 chuc l<.1i DN cua cac b(J, nganh, dia phttong, T6ng cong ty
- Kinh doanh thua 16 03 nam lien tie'p vii c6 s6 I6 luy ke b~ng % v6n Nha nttoc t<.1i DN tri'i Jen nhttng chtta roi vao tinh tr<.1ng milt kha nang thanh toan cac khoan nQ phai tra den h<.1n, tuy da ap d!Jng cac bii$n phap tai chinh
- DN cong ich kh6ng th\fc hii$n dttQc cac nhii$m VIJ do Nha nttoc giao 02 nam lien ticefp tuy da dttQC ap d1Jng cac bii$n phap dn thiceft
2.3.3.3 Pha san:
D6i voi nhung DNNN kinh doanh thua 16 keo dai vii tlnh hlnh c6ng nQ !On kh6ng c6 kha nang thanh t6an thi kien quye't th\fc hii$n hlnh thuc pha san DN
3 SU' CAN THIET PHAI SAP XEP, DOI MOI DNNN
3.1 Nhii'ng co si'I d~ thu'c hien viec s~p xe'p, d<i'i m8i DNNN
3.1.1 Nhii'ng co si'l ly Juan khoa hoc
Sau khi dilt nttoc th6ng nhilt, nttoc ta dll'ng trttoc nhung kh6 khan d€ xay d\l'ng vii phat tri€n Vi xuilt phat di€m thilp cua nSn kinh te', l<.1i chiu h~u qua nijng nS cua chie'n tranh Trinh d('>, trang thiet bi ky thu~t va cong nghi$ san xuilt cling nhtt ke't cilu h<.1 tang ph6 bie'n l<.1c h~u Co cilu kinh te' viin mang dijc trttng cua m(Jt s6 nttoc nong nghii$p kem phat tri€n, duy trl qua Iau co che' t~p trung, quan lieu, bao cilp va s\f bilt 6n trong quan hi$ voi, m(Jt s6 nttoc Tuy nhien c6ng CUQC d6i moi nSn kinh te' dii dttQc D<.1i h(Ji Dang Jan thu VII (6/1991) CIJ th€ h6a va tri€n khai th\l'c hii$n, mang l<.1i nhung thanh t\l'U to !On va rilt quan trqng ma chung
ta dii d<.1t dttQc trong thoi gian vua qua la:
Ml)t la, dilt nttoc dii thoat khoi khung hoang KTXH, vttqt qua kh6 khan nhilt
Ia trong thoi ky khung hoang tai chinh tiSn ti$ i'1 Chau A, nSn kinh te tang trtti'ing t6c d9 cao, nam 2000 tang hon gilp doi so voi nam 1990 NSn kinh te tu ch6 san xua't khong dap U"ng dtt9c nhu ciiu, k€ ca nhu ciiu thie't ye'u, thl nay lttong th\fc, th\l'c ph£m, nhiSu mijt hang tieu dung khong nhcrng biio dam du nhu cau va chiem
!Inh dttQc thi trttong trong nttoc ma con tang dttQc xuilt kh£u
Hai la, co che quiin ly kinh te da c6 nhung thay d6i co ban Tu co che quiin
ly t~p trung quan lieu bao ca'p da chuy€n sang co che thi trttong theo dinh hu'ong
Trang 19'
XHCN; tu ch8 ch ii ye'u chi c6 hai thanh ph~n kinh te' nha mroc va kinh te' t~p th€
da chuy€n sang nSn kinh te' nhiSu thanh ph~n, trong d6 kinh te' nha mtoc dong vai tro chii d~o
Ba Iii, tu ch8 bao vay, cii'm v~n, chung ta da tung buoc h(li nh~p c6 hi~u qua voi kinh te' quo'c te', md r(\ng quan h~ voi cac t6 chuc tai chinh quo'c te', phat tri€n quan h~ kinh te' voi h~u khifp cac nude, gia nh~p va c6 vai tro ngay cang tich c11c trong nhiSu t6 chuc quo'c te' va khu v11c C9 th€ la cho de'n nay nude ta da c6 quan
h~ ngo~i giao voi 167 ngu'oc; quan h~ buon ban song phu'ong voi 154 nu'oc; c6 70 nu'oc va khu VtlC li'inh th6 d~u tu' vao Vi~t Nam Hi~n nay nu'dc ta la thanh vien ciia kho'i ASEAN, gia nh~p cac cac t6 chuc AFTA, APEC, OPEC va chua'.n bi gia nh~pWTO -
3.1.2 Nhii'ng .cd si'J phap If
Chii tru'ong s:ip xe'p, deli moi va nang cao hit$u qua DNNN ciia Dang va Nha nu'oc ta l~n d~u tien du'<;lc th€ hit$n r6 rang t~i Nghj quye't H(\i nghi l~n thu 2 ciia BCH Trung uong Dang kh6a VII (thang 11/1991)
"Chuyin mf)t so' DN QuO'c doanh co difu kiQn thanh CTCP va thanh lt]p m{jt so' cong ty Quoc doanh CP mdi, phdi tam thf diim, chi dqo chijt che, rut kinh nghiQm chu ddo trltdc khi ma r{jng trong phqm vi thfch h<fp ";
chii tru'ong d6 du'<;lc tie'p t9C kh~ng djnh va thtlc hi~n kien quye't hon (J
Nghi quye't D~i h(li d~i bi€u toan qu6c J:fn thu VIII, IX
Tren co sc'J d6, Chinh phii da tri€ri khai, thtlc hi~n tung bu'dc cac Nghj quye't n6i tren thong qua vi~c ban hanh cac van ban lu~t va du'oi lu~t
Tinh de'n nay da c6 nhi~u van ban Lu~t va du'oi lu~t ciia cac nganh, cac b(\ c6 lien quan d€ tri€n khai cong tac s:ip xe'p, d6i moi DNNN c'J nu'oc ta
(Phq lq.c 2 • Cac van ban lu~t va du'oi lu~t v~ cong tac sl'ip xe'p,
dd'i m~i DNNN)
D~c bi~t vdi quye't djnh so' 111/1998/QD· TTg ngay 29/06/1998 ciia Thii Tuong chinh phii "Vi vifc thdnh lt]p ban dlfi mdi qudn lj DN Trung ltdng", nghi djnh 103/1993~NtD-C!iftfd'b~~1fteQti1 giao, ban, khotin kinh doanh, cho thue DNNN (~.:;f;Ji1~h!~ lhU\m;.iUfilHlt.lfli1,11"l>lni.i._ Mt 1 14i:n.la.tfy1i~O.!i!~i¥ >-CP ciia chinh phii ban
Trang 20hanh"Vf vifc chuyin DNNN thanh CTCT" va da to ro quye't tam dify
m~nh tie'n trinh siip xe'p, d6i mdi DNNN ciia chinh phii
3.2 Qua trinh siip xe'p dfii mai DNNN d nude ta trong thoi gian qua
3.2.1 Cac giai doan siip xe'p
ThJ!c hic$n dttong !6i d6i mdi ciia Dang, hon mttoi nam qua, tu nam 1991 de'n nay, Chinh phii da dify m~nh cong CUQC d6i mdi va tie'n hanh ba d<;1t siip xe'p ldn
d~ cac DN ho<;lt d(lng c6 hic$u qua hon Ia:
Dqt t/111 nhiit (1990 - 1993): Day la giai do<;ln th\fc hic$n cac giai phap c6
tinh chai tlnh the' nh~m t~p trung giai quye't v€ t6 chuc xay d\fng co che', chinh sach va tai chinh d€ s~p xe'p cac don vi Cd so Can cu phap ly cho d<!t nay la quye't djnh so' 315 - HDBT (ngay 01/9/1990) v€ cha'n chinh va t6 chuc l<;li SXKD trong khu v\fc kinh te' qu6c doanh va nghj djnh so' 388 - HDBT ciia H(li d6ng B(l trttong ngay (20/11/1991) ban hanh quiche' v€ thanh l~p va giai th~ DNNN Day la lffn
d~u tien tie'n hanh "ki~m ke" toan b(l DNNN, phan'tich va danh gia tlnh hmh ho~t
di)ng, tren co sa d6 dtta ra nhung quy djnh t6i thi~u v€ v6n phap djnh, ngarih ngh€ kinh doanh, qui mo san xua't, lu~n chung v€ thi trU'ong, tieu th\! san pha'.m trorig vic$c thanh l~p DNNN
Dqt thu hai (1994 - 1997): ThJ!c hic$n cac quye't djnh so' 90/TTg, so' 91/TTg
