Đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa các DNNN của thành phố hồ chí minh luận văn thạc sỹ 2015

La mot can bo quan ly tl1-i mit DNNN thuic nganh may mac cua Thanh ph6', nganh duqc danh gia la se gip kh6 khan nhiit khi tien hanh c6 phftn hoa bdi vi nganh may mic la nganh c6 thu nh~p

BO GIAO Dl)C vA I>Ao T~o D~I HQC QUOC GI.ATP HO CHI MINH

TRUONG D~I HOC KINH TE

GS-TS: Tr~n Van Chanh

.<i 1 VI~N

iUONr ;: CHiNH-!!ARKET:NG ·· - · - - - - ' THANH PHO HO CHI MINH

Nam 2000

LUU HANH NOi 8(

I Khai quat e6ng ty eel phan

1.2 Vai net v6 Ijeh sii hlnh thanh va phat trie'n eua hlnh thue 4 e6ng ty eel phan

2 cel phan hoa ml)t bl) ph~n DNNN - M9t XU huong mang tinh 5 tilt ye'u dang di~n ra a nhi6u nl.l'oe tren the' giOi

3 S~f can thie't phai CPH ml)t bl) ph~n DNNN c'! nl.l'oe ta hien nay 8

5 Quy6n du<Je mua eel phan Ian dau khi tie'n hanh e6 phan hoa 15

8 Nhffng U'u dai d6i voi nguoi Iao dl)ng trong doanh nghiep 17

DNNN CUA THANH PHO

I Doi net v€ tlnh hlnh c6 phiin hoa DNNN ca mtoc

II Vai net v€ tlnh hlnh c6 phiin hoa DNNN t;:ti TP HCM

1 Tfnh ca'p thie't phiii CPH DNNN t;:ti TP HCM

2 M9t s6 ke't qua ht.toe aiiu cua chu trt.tong CPH

CHVONG III: NHUNG GIAI PHAP DAY NHANH QUA TRINH

CO PHAN HOA DNNN CUA TP HCM

1 Som hlnh thanh va at.ta thj trt.tCing chung khoan vao ho;:tt c19ng 28

2 H;:t !iii sua't tie't ki~m , !iii sua't c6ng trai cung fa mi;>t giai phap t6t 29 h6 trc;J cong tac c6 phffn hoa

4 Cung c6 va hoan thi~n ho;:tt c19ng cua Ban D 6i moi quiin ly DN 30

, ,,

cac cap

5 Qui djnh tie'n c19 c6 phiin hoa tung doanh nghi~p Cl,! th~ 33

6 Tang ct.tong c6ng tac t?p hua'n , ht.tong d~n , tt.t va'n cho doanh nghi~p 34

7 Da'.y m;:tnh cong tac tuyen truy€n, v?n c19ng cho c6ng cui;>c CPH 34

8 M9t s6 kie'n nghi khac nh~m da'.y nhanh tie'n c19 CPH DNNN 35 lien quan ae'n n(>i dung N ghj c1jnh 44

8.3 T;:to c1i€u ki~n cho ngt.toi lao c19ng trong DN mua c6 phiin 43 8.4 Ciin c6 nhil'ng chinh sach t.tu diii them cho doanh nghi~p 45 c6 phiin hoa va ngt.toi mua c6 phie'u

Lili ml! dtiu

c6 phftn hoa doanh nghi~p Nha mrdc - Bay la mi)t viin d€ c6 tinh qui lu~t

da va dang dien ra d nhi€u nude tren the gidi Bilt nude ta tit khi chuy€n sang n€n kinh te thi truong vdi nhi€u thanh phftn, thl khu virc DNNN ngay cang to ra yeu kem, thieu nang di)ng cftn phai cai each Chung ta ciing dii tien hanh cai each nhi€u lftn, nhtrng kh6ng miiy ket qua Trong nhung.nan gftn day, c6 phftn hoa mi)t bi) ph~n DNNN duqc xem la mi)t trong nhung bi~n phap ldn nh1im d6i mdi quan !y khu V\!C kinh le nay

Bay la mi)t chu truong ldn, dung diln cua Bang vii Nha nude Nhung trong qua trlnh th\!c hi~n, n6 ll1-i phat sinh ra nhi€u viin d€ Bdi vi, c6 phftn hoa

la mi)t d€ tai qua mdi me, mdi me trong suy nghi, mdi me trong th\!C hi~n Bdi

vi c6 phftn hoa d9ng chl1-m de'n mi)t doanh nghi~p - mi)t th1tc th€ huu co c6 qua trinh hlnh thanh va t6n tl1-i liiu dai ,chua d1tng nhieu m6i quan h~ phuc ll1-P tu ben trong Ifin ben ngoai Ma con bdi vi, c6 phftn hoa dung chl1-m trite tie'p den d(ic quy€n, d(ic !qi ciing nhu chen com, manh ao cua nhi€u nguoi ma hQ la nhung ngtroi vita d6ng vai tro fa d6i ttrqng, ll1-i vita d6ng vai tro fa chu th€ ciia qua trinh c6 phftn hoa B6 la ly do giai thich tl1-o sao m(ic du Bang vii Nha nude

ta dii t~p trung nhieu n6 lire chi dl1-o thuc hi~n, nhung tien di) c6 phftn hoa DNNN cho den nay duqc danh gia la qua ch~m so vdi yeu cftu d€ ra

La mot can bo quan ly tl1-i mi)t DNNN thui)c nganh may mac cua Thanh ph6', nganh duqc danh gia la se g(ip kh6 khan nhiit khi tien hanh c6 phftn hoa bdi vi nganh may m(ic la nganh c6 thu nh~p thiip, !qi nhu~n kh6ng cao, tinh hinh san xua't kinh doanh thuong kh6ng 6n dinh Toi lu6n ban khoan di€u gi se xay

ra khi doanh nghi~p minh tien hanh c6 phftn hoa ? Vi v~y, m(ic du kh6ng c6 dieu kien thu~n !qi khi viet ve c6 phftn hoa, vii biet se c6 nhieu thieu s6t, nhung

-CHUONG I

TINH TAT YEU KHA CH QUAN PHAI THlJC Hll~N CO PHAN

HOA M(>T B(> PHAN DNNN

I.Tfnh ta't ye'u phai c6 phdn hoa m(}t bi} ph~n DNNN

1 Khai quat cong ty cfi phdn

1.1- Khai ni~m ve cong ty ciS phdn

Cong ty cd ph&n la doanh nghii;p, ma trong d6 cac thanh vien mua c6

phan du\1c httdng !<;Ji nhu?n va chi chiu trach nhii;m v€ cac khoiin nq va cac nghia VI) tai San khac CU a doanh nghii;p trong ph~m vi s6 v6n da g6p VaO doanh nghii;p

Cong ty c6 phan d nude ta ho~t d(lng theo Lu?t Cong ty trudc day va theo Lu?t Doanh nghii;p k€ tu ngay 11112000

Cong ty cd ph&n i'J nliuc ta co ctic difc diim sau day :

a Von diiu l? cua cong ty c6 phan la t6ng s6 v6n do cac c6 dong d6ng g6p va du'<;JC ghi vao di€u Ii; cong ty V6n di€u Ii; cua cong ty du'<;JC chia thanh nhi€u phan bling nhau g(Ji la cd phSn, c6 phan c6 c6 phan ph6 thong va c6 phfrn u'U dai, cong ty c6 phftn phiii phat hanh c6 phiin ph6 thong va c6 th€ phat hanh cac Ioai c6 phftn u'U dai nhu' c6 phftn u'U diii bi€u quye't, c6 phftn u'u diii c6

rue , c6 phfrn u'U dai hoan Iai, c6 phan u'U dai khac do EJi€u Ii; cong ty quy dfnh ca phan duqc th€ hien du'di hlnh thuc chung khoan g(Ji la co' phieu

Hay n6i m(lt each day dii, c6 phie'u Ia nhung chung chi c6 gia do cong ty c6 phiin phat hanh ho~c but roan ghi s6 sach xac nh?n quy€n sd huu mot ho?c m(lt s6 c6 phftn cua cong ty c6 phie'u c6 th€ c6 ghi ten ho~c khong ghi ten Nguoi c6 c6 phie'u la thanh vien ciia cong ty dttqc g(Ji la cd dong Trong qua

trlnh ho~t d(lng cua mlnh, cong ty c6 phftn c6 quy€n trii c6 tuc cho c6 dong khi cong ty kinh doanh c6 !iii , da hoan thanh nghla VI) n(lp thue' va cac nghla

2

-I

Vl,l tai chinh khac theo qui djnh CUa phap Ju~t, cif (UC Ja ffiQt phftn Jqi nhu~n

sau thue' cua c6ng ty d€ chia cho cac c6 d6ng theo v6n g6p

b Khi thil.nh l~p cac sang l~p vien ( c6 d6ng sang l~p ) chi dn dang ky mua 20% s6 c6 phie'u di} djnh phat hil.nh , s6 con i<).i h<;> c6 th€ cong khai g<;>i v6n

tiY nhung nguC!i khac

c Thanh vien c6 trach nhi~m g6p dily du v6n nrong ung vdi s6 c6 philn da dang ky mua vil chi chju trach nhi~m ve nq cong ty trong ph<).m vi s6 v6n da g6p vil.o c6ng ty

d c6 d6ng c6 quyen lt1 do chuy€n nhuqng c6 philn cua mlnh cho nguoi khac ' trll' c6 philn cua c6 dong sang l~p trong 3 nam dilu k€ tiY ngay dang ky kinh doanh, chi c6 th€ chuy€n nhuqng cho nguoi khac khong phai lil c6 d6ng ne'u duqc st} chilp thu~n cua D<!-i h<?i d6ng c6 d6ng Sau 3 nam c6 philn cua c6 d6ng sang l~p duqc chuy€n nhuqng blnh thuong nhu c6 philn ph6 th6ng khac

e C6 d6ng c6 th€ lil t6 chuc ho~c ca nhan , s6 luqng c6 dong it nhilt la 3 ( ba) vil kh6ng h<).n che' mile t6i da

f Cong ty c6 philn c6 nr each phap nhan k€ tiY ngil.y duqc cilp giily chung nh~n

dang ky kinh doanh

g C6ng ty c6 philn c6 co cilu quan ly phuc t<).p hon cong ty trach nhi~m hi'i'u h<).n, bao g6m D<).i h()i d6ng c6 d6ng; H()i d6ng quan trj ; Ban ki€m soat ( d6i vdi cong ty c6 philn c6 tll' 12 c6 dong trd Jen) va Giam d6c (hoac T6ng giam d6c)

- Dq:i hqi diJng cff dong la co quan quye't djnh cao nhllt cua c6ng ty c6 philn, bao gi\m ti\t ca CaC CO d6ng CO quyen bi€u quye't Quyen Vil nghia Vl,l cua D<).i h()i d6ng c6 dong duqc qui djnh t<).i dieu 70 cua Lu~t Doanh nghi~p

- Hqi diJng qudn tri la co quan quan ly c6ng ty , c6 toan quyen nhan danh c6ng ty d€ quye't djnh de'n mQi vifn d€ lien quan de'n illl,IC dich, quy€n Jqi CUa

