11/25/15 4MƠ HÌNH CẦN BẰNG CỤC BỘ Thuế gián thu – thuế đơn vị Thuế đơn vị đánh vào hàng hĩa Thuế đơn vị hay thuế tuyệt đối là loại thuế được tính theo một lượng cố định trên mỗi đơn
Trang 111/25/15 1
KHUÔN KHỔ PHÂN TÍCH
CHÍNH SÁCH THUẾ
CHƯƠNG 8 PGS.TS SỬ ĐÌNH THÀNH
Trang 211/25/15 2
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Thuế và sự phân phối thu nhập
Thuế và hiệu quả kinh tế
Phân tích thuế tối ưu
Trang 311/25/15 3
THUẾ VÀ SỰ PHÂN PHỐI THU NHẬP
mô tương đối nhỏ
với nhau
Trang 411/25/15 4
MƠ HÌNH CẦN BẰNG CỤC BỘ
(Thuế gián thu – thuế đơn vị)
Thuế đơn vị đánh vào hàng hĩa
Thuế đơn vị (hay thuế tuyệt đối) là loại thuế được tính theo một lượng cố định trên mỗi đơn vị hàng hĩa bán ra
Lít rượu / năm
m u
c
a u
Trang 511/25/15 5
MƠ HÌNH CẦN BẰNG CỤC BỘ
(Thuế gián thu – thuế đơn vị)
Giá gốc
Giá người sản xuất nhận được
Trang 611/25/15 6
MƠ HÌNH CẦN BẰNG CỤC BỘ
(Thuế gián thu – thuế đơn vị)
Tác động thuế đơn vị tác động đường cung
S’ c
D c
Sc
P o P’ n
P’ g
Giá do người tiêu dùng trả
Giá gốc
Giá người sản xuất nhận được
Đường cung trước thuế
Trang 8X 1 = X o
Cung không co giãn
Đ ường cung khơng
Trang 9D Z
Giá cả người tiêu dùng trả tăng bằng toàn bộ số tiền thuế
Đường cung trước thuế
Người mua tiêu
Trang 1011/25/15 10
phần trăm trên giá cả hàng hóa
Trang 11Cầu sau thuế
Cầu trước thuế
Trang 1211/25/15 12
Độc quyền là trường hợp thị trường chỉ có một người bán
MÔ HÌNH CẦN BẰNG CỤC BỘ (Trong trường hợp độc quyền)
Trang 1311/25/15 13
Tác động của thuế đối với nhà độc quyền
MƠ HÌNH CẦN BẰNG CỤC BỘ (Trong trường hợp độc quyền)
i
Lợi nhuận kinh tế
sau thuế đơn vị = fghi
Trang 1411/25/15 14
MÔ HÌNH CẦN BẰNG CỤC BỘ (Thuế trực thu – các yếu tố sản xuất )
Sau khi có thuế,
tiền lương người
Trang 1711/25/15 17
Thị trường bất động sản là cạnh tranh, thì giá
cả của đất bằng với giá trị chiết khấu hiện tại của dòng thời gian thuê (T)
Gọi tỷ suất sinh lợi là r, thì giá cả của đất (PR)
R
r
R R
P
Trang 1811/25/15 18
Thuế và đất đai
Đất đai có đặc điểm là cung cố định
Vốn hóa là số tiền thuế được tính vào trong giá thuê đất
Khi bán đất thì người chủ đất phải gánh chịu thuế
Số thuế thu vào năm đầu tiên là u0 và các năm tiếp theo lần lượt là u 1 , u 2 … Thu nhập của chủ đất giảm (R 0 – u 0 ), (R 1 – u 1 ), (R 2 – u 2 ) …
Trang 1911/25/15 19
Xét thị trường có 2 hàng hóa: lương thực (F)và hàng chế biến (M) với 2 yếu tố sản xuất vốn (K) và lao động (L)
Có thể liệt kê 9 loại thuế tỷ lệ như:
tKF: thuế đánh vào số vốn dùng để sản xuất hàng lương thực
tKM: thuế đánh vào số vốn dùng để sản xuất hàng chế biến.
tLF: thuế đánh vào lao động tham gia sản xuất hàng lương thực
tLM: thuế đánh vào lao động tham gia sản xuất hàng chế biến
tF: thuế đánh vào tiêu dùng hàng lương thực
tM: thuế đánh vào tiêu dùng hàng chế biến
tK: thuế đánh vào vốn dùng cho cả 2 khu vực
tL: thuế đánh vào lao động dùng cho cả 2 khu vực
t: thuế đánh vào tổng thu nhập.