ngay 07/3/1994, chi thj so' 500/TTg ngay 28/5/1995 ciia Thu tttong Chinh phu, tie'p t\lc s~p xe'p t6ng th€ d€ hlnh thanh he$ th6ng DNNN, giai th~ nhung lien hic$p xi nghic$p, t6ng cong ty c6 tinh cha't hanh chinh trung gian, d6ng thoi qua lffn s~p xe'p nay t~o di€u kic$n th\fc hic$n mi)t bu'dc t~p trung h6a b~ng vic$c t6 chuc nhung t6ng cong ty c6 qui mo Ion (TCT91) va qui mo vua (TCT 90) phu h<!p voi yeu cffu khach quan, nang cao kha riang tich t\l ciia cac t6ng cong ty trong thoi ky CNH-HDH da't nu'dc Trang t6 chuc quan ly, bo dffn che' d(l chii quan va cac cilp hanh chinh chii quan, phan biet quan ly nha nude vii quiln ly SXKD, vita nang cao hon nua tfnh chu d(lng, t\f chu, vua tang CU'ong vai tro quan ly nha nU'OC CUa cac Cd quan quan ly cua chinh quy€n cac cilp Cung trong giai do<;ln nay, Chinh phu da ban hanh Nghi djnh 28/CP ngay 07/5/1996 v€ chuy~n m(lt s6DNNN thanh CTCP
D<!t thu ba: th\fc hic$n nghi quye't h(li nghi lffn thu 4 Ban chilp hanh trung
ttong Dang kh6a VIII tu giUa nam 1998 de'n nay Chinh phu dii ban hanh nghi djnh
Trang 21s6 44/1998/ND-CP ve vi¢c chuy€n DNNN thanh CTCP, nghi djnh s6
103/1999/ND-CP ve giao, ban, khoan kinh doanh, cho thue DNNN Tieh hanh phan lo<).i va slip xep DNNN, xac djnh danh mtJ.c DNNN chu'a tie'n hanh CPH, DN CPH ma nha nude nlim CP chi ph6i; thitc hi¢n giao, ban, khoan kinh doanh, cho thue nhung DNNN qui mo nho, thua 16 keo dai hoii.c khong cffn duy trl si'J hliu nha nude; ci'tng c6 va hoan thi¢n t6ng cong ty nha nude; thitc hi¢n cac bi¢n phap lanh m<).nh h6a tai chinh; l~p ke' ho<).ch d6i mdi DN, hoan thi¢n quan ly, nang cao sue
'
C<).nh tranh va kha niing h(>i nh~p kinh te' qu6c te' ci'ta DNNN
3.2.2 Cac thanh tu'u dat dude
Qua hdn 10 niim slip xe'p, chuy€n d6i, h¢ th6ng DNNN tung budc du'<;Jc ci'tng c6 va d6ng g6p tich cite vao thanh titu ci'ta qua trlnh d6i mdi nen kinh te' Nhu v~y, qua ba d<;Jt slip xe'p va nang cao hi¢u qua ho<).t d(>ng ci'ta h¢ th6ng DNNN, da d<).t m9t s6 thanh titu nhu' sau:
Thu nhat, qua trinh thitc hi¢n Cd che chinh sach thoi gian qua da bu'dc dffu hlnh thanh du'<;Jc khung phap ly tu'dng d6i cd ban d€ chuy€n DNNN sang kinh doanh theo cd che' thi tru'ong c6 sit quan ly ci'ta nha nude, xac l~p dffn quyen tit chii, tit chiu trach nhi¢m trong SXKD, x6a dffn bao cilp va bao dam cac chinh sach xa h(>i Trong qua trlnh slip xe'p l<).i DNNN, nhieu DNNN da tung budc du'<;Jc ci'tng c6, phat tri€n va thich ung trong kinh te' thi tru'ong, da chi't d(mg huy d(>ng v6n dffu tu' mi'J r(>ng niing lite san xuilt, d6i mdi cong ngh¢, sii' dtJ.ng c6 hi¢u qua tien v6n Va tai San, nang Cao chilt lu'<;Jng san ph£m, SUC C<).nh tranh 6n djnh, tang vi¢c lam va cai thi¢n doi s6'ng ci'ta nguoi lao d(mg
Thu hai, m(>t trong nhung ke't qua kha quan quan tr9ng d<).t du'<;Jc trong qua trlnh slip xe'p l<).i DNNN trong nhung niim qua Ia s6 DNNN da giam dang k€, tit
12.084 DN h<).ch toan d(>c l~p t<).i thoi di€m 31/12/1989 xu6ng con 5.605 DN vao thoi di€m 31/12/1999 Tinh chung tu niim 1990 de'n 12/2000 s6 lu<;Jng DNNN la 5.280, trong d6 c6 732 DN cong ich va 4.548 DN )Qnh doanh Nhu v~y s6 lu'<;Jng DNNN da giam xu6ng tren m(>t nua, trong d6 48% la sap nh~p vao cac DN ldn hdn, hi¢u qua hdn, 52% giai th€ (chi't ye'u la cac DN do tinh va huy¢n quan ly)
Thu ba, de'n nay ca nude c6 17 t6ng cong ty 91 va 77 t6ng cong ty 90 dang ho<).t d(>ng Cac t6ng cong ty du'<;Jc thanh l~p chi't ye'u a cac nganh va cac linh vitc
Trang 22nhu' Cong nghit$p, xay dlfI!g, thuy san, thll'dng ID<).i dich V\J, ngan hang, bao hi~m cac t6ng cong ty nay c6 1.605 DN thanh vien, chie'm 28,4% tclng s6 DN ca nll'oc
va chie'm 66% v€ van nha nu'oc, 61 % v€ lao d9ng
Thu tll, hit$n c6 732 DNNN ho<).t d9ng cong ich chie'm 13% t6ng s6 DNNN,
trong d6 184 DN cong ich ciia cac b(l, nganh, t6ng cong ty nha nll'oc va 548 DN ciia cac dia phll'ong DNNN cong ich san xuilt san phffm va cung ling dich vv cong c(lng theo chinh sach ciia nha nu'oc, do nha nll'oc giao ke' ho<).ch dij.t hang va qui dinh gia, khung gia hoij.c phi, ho<).t d9ng chii ye'u khong vi mvc tieu !Qi nhu~n
Thu 11iim, v€ tie'n trinh CPH DNNN, tinh de'n thang 12/2001 c6 727 DNNN
da CPH chie'm 13% t6ng s6DNNN Trong t6ng s6,cac DNNN da CPH thi 50,6% thUQC Jinh VVC cong nghit$p, Xay d!lng; 34,7% Ja thtiong ID<).i, dich V\J, khach S<).n, nha hang; 9,9% Ia giao thong va 4,7% thu9c nong, liim, ngll' nghi~p va thuy san Hit$n nay sau khi CPH h~u he't cac DN d€u ho<).t d9ng c6 hit$u qua hon Theo ke't qua so b9 ciia hon 200 CTCP ho<).t d9ng tren m9t nam cho thily doanh thu tang 43%, !Qi nhu~n tang hon 100%, n9p ngan sach tang 18%, lao d9ng tang 5%, thu
nh~p tang 22% Ngoai ra ding voi vit$c CPH DNNN, thi vit$c thvc hit$n theo nghi dinh 103/1999/ND-CP v€ bi~n phap giao, ban, khoan kinh doanh, cho thue, de'n nay ke't qua da thvc hit$n dvoc 81 DN
(Bang 1 -Tlnh hinh CPH va chuy~n d<i'i sd hfi'u DNNN 1990 - 2001) Nhln chung qua trlnh slip xe'p va nang cao hi~u qua ho<).t d9ng DNNN trong thoi gian qua da d<).t du'Qc nhii'ng ke't qua kha quan d6 la do dtiong !6i dung dlln ciia Dang, sv di€u hanh kien quye't, sau sat ciia Chinh phii, cho nen nhi€u DN c6 tinh th~n chu d(\ng, sang t<).O, hQC hoi VU'On !en, ID<).nh d<).n d~U tu' chi€u sau, dcli moi Cong nght$ trang thie°t bi, nang cao SUC C<).nh tranh trong qua trlnh h(\i nh~p 3.2.3 Cac mat han che' ye'u kem
Tuy nhien, thvc te' trong thoi gian qua, DNNN ding da d~ i<).i m9t s6 h<).n che'
va ye'u kem doi hoi phili tie'p tvc xii' ly cac viln d€ sau day:
M~t la, sau khi slip xe'p va t6 chuc i<).i, hi~u qua SXKD va sue C<).nh tranh ciia DNNN con thilp, chll'a tuong xung voi di€u ki~n v;a !Qi the' c6 du'Qc; tefc d9 tang trll'dng ciia DNNN c6 bi~u hit$n giam d~n; nQ kh6 doi ngay cang !On; khong it
Trang 23DNNN v§n con y l~i vao sg bao h9, bao cii'p ciia nha nuoc Theo s6 !i~u danh gia ciia Ban d6i moi DN Trung Vong, de'n thang 02/2000 s6 DNNN c6 !iii thgc sg
chie'm 40%, s6 DN bi 16 chie'm 20%, s6 DNNN con)~i niim trong tinh tr~ng khong 6n dinh, khi 16, khi !iii va !iii ciing khong Ion DNNN n(lp ngan sach chie'm 39,2%, nhu'ng ph~n thue' thu nh~p DN chi c6 14,2%
