Phân tích nhu cầu sử dụng điện thoại di động của người dân địa bàn Thành phố Cao Lãnh

Căn cứ khoa học Nhu cầu sử dụng điện thoại di động là vấn đề đang được nhiều ngành khoa học quan tâm, mỗingành tiếp cận theo một kiểu khác nhau dựa trên những đặc thù riêng v

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

I Đặt vấn đề nghiên cứu (lý do chọn đề tài)

Thời nghèo nàn, lạc hậu của nước Việt Nam đã qua đi và giờ đây nó nhường chỗ cho sự pháttriển dữ dội của đất nước đó chính là sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế thị trường, sự thay đổi vềcải cách chính trị, về biện pháp và phương pháp giáo dục đời sống con người ngày càng được pháttriển và nâng cao, nhu cầu giao lưu hội nhập kinh tế, văn hoá ngày càng lớn, từ đó tạo ra sự đa dạngvà phong phú hơn cả về vật chất và tinh thần Bên cạnh đó là sự phát triển cải tiến về mặt khoa học

kỹ thuật được nâng cao và đưa vào thực tiễn ngày càng nhiều

Điện thoại di động là một công cụ di động nhằm giúp con người trao đổi thông tin nhanh vàtiện dụng, mọi đối tượng trong xã hội ngày nay đều có thể sử dụng điện thoại di động từ nhữngngười nông dân đến những sinh viên, học sinh Điện thoại di động ngày càng trở nên phổ biếnvà gần gũi, gắn liền với đời sống hàng ngày của người dân và gần như không thể thiếu đối với lớptrẻ hiện nay

Với điều kiện kinh tế cũng như tính chất của công việc nên người dân thành thị sử dụng điệnthoại di động nhiều hơn người dân ở nông thôn

Với ý nghĩa đó nhóm mình quyết định chọn đề tài: “Phân tích nhu cầu sử dụng điện thoại

di động của người dân trên địa bàn Thành phố Cao Lãnh” để làm đề tài nghiên cứu Chúng tôi

hy vọng rằng với những đóng góp nhỏ bé của mình sẽ giúp cho các doanh nghiệp, các nhà sản xuấttrong nước cũng như nước ngoài tìm ra được những giải pháp nhằm phục vụ cho nhu cầu sử củangười dân hiện nay đối với sản phẩm điện thoại di động trên thị trường với mẫu mã, chất lượng, giá

cả phù hợp nhất

II Sự cần thiết nghiên cứu (căn cứ khoa học và thực tiễn)

2.1 Căn cứ khoa học

Nhu cầu sử dụng điện thoại di động là vấn đề đang được nhiều ngành khoa học quan tâm, mỗingành tiếp cận theo một kiểu khác nhau dựa trên những đặc thù riêng về phương pháp luận và phươngpháp nghiên cứu của ngành Với đề tài này chúng tôi tiếp cận theo hướng nghiên cứu tâm lý học kếthợp với nghiên cứu kinh doanh Đó là sự vận dụng các lý thuyết tâm lý học đại cương, các kiến thứctâm lý chuyên ngành và ngoài ra là một số ngành có liên quan để phát triển lý thuyết về nhu cầu nóiriêng, đồng thời tìm hiểu những nhân tố tác động đến sự thoả mãn nhu cầu này

2.2 Căn cứ thực tiển

Thông qua các kết quả thu đựơc từ đề tài nghiên cứu chúng tôi mong muốn qua đó đưa rađược các giải pháp, kiến nghị giúp cho những người quản lý, những doanh nghiệp hiểu và nắm bắtđược nhu cầu sử dụng điện thoại di động của người dân thành phố Cao Lãnh, trên cơ sở đó đưa ranhững chiến lược kinh doanh phù hợp nhằm thoả mãn nhu cầu sử dụng điện thoại di động của ngườidân ngày càng tốt hơn

CHƯƠNG 2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

I Mục tiêu chung

Nghiên cứu nhu cầu sử dụng điện thoại di động của người dân thành phố Cao Lãnh nhằmlàm sáng tỏ những vấn đề tâm lý của người dân thành thị và nhu cầu sử dụng sản phẩm điện thoại diđộng của người dân thành phố Cao Lãnh Phân tích thực trạng sử dụng điện thoại di động của ngườidân thành phố Cao Lãnh (các nguyên nhân tâm lý hình thành) để từ đó đề xuất các giải pháp, kiếnnghị giúp các nhà sản xuất điện thoại di động đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân thành phốCao Lãnh hiện nay ngày càng tốt hơn

