hiệu quả của sản phẩm urea+te có bổ sung chất ức chế nitrat hóa n2 và dịch chiết thực vật h1 đến lúa ở tam bình – vĩnh long

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU Hiện nay, nước ta là một trong những nước sản xuất gạo lớn nhất nhì trên thế giới vì thế phải thâm canh trồng lúa và sử dụng một lượng phân bón lớn để cung cấp dưỡng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG

BỘ MÔN KHOA HỌC ĐẤT

-

Tạ Văn Hoàng

Hiệu quả của sản phẩm urea+TE có bổ sung chất

ức chế nitrat hóa N2 và dịch chiết thực vật H1 đến

lúa ở Tam Bình – Vĩnh Long

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Chuyên ngành: NGÀNH KHOA HỌC ĐẤT

Mã số chuyên ngành: 606215

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

Ts NGUYỄN MINH ĐÔNG

Cần Thơ Tháng … năm 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

***

XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

Luận văn tốt nghiệp Kỹ Sư ngành Khoa Học Đất với đề tài:

“Hiệu quả của sản phẩm urea+TE có bổ sung chất ức chế nitrat hóa N2 và

dịch chiết thực vật H1 đến lúa ở Tam Bình - Vĩnh Long”

Do sinh viên Tạ Văn Hoàng lớp Khoa Học Đất khóa 37 thực hiện từ

19/7/2013 đến 20/10/2013

Nhận xét của cán bộ hướng dẫn:

………

………

……….………

………

………

………

………

………

………

………

Cần Thơ, ngày tháng …năm 2014

Cán bộ hướng dẫn Ts.Nguyễn Minh Đông

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

***

XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp đã chấp thuận luận văn tốt nghiệp kỹ sư ngành Khoa Học Đất với đề tài:

“Hiệu quả của sản phẩm urea+TE có bổ sung chất ức chế nitrat hóa N2 và

dịch chiết thực vật H1 đến lúa ở Tam Bình - Vĩnh Long”

Do sinh viên Tạ Văn Hoàng lớp Khoa Học Đất khóa 37 thực hiện từ

19/7/2013 đến 20/10/2013 và bảo vệ trước hội đồng

Ý kiến của Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp:

……….……

……….…

………

………

….………

…….………

…….………

………….………

…………

Luận văn tốt nghiệp được Hội đồng đánh giá ở mức:………

Cần Thơ, ngày …tháng …năm 2014

Chủ tịch Hội đồng

LỜI CAM KẾT

Tôi xin cam kết luận văn: “Hiệu quả của sản phẩm urea+TE có bổ

sung chất ức chế nitrat hóa N2 và dịch chiết thực vật H1 đến lúa ở Tam Bình - Vĩnh Long” là công trình nghiên cứu của bản thân Các số liệu và kết

quả trình bày trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố

trong bất kì tài liệu nào nghiên cứu trước đây

LỜI CẢM TẠ

Kính gửi lòng thành kính đến Cha, Mẹ và người thân đã luôn quan tâm, động viên con trong suốt quá trình học tập và tạo điều kiện tốt nhất để con có được kết quả như ngày hôm nay

Tôi xin thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đến:

Thầy Nguyễn Minh Đông đã tận tình hướng dẫn, cung cấp nhiều kiến thức quý báu trong suốt quá trình tôi học tập cũng như nghiên cứu tại trường để hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp

Quí Thầy Cô và các Anh, Chị trong Bộ môn Khoa Học Đất - Khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng luôn quan tâm và hỗ trợ tôi trong việc hoàn thành đề tài

Cần Thơ, ngày … tháng … năm 2014

Tạ Văn Hoàng

LÝ LỊCH KHOA HỌC

I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC

Ngày, tháng, năm sinh: 24/07/1993 Nơi sinh: Cần Thơ

Quê quán: Ninh Bình Dân tộc: Kinh

Nơi ở hiện tại: CMT8,Bình Thủy,Cần Thơ

Di động: 0932843383 E-mail: hoang113635@student.ctu.edu.vn

II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO

Từ 1999-2004: Trường Tiểu Học An Thới 1 – Cần Thơ

Từ 2004-2008: Trường THCS Bùi Hữu Nghĩa – Cần Thơ

Từ 2008-2011: Trường THPT Bùi Hữu Nghĩa – Cần Thơ

Từ 2011 đến nay: Trường Đại Học Cần Thơ, Khoa Nông Nghiệp và Sinh Học Ứng Dụng, Ngành Khoa Học Đất khóa 37

Tên đề tài tốt nghiệp: “Hiệu quả của sản phẩm urea+TE có bổ sung chất ức

chế nitrat hóa N2 và dịch chiết thực vật H1 đến lúa ở Tam Bình - Vĩnh

MỤC LỤC

XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN Error! Bookmark not

defined

XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN i

LỜI CAM KẾT iv

LỜI CẢM TẠ v

LÝ LỊCH KHOA HỌC v

MỤC LỤC Error! Bookmark not defined MỤC LỤC vii

DANH SÁCH BẢNG viii

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1

CHƯƠNG 2 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU 2

2.1 Phân đạm (N) và hiệu quả sử dụng đạm trên ruộng lúa 2

2.1.1 Phân đạm (N) 2

2.1.2 Hiệu quả sử dụng đạm trên ruộng lúa 2

2.2 Các biện pháp hạn chế sự mất đạm 6

2.3 Vi lượng và một số sản phẩm có bổ sung vi lượng 6

2.3.1 Vai trò của vi lượng 6

2.3.2 Hiệu quả của phân đạm có bổ sung vi lượng (TE) 7

2.3.3 Một số sản phẩm có bổ sung vi lượng (TE) 8

2.4 Dịch chiết thực vật (H1) 9

2.4.1 Giới thiệu về dịch chiết thực vật H1 9

2.4.2 Tình hình nghiên cứu dịch chiết thực vật ngoài nước 9

2.4.3 Tình hình nghiên cứu dịch chiết thực vật trong nước 10

2.5 Chất ức chế nitrat hóa Nutrisphere-N (N2) 11

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG TIỆN-PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 13