Hai la, d~u tu' d6i moi cong ngh~ ch~m, trinh d9 cong ngh~ l~c h~u dang la ciln tri'I Ion d6i voi qua trlnh nang cao niing suii't, chii't lu'<;Jng va sue c~nh tranh cac siln phifm tren thuong tru'ong Hi~n nay may m6c thie't bi day chuySn siln xuii't ciia
ta l~c h~u so voi the' gioi tu 10 de'n 20 niim, th~m chi 30 niim; muc d9 hao mon hU'u hlnh tu 30% de'n 50% H~u qua la, chua t~o du'<;Jc nhiSu siln phifm qu6c gia, san phifm mfii nhQn c6 ham lu'<;Jng chii't xam va cong ngh~ cao tren co si'I phat huy
!<;Ji the' so sanh n9i IJ!c ciia dii't nuoc, voi sii' dvng c6 hi~u quil h<;Jp tac kinh te' qu6c te'; khil niing c~nh tranh tren thi tru'ong qu6c te' va trong nu'oc ciia san phifm cac DNNN lam ra thii'p
Ba la, lao d(\ng doi du, thie'u vi~c lam va trlnh d(\ chuyen mon thii'p kem ciia lao d9ng, can b9 quiln ly dang la m9t kh6 khan IOn, ilnh hui'lng de'n qua trlnh d6i moi va phat tri~n DNNN Theo s61i~u B(l lao d(lng- Thuong binh va xii h(li, hi~n
nay s6 lao d(lng khong c6 vi~c lam thuong xuyen va milt vi~c lam i'I cac DN khoilng 20%, c6 DN Jen toi 40%
Bffn la, vi~c CPH, da d~ng h6a cac hlnh thuc si'I hihl trong DN, voi mo hlnh CTCP c6 v6n ciia nha nuoc chi ph6i ho~c tham gia con nhiSu vuon mifc vs cil
nh~n thuc va co che' tie'n hanh
Nhln chung vi~c CPH DNNN tie'n hanh rii't ch~m va khong dSu, i'I m9t s6B(l, T6ng cong ty va dja phuong, s6 DNNN CPH con rii't it Tinh chung ca nu'oc hi~n
c6 212 DN dii CPH chie'm 13,7% t6ng s6 DNNN hi~n c6 va thgc hi~n bi~n phap giao, ban, khoan, cho thue (theo nghi djnh 103/1999/ND-CP) chi du<;Jc 81 DN 3.3 Su ciln thie't phai silp xe'p, d6i mdi nhlim nang cao hrnu qua hoat dong DNNN
Qua trlnh d6i moi toan di~n nSn kinh te' nuoc ta dii trili qua hon 1 o nam Nhii'ng thanh tl!U d~t du<;Jc cua qua trlnh d6 he't sue to IOn rii't dang tg hao Song, ben c~nh nhii'ng thanh tl!U d~t du'<;Jc, nSn kinh te' nu'oc ta dang dung tru'oc nhii'ng
Trang 24thach thuc Nh~m thgc hi~n mJ.lc tieu dffy m;:i.nh hon nua sJ! nghi~p d6i mdi theo tinh th~n h(>i nghi l~n thu 3 Ban cha'p hanh trung u'cfng Dang kh6a IX da nha'n m;:i.nh "tiep t[JC sif.p xep, di/i mui, phat triin va niing cao hi?u qua DNNN" Day
la m(>t chu tru'cfng ldn cua Dang c~n du'<;JC cac clip, cac ngaiih tu trung u'cfng de'n dia phu'cfng, ccf si'I quan tri~t va t6 chuc thgc hi~n MJ.lc tieu nay vita thS hi~n tinh ccf ban, vita thS hi~n tinh chie'n lu'<;Jc !au dai
Tinh ccf ban cua m\IC tieu thS hi~n i'1 vi~c xac dinh r6 vi tri, chuc nang cua DNNN d6i vdi toan b(> n€n kinh te' qu6c dan Di€u nay gitip chting ta c6 nh~n thuc dung difn hon v€ DNNN khong chi c~n thie't cho doi s6ng dan sinh, cho sg nghi~p cling c6 qu6c phong, an ninh, ma con Ia nhan t6 n6ng c6t dii'y nhanh t6c d(> tang tru'i'lng cua n€n kinh te'
Tinh chie'n lu'<;Jc cua mJ.lc tieu thS hi~n i'1 vi~c xac djnh DNNN Ia n€n tang cho qua trl.nh CNH-HDH theo dinh hudng XHCN cua n€n kinh te' nude ta, nh~m
xay dgng nude ta trd thanh m(>t nude "Diin giau, nude mr.mh, xii hQi ciJng bling, diin chu, viin minh "
Cho nen va'n d€ d~t ra la trong giai do;:i.n hi~n nay, vi sao phai sifp xe'p va nang cao hi~u qua ho;:i.t d(>ng cua DNNN i'1 nude ta
Trude tien, phai xua't phat tu vi tri, vai tro cua DNNN trong n€n kinh te' qu6c dan N€n kinh te' nude ta la n€n kinh te' thi tru'ong dinh hudng XHCN D6 la n€n kinh te' dga tren che' d(> cong hliu v€ nhung tu' li~u san xua't chu ye'u VJ the', kinh te' nha nude, ma nong c6t la DNNN phai giu vai tro chu d;:i.o trong n€n kinh te' nay Danh gia v€ vai tro cua DNNN trong nhung nam qua, D;:i.i h(>i IX chi ro:
"DNNN dii chi phlfi dll</C cac nganh, linh vljc then chfit va sdn phlim thief yeu CUa nin kinh te'; gop phiin chu y{u di kinh t{ nha nllUC thljc hifn dll</C vai tro chu dr.w, iJn djnh va phat triin KTXH, tiing the' va life cua diit nlluc "
C1.1 th€ nam 2000, DNNN san xua't chie'm 39,9% GDP, d6ng g6p 39,2% thu ngan sach nha nude, 50% xua't khii'u nhu' v~y xet ca v€ ly lu~n va thgc ti~n DNNN da giu vai tro chu d;:i.o trong n€n kinh te' nude ta
Ben c;:i.nh nhung thanh tJ!U, DNNN ding con nhung m~t h;:i.n che', ye'u kem, c6 m~t ra't nghiem trc;mg nhu: Quy mo san xufit nho, ccf ca'u con nhi~u ba't h<;Jp ly,
Trang 25chu'a th~t t~p trung vao nhung nganh, linh vlfc then cho't; nhin chung trinh di? cong nghl$ con i<:tC h~u, quan Jy con kem chu'a th~t Slf hf chi\, tJ! chju trach nhil$m trong SXKD; ke't qua SXKD chu'a tu'ong xung vdi cac ngu6n life dii c6 va slf hi'\ tr\) d~u
tu' Cua nha nu'oc; hil$u qua Va SUC C<:tnh tranh con thilp, n\) khong CO kha nang, thanh toan tang Jen, lao d(?ng thie'u vil$c lam va doi du' con ldn
Hai Iii, Xuilt phat tir yeu c~u chi\ d(?ng h(?i nh~p kinh te' quo'c te' ci\a nSn kinh te' nu'dc ta D<:ti h(?i IX ci\a Dang xac djnh "chu di)ng hi)i nhQp kinh te' quifc te' va khu vlfc theo tinh than phat huy to'i da ni)i life, niing cao hi?u qua h<fp tac quoc te; dam bao di)c lijp tlf chu va dtnh hllung XHCN, bao Vf lqi ich diin ti)c, giil vilng an nillh quoc gia, giil gin ban sdc van hoa diin ti)c, bao v? moi trllilng "
Chi\ d(?ng h(?i nh~p kinh te' Ia m(?t chi\ tru'dng Ion ci\a Dang, chi\ tru'ong nay doi hoi tilt ca cac cilp, cac nganh, cac linh VlfC ho<:tt d(?ng KTXH tham gia, nhu'ng DNNN phai gill vai tro nong co't trong qua trinh nay
DS h(?i nh~p du'\)c, doi hoi mQi DN phai dam bao cac ye'u to' Cd ban d6 la vo'n, cong nghl$ va trlnh d(? t6 chuc quan ly Dung tru'dc doi hoi nay, r5 rang DNNN ci\a chung ta con chu'a dap ung du'qc
Thu ha, toan c~u h6a la xu hu'ong khach quan ci\a nSn kinh te' the' gidi Danh gia vS bo'i canh quo'c te' hil$n nay, D<:ti h(?i IX ci\a Dang kh~ng djnh: "Toan ciiu
'
hoa la XU the'khach quan, /Oi CUOU cac nl/uc, bao trum het CaC tinh VlfC, vita thuc dily hqp tac, vita tang sue ep qmh tranh va tinh tuy thui)c lfin nhau giila cac nen kinh te'"
NSn kinh te' nude ta khong thS dung ngoai qua trinh nay Chi\ tru'ong h9i
nh~p kinh te' quo'c te' ciing chinh Ia qua trinh chung ta tung bu'oc tham gia qua trinh toan c~u hoa Hi1$n nay, chung ta dii tham gia AFTA, APEC s~p tdi se gia