II Mục tiêu cụ thể

2.1 Nghiên cứu lý luận

- Đọc, phân tích tài liệu để từ đó xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

- Làm rõ các khái niệm của đề tài

- Làm rõ đặc điểm tâm lý của người dân thành thị

2.2 Nghiên cứu thực tiễn

Chúng tôi tập trung giải quyết ba nhiệm vụ chính sau:

- Tìm hiểu thực trạng người người dân thành phố Cao Lãnh sử dụng điện thoại di động ởmức độ nào

- Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng điện thoại di động

- Đưa ra những giải pháp trong việc phát triển, mở rộng thị trường và giúp người dân ngàycàng hài lòng khi sử dụng điện thoại di động

- Đưa ra những kiến nghị cho các nhà sản xuất và phân phối điện thoại di động nhằm giúpcho họ hiểu và nắm bắt được nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng đặc biệt là người dân trên địabàn thành phố Cao Lãnh Từ đó có những chiến lược phát triển để chiếm lĩnh được thị trường

CHƯƠNG 3 KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

I Kiểm định giả thuyết

Nhìn chung nhu cầu sử dụng điện thoại di động ngày càng nhiều do nền kinh tế phát triển,đời sống con người ngày càng được nâng cao Nhưng bên cạnh đó thì nhu cầu này lại chịu ảnhhưởng của những yếu tố khách quan như: nghề nghiệp, văn hoá, truyền thống, phong tục tập quán…và ngoài những yếu tố khách quan đó thì còn những yếu tố chủ quan như: lứa tuổi, sở thích, thóiquen, động cơ, thái độ… Song có ba yếu tố chi phối mạnh nhất đến nhu cầu sử dụng điện thoại diđộng của người dân thành phố Cao Lãnh hiện nay là sự tiện lợi của điện thoại di động và do đặcđiểm của điều kiện sống, điều kiện kinh tế, mặc khác sử dụng điện thoại di động còn là thể hiệnđẳng cấp của người sử dụng

II Câu hỏi nghiên cứu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP

KHOA KINH TẾ

BẢNG TRUNG CẦU Ý KIẾN

Xin chào, chúng tôi là sinh viên nhóm 4 lớp ĐHKT2011A-L2 của Trường đại học Đồng

Tháp Chúng tôi đang thực hiện đề tài “Phân tích nhu cầu sử dụng điện thoại di động của người

dân trên địa bàn Thành phố Cao Lãnh” Kết quả nghiên cứu này sẽ phụ thuộc rất nhiều vào ý

kiến đóng góp của các Anh (Chị) Xin Anh (Chị) hãy vui lòng dành chút thời gian trả lời một số câuhỏi dưới đây bằng cách đánh dấu (x) vào câu trả lời mà Anh (Chị) cho là phù hợp nhất với quanđiểm của mình, hoặc đưa ra nhữmg ý kiến theo suy nghĩ chủ quan của mình

Chúng tôi rất hoan nghênh sự cộng tác và giúp đỡ của Anh (Chị), Những ý kiến của Anh(Chị) sẽ giúp chúng tôi rất nhiều trong quá trình nghiên cứu và sẽ được đảm bảo bí mật tuyệt đố

Xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Anh (Chị)

Câu 1: Sử dụng điện thoại di động có rất nhiều tiện lợi theo Anh (Chị) sự tiện lợi nào là quantrọng nhất?

a Để giao lưu kết bạn

b Tiện lợi khi hoà mạng

c Tiện lợi khi thanh toán

d Tiện lợi khi sử dụng

Câu 2: Anh (Chị) có thường xuyên sử dụng điện thoại di động không?

a Thường xuyên sử dụng

b ít sử dụng.

c Không sử dụng bao giờ

Câu 3: Theo Anh (Chị) những yếu tố nào có ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng điện thoại diđộng hiện nay?

a Dễ rơi, dễ vỡ

b Phải nạp điện

c Vùng phủ sóng chưa rộng

d Chi phí cao

Câu 4: Khi mua điện thoại di động Anh (Chị) thường dựa trên những tiêu chí nào?