3.1 Phương tiện 13

3.1.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 13

3.1.2 Vật liệu thí nghiệm 13

3.1.3 Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm 15

3.2 Phương pháp 15

3.2.1 Mô tả thí nghiệm 15

3.2.2 Nguồn nước 17

3.2.3 Phân bón và phòng trừ sâu bệnh 17

3.2.4 Các chỉ tiêu theo dõi 18

3.2.5 Phương pháp phân tích mẫu và xử lý số liệu 18

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 19

4.1 Trị số pH, Ec trước và sau khi bón phân, đặc tính đât sau thí nghiệm 19

4.2.Sinh trưởng và phát triển của vụ lúa Thu Đông 2013 21

4.2.1 Chiều cao lúa qua các giai đoạn sinh trưởng 21

4.2.2 Số chồi lúa qua các giai đoạn sinh trưởng 22

4.2.3 Chỉ số diệp lục tố 23

4.3 Tổng hấp thu đạm (N) và hiệu quả sử dụng đam (NUE) 24

4.4 Thành phần năng suất và năng suất lúa vụ Thu Đông 2013 26

4.4.1 Thành phần năng suất lúa 26

4.4.2 Sinh khối và năng suất lúa thực tế 27

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 28

5.1 Kết luận 28

5.2 Đề xuất 28

TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

PHỤ LỤC 33

DANH SÁCH BẢNG

Bảng 3.1 Tính chất hóa học đất đầu vụ của ruộng thí nghiệm

(ngày lấy mẫu 18/7/2013)

14

Bảng 4.1 pH và hàm lượng đạm hữu dụng trong đất cuối vụ lúa 19 Bảng 4.2 Trị số pH, Ec trước và sau khi bón phân đợt 1 20 Bảng 4.3 Diễn biến chiều cao lúa (cm) qua các giai đoạn sinh

trưởng của lúa

21 Bảng 4.4 Diễn biến số chồi lúa trên m2

qua các giai đoạn sinh

trưởng của lúa

22

Bảng 4.5 Chỉ số diệp lục tố (SPAD) qua các giai đoạn sinh trưởng

của lúa

23

Bảng 4.6 Hàm lượng N hấp thu trong sinh khối khô 24

Bảng 4.8 Thành phần năng suất lúa vụ Thu Đông 2013 26 Bảng 4.9 Sinh khối và năng suất lúa thực tế vụ Thu Đông 2013 27

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU

Hiện nay, nước ta là một trong những nước sản xuất gạo lớn nhất nhì trên thế giới vì thế phải thâm canh trồng lúa và sử dụng một lượng phân bón lớn để cung cấp dưỡng chất cũng như để tăng năng suất cho lúa Đạm là một trong những dưỡng chất không thể thiếu được cho đời sống cây lúa, nó

có tác động đến năng suất mạnh nhất.Trong thực tế sản xuất hiệu quả sử dụng phân bón đặc biệt là phân đạm lại chỉ đạt vào khoảng 33% Lượng đạm bị mất đi thông qua các con đường như rửa trôi,bốc hơi và thấm sâu.Việc mất đạm ngày càng đc quan tâm nhiều hơn vì chúng không những làm lãng phí tiền đầu tư mà còn làm ô nhiễm môi trường và gây hiệu ứng nhà kính.Hiệu quả sử dụng đạm thấp cũng làm giảm hiệu quả kinh tế

Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy việc bổ sung các nguyên tố trung vi lượng như Mg, Zn, B… vào viên phân N (urea, ammonium nitrat)

là một trong những hướng đi tích cực làm tăng độ cứng của viên phân, tránh vón cục khi bảo quản, giảm quá trình tan nhanh, giảm sự mất N Nhận thấy tính hiệu quả nên việc bổ sung phân vi lượng vào urea vừa làm tăng tính sử dụng đạm (tăng độ cứng nên làm chậm quá trình thủy phân urea nên giảm

sự mất đạm do bốc hơi và nitrat hóa), cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng cân đối, giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt, giảm chi phí cho nông dân

Để tăng hiệu quả sử dụng dinh dưỡng trong phân bón, rất cần những loại phân chậm hoặc không tan trong nước, chỉ tan trong môi trường axit do

rễ cây tiết ra; như vậy loại bỏ được hiện tượng dinh dưỡng bị cố định và rửa trôi, hiệu quả sử dụng có thể tăng lên đến trên 90% Trong thời gian gần đây đã nghiên cứu ra các dạng phân N có bổ sung chất ức chế enzyme urease để làm chậm quá trình thủy phân urea Do đó, các nghiên cứu về việc nâng cao hiệu quả sử dụng phân N trên lúa bằng cách sử dụng các loại phân N có bổ sung các chế phẩm nâng cao hiệu quả như sử dụng N trên sinh trưởng và năng suất lúa là rất thiết thực trong thâm canh lúa

Xuất phát từ lý do trên,đề tài: Hiệu quả của sản phẩm urea+TE có

bổ sung chất ức chế nitrat hóa N2 và dịch chiết thực vật H1 đến lúa ở Tam Bình - Vĩnh Long được thực hiện để đánh giá (i) hiệu quả của Urea +

TE + H1, N2 trên sinh trưởng và năng suất lúa,(ii) giảm liều lượng N sử dụng

CHƯƠNG 2 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU

2.1 Phân đạm (N) và hiệu quả sử dụng đạm trên ruộng lúa

2.1.1 Phân đạm (N)

Đạm urea dùng để bón cho cây có công thức (NH2)2CO là chất rắn màu trắng tan tốt trong nước, chứa khoảng 46% N nguyên chất, rất dể hút

ẩm và dể chảy nước Khi gặp nước urea sẽ bị thủy phân tạo thành đạm

NH4+ đây là loại đạm cây có thể hấp thu được Tuy nhiên, khi cây trồng hấp thu không kịp, NH4+ nhanh chóng bị enzyme thủy giải thành NH3 Dưới tác dụng của enzyne urease chúng chia cắt ammonia ra khỏi carbon dioxide trong phân tử urea (Dale Cowan, 2005) Kết quả là:

CO(NH2)2 (urea) + 2H2O + urease → (NH4)2CO3(NH4)2CO3 + H2O → NH4HCO3 + NH4OH Phản ứng hóa này diễn ra sau khi urea được hòa tan trong nước và sẽ hoàn thành trong khoảng thời gian 48 giờ dưới điều kiện của cánh đồng Dưới điều kiện pH thì kiềm NH4+ sẽ chuyển sang khí ammonia chúng sẽ phát thải vào trong không khí (James D.W., 1993)

Đạm urea còn bị phản nitrate hóa, tao thành nitrogen oxide, đây là hai con đường bay hơi của đạm, gây thất thoát chủ yếu khi sử dụng Ngoài

ra, còn yếu tố ảnh hưởng đến việc thất thoát như nhiệt độ, pH của đất, pH của nước, mực nước trong ruộng… Vào lúc thời tiết nắng nóng, lượng đạm

bị mất trong một ngày có thể lên đến 50% (Võ Thị Gương và ctv., 2004)

Phân urea cần được bảo quản kỹ trong túi polyethylen (PE) và không được phơi ra nắng Bởi vì khi tiếp súc với không khí và ánh nắng urea dễ bị phân hủy và bay hơi Các túi phân urea khi đã mở ra cần được dùng hết ngay trong thời gian ngắn Trong quá trình sản xuất, urea thường liên kết với các phân tử với nhau tạo thành biurate Đó là chất độc hại đối với cây trồng Vì vậy, trong phân tử urea không được có quá 3% biurate đối

với cây trồng cạn, 5% đối với lúa nước (Ngô Thị Đào và ctv., 2005)

2.1.2 Hiệu quả sử dụng đạm trên ruộng lúa

Số liệu nghiên cứu trên thế giới cho thấy trung bình lượng đạm mà cây hút được/lượng bón chỉ từ 30-50% Như vậy trên đồng ruộng lượng đạm mất đi chiếm tới 50-70% Nước sử dụng nhiều phân bón nhất trên thế giới hiện nay là Trung Quốc (50 triệu tấn hàng năm chiếm 1/3 lượng phân bón tiêu dùng trên thế giới) và đồng thời cũng là nước có hiệu quả sử dụng đạm thấp trên thế giới (30-35%) Theo nghiên cứu trong tổng số lượng đạm mất đi 11% lượng đạm bón mất đi do bay hơi thành NH3, 34% lượng đạm mất đi do quá trình nitrate hoá thành NO2 và phản Nitrat hoá thành N2; 2%

bị lắng sâu và 5% bị mất do rửa trôi bề mặt (Jin, 2012)

Ở nước ta,trong mùa mưa, do mưa tập trung với cường độ lớn, đạm bị rửa trôi theo nước chảy bề mặt và xói mòn là rất đáng kể.Nhìn chung, đạm

bị mất dưới dạng thể khí (NH3) và do quá trình phản đạm hóa là những nguyên nhân chủ yếu làm mất đạm trong nhiều hệ thống nông nghiệp khác nhau

Ưu điểm chính của các loại phân chậm tan là phân bón được cung cấp

từ từ, cây lúc nào cũng có đủ dinh dưỡng, giảm phí lao động cho việc bón phân, phun thuốc, hạn chế độc hại cho môi trường Tiềm năng sử dụng phân chậm tan sẽ là rất lớn, đặc biệt là ở những nới có nguy cơ bị mất đạm lớn,

và đối với những cây trồng có bộ rễ ăn nông (Balkcom và cs., 2003), các thí nghiệm áp dụng cho các loại phân này cho thấy khi bón cho bông làm giảm được 40% lượng đạm bón, làm tăng năng suất lúa mì 20% (Hutchinson và Howard, 1997)

Hiệu suất phân đạm với lúa Theo Iruka (1963) cho thấy: Nếu bón đạm với liều lượng cao thì hiệu suất cao nhất là bón vào lúa để nhánh và sau đó giảm dần Với liều lượng bón đạm thấp thì bón vào lúc lúa đẻ và trước trỗ 10 ngày có hiệu quả cao (Yoshida,1985).Theo Prasat và Dedatta (1979) thấy hiệu suất sử dụng đạm của cây lúa cao ở mức bón thấp, bón sâu

và bón vào thời kì sinh trưởng sau

Theo Đinh Văn Lữ (1978); Đào Thế Tuấn (1980);Bùi Huy Đáp (1980); Nguyễn Hữu Tề (1997): thông thường cây lúa hút 70% tổng lượng đạm là trong gia đoạn đẻ nhánh, đây là thời kì hút đạm có ảnh hưởng lớn đến năng suất,10 – 15% là hút ở giai đoạn làm đòng, lượng còn lại là từ sau làm đòng đến chín

Viện Nông hóa – Thổ nhưỡng đã tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của đất, mùa vụ và liều lượng phân đạm bón vào đến tỷ lệ đạm do cây lúa hấp thu Ở mức phân đạm 80 kgN/ha,tỷ lệ sử dụng đạm là 46,6%,so với mức đạm này có phối hợp với phân chuồng tỷ lệ đạm hấp thu được là 47,4% Nếu tiếp tục tăng liều lượng đạm lên đến 160 kgN và 240 kgN có bón phân chuồng thì tỷ lệ đạm mà cây lúa sử dụng được cũng giảm xuống Trên đất bạc màu so với đất phù sa Sông Hồng thì hiệu suất sử dụng đạm của cây lúa thấp hơn Khi bón liều lượng đạm từ 40 kgN – 120 kgN thì hiệu suất sử dụng phân giảm xuống tuy lượng đạm tuyệt đối do lúa sử dụng có tăng lên Viện lúa đồng bằng sông Cửu Long đã có nhiều thí nghiệm về ảnh hưởng của liều lượng đạm khác nhau đến năng suất lúa vụ Đông Xuân và