MÔ HÌNH CẦN BẰNG TỔNG THỂ
(Xác định tính tương đương của thuế )
Trang 2011/25/15 20
MƠ HÌNH CẦN BẰNG TỔNG THỂ(Xác định tính tương đương của thuế )
tKF và tLF tương đương
với
tF
tKM và tLM tương đương
Trang 2111/25/15 21
Các giả định có tính nguyên tắc trong mô hình phân tích của Harberger
Trang 2211/25/15 22
hàng hóa này sẽ gia tăng, nhưng không nhất thiết tăng đúng bằng số thuế
ngành nào đó sẽ làm sút giảm giá cả đầu vào
được tập trung sử dụng cho ngành đó
MÔ HÌNH CẦN BẰNG TỔNG THỂ
(Xác định tính tương đương của thuế )
Trang 2311/25/15 23
vào vốn và lao động với mức thuế suất như nhau
nên thuế thu nhập không thể dịch chuyển
MÔ HÌNH CẦN BẰNG TỔNG THỂ
(Xác định tính tương đương của thuế )
Trang 2411/25/15 24
vào toàn bộ lao động được sử dụng trong ngành lương thực và ngành hàng chế biến
có động cơ để dịch chuyển sử dụng lao động giữa các ngành
MÔ HÌNH CẦN BẰNG TỔNG THỂ
(Xác định tính tương đương của thuế )
Trang 2511/25/15 25
Phân tích thuế đánh vào các yếu tố sản xuất (t KM )
Khi thuế chỉ đánh vào vốn được sử dụng trong ngành chế biến,
có thể nhận ra hai tác động đầu tiên:
Hiệu ứng đầu ra:
Thể hiện giá cả hàng chế biến có khuynh hướng gia tăng, kéo theo sự giảm sút lượng cầu của người tiêu dùng.
Hiệu ứng thay thế các yếu tố sản xuất:
Trong ngành chế biến, do vốn trở nên đắt đỏ nên các nhà sản xuất hàng chế biến có khuynh hướng sử dụng vốn ít hơn và nhiều lao động hơn.
MÔ HÌNH CẦN BẰNG TỔNG THỂ
(Xác định tính tương đương của thuế )
Trang 2611/25/15 26
Thuế làm gia tăng chi phí vốn trong ngành chế biến
Hiệu ứng đầu ra Hiệu ứng thay thế các yếu tố sản xuất
Giá cả tương đối của hàng chế biến
gia tăng
Nếu như ngành chế biến
sử dụng nhiều lao động,
thì giá cả tương đối của
vốn gia tăng
Nếu như ngành chế biến sử dụng nhiều vốn, thì giá cả tương đối của vốn
giảm xuống
Nếu như sự thay thế có khả năng xảy ra, thì giá cả tương đối của vốn giảm xuống
Giá cả tương đối của vốn giảm xuống
Sự thay thế về giá cả tương đối của vốn về lý thuyết là khá mơ hồ
Trang 2711/25/15 27
Gánh nặng phụ trội là phần tổn thất phúc lợi xã hội vượt quá số thuế mà chính phủ thu được Gánh nặng phụ trội còn gọi là
chi phí phúc lợi xã hội hoặc phần mất trắng
THUẾ VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ
(Gánh nặng phụ trội)
Trang 2811/25/15 28
Tác động của thuế đến đường ngân sách
THUẾ VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ
Đường giới hạn ngân sách sau khi thuế đánh vào lương thực
A
Trang 2911/25/15 29
Tác động của thuế đến tiêu dùng
THUẾ VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ
Đường giới hạn ngân sách sau khi
đánh thuế đánh vào lương thực.
A
G
E 2
ii
Trang 3011/25/15 30
Gánh nặng phụ trội của thuế đánh vào lương thực
THUẾ VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ
Trang 3111/25/15 31
Gánh nặng phụ trội của thuế đánh vào hàng hĩa
THUẾ VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ
(Thặng dư người tiêu dùng)
Gánh nặng phụ trội của thuế= fid a
Trang 3211/25/15 32
Gánh nặng phụ trội của thuế đánh vào lao động
THUẾ VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ
(Thuế đánh vào thu nhập)
Trang 3311/25/15 33
phúc lợi xã hội, trong đó có tính đến sự cân bằng giữa hiệu quả và công bằng
THUẾ TỐI ƯU
Trang 3411/25/15 34
mức thuế suất đánh vào hai loại hàng hóa X
và Y sao cho gánh nặng phụ trội từ việc gia
tăng số thu thuế là ít nhất có thể được
đơn giản nhất là đánh thuế vào hàng hóa X
và Y với mức thuế giống nhau – còn gọi là
thuế trung lập.
THUẾ TỐI ƯU (Thuế hàng hóa tối ưu)
Trang 3511/25/15 35
Để tối thiểu hóa tổng gánh nặng phụ trội, thì thuế suất nên được thiết kế sao cho tỷ lệ phần trăm giảm đi lượng cầu của các mặt hàng đều như nhau
THUẾ TỐI ƯU (Thuế hàng hóa tối ưu – Quy luật Ramsey)
e j
b i
f g
Trang 3611/25/15 36
THUẾ TỐI ƯU (Thuế thu nhập tối ưu )
Theo Edgeworth, vấn đề
đánh thuế thu nhập tối ưu
có thể dựa vào mô hình
n
i i
=
= ∑
người phải là như nhau
thiết kế sao cho sự phân phối thu nhập sau thuế thật công bằng
với hàm ý nên bằng phẳng hóa thu nhập từ những đối tượng có thu nhập cao cho đến khi đạt được sự công bằng hoàn toàn