Câu 6: Trước khi mua điện thoại di động Anh (Chị) thường tìm kiếm thông tin ở những nơi nào?

a Bạn bè, gia đình, người quen

b Sách báo, đài truyền hình

c Xem tại các cửa hàng bày bán

d xem ở các cuộc triển lãm

e Quan sát người khác sử dụng

Câu 7: Xin Anh (Chị) cho biết lý do nào khiến bạn sử dụng điện thoại di động?

a Hợp thời trang

b.Tiện lợi khi sử dụng

c Để giao lưu kết bạn

d Do thủ tục hoà mạng nhanh

Câu 8: Xin Anh (Chị) cho biết hiện nay bạn đang sử dụng điện thoại di động của hãng nàotrong 4 hãng sau?

a Samsung

b Nokia.

c Sony Errissonericsson

d Motorola

Tại sao bạn lại sử dụng hãng đó………

Câu 9: Khi sử dụng điện thoại di động Anh (Chị) có nhận thức gì về sản phẩm theo các mức độ sau?

a Sử dụng tiện lợi

b Chất lượng tốt

c Kiểu dáng đẹp

d Giá thành hợp lý

e Nhiều tính năng sử dụng

Câu 10: Xin Anh (Chị) cho biết cảm nhận của mình khi sử dụng sản phẩm điện thoại di độngtheo các mức độ sau?

a Rất hài lòng

b Hài lòng

c Bình thường

d Không hài lòng

Xin Anh (Chị) cho biết lý do………

Câu 11: Nếu Anh (Ch )ị) gặp cùng một lúc các sản phẩm điện thoại di động 1 là Nokia, 2 làSamsung, 3 là Motorola, 4 là Sony Errissonericsson Thì bạn sẽ lựa chọ sản phẩm nào?

a Sony Errissonericsson

b Samsung

c Nokia

d Motorola

Tại sao Anh (Chị) lại lựa chọn sản phẩm đó………

Câu 12: Theo Anh (Chị) là một nhà sản xuất các sản phẩm điện thoại di động thì cần phảichú ý đến điểm nào nhất để sản phẩm của mình có thể chiếm lĩnh được thị trường?

Tuổi ……… Nghề nghiệp ………

Đã lập gia đình chưa hay còn độc thân ………

CHƯƠNG 4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

I Không gian nghiên cứu

Nghiên cứu nhu cầu sử dụng điện thoại di động của người dân thành phố Cao Lãnh, trong đềtài này nghiên cứu tập trung ở trung tâm thành phố Cao Lãnh (Phường 1, phường 2, phường 3)

4.2 Thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu từ ngày 01/09/2011 đến ngày 30/09/2011.

4.3 Nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu nhu cầu sử dụng điện thoại di động của người dân trên

địa bàn thành phố Cao Lãnh

4.4 Mẫu nghiên cứu: Đề tài được tiến hành chọn mẫu bằng bảng hỏi kết hợp phỏng vấn đối

với 300 người dân tại 03 phường trung tâm của thành phố Cao Lãnh với cơ cấu mẫu như sau:

- Cơ cấu mẫu theo địa bàn

+ Phường 1: 100 mẫu+ Phường 2: 100 mẫu+ Phường 3: 100 mẫu

- Cơ cấu mẫu theo giới tính

+ Nam 150 mẫu+ Nữ 150 mẫu

- Cơ cấu mẫu theo độ tuổi

+ Nhỏ hơn 30 tuổi: 100 mẫu+ Từ 31 – 60 tuổi: 100 mẫu+ Trên 60 tuổi: 100 mẫu

CHƯƠNG 5 CÁC NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC

I Các nghiên cứu ngoài nước về nhu cầu và nhu cầu tiêu dùng

Trong cuộc sống mỗi con người chúng ta luôn có những mong muốn rất mạnh mẽ, những thôithúc thường được thể hiện trong nhu cầu để đạt được mục tiêu của chính mình Mọi hành vi của conngười đều do sự thúc đẩy của những nhu cầu nào đó và ở mỗi người khác nhau thì nhu cầu cũng khácnhau Tuy nhiên, không phải lúc nào người ta cũng đòi hỏi thỏa mãn tất cả các nhu cầu của mình màtrái lại ở mỗi thời điểm nhất định của từng cá nhân thì có một số nhu cầu nào đó được nổi lên hàngđầu, cấp thiết hơn cần được thỏa mãn, còn những nhu cầu khác lại lẩn chìm đi