nh~p WTO LQ trinh ci\a cac qua trinh doi hoi nSn kinh te' nude ta phai niing cao trlnh do cong nghe, trinh do t6 chuc quan ly san xuilt vii huy dong moi ngu6n life
dS dam bao sue C<:tnh tranh ci\a nSn kinh te' do'i vdi cac nu'oc trong khu VlfC va tren the' gidi
Tilt ca cac ly do tren, doi hoi DNNN c~n phai du'qc d6i mdi, s~p xe'p l<:ti nhlim niing cao hil$u qua ho<:tt d(?ng, d~ phu hc;Jp vdi qua tdnh phat triSn ci\a dilt nu'dc
Trang 26Cmf<1NG II
TRONG THOI GIAN QUA TREN D!A BAN TiNH CAN THO
(Ni~n giam th6ng ke nam 2000 - C9c th6ng ke tinh C<in Tho)
Tinh C.in Tho c6 9 don vi hanh chanh g6m 7 huyi$n, 1 thi xii va 1 thanh ph6 (do thi lo~i 2); 114 xii, phu'ong va thi tra'n Tinh C.in Tho c6 vi tri quan tr9ng trong chie'n lu'<;lc phat trii:gn san xua't nong nghii$p ciia ca nu'oc, d6 Ia m(\t trong nhung vJ!a lua, mia, nguyen lii$u, trai cay, thiiy san ciia vung DBSCL C.in Tho n1im tren tr9c 19 giao thong thiiy be'.\ quan tr9ng, qu6c 19 IA ch~y su6t chi€u dai ciia tinh, qu6c 19 91 n6i cac huyi$n phia B~c, cang C.in Tho, san bay Tra N6c, khu Cong nghii$p t~p trung-che' xua't C.in Tho; cung voi m~ng giao thong thiiy n6i !i€n voi cac tirih, cac vung, cac nu'oc trong khiI Vl!C va qu6c te' The' m~nh phat tri€n dich Vl,J du lich va cong nghii$p dang tung bu'oc du'<;lc khAng dinh, voi 2 khu cong nghii$p-che' xua't, khu cong nghi~p-ti€u thii cong nghi~p h~ th6ng trung tam thu'ong m~i-dich Vl,J, be'°n cang-san bay
(Bang 2 -Mqt s6 chi tieu Kinh te' Ufog hQ'p - tlnh hl.nh phat tri~n va dt! kie'n cho nhiing nam toi)
C.in Tho n1im giua m(\t vung nguyen lii$u nong, thiiy hai san !On dii va se cung ca'p 50% san luqng th6c, xua't kha'u hon 80% luqng g~o 50% luqng thiiy san
Trang 27va cay an trai ciia ca nude £>6ng thoi iii vung tieu thv hang h6a va djch vv Ion ciia
ca nude
Clin Thcl each khong xa TP H6 Chi Minh la trung tam kinh t€ ldn ciia dia ban kinh t€ tr9ng diSm phia nam flay la m(\t thi t;ruong ldn, la trung tam h6 tr<;I dliu tu, ky thu~t kinh nghi~m quan Iy kinh doanh va chuySn giao cong ngh~ thong tin Y€u t6 nay vua la !<;Ii th€ trong giao 111u kinh t€, me'! r(\ng thi truong tieu thv san phi!m va thu hut v6n dliu tu Song day ciing la m(\t thach thuc Ion trong di€u ki~n ci:mh tranh, thu hut v6n dliu tu nude ngoai, thu hut cha't xam va chi€m linh thi truong trong vung
(Ph1,1 l1,1c 3 • Ban d6 Kinh te' Hanh chinh Tinh Ciin thd)
Ngoai ra Clin Thcl con c6 h~ th6ng giao dvc, khoa h9c va ty I~ do thi h6a ldn
~~E>BSa.~~~~kha~~~~~kh~thac~n~ nhan lgc lam d(\ng lgc, thuc di!y toan b(\ sg nghi~p phat triSn KTXH ciia tinh
(Bang 3 -Tho'ng ke ngu6n dao ti,.o Chinh quy cua Ciin Thd cac nam)
V di vi tri dia ly thu~n !<;Ii, da t<:io di€u ki~n cho Clin Thcl phat tri~n san xua't hang h6a va me'! r(\ng giao !\tu KTXH vdi cac tinh trong ca nude va qu6c t€ Tren dia ban tinh Clin Thcl c6 nhi€u DNNN qui mo kha Ion so vdi cac tinh trong khu vgc E>BSCL bao g6m cac DNNN do Trung uclng va dia phuclng quan ly
1.2 Dae diim qua trinh hoat dOng cua cac DNNN tinh Ciin thd
Nam 1976 toan tinh c6 202 DNNN, trong d6 c6 3 dcln vi do Trung uclng quan
ly S6 luqng DNNN tang Jen so vdi ban dliu la do k€t qua ciia qua trinh cai t<:io cong thuclng nghi~p d€n cu6i nam 1980 s6 iuqng va tinh hinh ho<:it d(\ng ciia cac DNNN duqc th~ hi~n trong
(Bang 4 • Tinh hinh hoi,.t d{mg cua DNNN niim 1976-1980)
Tit nam 1981 de'n 1991 la m(\t qua trlnh phiit triSn dai ciia ciic DNNN trgc
thu(\c huy~n, thi xii, ciic eel sc'! ban nganh tinh Clin Thcl
Trong thoi ky nay t<:ti m6i huy~n, thi, thanh c6 dliy du cac lo<:ii hinh DNNN hO<:tt d(\ng tren CaC Janh V\l'C San XUii't Cong nghi~p, nong nghi~p, dich V\J - thuclng
Trang 28nghi~p, xuilt nh~p kha'.u, s\f gia tang DNNN vii h<;Jp doanh giln li€n vdi vi~c phan cilp ke'ho~ch vii ngan sach cho huy~n, thi
D\l' kie'n phat tri€n ~ac DNNN theo ngiinh kinh te' ciia huy~n, thi tu niim
1980 trd v€ sau xuilt phat tu nhii'ng nguyen nhan sau:
- Trang phan cilp quan ly ciia h~ th6ng chinh quy€n, Nhii nu'dc xay d\fng cilp ngan sach ke' ho~ch, chiu trach nhi~m t\l' can d6i thu - chi d6i vdi cac nhu c~u
xii h9i v€ y te', giao d1,1c, an ninh, cho nen UBND huy~n, thi trd thiinh don vi chii
quan l~p ra cac don vi SXKD vdi hilt ky m{>t di€u ki~n niio ma minh c6 du'<;Jc, tV t~o ra ngu6n v6n cho ho~t d{>ng kinh te' vdi m9i hinh thuc nhu' di vay, h<;Jp tac, lien doanh, vdi m1,1c dich duy nhilt t~o ngu6n thu nhi€u d€ dap ung vii ph1,1c v1,1 cho nhu c~u chi t~i dia phu'ong
Ke't qua, sau m{>t thoi gian cac DNNN cilp huy~n, thi du'<;Jc thiinh l~p vii phat tri€n triin lan du'a de'n ho~t d{>ng ch6ng cheo, n<;J n~n l§:n nhau de'n khi giai th€ hoi).c khong con kha niing ho~t d{>ng dli d€ l~i rift nhi€u khoan n<;J vo chii trong thanh toan ma ngan sach Nhii nude phai ganh chiu
- Nhii nu'dc thie'u quy dinh mang tinh chilt phap ly trong vi~c giao nhi~m
Vl,l, quy€n h~n, trach nhi~m Cl,l th€ d6i vdi cac cilp du'QC phep thiinh l~p DN, khong quy dinh nhii'ng di€u ki~n t6i thi€u v€ v6n, trach nhi~m v~t chilt ciia ngu'oi quan ly vii di€u hiinh DN
- Nghi quye't E>~i H{>i Dang l~n thu v xac dinh S\l' t6n t~i 5 thiinh ph~n
kinh te' Nhu'ng tren th\fc te' Nhii nu'dc thie'u nhii'ng hu'dng d§:n, qui dinh vii t~o ra moi tru'ong phap ly d6i voi thiinh ph~n kinh t€ tu' nhan Vi v~y h<;> thu'ong c6 khuynh hu'dng mu'<;Jn danh nghia qu6c doanh che d~y cho ho~t d{>ng SXKD ciia minh
S\f phat tri€n nhanh ch6ng ciia DNNN cilp huy~n, thi trong giai do~n d~u t~o
du'QC S\f da d~ng, phong phii Nhu'ng ve sau dii nay sinh tlnh tr~ng phan tan ch6ng cheo trong ho~t d{>ng san xuilt, thie'u d6ng b9 kinh' doanh xuyen su6t trong chinh sach quan ly kinh te' th6ng nhilt ciia Nhii nu'oc tu cilp Trung u'ong de'n cilp dia phu'ong Tntoc tinh tr~ng nay, de'n niim 1990 UBND Tinh C~n Tho dli c6 chii tntong x6a bo cac cong ty thu'ong nghi~p cilp huy~n thi bilng each giai th€ hoi).c sap nh~p viio cac DNNN cilp tinh vii cho de'n nay t~i huy~n, thi chi con cac cong