Hè Thu trên đất phù sa đồng bằng sông Cửu Long Kết quả nghiên cứu trung bình từ nhiều năm, từ năm 1985 – 1994 của viện lúa đồng bằng sông Cửu Long, kết quả này đã chứng minh rằng: Trên đất phù sa được bồi hàng năm có bón 60 kgP2O5 và 30 kgK2O làm mức thì khi có bón đạm đã làm tăng năng suất lúa từ 15 – 48,5% trong vụ Đông Xuân và vụ Hè Thu tăng từ 8,5 – 35,6% Hướng chung của 2 vụ đều bón mức 90N có hiệu quả cao hơn cả,bón trên mức này thì năng suất lúa tăng không đáng kể Theo Nguyễn Thị Lẫm, 1994, khi nghiên cứu về bón phân đạm cho lúa cạn đã kết luận: Liều lượng đạm bón thích hợp cho các giống có nguồn gốc địa phương là

60 kgN/ha Đối với những giống lúa thâm canh thì lượng đạm thích hợp từ

là không có hiệu quả

2.2 Các biện pháp hạn chế sự mất đạm

Bón kết hợp phân urea với các muối của Ca 2+ , Mg 2+ , K + dạng chloride hay nitrate: Khi bón vào đất, urea chuyển sang dạng (NH4)2CO3dẫn đến dễ mất do bốc hơi NH3 Nếu có muối Ca2+, Mg2+ chloride hay nitrate bón cùng với urea chúng sẽ tạo thành NH4Cl hay NH4NO3 (Fenn và ctv., 1982) Khi được bón vào đất, K+ sẽ có tác động gián tiếp đến sự bốc hơi NH3 do K+ trao đổi với Ca2+ làm tăng sự kết tủa CaCO3 (Fenn và ctv., 1982) Fenn và ctv (1990) bón phân CaP (monocalcium phosphate) với urea trong đất chua có lượng NH3 bốc hơi ít hơn không bón Ca; bón CaCl2+ CaP + urea lượng bốc hơi NH3 ít hơn so với bón CaCl2 + urea Choudhury và Khanif (2001) thí nghiệm nhà kính tại Đại học Putra loại đất lúa ở Kedah, Malaysia bón phân Mg cùng với bón phân đạm tăng sản lượng lúa và tăng hiệu quả phân N Gameh và ctv (1990) thí nghiệm ở Matapeake (Typic Hapludult), đất trong điều kiện ủ 13 ngày có lượng bốc hơi NH3 là 26% khi chỉ bón urea so với 13% khi dùng KCl áo ngoài urea Khanif và ctv (1996) thí nghiệm trong phòng bón Ca2+, Mg2+, K+ với urea 15N có tỷ lệ cation/N là 2 thì lượng bốc hơi NH3 là 13,1% so với đối chứng (không bón cation) 36,9% và thí nghiệm ngoài đồng lượng bốc hơi NH3 tương ứng là 15,2% so với 27,7%

Dùng chất ức chế hoạt động của tảo, hoạt động men urease, sự nitrate hoá và sự khử nitrate: Khi bón vào đất, urea chuyển sang dạng

(NH4)2CO3 do sự thuỷ phân của men urease Sự biến đổi này làm tăng hàm lượng NH4+ trong nước Các hoạt động của tảo tăng làm cho pH tăng Chất

ức chế hoạt động của tảo làm giảm hoạt động của tảo tránh tăng pH nước từ

đó giảm lượng bốc hơi NH3

Chất ức chế hoạt động men urease hạn chế hoạt động của men này trước khi có sự thuỷ phân ở lớp đất mặt để cho urea xuống các lớp đất sâu hơn (Byrnes và Freney, 1995) NH4+ phóng thích chậm này sẽ được giữ

trong các phức trao đổi cation trong đất (Peoples và ctv., 1995) Chất ức chế

hoạt động men urease là N-(n-butyl) thiophosphoric triamide (NBTPT) với tên thương mại là Agrotain được dùng phổ biến nhất (Edmeades, 2004) và

hiệu quả nhất (Qi và ctv., 2012) Phạm Sỹ Tân (2000) bón phân urê bọc

(Urê + Agrotain) trên lúa cao sản trên đất phù sa và đất hơi nhiễm phèn

mặn ven biển ở Đồng bằng Sông Cửu Long cho năng suất cao hơn khoảng

300 - 400 kg/ha so với bón phân urea thường và để đạt năng suất ngang nhau giữa hai loại phân bón thì bón urê bọc tiết kiệm được lượng urea là 50 kg/ha

Theo De Datta (1985) thí nghiệm tại IRRI khi bón phân đạm kết hợp

với phenylphosphorodiamidate (PPD) giảm lượng bốc hơi NH3 12 - 22 kgN/ha Sử dụng kết hợp chất ức chế men urease và chất ức chế hoạt động của tảo giảm lượng bốc hơi ammonia từ 10 xuống còn 0,4 kgN/ha

Bón vùi sâu phân đạm viên nén: Đây là biện pháp hiệu quả để giảm

sự bốc hơi phân bón (Mikkelsen và ctv., 1978) Có các dạng urea như: urea

dạng hạt (prilled urea - PU), viên urea lớn (urea large granule - ULG) và viên siêu urea (urea super granule - USG) có đường kính trung bình lần lượt

là 1,5; 7,0 và 11,5 mm De Datta và ctv (1984) dùng 15N thí nghiệm ngoài đồng tại Viện nghiên cứu lúa Quốc tế cho thấy hiệu quả sử dụng N cao hơn

khi vùi phân viên nén Theo Mohanty và ctv (1998) cho biết bón vùi viên

siêu urea tăng hiệu quả sử dụng phân N và giảm lượng NH3 bốc hơi Choudhury và Kennedy (2005) trích dẫn số liệu từ Choudhury và Bhuiyan (1994) thí nghiệm ngoài đồng tại Viện nghiên cứu lúa tại Bangladesh (BRRI) cho thấy bón vùi ở mức 87 kgN so với không vùi có năng suất là 4,6 so với 4,0 tấn/ha và hiệu quả nông học là 21,8 so với 14,9