Trên thực tế có rất nhiều tác giả đã nghiên cứu về nhu cầu của con người Từ đầu thế kỷ XX,Small (Mỹ) đã lấy những hoạt động tâm lý của các cá nhân đều bắt nguồn từ những nhu cầu của họ như

về của cải, quyền lực về sự tán thành của người khác

Nhà dân tộc học Milinowski đã nghiên cứu và lý giải nhu cầu theo chủ nghĩa chức năng nhưsau: Cuộc sống xã hội bắt nguồn từ sự cần thiết đáp ứng những nhu cầu căn bản của các cá nhân (ănuống, an toàn ) Do đó mỗi nền văn hóa đều được dựa trên nguyên tắc là mỗi tư tưởng, mỗi tậpquán thực hiện một chức năng sống còn đối với các cá nhân dù đó là để thỏa mãn nhu cầu sinh lýhay nhu cầu văn hóa

A.Maslow coi nhu cầu là một hệ thống và ông chia ra năm thứ bậc nhu cầu, các nhu cầuđược xếp thứ tự từ thấp đến cao, từ các nhu cầu thiết yếu đến các nhu cầu thứ yếu hơn và sự thỏamãn nhu cầu cũng tuân theo hệ bậc thang đó Khi nhu cầu cấp thiết được thỏa mãn thì sẽ tiến tớithỏa mãn nhu cầu ở cấp bậc cao hơn Maslow chia hệ thống nhu cầu của con người như sau:

- Nhu cầu sinh lý - Nhu cầu an toàn

- Nhu cầu xã hội - Nhu cầu được tôn trọng ( nhận biết)

- Nhu cầu tự khẳng định

Trong sự phân loại nhu cầu của con người có một cách phân chia được nhiều tác giả thừanhận, đó là: Sự phân loại nhu cầu của con người thành hai nhóm lớn là nhu cầu về vật chất và nhucầu về tinh thần Nếu xét về nguồn ngốc lịch sử thì nhu cầu về vật chất có trước còn nhu cầu về tinhthần có sau Nếu xét về thứ bậc thì nhu cầu vật chất có thứ bậc thấp hơn nhu cầu tinh thần

A.G Covaliop chia nhu cầu xã hội thành ba loại:

- Nhu cầu về vật chất của con người: Đó là những nhu cầu về: ăn uống, ở, mặc, đi lại

- Nhu cầu về tinh thần của con người: Đó là những nhu cầu về lao động, nhận thức, thẩmmĩ, giao lưu

- Nhu cầu chính trị, đạo đức: Đó là những nhu cầu về sự tự do, an ninh, an toàn, hòa bình,công bằng xã hội

Như vậy, các lý thuyết về nhu cầu đều dựa trên những quan điểm và cách tiếp cận khác nhau,nhưng đều có điểm chung, đó là chỉ dừng lại ở cấp lý luận, lý thuyết căn bản về nhu cầu Tuy nhiêncác nhà nghiên cứu đều thống nhất ở quan điểm: Nhu cầu của một con người là một hệ thống, khihệ thống ấy bắt đầu phát huy tác dụng thì con người chuyển sang một trạng thái tích cực, năng độngnói chung cả về mặt sinh lý thần kinh và tâm lý, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nhận thức,rung cảm và hoạt động thực tiễn được diễn ra Nhu cầu của con ngưòi không ngừng biến đổi theo sựphát triển của xã hội

II Các quan điểm công trình nghiên cứu của các nhà tâm lý học Việt Nam về nhu cầu và nhu cầu tiêu dùng