3

-cong ty , tru nhung viln de ciia El'!-i h<?i dcSng c6 dong Quyen va nhit%m vu ciia H<?i d6ng quan trj du'qc qui djnh t'!-i dieu 80 ciia Lu~t Doanh nghi~p

Gitim doc ( To'ng gitim doc) cong ty do H<?i d6ng quan trj b6 nhi~m tu nhung thanh vien trong H<?i d6ng quan trj ho~c ngu'oi khac Chii tich H<?i d6ng quan trj c6 the' kiem Giam d6c cong ty Giam d6c la nguoi d<!-i di~n

theo phap lu~t ciia cong ty, neu £lieu l~ cong ty khong qui djnh Chii tjch · H<?i d6ng quan trj la nguoi d<!-i di~n theo phap lu~t Giam d6c la nguoi dieu hanh ho'!-t d<)ng hang ngay ciia c6ng ty va chju trach nhit%m tru'dc H<)i d6ng quan trj ve vi~c thvc hi~n cac nhi~m VI) va quyen h'!-n du'qc giao Quyen va nhi~m v9 ciia Giam d6c duqc qui djnh l<!-i khoan 2, di€u

85 ciia Lu~t Doanh nghi~p

- Ban kiim sotit do El'!-i h<?i d6ng c6 dong bfiu nen Cong ty c6 phfin c6 tli

12 c6 dong trd Jen phai l~p Ban kie'm soat g6m tli 3 den 5 thanh vien Ki€m soat vien khong nhilt thiet Ja c6 dong , nhung Trudng ban phai la c6 dong Quyen va nhi~m v9 ciia Ban ki€m soat duqc qui djnh t'!-i di€u 88 ciia Lu~t Doanh nghi~p

Nhu v~y, cong ty c6 phfin la m<?t t6 chuc kinh te do nhi€u thanh vien thoa thu~n l~p nen IDQl each l\!' nguy~n va g6p vifn tuy theo kha nang ciia mlnh d€ tien hanh kinh doanh Cong ty c6 phfin duqc t6 chuc rilt ch~t che , c6 El'!-i h<?i d6ng c6 dong, H<)i d6ng quan trj, Giam d6c, Ban ki€m soat m6i bQ ph~n d€u c6 chuc nang va quyen h'!-n khac nhau va duqc lu~t hoa c9 tht Co che quan ly ciia cong ty c6 phfin phu hc:;lp vdi co che thj tru'ong nen n6 rilt phat tri€n a cac nu'oc c6 n€n cong nghi~p tien tie'n

1.2- Vai net v€ ljch sii' hlnh thanh va phat tri€n cua hlnh thuc cong ty ciS

philn

Cong ty c6 philn ra doi thoi ky ti€n tu' ban Mac du cac nha nghien cuu

ljch SU da phat hi~n ra dilu vet ciia n6 tu the ky 18 Th~m chi nhung dilu vet ciia cong ty c6 philn (tuy khong r5 llim) da c6 tu thoi ky La Ma Nhung phai den

cu6i the ky 19 , dfiu the ky 20 n6 mdi phat tri€n r<)ng rai Cung vdi cu<)c each

4

-mang khoa hQc va c6ng nghe doi hoi cac c6ng ty c6 sue m"1nh c"1nh tranh phai nhanh ch6ng d6i mdi ky thu~t va c6ng ngh~ Mu6n v~y doi hoi phai c6 von ldn

ma cac Ngan hang khong thi dap ling n6i Cong ty c6 phlln hie nay la mi;>t hlnh thuc cho phep c6 th€ huy di;>ng von mi;>t each nhanh ch6ng va c6 hi~u qua, c6 tac di;>ng manh de'n qua trlnh trlnh tai san xuilt md ri;>ng Tu ban chu ngh!a

Trang n€n kinh te' d My ching h"1n, cao trao tich tu tu ban va t~p trung san xuilt phat triin rilt m"1nh Cac cong ty ldn sat nh~p va than tinh Hin nhau de'n n6i khong thi kiim soat duqc , nen cac nha tu ban thoa hi~p vdi nhau , t"1m thoi hun von lam an vdi nhau va huy di)ng von nhan r6i trong xii hi;>i hlnh thanh cac t~p doan kinh te' !On

Ngay nay, cong ty c6 phlin la lo"1i hlnh t6 chuc san xuilt kinh doanh rilt ph6 bie'n t"1i cac nude c6 n€n kinh te' phat triin Co che' ho"1t di)ng ctla n6 rilt thich hqp vdi n€n kinh te' th! truong n6i chung, ki ca n€n kinh te' thj truong phat triin theo djnh hudng xii hi;>i chu nghla nhu nude ta

2 c6 phftn hoa mqt bi) ph;%n DNNN - Mqt XU hu'ong mang tinh ta't ye'u dang dien ra nhi~u nu'oc tren the' giai

Tren the' gidi mily chuc nam tn.tdc day, hliu he't cac nude phat trlin, nhilt

la cac nude XHCN va cac nude muon bil:t chudc mo hlnh cua Lien xo ( cu ) d€u quan tam de'n vi~c xay dlfng di;>i ngu doanh nghi~p nha nude vung m"1nh, hQ da d6 nhi€u ti€n cua va danh nhi€u u'u dai cho c:ic DNNN ho"1t di)ng, vdi hy v9ng dung cac DNNN nhu la mi;>t cong Cl! huu hi~u di phat triin kinh te' va 6n d\nh n€n chinh trj Nhung sau d6 , ben C"1nh mi;>t so ke't qua d"1t duqc kha khiem t6n, hliu he't cac DNNN d€u bqc Ii) nhung h"1n che' nhu hoat di;>ng kem hi~u qua, dli.n de'n Nha nude lien tuc bu 16, nhung ye'u kem v€ mat quan ly dli.n de'n tlnh trang tham 6, Jang phi va thilt thoat tai san rilt ldn, nhi€u nang life san xua't bi ki€m ham do Cd che' DNNN

Cho tdi nhung nam 70, yeu cliu cai t6 cac doanh nghi~p qu6c doanh trd nen cilp bach doi vdi h~u he't cac nude phat triin va nguoi ta da tie'n hanh d nhii'ng muc d6 khac nhau , vdi cac bi~n phap kh6ng hoan toan gi6ng nhau Mi;>t trong nhung giai phap co ban Ia thay d6i hlnh thuc sd huu cac cong ty qu6c

5

-doanh thua tii bilng each ban mqt philn, toan b<? hay cho thue, bie'n chung thanh nhung c6ng ty tu' nhan hay c6ng ty c6 philn Giai phap nay duqc de c~p nhi6u d

My tli nhung nam 70 va duoc tie'n hanh d My va Anh ditu nhung nam 80, d Phap vao cu6i nhung nam 80 Cil phdn hoa (hay tu nhan hoa) DNNN la giai phap nay sinh va phat triin trong qua trinh nay Sau khi he th6ng XHCN tan ra, nhi6u nu'oc E>6ng au nhu' Lien bang Nga, Hungari, Ba Lan tie'n hanh cai t6 n6n kinh te' cung bilng giai phap nhu' tren nhu'ng ram rq hon tl!-0 nen con "lieu phap s6c Ba Lan " E>ac biet Balan va Tii;p Khiic, khi chuy€n DNNN sang c6ng

ty c6 philn thi tai san nha nu'oc la cho kh6ng, kh6ng nhung cho c6ng nhan vien trong doanh nghii;p ma con cho rqng rai trong nhan dan

Qua trinh tu' nhan hoa va ndi long S\!' ki€'m soat d€ cai tie'n hol!-t dqng kinh doanh cua cac DNNN da mang lai !qi ich kh6ng nho cho nguoi tieu dung, giam bot ganh n~ng tai chinh cho Nha nude, san sinh ra cac deli thu cl!-nh tranh mdi tren thj tru'ong, di6u nay khie'n gia ca hl!- hon, cac djch v~ du'qc cai tie'n va san

phii'.m da dl!-ng hon Nam 1986 d CHLB E>uc c6 khoang 2.500 c6ng ty c6 philn,

giln day ho tu' nhan hoa xi nghii;p 6 to Wolswaghen n6i tie'ng 0 Anh da tu' nhan hoa nganh khai thac than,nganh buu dii;n Ngay 15/511992 Phap da tu nhan hoa c6ng ty Dftu !ii'a Total , giam bot ty tr9ng v6n nha nude tu 39% xuo'ng con 15%, nha nuoc thu duqc 10 ty France d€ dftu tu cho nhung nganh khac Nam

1980, c6ng ty dqc quyen dii;n tin, dien thol!-i Nh~t Ban NTT da duqc tu nhan boa cilng vdi c6ng ty boa xa Nh~t (J.R) va c6ng ty thuo'c la (J.T) Milt dqc quy6n , phai duong dftu voi S\!' Cl!-nh tranh ' cac c6ng ty Nh~t Ban n6i tren kh6ng con each nao khac hon Ia phai gia tang hi~u qua kinh doanh, nhu' NTT tang duoc gilp d6i lai rang tu nam 1985 de'n nam 1989

Gftn day ' mQt s6 nude Chau A dang phat tri€n cung tie'n hanh cai each DNNN, di€n hinh la Trung qu6c va Han Quo'c

0 Trung Qu6c, tinh tdi cu6i thang 7/1999, Trung Qu6c hien c6.237.357

xi nghiep qu6c doanh cac lol!-i, trong d6 c6 9.357 xi nghieP qu6c doanh lo;i.i ldn, 33.000 lol!-i vua va 195.000 loai nho Khoang 60% dan so' thanh thj TQ lam vi~c

trong cac xi nghiep qu6c doanh va co quan Nha nuoc, 55 % thu nh~p tai chinh cila Nha nude do xi nghii;p quoc doanh cung ciip Bdi v~y , xi nghiep qu6c doanh vii.n dong vai tro chu dl!-O trong n6n kinh te' qu6c dan Trung Qu6c nhung

6

-lu6n trong tlnh tr;i.ng thua 16 Theo s6 li~u th6ng ke, chi tinh rieng 58.000 xi nghiep qu6c doanh !On va vua thl tu thang I de'n thang 11-1998 thua 16 tdi 100

ty nhan dan ti;, tang 50% so Vdi ca nam 1997 Di~n xi nghi~p bf 16 vein va lam

an kh6ng co Iai tdi 70% Du kie'n nam 1999 se giam bdt du'<;Jc 8% xi nghi~p thua

16 so vdi nam 1998 Tuy nhien hai thang dfiu nam v§.n 16 tdi 4,3 ty NDT Trong nam 1998 , Trung Qu6c thu'c hien r(lng rai ch€ d(l c6 phfin vdi cac doanh

nghi~p, th~m chi nhi€u dia phu'dng ban 6 ;it xi nghiep qu6c doanh Tinh de'n

cu6i thang 3/1998 , co de'n 50% xi nghii;p ban cho tu' nhan vdi cac hlnh thuc khac nhau, trong do c6 684 xi nghi~p ban dut h~n cho tu''nhan , t;i.o ra m(lt Ian song b\ sa thai va con s6 thflt nghi~p Jen tdi 16 tri~u ngu'oi Ngay 22-9-1999 t;i.i