Trang 29ty thu'ong mq.i tnfc thu9c SCI Thuong Mq.i Tinh Cfin Tho, ca'p huyc$n trCI thanh ca'p dlf toan ngan sach, khong con Jam nhic$m Vl,I quan Jy kinh tlf nua
1.3 Tinh hinh hoat dong ciia cac DNNN tlnh Ciln thd
Thl,l'c hic$n Nghi quye't cua Bq.i H9i lfin thu VII cua Bang, Tinh Uy, UBND Tinh da tri€n khai dfiy du chinh sach, chu trucing nhrtm tung buoc hlnh thanh co ca'u quan ly moi trong qua trlnh chuy€n sang "Co che' thi tntong c6 Sl/ quan ly cua Nha nu'oc XHCN"
Cac DN, k€ ca DNNN hoq.t d9ng trong co che' thj tru'ong tq.i Tinh Cfin Tho c6 kha nang tlf dieu chinh va thich nghi voi thj tru'ong, phat buy tinh nang d9ng sang tq.o trong SXKD Tuy nhien, do bi hiJ.n che' ve thon'g tin thj tru'ong va ye'u t6 cq.nh tranh, cac DN cua Tinh kh6 tranh khoi slf phat tri€n tlf phat, liing phi, pha san, nha't la lam suy giam hic$u qua kinh te' cua toan tinh, gay ba't 6n chung trong nen kinh te'
Song, cac DNNN tren dja ban tinh Cfin Tho cling dij.t du'<;lc m9t s6 ke't qua nhu' sau:
Ti trc.mg cua kinh te' qu6c doanh trong t6ng san ph:fm xii h9i hang nam d€u tang Cl nhi€u nganh san xua't - thu'ong mq.i nhu' che' bie'n luong thlfc - thlfc ph:fm,
xi mang, co khi che' tq.o, bia nu'oc giai khat, IInh vlfc ngan hang va xua't nh~p kh:fu hfiu he't do kinh te'Nha nu'oc n~m gill
Hang nam kh6i DNNN dii d6ng g6p m9t phfin Ion trong t6ng gia tri tang them (GDP) va kinh te' Nha nu'oc v§:n la ngu6n thu ngan sach dang k€, chie'm ti tr9ng khoang 6% de'n 20% trong tcSng thu ngan sach Nha nu'oc cua tinh Cfin tho (Bang 5 - Ti trQng gia tri san xuilt, gia tri tang them va thu ngan sach ciia DNNN Tinh Ciln thd)
Tuy nhien, ne'u so voi kh6i lu'qng v6n d~u tu' cho DNNN: 188,781 ty d6ng va khoan tin d1,1ng u'u diii cua ngan hang: 627,452 ty d6ng, ne'u phan tich ro hon trong
co ca'u n9p thue' cua cac DNNN thl muc d9 d6ng g6p tren chu'a tu'ong xung, cho tha'y hoq.t d9ng SXKD cua cac DNNN chu'a th~t slf dem li!-i hic$u qua va d6ng v6n chu'a du'<;lc bao toan
Trang 302 QUA TRINH SAP XEP VA NANG CAO HIEU QUA HOAT DONG DNNN
(j TiNH CAN THO
2.1 Cac chii tnidng
Vil'n d€ slip xe'p !<:ti cac DNNN Iii m(lt chi\ tntong, chinh sach Ion du'<;lc Dang vii nha nu'oc ta d~c bit$t coi trQng, nghi quye't d<:ti h(li d<:ti bi€u toan qu6c !iln thtl' IX ciia Dang C(lng San Vit$t Nam da chi r5 "Tiep tljc thl/c hi?n nhiit quan chinh sach kinh te' nhiiu thanh phOn theo djnh hliang XHCN, t{lo m9i dieu ki?n thuqn l<!i di DN va cong diin diiu tli va phat triin SXKD " Vit$c tie'p t1,1c slip xe'p vii nang cao hit$u qua ho<:tt d(lng ciia DNNN hit$n nay du'<;lc nghj quye't trung uong 3 kh6a IX kh~ng djnh "Tiep f!jc stip xep, difi mai phat triin va niing cao hi?u qua DNNN"
Quan trit$t du'<;lc duong !6i ciia d<:ti h(li IX, xuil't pha t tu thlfc ti~n ciia dja phuong,' d<:ti h(li d<:ti bi€u Dang b(l tinh Cfin tho Ifi~ thtl' 10 da xac djnh: Tie'p tvc cling c6 cac DNNN theo hai lo<:ti hinh, DN cong ich vii DN SXKD D6i voi cac DNNN Jam an c6 hit$u qua cfin du'<;lc kit$n toan cong tac quan ly, t6 chtl'c vii can b(l, tai chinh vii tie'p thj, u'u tien b6 sung v6n luu d(lng, cho vay uu dai d€ d6i moi cong nght$, nang cao chil't lu'<;ing san pha".m nh~m tang kha nang c<:1nh tranh tren thi tru'ong T~p trung dilu tu' xay dlfng mi)t s6 DNNN dilu dan ciia tinh D6i voi DN lam an kem hit$u qua ho~c thua 16 keo dai ciln slip xe'p theo hu'ong sap nh~p ban, khoan, cho thue, giai th€, pha san Tie'p tvc CPH m(lt s6DN c6 du di€u kit$n theo Slf chi d<:to ciia trung u'ong Voi tinh thiln tren UBND tinh da l~p phu'ong an slip xe'p, d6i moi DNNN ciia tinh de'n nam 2005 vii yeu cilu cac ban nganh can ctl' vao chi\ tntong ciia nha nu'oc, tie'n hanh slip xe'p l<:ti cac DNNN trong nganh minh quan
ly, bao cao ban quan ly d6i moi DNNN tinh d€ t~p h<;lp, bao cao v~ Ban d6i moi
DN trung u'ong, nh~m slip xe'p l<:ti cacDN d€ cling c6hoan thit$n hon nfi'a quan ht$ san xuil't, cling c6 kinh te' nha nude vfi'ng m<:1nh, lam vai tro chi\ d<:to trong cac thanh philn kinh te'
Vit$c t6 chtl'c slip xe'p l<:ti nh~m nang cao hit$u qua ho<:tt di)ng ciia DNNN trong giai do<:1n hit$n nay ciln thlfc hit$n theo hu'ong chi gifi' l<:ti, ciing c6 phat tri€n nhfi'ng DNNN c6 qui mo vira vii !On i'J nhfi'ng nganh vii !Inh vlfc quan tr9ng, kinh doanh c6 hit$u qua de thlfc hit$n vai tro chii d<:to ciia khu vlfc kinh te' nha nude, con
Trang 31nhfi'ng DN lilm an khong hi~u qua nhung n~m (J vt tri then eh6t eua n~n kinh te' thi ehuy~n d6i b~ng nhi~u hinh thue khae nhau nhu Iii sap nhij.p, giai th~ pha san DNNN ye'u kem thua 16 keo dili mil nhil nude khong e:in nlim gifi', d~ khu vtfe DNNN e6 eel eilu vii qui mo hc;Jp ly
2.2 Omi trinh tie'n hanh slip xe'p, d6i m6i DNNN
'
Vilo eu6i nam 1995, tinh C:in Tho dii lij.p Phuong an slip xe'p DNNN tu 1996
- 2000 trinh Chinh phu theo hudng hc;Jp nhilt, sap nhij.p m(>t s6 DN nho hi~u qua thfip ho~e kh6 khan thua 16 de tij.p hc;Jp v6n, giiim bot d:iu m6i, CP m(>t b(> phij.n DNNN d~ tang eu'ong v6n vii hi~u qua kinh doanh theo ehu trucing eua Chinh phu Qua trinh slip xe'p ll).i, de'n thoi di~m hi~n nay toiln tinh e6 56 DN ·do dta phu'clng quan ly, trong d6 e6 08 DN eong ich, 05 DN Dang vii Doiln th~ 43 DN SXKD Cl,l th~ nhu' sau:
2.2.1 Dien h<tp nhiit: dii hc;Jp nhilt thilnh 03 DN mdi:
- Cong ty Thuong nghi~p T6ng hc;Jp thilnh ph6 C:in Tho hc;Jp nhilt vdi Cong ty Dtch V\l T6ng hc;Jp thilnh ph6 C:in Tho thiln,h Cong ty Thuong nghiep C:in Tho
- XI nghiep Tilm lc;Jp gl).eh bong hc;Jp nhilt vdi Xi nghiep Be tong thilnh Cong ty SXKD vij.t li~u xay dlfng s6 2
- Cong ty Xay dt!ng s6 1 hc;Jp nhilt vdi Cong ty Xay dt!ng s6 2 thilnh Cong ty Xay dlfng C:in Tho
2.2.2 Dien sap nhiip: dii eiing e6 vii sap nhij.p du'c;Je 05 DN:
- Dii sap nhij.p b(> phij.n e:iu duong thilnh ph6 C:in Tho thu(>e Cong ty Cong trinh do thi thilnh ph6 C:in Tho vilo Cong ty Xay dt!ng vii Phat tri~n nhil c:in Tho vii d6i ten thilnh Cong ty Xay dlfng vii Phat tri~n do tht thilnh ph6 C:in Tho
,.: 2
so
- Xi nghiep G:;ieh ng6i 1 sap nhij.p vdi Cong ty SXKD vij.t lieu xay dlfng
- Cong ty Bao ve Tht!e vij.t sap nhij.p vilo Cong ty Vij.t tu' Ky thuij.t Nong nghiep C:in Tho
- Cong ty Vij.n tiii thiiy gia nhij.p T6ng Cong ty Cong nghiep tilu thiiy Viet Nam
Trang 32- Cong ty Lu'clng thl!c gia nh~p vAo 'r6ng Cong ty Lu'clng thl!c Mien nam
2.2.3 Dien giai thi: da giai th~ 03 DNNN, Cl) th~:
- Cong ty Lam san C~n Thc1
- Cong ty Thu'clng nghi~p T6ng h<;ip OMon
- Cong ty khai thac thiiy san xua't nh~p kha'.u C~n Thcl
2.2.4 Dien difi ten: da cling c6 vii d6i ten 07 DNNN, cl) thl
- Cong ty Xay dl!ng vii Phat tri~n khu che' xua't thiinh Cong ty Phat tri€n khu cong nghi~p C~n Thcl
- Cong ty Quan ly vii Kinh doanh nhii thiinh Cong ty Phat tri€n Kinh doanh nhii C~n Thcl
(Bang 6 - Tho'ng k~ t6ng hQ'p tinh hinh CPH DNNN
CPH DNNN la m(\t chu tru'clng dung diin, phi\ hc;fp voi xu hu'ong phat tri€n, da'.y m~nh SXKD, g6p ph~n tang tru'ang kinh te', giai quye't vil$c lam vii nang cao doi s6ng nhan dan lao d(\ng, t~o them ngu6n thu cho Ngan sach Nhii nu'oc Tie'n trlnh CPH di~n ra con ch~m ke't qua con h~n che', vl day la m(\t cong vil$c moi
me, cac chinh sach lien quan chu'a c6 sue ha'p d~n c~n thie't, thu t\)c CPH con
Trang 33ntom ra dii duqc khifc ph\Jc sii'a d6i biing Nghi ,dinh s6 64/2002/ND-CP ngay 19/06/2002 "Vi vi?c chuyin DNNN thanh CTCP" Tntdng ban chl d1'1.o d6i mdi
quan ly DN tlnh Cftn Tho dii nh~n dinh vS va'n dS CPH DNNN Ia thuc da'y cung each Jam an, chu kh6ng phai thua 16, thie'u v6n mdi CPH, CPH Ia t1'1.o kenh thu hut v6n tu cac thanh phftn kinh te' Nha nude chl nifm giu nhung DN dap ung m\Jc tieu c6ng ich va tl l~ nha't dinh trong cac DN du<;Jc CPH
2.2.6 Cong tac giao DNNN cho tap thi Lao d6ng:
Theo tinh thftn Nghi dinh 103/1999/ND-CP ngay 10/911999 ciia Chinh phii, nam 2000 tlnh Cftn Tho giao duqc 01 DNNN cho t~p th~ lao d9ng Ia Xi nghi~p
Che' bie'n thlfc phii'm Cftn Tho Theo quy dinh, don vi dii dang ky kinh doanh theo
lu~t DN vdi ten g9i la CTCP Che'bie'n thlfc phii'm c;ftn Tho Sau khi ho1'1.t d(jng vdi hinh thuc mdi, c6ng ty ho1'1.t d(jng c6 hi~u qua ngay vdi doanh thu tang 38,7%, thu
nh~p DN tang 22%, lao d9ng tang 9,1%, thu nh~p nguoi lao d(jng tang 40%, n9p thue' tang 2,42 lftn so vdi nam 1998
2.3 Hieu qua qua trl.nh slip xe'p, dfii mOi hoat dong DNNN:
Bude dftu qua trinh sifp xe'p cac DNNN cho tha'y, hi~u qua SXKD kha r5 net qua Vi~c tang quy mo, giam chi phi quan ly, giam S\f C1'\nh tranh trong n(ji bQ DNNN cling nganh nghS, s6DN bi 16 tu 13 DN nam 1996 giam xu6ng con 7 DN vao nam 1997 Tuy nhien tie'n d9 sifp xe'p con ch~m s6DN lam an kem hi~u qua
va thua 16 keo dai chua duc;ic giai quye't dUt di~m Vi~c sifp xe'p ch~m nhiim m\JC dich keo dai slf t6n t1'1.i ciia DN chl lam cho tai san ciia Nha nude bi t6n tha't nhiSu hon, doi s6ng nguoi lao d9ng trong DN ngay cang gl[lp kh6 khan, phuong hudng ho1'1.t d9ng ciia DN cang ngay cang lung tung them
Trong chuong trlnh hanh d(jng ciia Tlnh Uy Cftn Tho, trong vi~c thlfc hi~n
Nghi quye't Trung uong 4 (kh6a VIII) dii khiing dinh "Tiep tlJC diJi mdi, phat triin
va qua11 ly co hi?u qua qua cac loQi hi11h DN" D6ng thoi UBND Tinh ciing
khiing dinh vdi tinh thftn dam chiu trach nhi~m trong qua trlnh sifp xe'p, CPH DNNN, dii m1'1.nh d1'1.n dua ra nhung nhung giai phap nhiim thuc da'y tie'n trlnh nay C\I th~ vi~c sifp xe'p DNNN tlnh Cftn tho d1'1.t du<;Jc nhii'ng hi~u qua sau:
M~t la, thlfc hi~n nghi djnh 44/1998/ND-CP ciia Chinh phii vS CPH m9t b9
ph~n DNNN kh6ng cftn nifm giii' 100% v6n, d~ huy·d9ng them v6n t1'\0 them d(jng
Trang 34llfc thuc d:fy kinh doanh phat tri€n Vdi ke't qua d<;tt du'<;lc ciia cac CTCP da cho thily chii tru'ong CPH DNNN la dung difn, c6 tac di,mg Ia phat huy tinh thitn Jam chii ciia ngu'oi lao d(ing vdi tu' each la CD t<;ti DN va la nguoi quan ly DN, budc ditu thu hut m(it phiin v6n, tang thu nh~p cho ngu'oi lao d(ing trong cac DNNN da CPH, d6ng thoi t<;to d(ing llfc phat tri€n KTXH ciia dja phuong
Hai la, Dang b(i va chinh quy€n dja phuong da thlfc hi~n nghi djnh s6 103/1999/ND-CP ciia Chinh phi\ v€ thlfc hi~n giao, ban, khoan, cho thue kinh doanh nhung DNNN qui mo nho, thua 16 keo dai d€ su di,mg c6 hi~u qua tai san ciia nha nude, bao dam vi~c lam va thu nh~p ciia nguoi lao d(lng
Thlfc te' cho thily vi~c ap di,mg cac hlnh thuc giao, ban, khoan, cho thue cac DNNN la tranh duqc vi~c giai th€, pha san DN, ban phat m<;ti ban ciia nha nude, khifc ph1,1c du'<;lc tlnh tr<;tng ngu'oi lao d(lng milt vi~c Jam, doi s6ng kh6 khan thuong thily i'1 cac DN giai th€, pha san; nang llfc san xuilt ciia DN du'<;lc phat buy; x6a bo bao cilp, bu 16 ciia nha nude, t<;to di€u ki~n d€ nha, nude t~p trung ngu6n llfc vao DNNN citn du'<;lc ciing c6 phat tri€n
Ba la, v€ t6 chuc cling c6 va phat tri€n cac DNNN nh~m t~p trung ngu6n llfc ciia nha nude vao cac nganh then ch6t ma nha nude citn chi ph6i
Thlfc hi~n chii tru'dng nay Dang b(l va chinh quy€n tinh da nghien CUu xem xet thanh l~p cac DN i'1 m(lt s6 nganh trQng di€m, then ch6t ma nha nude chi ph6i, g6m Cong ty xang ditu, Cong ty thuong nghi~p t6ng h<;lp, Cong ty tu viln thie't ke' xiiy dlfng, Cong ty xiiy dlfng va phat tri€n Do thj, Cong ty cilp thoat nude, Cong ty sach thie't bi tru'ong hQc, Cong ty H(li ch<;I Tri€n Jam Qu6c te' nh~m t~p trung, cling c6 va xiiy dlfng nhung DNNN nay c6 du ti€m llfc d€ thlfc hi~n vai tro chii d<;to trong ho<;tt d(lng SXKD va lam d6i tac trong lien doanh, lien ke't, thlfc hi~n
ban buon v~t tu', nguyen li~u san xuilt, d6i tac trong h<;lp d6ng mua ban san xua't, mua ban hang h6a nong san, thiiy san vdi t6 chuc va ca nhiin