Ở Việt Nam nhu cầu là một vấn đề được nhiều ngành khoa học quan tâm nghiên cứu Đặcbiệt, đối với ngành tâm lý học thì nhu cầu luôn là vấn đề được quan tâm nghiên cứu nhiều nhất Bởinhu cầu theo các nhà tâm lý học Mác xít được coi là nguồn gốc tích cực của nhân cách, là nguyênnhân mọi hoạt động của con người Đối với ngành kinh tế thì nhu cầu cũng là đề tài không thểthiếu, vì các nhà quản trị muốn biết được nhu cầu của người tiêu dùng để Doanh nghiệp sản xuất ranhững thứ sản phẩm phù hợp và đáp ứng với nhu cầu đó

Nhu cầu là nhân tố quan trọng ảnh hưởng tới đời sống tình cảm, sự hình thành những kỹ xảo,thói quen của con người… Trong những năm gần đây, ở nước ta đã có một số công trình không chỉnghiên cứu nhu cầu nói chung, mà còn đi sâu nghiên cứu ở một số lĩnh vực cụ thể như:

- Những nghiên cứu về nhu cầu trong lĩnh vực kinh tế: Tác giả Lê Nhật Trường trong “Giaotiếp nhân sự trong doanh nghiệp” đã nghiên cứu nhu cầu với tư cách là động lực thúc đẩy hoạt độngcủa con người Theo ông muốn thúc đẩy người khác hành động một cách vui vẻ và thuận tình,thuận nghĩa là làm cho người đấy tự khởi phát cái ý muốn làm việc với ta thì trước tiên là tìm hiểunhu cầu và ước vọng căn bản của họ để thoả mãn cho họ

- Tác giả Hoàng Toàn khi phân tích về tâm lý khách hàng đã nhấn mạnh rằng: “nhu cầu làkhởi đầu của một hoạt động mua hàng của khách, toàn bộ quá trình mua hàng luôn nằm trong mốiquan hệ giữa hoạt động có ý thức và quá trình thoả mãn nhu cầu ở người mua…”

- Nghiên cứu nhu cầu trong lĩnh vực quản lý và lãnh đạo: Tác giả Nguyễn Hải Khoát trongnghiên cứu về khía cạnh tâm lý của công tác cán bộ, đã đưa ra khái niệm về nhu cầu Ông cho rằngnhu cầu là đòi hỏi của con người đối với cái mà nó cần có để sống và phát triển

- Nghiên cứu của PGS-TS Đỗ Long khoa tâm lý học trường Đại học KHXH&NV trong côngtrình nghiên cứu “Tâm lý tiêu dùng, quy luật và xu hướng phát triển” Nghiên cứu về xu thế của tâmlý tiêu dùng trong giai đoạn hiện nay PGS-TS Đỗ Long cho rằng: Tâm lý tiêu dùng diễn ra theo 4

xu thế đó là: quốc tế hoá, dân tộc hoá, tự nhiên hoá và cá nhân hoá Từ những xu thế trên thì vấn đềsản xuất và tiêu dùng phải lưu ý đến một số vấn đề sau: sản phẩm hàng hoá phải phù hợp với sởthích tiêu dùng, thị hiếu tiêu dùng và thói quen tiêu dùng của mỗi cá nhân, đồng thời phải phù hợpvới thói quen, phong tục, tập quán, truyền thống của một xã hội, một dân tộc, sản phẩm phải đảmbảo tính tự nhiên

- Nghiên cứu của TS Lê Thanh Hương - Viện tâm lý - Trung tâm KHXH&NVQG nghiêncứu “Nhu cầu tiêu dùng ở cư dân đô thị”

Tập trung khai thác các khía cạnh về đặc điểm tiêu dùng ở cư dân đô thị, sự khác biệt giữanhu cầu của cư dân đô thị và nông thôn, giữa nhu cầu của cư dân đô thị thời bao cấp và thời kinh tếthị trường, những thay đổi trong hệ thống cơ cầu nhu cầu của cư dân đô thị khi chuyển sang nềnkinh tế thị trường, xu hướng phát triển hệ thống nhu cầu của cư dân đô thị…

Nghiên cứu nội dung này tác giả cho rằng:

Người dân đô thị có xu hướng thoả mãn ngay một cách trực tiếp nhu cầu hiện có của mìnhvà sự đa dạng hoá nhu cầu cá nhân Đó là sự biền đổi chủ yếu trong hệ thống nhu cầu của cư dân đôthị Tác giả khẳng định xu hướng nhu cầu tiêu dùng của cư dân đô thị trong tương lai tập trung vàonhu cầu tinh thần và nhu cầu tinh thần có đều kiện phát triển mạnh Chẳng hạn nhu cầu về thông tinvà hưởng thụ văn hoá, nhu cầu du lịch, dịch vụ, nhu cầu giảm nhẹ sự khó nhọc về sứ lực trong cuộcsống… đòi hỏi nhiều loại hình hàng hoá để đáp ứng chúng như máy lạnh, ti vi, máy giặt…

Như vậy nghiên cứu về “nhu cầu sử dụng điện thoại di động của người dân thành thị hiệnnay” là một lĩnh vực ít được nghiên cứu và khai thác

Vì vậy qua nghiên cứu đề tài này chúng tôi hy vọng sẽ cung cấp những kiến thức thực tiễn,đóng góp nhiều ý kiến bổ ích cho các nhà kinh doanh và các hãng sản xuất điện thoại di động cũngnhư cho người dân trên địa bàn thành phố Cao Lãnh hay tất cả những người có nhu cầu tiêu dùngđiện thoại di động hiện nay

CHƯƠNG 6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

I Phương pháp luận

1.1 Khái niệm nhu cầu

Có rất nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm nhu cầu, nhưng đều đi đến sự thống nhấtchung đó là: Nhu cầu là nguyên nhân của hoạt động, là một thuộc tính của nhân cách, nhu cầu làmột trong những cội nguồn sinh ra tính tích cực của con người Đó là một trạng thái xuất hiện khi

cá nhân cảm thấy cần có những điều kiện nhất định để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của mình,trạng thái tâm lý đó kích thích cho con người hoạt động nhằm đạt được những điều mình mongmuốn Nhu cầu là điều kiện cần thiết để đảm bảo tồn tại và phát triển Được thoả mãn thì dễ chịu,thiếu hụt thì căng thẳng ấm ức, đó là những hướng định nghĩa tâm lý học về nhu cầu Nhu cầu củacon người là muôn hình muôn vẻ, nhưng trên cơ sở đó có thể phân chia nhu cầu thành 2 loại đó là:

- Nhu cầu vật chất - Nhu cầu tinh thần

Ngoài ra còn có nhu cầu của cá nhân, nhu cầu chung của tập thể, trong đó nhu cầu của tậpthể có thể kích thích, thúc đẩy và định hướng cho sự phát triển nhu cầu cá nhân, cá nhân có nhu cầucủa cá nhân và lại nuôi dưỡng nhu cầu xã hội, còn có cả nhu cầu cơ bản, nhu cầu thiết yếu

Tóm lại theo chúng tôi thì nhu cầu là động cơ thúc đẩy hoạt động, điều chỉnh hành vi củatừng cá nhân và tập thể trong xã hội nói chung Nhu cầu là sự đòi hỏi của cá nhân và các nhóm xãhội muốn có những điều kiện nhất định để sống và phát triển Vì vậy nhu cầu là một yếu tố cầnthiết, tất yếu cho sự tồn tại và phát triển của cá nhân Nó định hướng và quyết định cho mọi hoạtđộng của con người Bởi vậy nhu cầu là một cái gì đó khi thiếu sẽ gây ra những hạn chế cho sự pháttriển nhân cách của cá nhân

1.2 Khái niệm nhu cầu tiêu dùng

Trước hết tiêu dùng được hiểu là ăn, uống, tiêu thụ… Có hai khái niệm tương đối giống nhau

đó là khái niệm “khách hàng” và khái niệm “người tiêu dùng”

Người tiêu dùng là người sử dụng của cải vật chất và tinh thần để thoả mãn các nhu cầu của

cá nhân và nhu cầu của sản xuất Thuật ngữ “người tiêu dùng” được dùng để mô tả hai loại đốitượng đó là người tiêu dùng cá thể và người tiêu dùng tập thể Người tiêu dùng cá thể có mua sắmhàng hoá phục vụ cho nhu cầu của bản thân Còn người tiêu dùng tập thể là những tổ chức cơ quanmua sắm hàng hoá, dịch vụ cho tổ chức, cơ quan của mình