Bile Kinh , H(li nghi toan the" trung u'ong 4 khoa 15 Bang C(lng San Trung Qu6c

da thong qua nghi quye't " M(lt s6 vfln d€ trqng d;ti v€ cai each va phat trie"n xi

nghi~p qu6c doanh de'n nam 2010 ", theo d6 nha nude chi t~p trung u'u tien dfiu tu' cho 512 xi nghi~p !On va 110 t~p doan c6ng ty,con l;i.i thl!c hi~n tha n6i theo phuong thuc c6 phfin hoa dudi nhi€u hlnh thuc c • l Mo hlnh c6 phfin hoa DNNN cua Trung Qu6c vfin con nhi€u vfln d€ de° ban, nhu'ng nhung thanh l1lU ma Trung Qu6c d;tt du'<;Jc thl rflt thuye't ph11c, de'n nam 1998 GDP d.;tt 7.477,2 ty NDT tang gfin 20 !fin so 1978, t6c d(l tang tru'dng kinh te' d;i.t 9,8% dfin dfiu the' gidi

Con d Han qu6c ,Malaixia khi cai each DNNN, nguoi ta chqn lqc nhung DNNN ldn, Jam an c6 !iii de° tie'n hanh c6 phfin hoa tru'dc, xem day Ia m(lt bii;n phap hil'u hii;u de° xoa dju tlnh hlnh chinh trj - xii h(li, la m(lt each de° cai thi~n

doi s6ng nhung ngu'oi co thu nh~p thflp, cfing nhu' t;i.o ti€n d€ thu~n l<;Ji cho chu trtrong c6 phfin hoa DNNN m(lt each dai tra sau nay

Tom !;ti, de° cai each DNNN m6i nude c6 m(lt each tie'nhanh khac nhau, thanh c6ng c6, g\ip kh6 khan cling c6, nhu'ng c6 phfin hoa m(lt b(l ph~n DNNN dang la m(lt xu hu'dng mang tinh tflt ye'u ma nhi€u nu'dc dang thu'c hi~n xem day Ja m(lt trong nhung bien phap quan trqng de° tang hii;u qua hoat d(lng cua

n~n kinh te', tang tinh canh tranh cua cac doanh nghii;p va dem l;i.i nhi€u loi ich cho ngttoi tieu dung Nhln l;i.i qua trlnh c6 phfin hoa hay tu' nhan hoa cac DNNN

C • ) - TTCN sf/ ngay 3-10-1999

7

-da va -dang di€n ra nhi~u nude tren the gidi, chting ta c6 thtS rut ra m()t s6 diem chinh d.n lu'u y khi ap dvng vao vi~c CPH cac DNNN d Vi~t Nam nhu' sau :

doi va ho~t d()ng trong n~n kinh te v?n hanh theo ca che thj tru'ong, trong d6

DNNN chi chiem tu 1-15% t6ng s6 luang va 8-10% t6ng s6 v6n kinh doanh trong nude (My :2%, Anh: 8%, Y: 30%, Nh?t: 1 % ) con lai la cac lo~i hinh cong ty khac, trong d6 cong ty c6 phftn chiem m()t ty trong rift Ion, thi di) nhu nam 1986 a Phap c6 tdi 125.000 cong ty c6 phftn, con a CHLB Bue thl cling da

c6 tren 2.500 cong ty c6 phftn dang ho~t d()ng Vl v?y vi~c CPH hay tu' nhil.Il'hoa cac DNNN d6i vdi cac nude nay chi la st! thay d6i sd huu cong ty tu hlnh thuc nay sang m()t hinh thuc khac ph6 bien hon, dang ci'lng t6n t~i va ho~t d()ng trong m()t moi tru'ong d6ng nhift Con a nude ta, DNNN chiem tU 80-85% t6ng s6 v6n

kinh doanh, nam 1990 nude ta c6 den 12.300 DNNN dang ho~td()ng 86 la h?u qua cua vi~c qu6c huu hoa tran Ian trudc day Cac DNNN a ta ra doi va ho~t

dqng trong Cd che tap trung - bao cifp, khong quen c~nh tranh, Va con du<;fc hudng nhi€u uu dai so vdi cac thanh phftn kinh te khac, cho nen khi tien hanh CPH se g\ip nhi~u kh6 khan hon

- Thj truong chung khoan da rift phat tritSn d nhung nude nay, nguoi dan rift hitSu biet v€ St! ho~t dqng cua thj truong chl.fng khoan, v€ cong ty c6 phil.n va vi~c dftu tu qua c6 phieu la mot vi~c Jam het sue blnh thuong Con a nude ta thl nguqc l~i , thj truong chung khoan thl chua ho~t d()ng, nguoi dan thl thich mua vang, da quid€ dt! tru, hay dem ti€n di gdi tiet ki~m hon la dil.u tu' v6n vao kinh doanh c6 phieu

Nhung di€m khac bi~t nay se chi phoi rift nhi€u den nqi dung va hlnh thuc CPH DNNN a nude ta

3 Si;l ciin thie't phai CPH m(H b(l_ph~n DNNN ij nu'oc ta hi~n nay

0 nude ta, sau khi giiii ph6ng mi€n Nam , th6ng nhift dat nude, chinh quy€n each mang tiep quiin ca sd vat chat ciia n€n kinh te cu Biing mqt silc

l~nh, chting ta da bien toan bo cac xi nghi~p, ldn c6, nho · c6, thanh xi nghi~p

qu6c doanh, c6ng tu' h<;lp doanh hoi).c h<;lp tac xii Trang d6 thanh phil.n kinh te

8

-qu6c doanh dong vai tro chu d~o Cac xi nghi~p qu6c doanh Ia ngu6n thu ngan sach chu ye'u cho Nha nude, giu vi tri then ch6t trong cac nganh c6 c6ng ngh~

va ky thu~t tien tie'n ' lien ke't duqc cac thanh phiin kinh te' khac trong sir phat triii'n, nang cao hi~u qua kinh re' - xii hqi Va trong mqt thoi gian kha dai chdng dii lam du'<;fc di€u d6 Nhung vi~c duy trl qua lau cd che' bao dip da gay ra tinh y

va tam [y y [~i kha nang Khi n6n kinh te' chuyii'n sang ho~t dqng theo Cd Che' thj tnrong , mqt s6 DNNN c6 gil:ng thich nghi , lam an c6 liii Con l~i phiin !On cac DNNN m~c du duqc nha nude u'u ai tren nhi6u m~t, nhung ho~t dqng lung rung , thua !6 , n<;f niin day dua, kem sue canh tranh, 11ing phi, Him thflt thoat nghiem tr9ng tai siin Nha nude

Ngu6n: Be? Tai chinh nam 1998

Tinh de'n thang 7 /1998 theo s6 li~u di6u tra cua 51 C1,1c quiin ly v6n clia cac tlnh, thanh t~i 3.528 DNNN c6 thii' chia thanh 3 loai doanh nghi~p nhu' sau :

al S6 doanh nghi~p thirc sir kinh doanh c6 hi~u qua ( biio toan v6n , nc?p du thue

va c6 lai ) d~t 37% ( doanh nghi~p do Trung u'dng quiin ly d~t 44%, do dja phu'dng quiin ly d~t 35 '7o )

bl S6 doanh nghi~p chua c6 hi~u qua ho~c c6 kh6 khan t~m thoi chie'm 46.4% ( n<;J keo dai, 16 !uy ke' 1.135 ty d6ng )

cl S6 doanh nghi~p thua !6 chiem 16,6% ( 16 va n<;J keo dai 1.763 ty d6ng )

Neu danh gia dttqc het cac t6'n thflt do giiim gia tai siin, thl thi~t h~i chil:c chil:c se !On hdn nhi€u

9

-Nguyen nhan chinh bi\t ngu6n tU vi~c chtta xac djnh r6 quyt'ln sd huu va quyt'ln quiin ly su di,rng tai san nha nttoc Tren thttc te' cac DNNN chu'a c6 " ngttoi chu thttc s!f "diin de'n tlnh tr?ng "cha chung kh6ng ai kh6c " .Vi~c duy trl qua lil.u co che' bao cftp da gay tam ly y l?i kha n~ng, khi chuy€n sang ho?t dqng theo co che' thj trttong, phan ldn doanh nghi~p ho?t dqng hing rung , thua Iii nq nan day dtta, lam htt hao , thftt thoat tai siin nha nttoc mqt each nghiem trqng

Cho nen d6i moi DNNN trd thanh viln d€ cilp thie't"d6i voi nttoc ta Chinh phu da ban hanh hang lo?t cac van ban va tie'n hanh si\p xe'p lai DNNN nhtt Nghj djnh 315/HDBT, Nghj djnh 388/HDBT, quye't djnh 217, chi thj 138/CT

(1991), Quye't djnh 90!TTg, quye't djnh 9l!TTg ( 1994 ), r6i Nghj djnh 59/CP (

1996),, nghj djnh 27/CP (1999) S6 Ittqng DNNN da giiim mqt each dang k€

ill' con s6 12.300 doanh nghi~p vao nam 1990 xu6ng con khoiing 6.500 doanh

Cac giiii phap d€ d6i moi quiin ly DNNN do Chinh phu dt'l ra trong su6t thoi gian qua t~p trung vao 4 chu trttong ldn sau :

- M9t Ia, si\p xe'p lai DNNN; duy trl va phat tri€n nhung DNNN du dit'lu kien ho?t d(lng, giai thi, cho pha siin nhung DNNN bj thua Iii nghiem trqng

- Hai la, t6 chuc l?i thanh cac T6ng c6ng ty 90 va T6ng c6ng ty 91 theo

quye't djnh s6 90!TTg va 9l!TTg cua Thu tu'ong Chinh phu

- Ba la, d6i moi co che' quiin ly DNNN theo httong giao quyt'ln t\l' chu kinh doanh, xoa bo dan che' d(l chu quiin , xoa bc3 dan su each bi~ t giua xi nghi~p

trung ttong va xi nghiep dja phu'ong D6ng thoi tang cttong vai tro kiim tra, ki€m soat cua Nha nttoc

- B6n Ia giao,ban, khoan hoac cho thue cac doanh nghiep c6 qui m6 nho

c6 phdn hod m6t b6 phan DNNN c6 du di~u kien

C6 ph:in hoa cac DNNN trong tlnh hlnh hien nay cua n€n kinh te' nttoc ta, xet tren ph?m vi toan xa h(li, se rnang lai nhung !qi ich sau :

10

T~n d1,mg c6 hii;u qua nha't nguc\n v6n nhan r6i , phiin tan trong nhiin diin ; g6p phfin thlfc hii;n c6ng nghii;p hoa hii;n da.i hoa da't nude; thu htit them v6n dfiu tu' nude ngoai qua vii;c ban co phie'u cho nha dfiu tu nude ngoai

