BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM BẮC GIANG KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP “Đánh giá hiệu quả sử dụng chế phẩm vi sinh vật BALASA N01 xử lý độn lót nền chuồng trong chăn nuôi gà thịt
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM BẮC GIANG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
“Đánh giá hiệu quả sử dụng chế phẩm vi sinh vật BALASA N01 xử lý độn lót nền chuồng trong chăn nuôi gà thịt tại trang trại gà Huyện Tân Yên -
Tỉnh Bắc Giang”
Chuyên ngành : Công nghệ sinh học
Sinh viên thực hiện : Lê Minh Ngọc
Niên khoá : 2008 - 2011
Bắc Giang - 2011
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM BẮC GIANG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
“Đánh giá hiệu quả sử dụng chế phẩm vi sinh vật BALASA N01 xử lý độn lót nền chuồng trong chăn nuôi gà thịt tại trang trại gà Huyện
Tân Yên - Tỉnh Bắc Giang”
Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện
Lê thị liên Lê minh ngọc
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Để có thể hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, em đã nhận được sự giúp
đỡ rất lớn từ nhà trường, thầy cô cũng như các cô chú anh chị trong đơn vịthực tập
Đầu tiên cho em gửi lời cảm ơn chân thành đến ban giám hiệu nhàtrường, khoa, bộ môn trong trường đã giúp em có được những kiến thức bổích về chuyên ngành Công Nghệ Sinh Học cũng như đã tạo điều kiện cho emđược tiếp cận môi trường thực tế trong thời gian qua
Đặc biệt cho em gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới cô giáo: TS Lê Thị Liên Trong thời gian viết luận văn, em đã nhận được sự hướng dẫn tận tình
của cô, cô đã giúp em bổ sung và hoàn thiện những kiến thức lý thuyết cònthiếu cũng như việc áp dụng các kiến thức đó vào thực tế trong đơn vị thựctập để em có thể hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp này
Qua đây cho em gửi lời cảm ơn đến quý cơ quan Sở Khoa Học và Công Nghệ Bắc Giang - Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và công nghệ Bắc Giang, đặc biệt là sự giúp đỡ nhiệt tình của các cô chú trong Trung tâm
ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ Các cô chú, anh chị đã giúp em tiếpcận thực tế, thu thập các thông tin, tài liệu liên quan đến đề tài thực tập trongthời gian qua để em có tài liệu cần thiết để hoàn thành được bài khóa luậnnày
Tuy nhiên, do hạn chế về mặt thời gian, điều kiện tiếp cận và kiến thứckinh nghiệm của bản thân, bài khóa luận này không tránh khỏi những khiếmkhuyết, em rất mong nhận được sự góp ý của thầy cô và người đọc để có thểhoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Bắc Giang, ngày tháng năm Sinh Viên
Trang 4Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay ngành chăn nuôi truyền thống nói chung và chăn nuôi gà nói riêngđang phải đối mặt với một vấn đề rất nan giải đó là gây ra sự ô nhiễm nghiêm trọngmôi trường không khí và nước Sự ô nhiễm đã tạo ra mùi hôi, khí độc và ruồi muỗitrong chuồng nuôi, dễ phát sinh dịch bệnh do đó làm tăng chi phí thuốc thú y, convật chậm lớn, chi phí thức ăn cao, chất lượng sản phẩm kém, hiệu quả kinh tế thấp
và ảnh hưởng đến sức khỏe của con người Trong chăn nuôi gà, một số xử lý khôngtốt nên khí NH3, H2S… thối độc phát tán, gây bệnh đường hô hấp cho gà đẻ trứng,
tỷ lệ đẻ giảm thấp; một số cơ sở có môi trường nuôi dưỡng kém, tỷ lệ mắc bệnhmãn tính cao, tỷ lệ chết suốt quá trình lên tới 35%
Một số biện pháp xử lý ô nhiễm đã và đang sử dụng như thu gom chất thảihàng ngày, dọn rửa chuồng, sử dụng bể biogas, ủ phân cho cá…đã phần nào giảiquyết được vấn đề phân và chất thải chăn nuôi Tuy nhiên trong chăn nuôi lớn với
số lượng gia súc nhiều cũng không thể giải quyết sự lên men hết số phân và nướcthải rửa chuồng nuôi; hơn nữa biện pháp này cũng rất tốn nước và nhân công
Vì vậy, để có thể xử lý phân, chất thải chăn nuôi một cách triệt để, tạo môitrường trong sạch mà không phải tốn tiền và nhân công, không phải thực hiện hàngngày thì một trong những giải pháp hiệu quả là sử dụng chế phẩm vi sinh vật để xử