Sử dụng phân đạm chậm tan: Phân đạm chậm tan gồm các dạng

sulfur-coated urea (SCU), polymer coated urea (PCU), urea formaldehyde (UF), isobutylidene diurea (IBDU), crotonylidene diurea (CDU), methylene urea (MU), neem-cake blended urea (NBU) và lac-coated urea (LCU) Khi bón phân SCU làm giảm lượng bốc hơi NH3, làm tăng hiệu quả sử dụng đạm (Keeney, 1982; De Datta, 1985) Bón phân SCU giảm sự khử nitrate (Keeney, 1982) và giảm sự rửa trôi N (Keeney & Sahrawat, 1986) Bón phân dạng NBU và LCU tăng sản lượng lúa so với bón thông thường (Sharma & Prasad, 1980; Roy, 1988) Bón phân NBU trong điều kiện thiếu khí làm giảm lượng bốc hơi NH3 có ý nghĩa so với phân urea dạng hạt (Blaise & Prasad, 1997)

Sử dụng phân urea chậm tan có lớp phủ lưu huỳnh: Phân SCU là

phân urea chậm tan đầu tiên được sản xuất và được thử nghiệm trên các ruộng lúa nước từ những năm 1960 - 1980 Mặc dù các thử nghiệm cho thấy hiệu quả sử dụng đạm có tăng nhưng nó khó được nông dân chấp nhận

do lượng đạm thấp (35 - 37%) và chi phí vận chuyển cao hơn so với urea (Trenkel, 1997) Gần đây, phân SCU được sản xuất với lớp phủ lưu huỳnh mỏng hơn hoặc có thêm lớp phủ polymer bên ngoài tạo thành lớp phủ kép

để giảm trọng lượng của lớp phủ và nâng hàm lượng đạm cao hơn (Chien

và ctv., 2009) Ma (2009) thí nghiệm bón phân SCU cho lúa ở hai liều

lượng N là 180 và 135 kg/ha ở Changsha, Trung Quốc vào năm 2006 và

2007 cho thấy năng suất lúa khi bón phân SCU cao hơn 8,8 - 26,1% so với bón urea

Sử dụng phân urea chậm tan có lớp phủ nhựa hay vật liệu nhiệt dẻ: Phân PCU được sản xuất bằng lớp phủ nhựa (resin) hay các vật liệu

nhiệt dẻo (thermoplastic).Ưu điểm của các vật liệu phủ này là có trọng lượng rất nhẹ (<1%), hàm lượng đạm trong phân cao và kéo dài hiệu lực phân bón có thể lên đến 400 ngày (Trenkel, 2010) Có nhiều nhà nghiên

cứu quan tâm đến phân bón này cho lúa Singh và ctv (1995) thí nghiệm

ngoài đồng ở nông tại của IRRI năm 1993 - 1994 khi bón hai loại phân PCU so với bón phân urea trên lúa có năng suất từ bằng đến cao hơn 3 - 4 lần và hiệu quả sử dụng phân đạm ở mức cao từ 70 - 75% so với 50% Gần

đây, Yang và ctv (2012) cho biết có một loại phân có lớp phủ nhựa dẻo

chứa 43% N được nông dân Trung Quốc chấp nhận bởi vì giá thấp và dễ bón Tác giả này cho rằng loại phân này có lượng phóng thích đến 80% lượng đạm trong vòng 40 - 140 ngày nên được bón trong lúc làm đất và chỉ cần bón một lần nên ít tốn công và quan trọng hơn là khi bón phân này trên ruộng của nông dân cho năng suất lúa cao hơn khi bón urea ở 3 mức đạm

100, 200 và 300 kg/ha

Các biện pháp khác: Bón xác các loài thực vật có tỷ số C/N cao giảm

sự bốc hơi N2O xuống thấp hơn (Baggs và ctv., 2000) Tăng hiệu quả sử

dụng nước làm giảm sự rửa trôi nitrate (Keeney, 1982) Trục đất cũng làm giảm lượng rửa trôi N (Keeney và Sahrawat, 1986) Trồng các loại cây có

rễ sâu hoặc trồng xen cũng làm giảm rửa trôi N (Shrestha và Ladha, 1998;

Dabney và ctv., 2010) Trồng cây có cố định đạm trên đất lúa để nâng cao

hiệu quả sử dụng N (Choudhury và Kennedy, 2005)

2.3 Vi lượng và một số sản phẩm có bổ sung vi lượng (TE)

2.3.1 Vai trò của vi lượng

Nguyên tố vi lượng là nguyên tố có hàm lượng 10-4

đến 10-5 theo trong lượng chất khô Về mặt số lượng cây trồng có yêu cầu khác nhau, nhưng mỗi nguyên tố điều có vai trò xác định trong đời sống của cây trồng

và không thể thay thế lẫn nhau Thiếu nguyên tố vi lượng thì cây mắc bệnh, phát triển không bình thường Nếu thừa thì cây lại bị ngộ độc (Nguyễn Xuân Hiển và ctv 1997)

Vai trò của các nguyên tố vi lượng:

 Bo (B): Hiện tượng thiếu Bo là rất phổ biến trên thế giới Rất nhiều loại cây ăn quả, cây rau, và các hoa màu khác có biểu hiện thiếu Bo Cây cọ dầu đặc biệt mẫn cảm với hiện tượng thiếu Bo Các loại đậu lấy hạt

có yêu cầu cao về Bo Bo cần thiết cho sự nẩy mầm của hạt phấn, sự tăng trưởng của ống phấn, cần thiết cho sự hình thành của thành tế bào và hạt giống Bo cũng hình thành nên các phức chất đường/borat có liên quan tới

sự vận chuyển đường và đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành protein Thiếu Bo thường làm cây sinh trưởng còi cọc, và trước hết làm đình trệ đỉnh sinh trưởng và các lá non

 Sắt (Fe): Sắt là chất xúc tác để hình thành nên Diệp Lục và hoạt động như là một chất mang Oxy Nó cũng giúp hình thành nên một số

hệ thống men hô hấp Thiếu Sắt gây ra hiện tượng mầu xanh lá cây nhợt nhạt (bạc lá) với sự phân biệt rõ ràng giữa những gân lá mầu xanh và khoảng giữa mầu vàng Vì Sắt không được vận chuyển giữa các bộ phận trong cây nên biểu hiện thiếu trước tiên xuất hiện ở các lá non gần đỉnh sinh trưởng của cây Thiếu sắt nặng có thể chuyển toàn bộ cây thành màu vàng tới trắng lợt Sự thiếu sắt có thể xảy ra do sự thiếu cân bằng với các kim loại khác như Molipden, Đồng hay Mangan Một số yếu tố khác cũng có thể gây thiếu sắt như quá thừa Lân trong đất; do pH cao kết hợp với giầu Canxi, đất lạnh và hàm lượng Carbonat cao; thiếu sắt do di truyền của cây; thiếu do hàm lượng chất hữu cơ trong đất thấp