- £lap ti'ng nhu cfiu v6n dfiu tu' cho cac DNNN c6 phfin hoa ta.o di€u kii;n de' mua slim may m6c thii;t bi mdi, md r<?ng qui mo san xuilt, tang them kha nang ca.nh tranh tren thi truong trong nude va chua'n bi hQi nh~p voi thj truong khu vlfc trong tu'c:Jng lai gfin

- Nang cao tinh diin chu trong hoa.t d<?ng kinh te', dam bao quy€n lam chtl thlfc Slf cua CNVC trong doanh nghii;p, ta.o dQng life moi thtic da'y san xua't kinh doanh phat trie'n

- Ta.o hang hoa cho thj truong chti'ng khoan , thtic da'y qua trlnh hlnh thanh va phat trie'n cac bQ ph~n ctla thj tru'ong nay , nh~m hoan thii;n hc:Jn nii'a thj truong v6n d nude ta

- Hoan thii;n hc:Jn nii'a m6i tru'ong kinh doanh , ta.o m6i tru'ong hoa.t d<?ng binh d£ng cho cac thanh phfin kinh te', dua mqi hoa.t dQng ctla doanh nghii;p vao khu6n kh6 ctla phap lu~t va chi\l slf chi ph6i ctla thi tru'ong, tit d6 niing cao hii;u qua san xua't kinh doanh ctla tung doanh nghii;p va ctla toan bQ n€n kinh te' qu6c

dan

- Nang cao hii;u qua quan ly nha nude tren cac !Inh vlfc kinh te' - xii h()i, quan ly hanh chanh nha nude T~p trung sti'c cho vii;c thlfc hii;n cac chinh sach

Xii h(Ji Va phtic lc:Ji c6ng CQng, thlfc hi(in cac chu'c:Jng trinh kinh te' ldn, nh~m tao

ra m(Jt ke't ca'u ha tfing co sd t6t cho vii;c phat trie'n va dinh hudng cho n€n kinh te'

Vdi nhii'ng l<;!i ich nhu viiy , Dang va Nha nude ta quye't tam dua CPH DNNNN thanh m<?t chtl tnrong ldn, du'c;lc tuyen truy€n van d<?ng r(Jng khap trong toan diin Tuy nhien, khai niem CPH DNNN d nude ta trong cac nam qua du'oc hie'u mQt each khac nhau, tiip trung la.i c6 hai loa.i y kie'n la:

- 11 •

- Loai y kie'n thu nha't cho ding CPH thu'c cha"t Ja ni' nhan boa, tile Ja qua trinh nguc;ic lai quoc huu boa tru'dc day, y kie'n nay xua"t phat ur vi~c tit:fo hanh

tu' nhan boa cac DNNN d cac nude phu'ong Tay, tuy bie'n m(it DNNN thanh m(it c6ng ty dai chung ( Public company), cung la CPH nhung hQ dung chu Privatization c6 nghia la tu' nhan boa, quan ni~m nay cung duc;ic cac nude Bong

Au va Nga sii' dt,rng ph6 bie'n Tu nhan boa la qua trlnh chuy€n d6i hinh thuc sd hii'u tit nha nude sang tu' nhan, d6ng thoi chuy€n cac !Inh vrfc san xua"t kinh doanh tu nha nude d(ic quyen sang cho tu' nhan dam nhi).n theo nguyen tile thj truong Eloi tu'c;lng d€ hQ ban DNNN chu ye'u la nhii'ng nha kinh doanh chuyen

nghi~p thich kinh doanh rui ro, c6 kinh nghi~m quan ly va c6 ti€n Chinh vl vay, c6 m(it chuyen gia kinh te' Anh Quoc khi sang Vi~t Nam co' nhi).n xet dng CPH DNNN d Vi~t Nam kh6ng giong d nude hQ, hQ cho dng u'U tien va u'U dai ban c6 philn cho c6ng nhan la kh6ng nen, vi c6ng nhan la nhung ngu'oi c6 trinh

dQ quan ly kem, it tien thl lam sao c6 th€ tham gia diilu hanh t6t m(it c6ng ty duc;ic

- Loai y kie'n thu hai cho ding CPH thrfc cha"t la qua trinh da dang boa sd huu,xa h(ii boa DNNN gi6ng nhu d Trung Quoc, Han quoc Qua trinh CPH d Vi~t Nam thien ve loai y kie'n thu hai nay Thi).t vay trong Nghj djnh 44 , mt,tc tieu CPH d nude ta la buy d(ing von toan xa h(ii, nang cao hi~u qua cua doanh nghi~p biing each tao diilu ki~n cho ngu'oi lao d(ing thi).t sr{ Jam chu doanh

nghi~p biing c6 philn c6 mlnh Va B(i tru'dng B(i c6ng nghi~p El1i,ng VG Chu' khi phat bie'u tai ky hQp thu 6 khoa X cua Quoc h(ii kh£ng djnh:" Toi nha"n manh CPH kh6ng phai la tu nhan boa ma la CPH theo djnh hudng XHCN, c6 nghia la tftt ca mQi ngu'oi trong doanh nghil$p deu phai c6 c6 philn d€ ngu'oi ta thr{c Sr{ lam chu ".Do vi).y ma chu CPH d nude ta djch sang tie'ng Anh Ia Equitization hoac Corporatization cht1 kh6ng phai fa Privatization<*'

Cung nhu' nhiilu nude tren the' gidi, Vi~t Nam trong qua trlnh -chuy6'n d6i tii' co che' quan ly ti).p trung sang co che' thj tru'ong va h(ii nhi).p vao niln kinh te' thi tru'ong the' gidi, thl qua trlnh silp xe'p , t6 chuc lai cac doanh nghiep nha nude, trong d6 c6 philn boa m(it b(i phi).n cac DNNN la viln de mang tinh chilt tilt ye'u , khach quan

1 * ! theo Thong tin chuyi!n de 1992 - 89 Tai chinh

12

-II N(>I DUNG CO PHAN HOA CAC DNNN fJ NUOC TA

Chu tntdng c6 phil.n hoa DNNN duqc neu ra tai Nghj quye't h(li nghj iil.n 2 BCH Trung udng khoa VII ( thang 11/1991 ) , nghj quye't neu r5 : "chuy€n m(lt s6 doanh nghi~p qu6c doanh c6 di€u ki~n thanh c6ng ty c6 phil.n vii thanh l~p

m(lt s6 c6ng ty c6 phil.n mdi, phai lii.m thi diim, chl d::w chat che, rut kinh nghi~p chu dao trong ph~m vi thich hqp " Va tu d6 de'n nay , CPH lu6n chie'm m(lt vj tri quan trc;mg trong cac Nghj quyt'lt cua Bang, BQ Chinh trj khi d€ c~p

de'n vfrn d€ d6i mdi quan ly DNNN

Di t6 chuc thl1c hi~n chu trudng CPH DNNN, Chinh phu cung da ban hanh nhi€u van ban Nhung phai n6i tu khi Nghj djnh 28/CP ngay 7/511996 ; Nghj djnh 25/CP ngay 26/3/1997; vii nhilt la Nghj djnh 4411998/ND-CP ngay

2910611998 cua Chinh phu v€ vi~c chuy€n DNNN thanh c6ng ty c6 phil.n , thl nQi dung C6 phil.n hoa DNNN d nude ta th€ hi~n m(lt each hoan chinh vii dil.y

du hdn nhi~u so vdi cac van ban trttdc d6

Mqt sff nqi dung cd bdn CPH i'I nztuc ta

1 Dili tu'Q'ng DNNN th\fc hi~n elf phlin hoa

Theo Nghj djnh 44, tai di€u I xac djnh r5 dBi tuqng di chuyin DNNN thilnh c6ng ty c6 phil.n bling m(lt ph9 Jue kem theo DNNN duqc chia thanh 3 loai :

- Loai DNNN hi~n c6, chua tie'n hanh CPH

- Loai DNNN hi~n c6 , nha nude ciin ni\m c6 phil.n chi°ph6i , c6 phiin dac

- Cac loai DNNN hi~n c6 con l~i d€u c6 th€ tht;tc hi~n c6 phiin hoa vii ap dung cac hinh thuc chuy€n d6i sd huu khac trong d6 nha nude kh6ng giu c6 phiin chi ph6i, c6 phil.n d~c bi~t

Nhln chung chi tri't' cac DNNN c6 qui m6 ldn, c6 v! tri chie'n lu9c trong n€n kinh te' qu6c dan vii an ninh qu6c phong con l~i ,cac DNNN khac d~u la

d6i tudng CPH Nghj djnh 44 the' hi~n quan di€m dut khoat cua Bang vii Nha

13

-

"~

nude phai bie'n chi\ tru'Clng CPH DNNN thanh hi~n tht!c, cung Ia moc danh da'u CPH DNNN chuyin tu giai do~n thu nghi~m sang tie'n hanh hang lo~t:

2 M\lc tieu ceJ philn hoa DNNN

- Huy d9ng van toan xa h9i , bao g6m ca nhan, cac t6 chuc kinh te', t6 chuc xa h9i trong nude va ngoai nude di dftu tu' deli moi cong ngh~, t'l-o them vi~c lilm, phat triin doanh nghi~p nang cao sue c~nh tranh, thay deli eel ca'u DNNN

- Tao di6u ki~n di nguoi lao d9ng trong doanh nghi~p c6 eel phftn va nhung nguoi da g6p von duqc lam chi\ tht!c sir; thay d6i phu'Clng thuc quan ly t~o

d9ng Jue thuc dily doanh nghiep kinh doanh c6 hi~u qua 'tang tai san nha mtoc, nang cao thu nhil.p ctla nguoi lao d9ng, g6p phftn tang trudng kinh te' da't nuoc

31 Cac hlnh thuc c6 philn hoa :

Trang nghi dinh 44, bon hinh thuc eel phftn hoa duqc neu ra ra't md, nh~m

tao di€u kien d€ dang cho CPH cung nhu thu hut v6n:

- Giii' nguyen gia tri hi~n c6 t~i doanh nghi~p, phat hanh eel phie'u thu hut them von di phat triin doanh nghi~p

- Ban m9t phftn gia trj thuc?c von Nha nu'oc hi~n c6 t~i doanh nghi~p

- Tach mc?t bo phan cila doanh nghi~p du diilu ki~n d€ c6 phfin hoa

- Ban toan b9 gia trj hien c6 thu9c van Nha nude tai doanh nghi~p di chuy€n thanh cong ty Cel phfin

41 Doi tu'Q'ng tham gia ceJ philn hoa

Difu 3 nghi dinh 44 neu r6 : cac t6 chuc kinh te' , t6 chuc xa h9i , c6ng

cu' tai Vi~t Nam dilu c6 quyiln mua cel phfin t~i cac DNNNN cel phftn hoa Chi

c6 cac ca nhan la nguoi nuoc ngoai khong djnh cu' 6 Vi~t Nam va cac tel chuc nu'oc ngoai la phai thttc hi~n vi~c mua c6 philn theo quy djnh rieng cila Thu