Ngoai ra cac DN nay ciing da bao toan va tich W du'<;lc v6n ngay cang tang, buy d(ing nhi€u ngu6n llfc, ditu tu' d6i mdi cong ngh~ tang nang llfc san xuilt,
hi~u qua va sue C<;tnh tranh du'<;lc niing Jen Ben C<;tnh d6 d6i vdi cac DN nay cilng
da g6p phitn tich clfc vao vi~c thlfc hi~n chinh sach xii h(li va an ninh Qu6c phong, nhu' chu'ong trlnh x6a d6i giam ngheo, phong trao u6ng nude nhd ngu6n, d€n on
Trang 35dap nghia, xay dlfng Cac COng trinh COng CQng, tij.O Vi(lc lam Va tang thu nh~p cho nguoi lao d9ng
che', chinh sach trong thoi gian qua dii thu du<;Jc ke't qua dang kl Bude d~u hlnh thanh du<;Jc khung phap ly tuong d6i co ban d€ chuy€n DNNN sang kinh doanh theo CO che° thj truong CO Slf quan ly Cua nha nude; xac l~p quyen tlf chu, tlf chju trach nhi(lm trong SXKD, x6a d~n bao ca'p va b~o dam cac chinh sach xii h9i trong qua trlnh s~p xe'p lij.i DNNN D6ng thoi con khuye'n khich hi'\ tr<;J d~u tu v6n cho cac DN lam an c6 hi(lu qua, trong d6 liu tien cac llnh vlfc nuoi tr6ng Va che' bie'n nong san, thuy san Do d6 nhieu DNNN du<;Jc cling c6 phat tri€n va thich ung trong nen kinh te' thj truong, dii chu d9ng huy d9ng v6n d~u tu m<'I r9ng nang li:tc san xua't, d6i mdi cong ngh(l, sti' di,mg CO hi(lu qua tien v6n Va tai San, niing cao cha't lu<;Jng San ph:fm, SUC Cij.nh tranh, 6n djnh vi(lc Jam Va Cai thi(ln doi s6ng CUa nguoi lao d9ng
Nhu v~y de'n nay cac DNNN sau khi s~p xe'p lij.i dii di vao hoij.t d9ng c6 hi(lu qua, m9t s6 DN dii bie't khai thac the' mij.nh cua DN mlnh vao thj trliong, san ph:fm, cha't lu<;Jng hang h6a, gia ca kinh doanh, d;~u tu d6i mdi cong ngh(l, m<'I r9ng san xua't, d6i mdi t6 chuc quan ly
Do d6 cac DN co ban dii thoat khoi nhung kh6 khan, khong con 16 va c6 chie'n lu<;Jc phat tri€n kinh te' Dieu d6 chung to vi~c s~p xe'p d6i mdi DN theo phuong an cua tinh de'n nay dii phat huy du<;Jc hi~u qua va dong vai tro quan trc:mg trong phat tri€n KTXH cua dja phuong
3 DANH GIA CHUNG VIEC THUC HIEN SAP XEP NHAM NANG CAO HIEU QUA HOAT DQNG CUA DNNN fJ TINH CAN THO
3.1 Nhfi'ng mat tich cu'c da dat dude
Tu co che' t~p trung chuy€n sang co che' thj trttong h~u he't cac DN deu thich nghi vdi co che' mdi; d€ thlfc hi(ln 19 trinh gia nh~p AFTA, APEC va thlfc thi Hi~p
djnh Thuong mij.i Vi~t - MY, cac DNdeu nang n6, sang tij.o, nhij.y ben, n~m b~t
thong tin thj truong, mij.nh dij.n d~u tu m<'I r9ng san xua't, d6i mdi thie't bj cong ngh(l, san xua't dap ung yeu c~u thj truong; nhieu DN dij.t chu:fn ISO nhu' CAFATEX, Cong ty May Tay Do, Xi nghi(lp Lien h<;Jp Du<;Jc H~u Giang, Cong ty
Trang 36Lien doanh xi mang Ha Tien II, C6ng ty Mia du'ong; c6 DN d1.1t chufn GMP cua ASEAN nhu' Xi nghi~p Lien h<;lp Dli<;lc H~u Giang; san phfm cac DN c6 mij.t nhi€u nude tren thi tru'ong the' gioi, dij.c bi~t thi trliong EU, Nh~t, My
DNNN da g6p phftn quan tr9ng d~ kinh te' nha nu'oc thlfc hi~n du'<;lc vai tro chu d1.10 trong n~n kinh te' nhi~u thanh phftn; chi ph6i du'<;lc cac nganh llnh vtfc then ch6t; Ia lt!c lu'<;lng nong c6t trong tang tru'dng kinh te' trong xuilt khf u va d6ng g6p cho ngan sach nha nu'oc; bao dam cac can d6i Ion va g6p phftn quan tr9ng 6n djnh kinh te' vi m6, Ia llfc lu'<;lng chinh trong vi~c bao dam cac san phfm va djch
V\J c6ng ich chu ye'u CUa Xii hQi
Cac DNNN bu'oc dftu thlfc hi~n du'<;lc vai tro nong c6t trong cac thanh phftn kinh te' ho1.1t d(Jng trong co che' thi tru'ong theo djnh hu'ong XHCN, s6 DN ho1.1t d(Jng c6 hi~u qua chie'm 80-90%; n(Jp ngan sach nam 2001 d1.1t 188,9 ti d6ng, g6p phftn quan tr9ng trong vi~c 6n djnh ngu6n thu ngan sach tinh
Gia tri san xuilt c6ng nghi~p qu6c doanh nam 2001 tang 25%, nhi€u DN gia
tri san xuilt tang cao nhu' thuy san d6ng 11.1nh tang 89%, nu'oc giai khat tang 23%, bao bl tang 23%, giay dep tang 65%, xi mang tang 26%
Cac don vi DNNN sau khi CPR nhl.n chung ho1.1t d(Jng t6t, 6n djnh, c6 ke't qua kha quan, SXKD nam 2001 so voi tntoc khi CPH c6 doanh thu bl.nh quan tang 19,5% (ca bi~t CTCP Thu'ong nghi~p t6ng h<;lp va Che'bie'n lu'ong thtfc Th6t N6t doanh thu tang 43,3%), l<;li nhu~n tang 16%, lao a(Jng sii' d\jng tang 18,9%, thu
nh~p cua ngu'oi lao d(Jng tang 18,9%
(Bang 7 - Bang tl.nh hl.nh SXKD nam 2001 ciia cac CTCP)
Vi~c slip xe'p 11.1i cac DNNN da g6p phftn Jam thay d6i co cilu v6n, co sd v~t chilt ky thu~t; c6 tac d(Jng nhilt djnh de'n vi~c tich t\I va t~p trung v6n kinh doanh, lao d(Jng c6 tay ngh€ d1.1t du'<;lc m9t s6 thanh tich kha quan C\I th~
- Hi~u qua SXKD trong m(Jt s6 DNNN ngay cang tang S6 DNNN nay da tang cu'ong t~p trung dftu tu' chi€u siiu, md r(Jng san xuilt, ap d\jng c6ng ngh~ ky
thu~t hi~n d1.1i d~ san xuilt ra nhii'ng san phfm du sue c1.1nh tranh, t1.10 thi tru'ong 6n djnh va md r(Jng xuilt khf u
Trang 37- Qua qua trlnh sang 19c, tuy€ii ch9n da xuifr hi~n nhi€u nha quan ly gioi, Can b(\ khoa hQC ky thu~t CO nhi6u kinh nghi~m Va sang t<:tO, Cong nhan CO tay ngh€ cao nen buck d§u da thich nghi duc;Jc vdi n6n kinh te' thi truong g6p ph§n tang d§n hi~u qua sii' d\lng vo'n, tang muc n(lp ngiin sach mij.c du lc;Ji nhu~n con ra't thllp so vdi yeu c§u tich liiy d€ phat tri€n
- C6 ngu6n lao d(lng ddi dao, gia nhiin cong re, trong d6 m(\t b(l ph~n lao d(lng c6 trlnh d(\ khoa hQc ky thu~t va kinh nghi~m SXKD gioi Ngu6n lao d(lng
tinh C§n Tho san sang dap ling cao cho nhu c§u t<:ti ch6 va hoan toan du kha nang tham gia cac chuong trlnh hc;ip tac quo'c te' v6 lao d(lng va d§u tu
D<:tt duc;ic nhung thanh tt,tu n6i tren Ia do Tinh iiy, UBND tinh va cac nganh chuc nang da di€u hanh kien quye't; siiu sat cac chi\ trucing, chinh sach ciia Dang
va nha nude Thvc te' cho tha'y nhi€u co che' chinh sach da ban hanh va hoan thi~n
d€ DNNN ti! chi\, ti! chiu trach nhi~m h<:tch toa~ kinh doanh trong eel che' thi truong Nhi€u DN da c6 tinh th§n chi\ d(lng, sang t<:to, hQc hoi vuon Jen, m<:tnh d<:tng d§u tu chi€u siiu, d6i mdi cong ngh~ thie't bi, niing cao sue C<:tnh tranh Ngoai