 Mangan (Mn): Mangan là thành phần của các hệ thống men (enzyme) trong cây Nó hoạt hóa một số phản ứng trao đổi chất quan trọng trong cây và có vai trò trực tiếp trong quang hợp, bằng cách hỗ trợ sự tổng hợp Diệp lục Mangan tăng cường sự chín và sự nẩy mầm của hạt khi nó làm tăng sự hữu dụng của Lân và Canxi Cũng như sắt, Mangan không được tái sử dụng trong cây nên hiện tượng thiếu sẽ bắt đầu từ những lá non, với mầu vàng giữa những gân lá, và đôi khi xuất hiện nhiều đốm nâu đen

Ơû những cây hòa thảo xuất hiện những vùng mầu xám ở gần cuống lá non Hiện tượng thiếu Mangan thường xảy ra ở những chân đất giầu hữu cơ, hay trên những đất trung tính hoặc hơi kiềm và có hàm lượng Mangan thấp Mặc dù hiện tượng thiếu Mangan thường đi với đất có pH cao, nhưng nó cũng có thể gây ra bởi sự mất cân bằng với các dinh dưỡng khác như Canxi, Magie và Sắt Hiện tượng thiếu thường xảy ra rõ nét khi điều kiện thời tiết lạnh, trên chân đất giầu hữu cơ, úng nước Triệu chứng sẽ mất đi khi thời tiết ấm trở lại và đất khô ráo

 Kẽm (Zn): Kẽm được coi như là một trong các nguyên tố vi lượng đầu tiên cần thiết cho cây trồng Nó thường là một nguyên tố hạn chế năng suất cây trồng Sự thiếu hụt Kẽm đã được thừa nhận ở hầu hết đất trồng lúa của các nước trên thế giới Tuy nó chỉ được sử dụng với liều lượng rất nhỏ nhưng để có năng suất cao không thể không có nó Kẽm hỗ trợ cho sự tổng hợp các chất sinh trưởng và các hệ thống men và cần thiết cho sự tăng cường một số phản ứng trao đổi chất trong cây Nó cần thiết cho việc sản xuất ra chất Diệp lục và các Hydratcarbon Kẽm cũng không được vận chuyển sử dụng lại trong cây nên biểu hiện thiếu thường xảy ra ở những lá non và bộ phân khác của cây Sự thiếu Kẽm ở cây bắp gọi là bệnh

"đọt trắng" vì rằng lá non chuyển sang trắng hoặc vàng sáng Lá bắp có thể phát triển những dải vàng rộng (bạc lá) trên một mặt hoặc cả 2 mặt sát đường gân trung tâm Một số triệu chứng khác như lá lúa mầu đồng; bệnh

"lá nhỏ" ở cây ăn trái hay đình trệ sinh trưởng ở cây bắp và cây đậu

2.3.2 Hiệu quả của phân đạm có bổ sung vi lượng (TE)

Hiện nay tập đoàn Sitto Thái Lan đã nghiên cứu, thử nghiệm thành công và đưa ra thị trường Việt Nam loại phân bón đạm Urea N46 TE có hoạt chất N-KEEP(*) để làm giảm hiện tượng thất thoát phân đạm đến 20-25% Lượng sử dụng phân đạm bón cho cây trồng cũng ít hơn so với thông thường 20-30% Ngoài ra trong sản phẩm Urea N46 TE công ty kết hợp

thêm các vi lượng thiết yếu cho cây trồng (B, Fe, Mn, Zn) mà từ trước đến nay trong phân đạm chưa có

Urea N46 TE thúc đẩy quá trình tăng trưởng của cây,làm cho cây ra nhiều nhánh, phân cành, ra lá nhiều; lá cây có kích thước to, màu xanh; lá quang hợp mạnh, do đó làm tăng năng suất cây Đặc biệt là vì giảm thất thoát NH4, NO3 từ 20-30% nên chỉ cần sử dụng Urea 46N TE với hàm lượng 80% của urea thông thường, giúp tiết kiệm chi phí mua phân bón, thuê nhân công bón phân và gia tăng lợi nhuận cho người canh tác

Urea N46 TE cần cho cây trong suốt quá trình sinh trưởng, đặc biệt là giai đoạn cây sinh trưởng mạnh Trong số các nhóm cây trồng sử dụng nhiều đạm thì các loại cây ăn lá như rau cải,cải bắp…cần nhiều nhất

Note(*): N-KEEP có thành phần hoạt chất Amine sử dụng để bao bọc

hạt urea giúp urea không bị đóng cục hoặc chảy nước đồng thời làm kéo dài quá trình thủy phân của urea thành NH4 hoặc NO3, giúp kéo dài thời gian hấp thu cho cây trồng từ phân Urea 46N TE được nhiều hơn

2.3.3 Một số sản phẩm có bổ sung vi lượng (TE)

Qua quá trình thâm canh tăng năng suất trong nhiều năm, kết hợp với quá trình hình thành đất ở Việt Nam vốn nghèo TE; đồng thời trước đề nghị của nhiều nhà khoa học, các viện nghiên cứu và các trường đại học nông nghiệp cũng như ý kiến nông dân trên các vùng miền trên cả nước, công ty phân bón Việt Nhật đã đưa TE vào phân bón cho một số cây trồng chính như cây ăn quả (cam, quít, xoài, thanh long, điều ) cây công nghiệp như (cao su, cà phê, mía) nhằm giúp nông dân giữ được năng suất cao, ổn định lâu dài Hiện công ty Việt Nhật đang phát triển các dòng sản phẩm đặc thù của họ như: (i) NPK 16-16-8-13S + TE (0,1 ZnO + 0,15 B2O3) với mục đích tạo sức cạnh tranh với tập quán nông dân còng dùng nhiều NPK 16-16-8-13S; (ii) NPK: 15-15-15-10S + TE (0,1 ZnO + 0,15 B2O3) nhằm cung ứng cho vùng cây ăn quả, cây công nghiệp và (iii) NPK 16-8-14-12S + TE (0,1 ZnO + 0,15 B2O3) nhằm cung ứng cho vùng chuyên canh cây công nghiệp cao su, cà phê, mía…