14

- ' tudng Chinh phii Va theo thong tu hudng dftn vi~c ban c6 phftn cho nha dftu tu

nude ngoai ciia Bl) Tai chinh ban hanh ngay 1511111999 , cac doanh nghi~p du<;Jc phep ban c6 phftn cho nguoi nude ngoai, nhung gia trj t6ng s6 c6 phftn da ban khong du<;Jc vu<;Jt qua 30% v6n di€u l~ hoac s6 c6 phftn da huy dl)ng du<;Jc ( d6i vdi truong h<;Jp chua huy dl)ng dii muc v6n di€u I~ )

SI Quyiln du'qc mua c6 phlin lftn dftu khi tie'n hanh c6 phlin hoa

Eli€u 8 ciia Nghj djnh 44 kh6ng che' ty l~ c6 phft·n ma mi'ii ca nhan va phap nhan du'<;Jc mua lftn dftu khi tie'n hanh c6 phftn hoa cho tiing lo'1-i DNNN Cac d6i tuqng quy djnh t'1-i khoiin 2 di€u 13 Phap l~nh Ch6ng tham nhiing chl duoc mua c6 phftn gia uu dai khong vu'Qt qua muc c6 phftn blnh quan ciia cac c6 dong trong doanh nghi~p

Bl) trudng Bl) cong nghi~p El~ng Vii Chu trong ky hop thu 6, khoa X ciia Qu6c hl)i n6i: "phiii sua Luij.t ma hudng c6 the' la khong kh6ng che' c6 phftn ma nguoi chii ch6t trong doanh nghi<'ip mu6n mua de' d 1'1-i Hinh d'1-o th! d€u du<;Jc phep " T<1-i hi)i thiio " Bao Ianh phat hanh , niem ye't chung khoan va djnh gia doanh nghi~p '.' di€n ra t'1-i Ha Nl)i ngay 17/1/00, Ong Eloan Kim Elan, ph6 ban El6i mdi quiin ly doanh nghi~p trung uong,ciing cho bie't se kie'n nghj Chinh phii

bo ty l~ kh6ng che' ca nhan va phap nhan mua c6 phftn trong DNNN, ciing nhu xoa bo han che' s6 c6 phftn u'u dai ciia Ianh d<1-o doanh nghi~p

6 Vil nguyen tile xac djnh gia tri doanh nghi~p

+ Gia trj thuc te' ciia doanh nghi~p la gia trj toan b<? tai siin hi~n c6 1'1-i thoi dit!m c6 phftn hoa ma ng1tili mua va ng1tifi btin cd ph!tn d~u chifp nhqn

dli<!c Gia trj thuc te' phftn v6n Nha nude tai doanh nghi~p la gia trj thlfc te' ciia doanh nghi<'ip sau khi da tru cac khoan n<;J phai tra

+ Cac ye'u t6 xac djnh gia tri thlfc te' doanh nghiep :

- S6 Iieu s6 sach ke' toan ciia doanh nghi<'ip t'1-i thoi diem c6 phftn hoa

- Gia trj thlfc te' ciia tai san t'1-i doanh nghiep xac djnh tren co sd hien trang v€ pha'.m cha't, tinh nang ky thuij.t, nhu cftu su di+ng ciia nguoi mua tai san

va gia thj truong l'1-i thoi die' m c6 phftn hoa

15

-+ Lqi the' kinh doanh cua doanh nghi~p vt: vj tri dia ly, m~t hang ( ne'u c6) Thong tu 104 cua Bl) Tai chinh cung hudng diin Clf th€ vi~c xac djrih gia tr\

!qi the' tinh vao gia trj doanh nghi~p dJ!a tren ty sua't !qi nhu?n sieu ngach blnh

.•

quan cua doanh nghi~p 3 nil.m trudc khi c6 phfin hoa ne'u nhu gia trj !qi the' chua duqc danh gia tren s6 sach ke' toan

7 Nhii'ng lJ'u dai dO'i vOi doanh nghi~p c6 phdn hoa

Doanh nghi~p CPH duqc hudng nhii'ng lJ'u dai nhu sau :

DNNN chuy€n thanh cong ty c6 phfin duqc xem la hinh thuc dfiu tu

mdi, duqc hudng nhii'ng lJ'u dai cua Lu?t Khuye'n khich dfiu tlJ' trong nude ( sii'a

qui djnh ciia Lu?t Khuye'n khich dfiu tu trong nude thl duqc giiim 50% thue' thu nh?p doanh nghiep trong 2 nam lien tie'p k€' tU' sau khi chuy€n sang ho<:tt dl)ng theo Lu?t Cong ty ( nay la Lu?t Doanh nghiep)

- Eluqc mi~n cac le phi trudc b<:t khi chuy€'n sd hii'u tai siin tU' DNNN sang thanh cong ty c6 phfin

Eluqc tie'p tuc vay v6n t<:ti Ngan hang ho~c cac t6 chuc tin d!fng cua Nha nude theo co che' va lai sua't nhu da ap d!fng do'i vdi DNNN

Eluqc quy€n xua't nh?p kha'u hang hoa theo cac che' di) ap djfng cua DNNN

- Eluqc quyt:n su d!fng so' du cac quy khen thudng, phuc !qi (biing ti€n ) d€ chia cho nguoi Iao di)ng mua c6 phfin

Cac khoiin chi phi thJ!c te' va cfin thie't cho qua trlnh chuy€'n DNNN thanh cong ty c6 phfin duqc trii' vao ti€n ban c6 phfin thuoc v6n Nha nude theo muc qui djnh cua Bo Tai chinh

16

-8 Nhii'ng u'u dai do'i v6'i ngu'oi lao d<?ng trong doanh nghi~p CPH

- 8tt<;lc Nha nttoc ban voi gia ttu dai cho ngttoi lao d(ing trong doanh

dtt<;lc mua toi da 10 c6 phiin ( gia trj 1 c6 phiin Iii 100.000 dcSng) voi muc giam gia 30% so voi cac doi ttt<;lng khac, tli'c phai tra 70.000 dcSng m(it c6 phiin Tdng gia trj ttu dai nay kh6ng qua 20% gia trj von Nha nttoc t<,ti doanh nghil%p Eloi voi nhi'i'ng doanh nghil%p c6 von tlf tich lily tit 40% gia trj doanh nghi~p trd Jen thl t6ng gia trj ttu dai d<,tt de'n 30% gia trj von Nha nttoc t;;ii doanh nghil%p

- Ngttoi lao d(ing thu(ic di~n ngheo t<,ti doanh nghil%p dtt(;Jc mua chju c6 phiin theo gia ttu dai, dtt<;lc hoan tra trong 3 nam diiu de httdng c6 tuc vii td diin toi da trong 10 nam ma kh6ng chju lai suiit So c6 phiin mua tra diin danh cho ngttoi lao d(ing ngheo kh6ng vtt<;1t qua 20% t6ng so c6 phiin Nha nttoc ban theo gia uu dai

- Truong hqp ngttoi lao d(ing milt vil%c khi chuyen sang c6ng ty c6 phiin thl chinh sach doi voi h9 van dtt<;lc giai quye't theo quy djnh hil%n hanh cua chinh phu

Ngoai ra, trong dit°lu khoan quy djnh vt'l vil%c sii' dqng ti~n ban c6 phiin thu(ic von Nha nttoc cling cho phep cac cilp c6 tha'.m quy~n sii' dqng de dao t<J,O l<J,i nhilm giai quye't vil%c lam moi cho ngttoi lao d(ing ho~c tr<;I cilp s6 lao d(ing d6i ra cling nhtt dtt<;lc dung de b6 sung von cho cac DNNN ma trong d6 ttu tien cho cac DNNN chuyen sang c6 phiin vay de phat trien

T6m l<J,i, nhi'i'ng n(ii dung co ban c6 phiin hoa DNNN d nttoc ta hi~n nay the hil%n r6 mqc tieu CPH ma nghj djnh 44 da vach ra, cho tha'y tinh ttu vi~t cua che'° d(i ta quan tam de'n !<;Ii ich CUa ngttoi Jao d(ing, t<J,O di~u ki~n cho ngttoi lao d(ing tham gia lam chu c6ng ty c6 phiin theo luat djnh, m~t khac qua d6 lam tang them d(ing co cho cac DNNN m<J,nh d<J,n vii nhanh ch6ng CPH doanh nghi~p cua mlnh Tuy nhien, tren thttc te' tinh hlnh CPH cac DNNN l<J,i di€n ra qua chi,lm tren ca nttoc trong d6 c6 TP.HCM

17

- CHUC1NGII

CUA THANH PHO HO CHI MINH

I Doi net vi'\ tinh hinh CPH DNNN ca nu'oc

Chu trucing CPH DNNN cua Bang vii Nha nude la mqt chu trucing con mdi me, budc dfiu tritin khai lam thi ditim con vilp phai nhi€u lung tung Nhung cang v€ sau, to'c dq CPH cang duqc da".y nhanh hon

- Trong 4 nam trilin khai quye't djnh 202/CT vii quye't djnh 84/TTg cua Thu tu'dng chinh phu, ca nude chi chuytin duqc 5 DNNN thanh cong ty c6 phfin

- Tu thang 511996 de'n thang 711998 Iii thoi ky thl!'c hi~n CPH theo nghj djnh 28/CP, da c6 them 33 DNNN chuytin thanh cong ty c6 phfin trong hon 2 nam.-

- Tu thang 811998 de'n cu6i nam 1999 Iii thoi ky CPH theo nghj djnh 44,

ca nude da c6 them 250 DNNN duqc CPH, tinh rieng nam 1999 da c6 167 DNNN hoan tilt CPH, nang t6ng so' DN CPH len 287 don vj < * ) Tuy to'c d(l c6 nhanh hon, nhung chl tieu CPH 400 DNNN vao cu6i nam 1999 la khong da.t duqc Nguyen nhan chu ye'u v~n do con mqt s6 dja phucJng vii b(l nganh chua tich c11c CPH ( c6 de'n 18 tinh thanh de'n nay v~n chua c6 DN CPH, B<? Cong

Khi phan tich nguyen nhan chu ye'u d~n de'n tinh tra.ng CPH DNNN di~n

ra cham so voi yeu cfiu, trorig thong bao truoc day so' 63-TB/TW ngay 4/411997 cua BQ Chinh trj c6 neu :

- Cac dip uy dang va chinh quy€n chua quan tri~t dfry du chu trucing c6

( * l Bao Ngiti'Ji Lao dqng ngay 2211211999

18

-philn hoa doanh nghi¢p nha nude nen chua chii d(lng trl€n khai Can bq Hinh d<J_o

va c6ng nhan vien cac doanh nghi¢p con nhi€u ban khoan, lo l~ng ve vj tri c6ng tac, vi¢c lam thu nh(ip va dong s6ng khi thuc hi¢n c6 philn hoa Tam ly e ng<J.i, cho d<;ii con ph6 bien

~ Chii trucing c6 philn hoa doanh nghi¢p nha nude la mqt va'n de mdi, nhung m9t s6 quy djnh ciia trung uong chua cl,! th€, cac van ban phap quy con ch(im, thii tl,lc con nhi€u phi€n ha, lam cho vi¢c tri6'n khai g~p nhi€u kh6 khan, lung tung Vi¢c chi d<J_o thieu thu'ong xuyen, Sau sat va con dan d€u, chua t(ip trung vao m9t s6 nganh, dja phuong tr9ng di€m