ra tinh ciing da tich eve thao ga nhung DN kh6 khan nhu huy d(lng vO'n, mCI r(\ng thi truong, h6 trc;i xua't kha°'.u nho d6 ma moi trUong kinh doanh ciia cac DN du<;lc cai thi~n Nhu v~y qua nhung thanh tt,tu tren da chung to vi~c siip xe'p l<:ti va niing cao hi~u qua ho<:tt d(lng ciia DNNN de'n nay da phat huy duc;Jc hi~u qua va d6ng vai tro quan tr9ng trong phat tri€n KTXH ciia dia phuong
Trong qua trlnh chuy€n d6i sang co che' thi truong vdi nhi€u thanh ph§n kinh te', Nha nude sii'a d6i lu~t va ban hanh nhi€u van ban dudi lu~t t<:tO hanh Jang phap
ly cho cac DN ho<:tt d(\ng, nhi&u Cd che' chinh sach thong thoang trong !Inh vvc d§u tu vao SXKD Dij.c bi~t lu~t DN, lu~t Khuye'n khich d§u tu trong nude, lu~t
ThO'ng ke tac d(lng m<:tnh me de'n qua trlnh SXKD ciia cac DN
3.2 Nhfi'ng kh6 khan t6n tai
Ben c<:tnh nhung tie'n b(l da d<:tt duc;Jc trong qua trlnh v~n hanh co che' mdi Quan ly vi mo ciia Nha nude v~n con nhi€u thie'u s6t, sd hCI t<:to nen nhung h<:tn che' nhii't dinh lam cho hi~u qua ho<:tt dong ciia khu vvc kinh te'Nha nude con tha'p
va chua dap ling duc;ic nhung m\IC tieu phat tri~n KTXH ciia tinh Mij.t khac, moi truong phap ly v~n chua hoan thi~n cd che' vi mo con nhi6u di€m chua phu h<;lp,
Trang 38DNNN chua th~t si;t ti;t chu, ti;t chiu trach nhi~m dity du, chu'a chilp hanh dung che' d9 ke' toan vii ki€m toan, hi~u qua ho<i-t d9ng SXKD con thilp chua tu'ong xung vdi ngu6n li;tc da c6
- NhiSu DN cong n<;i nij.ng nS, DNNN kh6 khan thua 16 chie'm 18-20%, trong d6 12% thua 16 nam 2001, m9t viii DN thua 16 keo dai chu'a c6 hu'ong xu ly dUt khoat Tlnh tr'l-ng may m6c thie't bi l<i-C h~u chie'm ti I~ kha cao, phitn !On cac
DN thie'u viln ditu tu' d6i mdi thie't bi, lam cho san pha'.m mang tinh C<i-nh tranh khong cao, thi tru'ong tieu th9 khong 6n dinh, m9t sil DN thie'u nang d9ng, chu'a m<i-nh d<i-n ditu tu' d6i mdi thie't bi Mij.t khac, sil lu'<;ing DNNN nhiSu nhung quy mo nho t~p trung chu ye'u (j thanh phil C~n Tho, (j cac noi khac khong dang k€, ho<i-t d<Jng hi~u qua khong cao, san pha'.m san xuilt ra bi u d9ng kh6 tieu th9
- Vi~t Nam chua'.n bi tie'n toi gia nh~p WTO va thu ht;p thue' quan trong
19 trlnh gia nh~p AFT A vdi thue' suilt giam ditn de'n 2003 vii b~ng 0-5% (2006), chl\c chlin cac DN se chiu si;t C<i-nh tranh gay gl\t Mij.t khac, tlnh tr'l-ng buon l~u,
gian l~n thu'ong m'l-i, hang gia con nhiSu, gay khong it kh6 khan trong ho<i-t d<Jng cac DN
- Cong tac CPH thi;tc hi~n con ch~m so vdi ke' ho<i-ch dS ra do si;t chuySn d9ng trong d9i ngu can bQ chu'a m<i-nh vii do chu'a lam tot khau tu' tu'dng trong cac
DN, mij.t khac do cong n<;i con keo dai vii milt rilt nhiSu thoi gian trong xac dinh gia trj thi;tc te' cua cac DN M<Jt sil DN chilp hanh che' d9 bao cao ke' toan, h<i-ch toan chu'a nghiem, chu'a thi;tc hi~n tilt che' d9 kiSm toan dinh ky liim cho d9 tin c~y
khong cao Trang 10 don vi CPH ca bi~t c6 01 don vi la CTCP Bao Bl PP thua 16
do cong tac quan Iy vii diSu hanh khong tilt, citn tie'p we cung cil
Nhung DN chu'a thi;tc hi~n CPH du'<;ic theo phu'ong an sil 1349/UB ngay 19/05/2000 do nhiSu nguyen nhan khach quan, g6m nhung don vi sau day:
+ Cong ty Bia nude giai khat C~n Tho:' do phai n9p thue' tieu th9 dij.c
bi~t nen !qi nhu~n khong cao
+ Cong ty Nhi;ta Citn Tho: do n9i b9 chu'a thilng nhilt cao
+ Cong ty Xay di;tng Citn Tho: cong ty nay do si;t sap nh~p tu 2 Cong ty Xay di;tng sil I vii Cong ty Xay di;tng sil 2, ho<i-t d9ng con kh6 khan, cong n<;i kh6 thu h6i con Ion, thua 16, c6 khlic ph9c nhu'ng chu'a dUt diSm
Trang 39+ Cong ty Thie't ke' Tu' viln Xiiy dtfng: do cong nc;J cua cong ty con nhit\u, kh6 xi\' ly CPH vii !qi nhu~n khong cao
+ Cong ty Lien doanh Du lich Siii Gon: do SCI du lich chu'a lam vi~c voi T6ng cong ty Du lich Siii Gon nen chu'a th6ng nhilt du'c;Jc vi~c CPH cong ty nay
- Nhit\u DNNN chu'a xac djnh du'c;Jc vi tri, phu'ong hu'ong trong nt\n kinh te' thi tru'ong, nen chu'a c6 phu'ong thuc kinh doanh cho san pha'm cua minh vii chu'a tim du'c;Jc chi\ dung vii'ng chiic tren thi tru'ong M9t s6DN chu'a c6 kinh nghi~m lam
an trong co che' thi tru'ong nen trong qua trinh thtfc hi~n cac hc;Jp d6ng kinh te', hc;lp tac kinh doanh thu'ong bi thua thi~t, · diin de'n vi~c bi chie'm di,mg v6n triin Ian khong thu h6i du'c;lc
- Kh6 khan vt\ v6n diiu tu' Iii hi~n tu'c;Jng ph6 bie'n vii rilt nghiem tr9ng lam hl,ln che' vi~c mCI rt)ng qui mo san xuilt, d6i moi thie't bi may m6c, cong ngh~ d€ ti,IO ra nhii'ng San phli'.m CO chfft Ju'c;Jng Cao, CO the' Cl,lnh tranh du'QC tren thj tru'ong trong vii ngoiii nu'oc Mij.t khac, hi~u qua si\' di,mg v6n chu'a cao, mt)t phiin kha IOn v6n ngiin sach cilp n~m du'oi dl,lng cong nc;J kh6 doi, diiu tu' mua slim tiii san, ba't dt)ng san theo bao cao cua Sb Tai chanh - V~t gia, hi~n nay s6 v6n ngiin sach tl,li cac DN chi dap ung khoang 30% nhu ciiu v6n lu'u dt)ng tl,li cac DN
- Trang qua trinh chuy€n sang co che' moi, nliit\u DN gij.p kh6 khan vt\ nhiin ltfc D9i ngii can bi) quan ly, can b9 ky thu~t - nghi~p Vl) vua thie'u vii vua ye'u
Do d6 nang life Hinh dl,lo, trinh d9 chuyen mon nghi~p V\J con rilt hl,ln che' Trinh di) can b9 quan ly, can b9 khoa hQC ky thu~t, cong nhiin liinh nght\ phiin IOn chu'a dap ung yeu ciiu trong co che' moi
Trinh d9 ky thu~t vii cong ngh~ san xuilt chu'a cao, theo ki€m ke danh gia tren 10% tiii san co' dinh du'c;Jc si\' dl)ng tren 15 nam, gia ttj con ll,li cua tiii san c6
dinh chie'm tren 65% nguyen gia Phiin IOn cac may m6c thie't bi San xuilt ban tt! dt)ng, nen anh hu'Clng de'n gia thiinh san pha'm
- St! chi dl,IO, hu'ong diin cua cac ngiinh co quan chu quan Nhii nu'oc thie'u chij.t che, chu'a kip thoi, chu'a thtfc stf rriang tinh chii't dinh hu'ong d€ giup DN thao
go kh6 khan tim !6i thoat trong kinh doanh, hl,ln che' rui ro Dit\u nay du'c;Jc th€ hi~n r6 nhilt d6i voi m9t s6 DN lam hang xuilt kha'u hoij.c gia cong hang xuilt kha'u