Hiện tại các công ty phân bón lớn tại Việt Nam: Công ty phân bón Bình Điền, công ty phân bón Miền Nam, công ty phân bón Năm Sao, công

ty phân bón Con Cò cũng đã đưa TE vào phân bón của họ Qua quá trình sử dụng nông dân ở nhiều vùng rất tín nhiệm phân có chứa TE Chẳng hạn như: công ty phân bón Bình Điền có các sản phẩm 16-16-13+TE, 16-16-8 +

TE, 15-15-15 + TE, 18-8-16 + TE, 25-25-5 + TE, 13-13-13 + TE, 20-5-6 + 13S + TE; công ty phân bón Con Cò có các sản phẩm 7-18-15 + 10S + 1,3MgO + 0,15B2O3; 15-15-15 + 10S + 1,3MgO + 0,15B2O3,…

2.4 Dich chiết thực vật (H 1 )

2.4.1 Giới thiệu về dịch chiết thực vật H 1

Về bản chất đây là hỗn hợp dịch chiết từ một số loài thực vật có khả năng ức chế hoạt động của nhóm vi khuẩn amon hóa, quá đó làm chậm quá trình chuyển phân đạm dạng amôn NH4 thành NH3 Ngoài ra dịch chiết cũng chứa thành phần ức chế men urease, giúp làm chậm lại quá trình chuyển phân đạm dạng amôn NH4 thành NH3 Với việc kết hợp 2 cơ chế làm chậm quá trình amon hóa, DCHUA đã được chứng minh trong phòng thí nghiệm là ức chế được hoạt động của 8 chủng vi khuẩn amon hóa phân lập từ đất phù sa cổ sông hồng ở mức cao (tính theo vòng vi khuẩn so với kháng sinh) và ức chế hoạt động của enzyme urease 60- 80% Mức ức chế này đạt tương đương và cao hơn so với Agrotain khi đánh giá trong cùng điều kiện thí nghiệm dịch chiết cũng đã được sử dụng kết hợp với bón phân Urea cho ruộng trống lúa và ngô tại một số vùng phía Bắc Kết quả bước đầu cho thấy một số dịch chiết có tác dụng ức chế quá trình mất đạm thể hiện qua lượng phân đạm được sử dụng thấp hơn mà cây trồng vẫn duy trì, thậm chí sinh trưởng và phát triển tốt so với đối chứng (Bùi Hữu Ngọc 2010; Đỗ Thanh Bình 2010)

2.4.2 Tình hình nghiên cứu dịch chiết thực vật ngoài nước

Gần đây các nhà khoa học đã tìm ra và chiết xuất được một số hoạt chất có nguồn gốc thực vật có khả năng ức chế quá trình sinh tổng hợp cũng như hoạt tính của men urease Một diterpen ester được chiết xuất từ cây

Euphobia decipiens là hợp chất tự nhiên đầu tiên được xác định là có khả

năng ức chế men urease (Ahmad và cs, 2003) Tiếp theo Zaborska và cộng

sự (2009) đã báo cáo hoạt chất chiết từ cây tỏi có tác dụng ức chế men urease của cây đậu Jack Hoạt chất này có tên thiosulfinate có khả năng làm thay đổi các nhóm thiol trong phân tử protein urease, do đó làm giảm hoạt tính của men này Ngoài ra, dịch chiết thô từ cây hoa trà (camellia) lại có tác dụng kìm hãm sự sinh trưởng của quần thể cũng như ức chế quá trình

sinh tổng hợp ra men urease của vi khuẩn Helicobacter pylori (Hassani et

al 2009) Theo Tariq và cs (2010) thì một số hợp chất hữu cơ dạng phloroglucinol và -sitosterol thu được từ dịch chiết của cây

Indigoferagerardiana Wall cũng có khả năng ức chế sự hoạt động của

urease Ngoài ra, 8 hợp chất được lấy từ cây Vernonia cinerascens là

2-hydroxy-3-methoxy-5-(2-propenyl)-phenol, vanillic acid, isoferulic acid,

caffeic acid, methyl gallate, uridine, 3'-ethylquercetin và quercetin cũng có

tác dụng ức chế men urease (Ahmad và cộng sự, 2010) Samal và cs (2010) cũng đã báo cáo hợp chất Quercetin-4’-O-β-D-glucopyranoside chiết từ cây

Allium cepa, hai hợp chất avicularin và guaijaverin chiết từ cây Psidium guaijava ức chế mạnh hoạt tính của men urease Theo các tài liệu, hiện đã

phát hiện hàng trăm loài thực vật có thể khai thác làm chất ức chế urease, tuy nhiên khả năng ứng dụng ở qui mô công nghiệp thì vẫn còn nhiều hạn chế

2.4.3 Tình hình nghiên cứu dịch chiết thực vật trong nước

2.4.3.1 Công nghệ Agrotain

Agrotain là một loại sản phẩm phân bón thương mại có chứa một chất

ức chế mang tên agrotain mà công ty cổ phần phân bón Bình Điền (Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh) nhập khẩu để sản xuất phân mang nhãn hiệu “Đầu trâu” Agrotain là một chất hóa học có tên N-(n-butyl) thiophosphoric triamide (NBPT) Chất này có tác dụng ức chế sự hoạt động của men urease sinh ra bởi các vi sinh vật amôn hóa Chất NBPT bám vào vị trí bám của urease và khóa tạm thời enzyme này Sau một thời gian agrotain bị phân hủy, enzyme lại thực hiện chuyển hóa urea thành NH4 Theo đánh giá của công ty Bình Điền, việc sử dụng Agrotain đã giảm được 20% lượng đạm bón Tuy nhiên, điều này lại không làm giảm được chi phí sản xuất vì giá thành của Agrotain lại khá cao