- C6 philn hoa Ia nhli.m huy d9ng v6n toan xii hqi, nhung chung ta chua lam cho nguoi lao d9ng va nhan dan quan tam den c6 philn hoa, chua t<i.o du<;ic m6i truong phap ly, m6i truong kinh te thu(in !<;ii cho vi¢c c6 philn hoa, chua c6

nhung hinh thuc ,co che gqi v6n va giao djch chung khoan phu h<;ip voi dieu ki¢n thl)'c te' hi¢n nay de! nhan dan c6 th€ g6p v6n va mua ban c6 phieu thu(in ti¢n, d€ dang

Ban d6i moi DNNN Trung uong con neu them la cac DNNN con bd ngo , lung tung Va hfru het can b(\ trong ban chi d<J_O Cong tac nay ]a kiem nhi¢m nen

it c6 di~u ki¢n don doc , thao go kjp thoi nhung vudng m~c cho cac doanh nghi¢p Ben q.nh d6 con c6 mqt Iy do kha te nhj d6 la vi¢c chuy€n ti'r DNNN sang c6ng ty c6 philn con la su chuy€n tu hinh thuc kinh doanh bao ca'p sang hinh thuc kinh doanh theo co che thj truong, giam doc ti'r vj tri d<i.i di¢Ii cho nguoi chii doanh nghi¢p, quy€n hanh, quy€n !<;ii trong tay, thi nay c6 th€ chuy6'n thanh nguoi Jam thue, ho~c bj dao thili neu thieu nang ll)'c, vi v(iy hq kh6ng nhung ngiln ng<i.i ma con tim each tri hoan CPH du<;ic ngay nao hay ngay d6 , nhung Jue nao cling to ra minh ra nguoi ra't nhi¢t tinh voi chii trucing c6 philn hoa doanh nghi¢p Trong ky )19p Quoc hi)i Iiln 6, khoa X, Bi) trudng Bi) Cong nghi¢p c6 nh(in xet :" truoc het bdi tLt tudng kh6ng muon CPH trong anh em c6ng nh_an, thu hai tu tudng trr·ag-etw-y-1~.i:CU<rla.n A ao ~t va'n d~ CPH cac 6ng thieu nang ll)'c va nghi¢p ~l,lrtl~~iln cli~tf VI~N

\ '\~.~-J 1·: ;;NG DH ~·p,1 CHiNH-l!f\RKET:NG

L ,,,

19

-:uy nhien, cong CUQC C6 ph~n h_oa C~ mtdc da dem !<,ti nhii'ng ke't qua budc diiu dang khich le nhu sau ( tinh den cuoi nam 1998):

- V6n dit'lu le, k€' ca v6n nha nude t<,ti cac cong ty c6 ph~n tang blnh quiin 19,06%/ nam Thi d1,1 nhu Cty d<,ti ly V~n tai Gemadept da tang v6n tU' 6.2 ty d6ng Jen 65 ty d6ng trong vong 5 nam sau khi CPH

- Doanh thu tang blnh quiin 46%/ nam

- Lqi nhu~n blnh quiin tang 44%

- Cac khoan n<?p ngiin sach tang blnh quiin 82%/n~m

- S6 lao d(lng lam viec t<,ti cac doanh nghiep c6 ph~n tang blnh quiin 30%/nam

- Thu nh~p blnh quiin cua nguoi Jao d/?ng tang blnh quiin 14,3%/ nam

Thay cho ke't_ lu~n ph~n nay, toi xin trich !di phat bi€'u cua BQ tru'dng BQ Cong nghiep El~ng Vii Chu t<,ti ky hqp thd' 6, khoa X cua Qri6c h(li nhu sau :

" theo doi m<?t s6 doanh nghiep CPH, toi tha'y vt'l co ban Ia t6t Th~m chi nhit'lu

DN tru'dc day Jam am kh6 khan thl bay gio 6n djnh duqc va phat tri€'n hon nhu' Nha may Giay Hiep And TP.HCM : v6n phap djnh tang ga'p doi, dCii s6ng cong nhiin duqc dam bao ' !qi nhu~n cua cac c6 dong tang"

II Vai net v~ tinh hinh CPH DNNN t~i TP.HCM

1/ Tfnh ca"p thie't phai CPH DNNN t~i TP.HCM

Cung ca nude , Thanh ph6 H6 Chi Minh dang ti'fng budc silp xe'p !<,ti DNNN thu/?c dja ban cua mlnh Trong nhit'lu nam qua , cac giai phap nhil.m silp xe'p !<,ti DNNN nhln chung da dem l<,ti mQt s6 thanh cong nha't djnh , nhu'ng ciing con nhii'ng t6n t<,ti khong nho, d6 la :

- Viec sap nhiip nhung don vj lam an thua 16, yeu kem vao cac doanh nghit;!p lam an c6 hit;!u qua da tao them ganh ni).ng v@ tai chinh va nhiin su, khien cho nhii'ng doanh nghiep thay vl ho<,tt d(lng t6t, nay !<,ti liim vao tlnh canh

dd kh6c dd cu'CJi va hieu qua bi giam SU t ma mQt s6 doanh nghiep thu(lc Sd Cong nghiep nhu Cty Det May Gia Elinh, Det Sai Gan, Xua't kha'u My Nghe

Ia nhung di€'n hlnh Th~m chi c6 tru'Cing hqp sau khi sap nh~p , Giam d6c don vi

20

-lam an thua 16, nhttng vl c6 qui mo ldn hon, vai tro trong t6 chuc Bang cao hon, nen duqc d€ bat lam giam doc don vj moi lam cho tinh hinh boat dqng_cang xilu hon

- Vi~c thanh lap cac cong ty c6 H<?i d6ng quan trj, T6ng cong ty t?i thanh ph6 chua c6 nhii'ng ke't qua mong dqi, m<?t vai Tdng cong ty duqc thanh lap nhu Tclng Cong ty Thuong m?i Sai Gon , Tclng Cong ty Nhlfa, dja oc chua du sue vlfc day duqc cac doanh nghi~p thanh vien

- Vi~c cho pha san , giai thtef ciing chua m?nh d?n nen con nhi€u DNNN

cu keo Je doi sang, CB.CNV cu ddn ddn bo di, khong sap nhap duoc, ciing khong pha san giai thc:i' duqc Dung la "nhii'ng cai che't khong thtef chon duqc "

Tinh cilp thie't con thtef hi~n Cl ch6 TP.HCM la mc)t trung tam soi dqng nha"t nude v€ kinh te', su soi d(Jng d6 g~n lien voi nhu cdu md r(Jng thj truong, tang sue canh tranh, deli mdi cong ngh~, da d?ng boa san phii'm tit cil cdn de'n mQt ngu6n von to !On ma ban than Thanh pho n6i rieng, ci'tng SU hd trq cua Trung uong ciing khong dap ling duqc kjp thoi Do vay, ben C?nh nhii'ng each huy d(\ng van nhu di vay Cl Ngan hang va cac td chuc tin dung thl bi~n phap huy d(lng v6n trong nhan dan cfing la bi~n phap hii'u hi~u , d~c bi~t thanh pho H6 Chi Minh la noi tap trung ngu6n v6n trong dan rift ldn ma cac DNNN c6 phdn hoa c6 thtef buy dc)ng duqc ne'u nhu vi~c ddu tu vao c6 phie'u trd nen ha'p diin hon gdi tie't ki~m va cac hlnh thuc ddu tl1 khac

Sau cling tinh ca'p thie't nay con duqc thtef hi~n qua vi~c duy trl t6c di? tang trui'ing cila Thanh ph6, trong hai nam 1998 va 1999 tile d(l tang trudng kinh te' thirnh ph6 c6 da'u hi~u chlfng !qi, giilm slit va tham chi thua kem toe do tang trudng cu a m(lt tinh, thanh ph6 kh:ic Dieu nay thuong duqc ly giili biing nhieu

ly do nhu ilnh hudng khung hoilng kinh te' tai chinh khu vtfc, chinh sach thu hut ddu tu ke ill ha'p diin, thu [IJC hanh chanh n~ng ne nhung con IDQt ly do khong thd bo qua la tile d(l tie'n hanh c6 phin boa DNNN qua ch§.m, tai sao ai ciing danh gia doanh nghiep sau CPH ho?t dc)ng hi~u qua hon nhu Cong ty Co Dien Lanh, Bong Bqch Tuye't, Son Bach Tuye't , thl tqi sao khong dii'y nhanh CPH dtef thuc dii'y kinh te' thanh ph6 phat tric:i'n?

21

-Do v~y , da'.y nhanh tie'n dq c6 ph~n hoa DNNN phiii duqc xem Ia m<?t va'n d€ bile bach do'i voi Thanh ph6 hi~n nay

2/ M<?t s6 ke't qua bu'6'c dfiu ciia chii tru'dng c6 phfin hoa DNNN ciia Thanh ph6

Vi~c thuc hi~n c6 ph~n hoa cac DNNN thuqc thanh ph6 theo cac giai

do an di€ n ra nhu sau :

+ Giai do?n thi di€m theo quye't djnh 202/CT ngay 8/06/1992, c6 2 doanh

6/1996)

+ Giai do?n thuc hi~n theo nghj djnh 28/CP ngay 07/0511996, c6 7 doanh

San xua't Hoa My Pha'.m ( thang 06/1997 ), Xi nghi~p Son B?ch Tuye't ( thang 1111997), Cty B6ng B?ch Tuye't ( thang 12/1997 ), Xi nghi~p che' bie'n El6ng

Nam Duqc Q5 ( thang 611998 ) , XN San xua"t DU'QC COVIPHAR Q4 ( thang

7/1998), Cty Van hoa va Djch Vtf T6ng hqp Tan Blnh ( thang 711998 )

+ Giai do?n thifc hi~n theo nghj djnh 44/1998/NEJ-CP ngay 29/0611998

difo he't thang 0411999 c6 6 doanh nghi~p CPH la :

- Cty gach ng6i Long Blnh ( 1211998 )

- Cty cao su Sai Gon ( 0111999 )

- Cty che' bie'n hang xua't kha'.u Tan Eljnh Q l ( 01/1999)

- Nha hang EJ6ng Que ( 0111999)

- XN Milt kinh Saigon ( 0311999 )

- Cty Djch Vtf cay tr6ng Thi! flue ( 0411999 )

+ EJe'n cuo'i nam 1999 c6 them cac DNNN duqc CPH nhu Co khi Lu Gia ,

Cong ty Dil:u tu kinh doanh nha TP, Nhtia Dong Phuong , Xua"t nhi).p kha'.u Thu

f)uc, Chat d6t TP, Duqc pha'.m qu~n 8 niing t6ng s6 DNNN c6 phiin hoa trong nam 1999 Ia 40, tinh chung tll' nam 1993 thi di€m CPH DNNN de'n cu6i nil.m

1999 TPHCM da CPH 52 DNNN

22

-Tinh hinh ho<:tt dqng ctla cac DNNN ctla Thanh ph6 khi chuy€'n sang cong

ty c6 phiin d€u an nen lam ra, tang ca v€ doanh thu, !qi nhu~n , v6n ciing nhu thu nh~p ctla nguoi lao dqng Theo tai li~u Ban Kinh te - Ngan sach H9i d6ng nhan dan TP ngay 31/10/1998, Thanh ph6 dii c6 phiin hoa duqc 9 doanh nghi~p

g6m XN Co di~n L<:tnh, Cty Ong M~t, Khach san Sai gem, Trung tam nghien cuu

va san xuilt Hoa my pha'm, Son Bach Tuyet, Bong B<:tch Tuyet, XN che bien Bong duoc Q.5, XN duqc COVIPHA, Cty Van hoa va Djch Vl! t6ng hqp Tan Blnh MQt s6 chi tieu v€ 9 DNNN dii chuy€'n sang cong ty c6 phiin nay nhu sau

- T6ng v6n Nha nude theo s6 sach 50 ty 534 tri~u d6ng

'

- T6ng s6 v6n Nha nude sau khi danh gia !<:ti 75 ty 576 tri~u d6ng

(tang binh quiin 1.5 Iiin)

- Haan v6n Nha nude (chua thu ban chju) 30 ty dong , '

- Co ca'u v6n di€u I~ blnh quiin

+ Ngoai doanh nghi~p 24.14%

Ket qua hoat dqng san xua't kinh doanh so vdi trudc CPH:

- N(lp ngiin sach tang

- Thu nh~p nguoi lao dqng tang

: 5.8-10%/niim : 41.13%

Theo Ban chi d<:to d6i mdi DN TP.HCM va So Cong nghi~p TP cho biet hang nam cac CTCP tang 45% gia trj s:l.n luqng , !qi nhu~n tang 56%, n9p ngiin sach tang 70% den 80 %, ty sua't !qi nhu~n tang t:U 3 den 4 Iiin - Ben cu6i nam

1999 ket qtla hoat dqng ctla m<?t s6 DNNN dii chuy€'n thanh cong ty c6 phiin nhu sau :

- Luong blnh quiin tai cac CTCP t<:ti TP.HCM giin nhu d€u tren l tri~u d6ng/ nguoi/ thang hoac cao hon nii'a

23

CTCP Phong Ian nam 1999 xua't kha'.u blnh quan 10.000USD m6i thang tang 10% so voi tntoc

- CTCP Ong m~t TP doanh thu nam 1999 Lfoc d?t 30 ti d6ng

- CTCP Nam E>o, theo Giam d6c Td.n Thanh An , du thj truCing C?nh tranh gay gift , nhung ty trong xuift kha'.u boa my pha'.m cua cong ty viln kha cao , thu

nh~p binh quan cua 150 cong nhan d?t 1,4 trit%u d6ng/nguCii/thang

- CTCP Bong B?ch Tuye't - nam 1999 tieu thu khoang 1.600 ta'n bong, doanh thu tren 86,4 ty, thu nh~p binh quan cua 203 lao d9ng tang 7% so voi nam truoc

- ThuCing cac CTCP c6 mli'c c6 tli'c tit 15-20%, c6 tuc d CTCP Ong m~t TP nam 1999 la 16%, CTPC xua't nh~p kha'.u Tan Eljnh , nam 1999 lam an du c6 kh6 khan, cong ty viln dam bao cac chi tieu El?i h9i c6 dong (thang 4/1999) d€

ra , tu thang 111199 cong ty da chia c6 tli'c cho c6 dong Ia 10% Muc chia c6 tli'c nam nay cao nha't thu<?c v€ CTCP Bong B?ch tuye't 24%/nam , 196/203 lao d9ng tai cong ty c6 c6 ph~n , nguCli mua nhi€u nha't la 200 trit%u, nguCii mua it nha't Iii

10 trit%u d6ng Lien tie'p 2 nam qua cong ty lam an ta'n toi, c6 cua an cua d€' Theo ong Le Xuan Phlic , chu tjch cong doan kiem trudng phong T6 chli'c cong

ty 'c6 ph~n boa da dem de'n cho cong ty m<?t sinh khi moi , d9ng Iirc moi ' khai nit%m lam chu r6 rang hon CN d€u tham cong tie'c vit%c, t~n dL1ng thCii gian t6i

da d€' hoan thanh djnh mli'c Tu nam 1998 de'n nay , cong ty tie't kit%m duqc tren

700 trit%u d6ng chi phi quan ly vii djnh muc tieu hao nguyen v~t lit%u Ong n6i them " nhung khong phai c6 ph~n boa ]a cifm clii lilm an , ma con phai quan tam de'n nhung nhu c~u va quy€n !qi khac chinh dang ctla nguCii lao d<?ng " , trong nam 1999, cong ty da kham sue khoe djnh ky cho CN, h6 trq 96 CN vay v6n 368 trit%u d6ng lam kinh te' phl! gia dinh , s\i'a chua vii cai thien tit%n nghi sinh boat gia dlnh Toan b9 cong nhan ding duqc cong ty dai th<;> mQt chuye'n

tham quan nghl mat 4 ngay d Nha Trang Trong nam cong ty cung ke't n;:ip dttoc

2 nu cong nhan vao Bang, duy tri cac lop h9c ngoai ngu ,van boa

- UBND TPHCM ding da cha'p thu~n cho Cong ty c6 ph~n Co Elit%n l?nh duqc thi di€'m ban l?i c6 ph~n nha nude cho CBCNV cua cong ty , voi ly do day

24

-la doanh nghi~p CPH kh6ng cftn thie't c6 v6n nha nude Cd E>i~n Lanh la DNNN dftu tien ctla TP HCM tht!c hi~n CPH (1993), vdi v6n di€u le la 16 ty va Nha nude giii' l~i 30% v6n E>e'n cu6i nam 1999, v6n nha nude trong c6ng ty dii tang tir 4,8 ty d6ng !en 37 ,4 ty d6ng (tang 7 ,8 lftn, chua kE muc chia c6 td'c hang nam khoang 24 %/nam) c * l

d mqt s6 DNNN lam an c6 hieu qua, ty sua"t lc;Ji nhu~n cao, c6 phftn kh6ng dtl ban ra ben ngoai , nen cac c6ng ty nay c6 di€u ki~n llfc ch9n khach hang dE ban c6 phftn .Thu tlf uu tien ban c6 phftn ra ben hgoai d6i vdi c6ng ty E>ftu tu - Xiiy dt!ng Blnh Chanh Ia uu tien cho nhii'ng nguoi nao trong tltdng lai

c6 khii nang dong g6p cho su phat triE'n ctla c6ng ty Va nhii'ng nha dftu tu duqc ch0n da phftn Ia nhii'ng nguoi ho~t dqng trong nganh xiiy dt!ng va dftu tit E>6i vdi c6ng ty WEC Saigon la dftu tien cho nhii'ng nguoi giln b6 vdi c6ng ty va c6

di€u kien h6 tr<;! cho sit phat triEn ctla c6ng ty Tuong tlf nhu v~y d c6ng ty My pha'.n Saigon thu tlf uu tien la cac d~i ly, nha phiin ph6i , nha cung cilp , nguoi h6 tro cho c6ng ty ve thj truong xua't kha'.u " do s6 c6 phlin cac nha dftu nr ben ngoai dang ky gilp d6i s6 dlf kie'n ban ta Con a c6ng ty cao su Saigon KYMDAN thi ngoai chuy~n ch9n llfa nha dftu tit con c6 them mqt kh6ng che' Ia m6i nguoi chi duqc mua c6 phftn trj gia t6i da la 20 tri~u d6ng

Nhung thanh tlfu tren ctla Thanh ph6 phiii n6i la dang khich le, cang chung minh them rli.ng chtl tnrong CPH dang di dung hudng Nhung dung tren g6c d9 toan b9 n€n kinh te' thi th~t Ia qua nho so vdi m9t chtl truong !On nhu CPH ma E>iing va Nha nude ta c6 gilng lam cho bil.ng duqc Chung ta c6 thti khai quat I~i tie'n dq CPH t~i TP HCM nhu sau :

- Trude he't, TP HCM dii triE'n khai c6ng tac CPH DNNN vao nam 1992, bilt dftu tit vi~c thi diEm thanh cC'ing CPH XN Co E>i~n Lanh thuqc Sd Cong nghi~p, nhung sau 7 nam , tinh de'n he't thang 8/99 chi mdi c6 18 DNNN duqc quye't djnh chuytin th( ne'u so vdi Ha Nqi chi mdi triEn khai tir cu6i nam 1997 nhung dii hcian ta't duoc viec CPH cho 30 DNNN va chi trong vong 6 thang dftu nam 1999, con s6 DNNN chuytin thanh c6ng ty c6 phftn a Ha N9i tang Jen Ia 40

( * J Bao TT ngay 1311/200

25

-Buqc bie't, nam 1998 TP.HCM dang ky vdi Trung uong se CPH 20 DN nhung chl hoan ta"t duqc 4, con nam nay 1999 dang ky CPH 43 DN nhung chi hoan tilt duqc 40 ( Theo Bao SGGP ngay 24/2/00 con s6 nay la 42) Nhu v~y so vdi ke' hoach dtl ra v6n da rfit thfip, nhung Thanh ph6 vli.n khong d<i.t duc_Jc

Ngoai nhung nguyen nhan neu d phftn tren , t6c d(l CPH ctla TP HCM

ch~m fa do nhung ach de xay ra hftu he't d cac khau ctla c6ng tac c6 phftn hoa

Trude he't la khau liip h6 so cho cong tac thii'.m djnh, hien nay cong viec nay phai milt tU 120 ngay - 180 ngay

Ke' de'n la cong tac thii'.m djnh, phai thui'Jng xuyen lam di lam l<i.i nhi€u lftn, c6 don vj khong th6ng nha"t duqc vdi Ban BM QL DN thanh ph6, phai trinh ra B(l Tai chinh quye't djnh nhu Cty My phli.m Saigon

Sau cilng la khiiu ban c6 phftn va t6 chuc dai h(li c6 dong , c6 don vj da c6 quye't djnh chuy€n th€ nhung khong duqc c6 phftn, phai trl hoan ngay t6 chuc d<J.i h(li c6 dong nhu Cty may Theu Phu Nhu~n , ditlu nay gay uc che' kh6ng t6t

cho ho<i.t d(lng doanh nghieP·

Trude day, trong t6ng s6 78 doanh nghi~p duqc chon CPH thl c6 42 doanh nghieP chua l~p h6 sod€ thii'.m djnh va trong s6 nay da c6 de'n 22 doanh

nghi~p dtl nghj ch~m l<i.i vdi nhitlu ly do khac nhau nhu phai di di'Ji mij.t b~ng

n~m trong di~n giai toa, moi sap nhiip, kh6 khan ve thj trui'Jng, c6ng nq phuc t<J.p, hoij.c chinh Giam d6c doanh nghi~p dtl nghj chiim l<i.i vdi nhitlu ly do khac