2.4.3.2 Công nghệ dịch chiết ức chế phân giải đạm urea của HUA

Dịch chiết ức chế phân giải đạm của HUA (DCHUA) được phát triển dựa trên nguồn thực vật bản địa của Việt nam Về bản chất, đây là hỗn hợp dịch chiết từ một số loài thực vật có khả năng ức chế hoạt động của nhóm

vi khuẩn amon hóa, quá đó làm chậm quá trình chuyển phân đạm dạng amôn NH4 thành NH3 Ngoài ra dịch chiết cũng chứa thành phần ức chế men urease, giúp làm chậm lại quá trình chuyển phân đạm dạng amôn NH4 thành NH3 Với việc kết hợp 2 cơ chế làm chậm quá trình amon hóa, DCHUA đã được chứng minh trong phòng thí nghiệm là ức chế được hoạt động của 8 chủng vi khuẩn amon hóa phân lập từ đất phù sa cổ sông hồng ở mức cao (tính theo vòng vi khuẩn so với kháng sinh) và ức chế hoạt động của enzyme urease 60- 80% Mức ức chế này đạt tương đương và cao hơn

so với Agrotain khi đánh giá trong cùng điều kiện thí nghiệm Dịch chiết cũng đã được sử dụng kết hợp với bón phân Urea cho ruộng trống lúa và ngô tại một số vùng phía Bắc Kết quả bước đầu cho thấy một số dịch chiết

có tác dụng ức chế quá trình mất đạm thể hiện qua lượng phân đạm được sử dụng thấp hơn mà cây trồng vẫn duy trì, thậm chí sinh trưởng và phát triển tốt

so với đối chứng (Bùi Hữu Ngọc 2010; Đỗ Thanh Bình 2010)

Có thể nói đây là một hướng nghiên cứu cơ bản định hướng ứng dụng được triển khai lần đầu tiên trong nước bởi nhóm các nhà nghiên cứu của HUA Sản phẩm DCHUA bước đầu cho thấy có chất lượng đạt tương đương

và cao hơn sản phẩm thương mại Agrotain và tỏ ra là sản phẩm đầy tiềm năng trong việc nâng cao hiệu suất sử dụng đạm ở cây trồng và có khả năng thay thế/cạnh tranh với Agrotain nhập nội

2.5 Chất ức chế nitrat hóa Nutrisphere-N (N 2 )

Nutrisphere® là một sản phẩm tương đối mới có khả năng ức chết cả hai quá trình nitrat hóa và urê bay hơi Urê phủ Nutrisphere là phân bón và được gọi là Nutrisphere®-N urê, hoặc Nutrisphere-N (NSN)

Nutrisphere-N là chất quản lí đạm, khác với những sản phẩm ổn định

N và giảm tổn thất thì Nutrisphere-N là chất bảo vệ và ức chế tất cả 3 hình thức mất N: bay hơi, rửa trôi và khử N

Chất ức chế urea làm chậm việc chuyển đổi urea thành NH3 và có giá trị nông học như làm phụ gia phân bón, dưới điều kiện môi trường nhất định (độ ẩm cao và nhiệt độ cao) (Hauck, 1985) Nutrisphere-N (SPF, 2013)

là một phụ gia phân bón được quảng cáo là một chất ức chế urea và nitrat hóa (Goss, 2013) Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng thêm Nutrisphere-N để urea ít bị ảnh hưởng đến hoạt động urea và quá trình bay hơi (Franzen et al., 2011)

Nghiên cứu của Đại Học Missouri, Đại Học Kentucky và Đại Học Georgia đã chứng minh rằng Nutrisphere-N giúp giữ nhiều N có sẵn trong đất

Một trường Đại Học nghiên cứu mới Missouri phát hành vào tháng 10 năm 2012 cho thấy Nutrisphere-N giảm bay hơi lâu dài, tích lũy N tốt hơn

so với urea thông thường

Thí nghiệm được tiến hành bởi David Dunn, Giám đốc phòng thí nghiệm đất tại Fisher Trung tâm nghiên cứu của trường Dunn quan sát thấy rằng khi mưa xuống, Nutrisphere-N giảm rõ lượng N bị mất (5-7 ngày sau khi bón N) Trong 41 ngày, urea thông thường bị mất gấp 4 lần so với Nutrisphere-N (375,42 ppm urea thông thường so với 84,17 ppm của Nutrisphere-N)

Dunn nói: "Các sản phẩm như Nutrisphere-N là những chính sách bảo hiểm tuyệt vời khi khi nông dân không thể dự đoán được khi nào hoặc bao nhiêu sẽ mưa"

Theo Larry Sanders (chủ tịch và giám đốc điều hành SFP – Công ty phát triển, sản xuất và phân phối Nutrisphere-N) nói: "Đại học Missouri nghiên cứu thí nghiệm này chứng tỏ bảo vệ N lâu dài mà NutriSphere-N cung cấp cho nông dân"

Hiện tại trên thế giới có hơn 40 quốc gia đang đầu tư và sử dụng Nutrisphere-N

Tính năng của Nutrisphere-N:

+ Giảm 50% lượng N bị mất trong các quá trình rửa trôi,bay hơi và khử nitơ

+ Tăng độ linh hoạt

+ Giảm tác động của môi trường

+ Ức chế phản ứng hóa học không mong muốn + Giúp tăng năng suất tiềm năng

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Phương tiện

3.1.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

Thời gian: Thực hiện từ 19 tháng 7 năm 2013 đến 20 tháng 10 năm 2013

Địa điểm: Tại xã Mỹ Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, trong

vùng đê bao khép kín Đặc tính hóa học phẩu diện đất của ruộng lúa thí nghiệm được trình bày ở Bảng 3.1

Việc bổ sung vi lượng vào phân bón hạt đục Cà Mau đã góp phần gia tăng ý nghĩa hàm lượng Mg và Zn trao đổi trong đất sau khi kết thúc vụ lúa thí nghiệm so với phân bón Cà Mau thong thường Điều này rất có ý nghĩa trong việc bổ sung vi lượng sau mỗi lần thu hoạch khi một lượng sinh khối rơm, hạt được lấy đi khỏi ruộng