Trong bu6i lam vi~c vdi Thu tuong Chinh phtl ngay 13/7/1999, UBND TP c6 neu Jen 4 nguyen nhan la CPH chiim la :

- DN c6 c6ng n<;I phai thu nhung thu6c dien kh6 doi

- Kh6 khan trong viec chuytin d6i hoi;ic giao nha da"t voi DN

- DN CPH c6 cung chung nha, da"t vdi DN khong CPH, c6 nha xudng xay d\fng tren dien tich cho thue ctla DNNN khac

26

Cac t6 chuc tu' va'n xac djnh ty I~ % con l~i cua tai san thuc te' t~i DN va cac t6 chuc th~m tra gia trj ta.i san nay thuong c6 y kie'n khac nhau

Theo 6ng Nguyiln Minh Thong, ph6 Ban BM QL DN trung u'dng nh~n xet dng t~i thanh ph6 c6 nhi€u y kiifo khac nhau khi giai quye't cac vu'dng mlic lien quan de'n c6ng tac CPH, nhfi'ng y kie'n nay thuong diin de'n " nhii'ng cu()c tranh cai kh6ng c6 tr9ng tai " , lam keo dai thoi gian CPH Cau hoi d:).l ra la ne'u do co che' , do thie'u hudng diin thl t~i sao nhii'ng dja phuong khac nhu' Ha N()i, Hai Phong l~i khong bj trd ngai M()t thanh vien trong Ban BM QL DN trung uong

nh~n xet them : "CPH cham d TP HCM con do khau t6 chuc thl}c hi~n "

Ngay 18/911999, UBND TP.HCM da ra quye't djnh ch9n 11 doanh nghi~p cua TP du di€u li~n CPH trong.nam 2000 g6m: Cong ty Liksin, Giiiy Vinh Hue , Legamex, Cong ty dllu tu' va phat tri€n h~ tllng, Cty Thie't bj ph9 rung co khi

·nong nghi~p, Be'n xe mi€n Bong, Be'n xe mi€n Tay, CT Co khi o to Saigon, xi nghi~p cong trlnh giao thong Cu Chi, CT V~t li~u va Trang tri n()i thiit,CT V~t

tu' t6ng hqp Va dlf kie'n ke' ho~ch nam 2000 TPHCM tie'p 19c CPH 50 DNNN va cho nhi€u DNNN khac c6 qui mo nho vao di~n ban, khoan, cho thue

Bude vao nam 2000, khi ma ca nude dang d6n chao thien nien ky mdi vdi nhfi'ng bu'dc d()t pha manh me , ma thanh ph6 cling chi mdi ch9n duqc c6 11 DNNN du di€u ki~n di CPH trong s6 50 doanh nghi~p dl} kie'n, thl day Ia m()t con s6 dang bu6n chung to t6c de) CPH se diiln ra cling viin ch~m, chu khong phai theo ciip s6 c()ng hay ciip s6 nhan nhu' chung ta mong dqi

' 27

-

CHUONG III

CUA THANH PHO HO CHI MINH

1 Som hinh thanh va du'a thi tru'ong chung khoan vao hol,lt di)ng

Day Ia mi)t vifo d€ gftn nhu khilng djnh, bdi vl ai ciing bie't thj truong chung khoan va cong ty eel phftn la nhu hinh vdi b6ng, ca 'bai lam ti€n d€ de' t6n tai va phat trie'n cho nhau

Chu truong hinh thanh va dua thj truong chung khoan vao boat dong d nude ta da c6 trudc khi Nghj djnh- 75 CP ngay 28/11/1996 v€ vi~c thanh l~p

Uy ban chung khoan nha nude duqc ban hanh

Sang 26/11/1999 , Uy ban ChU'ng khoan nha nude da chinh thU'c trao giify phep kinh doanh cho hai e6ng ty ehU'ng khoan dau tien la Cong ty chung khoan Ngan hang dftu tu va phat trie'n (BSC) v6n di€u l~ 55 tl d6ng va Cong ty eel phftn ehung khoan Bao Vi~t (BVSC) v6n dieu l~ 43 ty d6ng duqe phep kinh doanh 5 lo<!-i hinh Ia moi gidi , rv doanh, bao lanh phat hanh, quan ly danh mlle dftu tu va tu vifn dftu tu

Cung sang 26/11/1999, Ngan hang dllu tu va phat tri~n VN da duqe trao quye't djnh ehifp thu~n lam ngan hang ehl djnh thanh toan cho cae giao djeh ehung khoan tai trung tam giao djeh

Ngay 17/01/2000, Ph6 Thu tudng Nguy€n Tifn Dung da phe duy~t d\l' an dftu tu xay dlfng Trung tam giao djeh chU'ng khoan Thanh ph6 H6 Chi Minh , do Trung tam giao djch ehll'ng khoan TP HCM lam ehu dftu tu' Vdi mue tieu xay dung Trung tam giao djeh chung khoan dftu tien t'!-i Vi~t Nam de' g6p phftn hlnh thanh thi truong v6n , ehinh phtl quye't djnh dilu tu' bi'ing v6n ngiin sach Nha nude voi telng muc dftu tu 191.664 tri~u d6ng Trung tam duqe xay dung t'!-i s6 nha 45-47 Be'n chuong Duong va s6 I Nam Ky Khdi Nghia ( qu~n I) D\l' an nay se hoan thanh vao eu6i nam 2000

- 28 •

2 H~ Jai sua't tie't ki~m, Jai sua't c6ng trai ciing la m<H giai phap t6t h6 trQ' cong tac CPH DNNN

Lai suilt tiet ki~m, !iii suflt cong trai va gia c6' phieu la bien dQng ty I~

nghjch vdi nhau Khi lai suilt tiet ki~m tang, nguoi ta thich gai ti€n tiet ki~m hon

Ia mua c6' phieu, va nguqc 1"1i khi lai suilt tiet ki~m giiim thi nguoi ta thich dau

tu vao c6' phieu hon Chinh vi v~y c6 the' n6i !iii suilt tiet ki~m la mi?t c6ng c9 de' di€u tiet quan h~ cung cau ciia c6' phieu tren thj truong chung khoan Trang

co che thj truong !iii suilt tiet ki~m, liii suilt c6ng trai ciing ho"1t dQng theo quy luat cung cau ciia thj trlJ'ong v6n thong qua cac ngan hang va cac t6' chuc tin

dung Tuy nhien , day la yeu ta' ma Nha nude kie'm soat dttqc va chii d9ng di€u

tiet Muc !iii suilt tiet ki~m a nude ta da lien t1,1c giiim tu 1,5%/thang cho !iii suilt tiet ki~m djnh ky 12 thang trong niim 1998 dang giiim ctan va den thang 9/1999 con 0,6-0,7%/thang Nhung thqc te ding cho thily la du da h"1 !iii suilt tiet ki~m nhttng muc buy dQng tiet ki~m trong qui 211999 vfin con cao hon so vdi muc cho vay ra t"1i hau bet cac Ngan hang thuong mai ldn ciia thanh ph6 nhu Sai gon Thuong tin, A Chau, E>6ng A va c6' phan ciia cac DNNN khi CPH ban ra nhu Cong ty May Theu Phu Nhu?n ciing rilt it nguoi mua E>i€u nay cang chung to dau tu vao c6' phieu hi~n nay kh6ng phiii la viln d€ hilp dfrn cho Ulm Nhung du sao viec h"1 lai suilt tiet ki~m ding la mi?t each de' t"1o thu?n !qi cho c6ng tac

3 Nen thanh l~p Uy Ban quO"c gia CPH DNNNN

Ban d6'i mdi quan ly doanh nghi~p Trung uong duqc thanh l~p theo Quyet djnh so 11111998/QE> -TTg ngay 29/06/1998 ciia Thii tudng Chinh phii Tu co cilu, den nhi~m VIJ , quy€n h"1n chii ye'u ciia ciia Ban dtJi mdi quiin ly doanh nghi~p duqc qui djnh t"1i di€u 2 ciia Quye't djnh nay bao g6m '' nghien

29

-cuu"," Ph6i hqp ","Theo d6i, so ke't, t6ng ke't, va baa cao " Thl Ban d6i moi quan ly doanh nghit%p Trung uong va cac cilp duoi n6 thien v€ giily to hon la tht!c hit%n, tinh chuyen trach Va quy€n h::tn con thilp, chua tlfdng xung VOi mQt chu truong ldn va nhi~u kh6 khan nhu CPH Chung ta di€u bie't thu tuc d€' c6 philn hoa mQt doanh nghit%p hit%n nay ciing rilt nhieu khe, tit khau lua ch9n DN du'a vao CPH, de'n khau l~p d€ an, tha'.m djnh gia trj tai san .lien quan de'n qua nhi€u co quan chuc nang, nganh, B9 c6 nhung viln d€ phat sinh khong ai giai quye't hoi!-c giai quye't khong kip thoi

Sao chung ta khong t~p trung tilt ca nhung c6ng vit%c tr,en cha m<?t co quan duy nhilt , vua c6 tha'.m quy€n vua c6 trach nhit%m tht!c hit%n Di€u nay ding phu hqp voi chu truong cai each hanh chanh , " mQt cll'a mQt dilu " hit%n nay Kinh nghit%m tren the' gioi, d€' chi d::to trt!c tie'p va c6 toan quy€n quye't djnh m9i viln d€ lien quan de'n c6 philn hoa d cac nude E>ong Au d€u thanh l~p

co quan moi, chuyen trach, c6 quy€n h,tc r<?ng ldn, c6 thi quye't djnh m9i viln d€ mQt each nhanh ch6ng va hit%u qua Co quan nay c6 ten gqi khac nhau nhu BO

di each sd huu ( Balan ), Uy Ban tu nhan hoa ( d Hungary ) , H<?i dong thac quan ( d E>ong Ellie )

do m<?t Ph6 Thu tuong lam Chu tjch uy ban, m<?t thu trudng BO Tai chinh lam ph6 ban thuong trt!c, cac BO nganh c6 lien quan ell' nguoi lam uy vien , giln gi6ng nhu thanh philn cua Ban d6i moi quan ly doanh nghit%p Trung uong cung dat du'oi SU chi d::to tn,tc tie'p cua Thu tlfong chinh phtl Uy ban Qu6c gia CPH DNNN cung phan cilp , cung c6 cac b9 ph~n giup vit%c, di!-c bi~t la c6 quy€n h::tn giai quye't mqi viln d€ lien quan de'n CPH, chi tham khao y kie'n cac BQ, nganh lien quan khi ciln thie't C6 nhu the' thl tie'n d9 CPH va nhung viln d€ phat sinh trong qua trlnh nay moi dude giai quye't nhanh ch6ng

4 Cung c6 va hoan thi~n ho~t d()ng cua Ban d6'i moi quan ly doanh nghi~p cac cap

Ne'u nhu d€ nghj thanh l~p Uy ban CPH DNNN cac dtp nhu tren Ia chua hoi!-c khong kha thi, thl vit%c ctlng c6 va hoan thi~n ho::tt dQng Ban E>6i moi quan

ly ho::tt d9ng doanh nghi~p cac cilp hit%n nay la can thie't

30