lý độn lót nền chuồng nuôi, nhằm làm giảm mùi hôi, phân hủy phân, chất thải ngaytại chỗ
Đáp ứng yêu cầu đó, chế phẩm vi sinh vật tổng hợp BALASA No1đã đượcKhoa Chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nộinghiên cứu từ các chủng vi khuẩn hữu ích có khả năng phân giải chất thải trongchăn nuôi gà Việc sử dụng chế phẩm vi sinh này hy vọng sẽ đem lại những lợi íchsau:
- Làm tiêu phân, giảm mùi hôi thối, giảm khí độc trong chuồng nuôi, tạo môitrường sống tốt cho gà, cải thiện môi trường sống cho người lao động
Trang 5- Giảm tỷ lệ mắc bệnh đặc biệt là bệnh hô hấp Tỷ lệ chết và đào thải giảm(gà đẻ 5%, gà thịt 2%); Tăng chất lượng thịt, trứng: tỷ lệ nạc cao, giá trị dinhdưỡng lớn, giảm tồn dư kháng sinh
- Tăng hiệu quả kinh tế: chu kỳ nuôi so với bình thường ngắn, rủi ro ít, lợinhuận cao (giảm công lao động và giảm chi phí cho thay độn lót chuồng, giảmcông và chi phí trong việc chữa trị con vật bị bệnh giảm, chi phí thức ăn …), thuhồi vốn nhanh và nhiều lợi ích khác
Để đánh giá thực nghiệm hiệu quả sử dụng của chế phẩm, để có cơ sở khuyến
cáo người chăn nuôi sử dụng, chúng tôi tiến hành đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử
dụng chế phẩm vi sinh vật BALASA N01 xử lý độn lót nền chuồng trong chăn nuôi gà đẻ tại trang trại gà đẻ trứng giống Xã Liên Sơn - Huyện Việt Yên - Tỉnh Bắc Giang”.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Thông qua việc xác định khả năng sinh trưởng phát triển, tỷ lệ mắc bệnh của
gà thí nghiệm và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật khác để đánh giá hiệu quả của việc sửdụng độn lót nền chuồng lên men vi sinh vật trong chăn nuôi gà đẻ trứng thươngphẩm nhằm mục đích giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế trongchăn nuôi nông hộ
Trang 6Phần II TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải động vật
Ngày nay, vấn đề ô nhiễm môi trường do chăn nuôi đang được cả thế giới và trongnước ngày càng quan tâm, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nặng nề nhất làkhu vực nông thôn do chăn nuôi gia súc, gia cầm phát triển mạnh trong mấy nămgần đây và các biện pháp xử lý chất thải chăn nuôi chưa được áp dụng triệt để
Theo thống kê của Cục Chăn nuôi, mỗi năm đàn vật nuôi của nước ta thải ra môitrường hơn 80 triệu tấn chất thải rắn, vài chục tỷ khối chất thải lỏng và hàng trămtriệu tấn chất thải khí
Chất thải trong chăn nuôi được phân ra làm 3 loại: chất thải rắn; chất thải khíbao gồm CO2, NH3, CH4, H2S… đây đều là những loại khí chính gây hiệu ứng nhàkính; chất thải lỏng bao gồm nước tiểu, nước tắm, nước rửa chuồng
Chất thải từ hệ thống chăn nuôi tập trung đang gây ảnh hưởng lớn đến môitrường và sức khỏe con người Tuy nhiên, lượng chất thải rắn được xử lý chỉ chiếmchưa đầy một nửa, số còn lại được thải trực tiếp ra môi trường Có thể tham khảobáo cáo của dự án Susane do Viện Chăn nuôi thực hiện năm 2006 về sự phân bốchất thải vật nuôi ở Việt Nam như sau:
Trang 7
Còn đối với chất thải lỏng, có tới 60% được thải trực tiếp ra đất hoặc nguồnnước, 12% là thải trực tiếp vào ao cá, chỉ 25% được sử dụng làm hầm biogas.Trong khi đó, chất thải chăn nuôi sử dụng làm phân bón cho cây trồng đang cóchiều hướng giảm do quy mô chăn nuôi tăng song diện tích trồng trọt ngày càngthu hẹp
Một nghiên cứu mới đây cho thấy, chất thải chăn nuôi có mức BOD cao hơntiêu chuẩn cho phép 500 mg/l, có chứa số lượng vi khuẩn E.coli và trứng ký sinhtrùng ở mức cao không thể chấp nhận được Lượng vi khuẩn tăng nhanh trong nướcngầm, 100% mẫu rau xanh có sử dụng chất thải chăn nuôi làm phân bón đều cóE.coli Kiểm tra thịt tại các chợ ở thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, 2,2% mẫu thịnhiễm Salmonella và 43,3% nhiễm E.coli
Trang 8Vấn đề chất thải chăn nuôi lợn được đánh giá là trầm trọng nhất Hiện quy
mô nuôi lợn ở nước ta hầu hết đều rất nhỏ (1- 5 con/hộ) Các hộ không có đủ đấttrồng cho chất thải chăn nuôi Hơn nữa, chất thải chăn nuôi có mùi khó chịu nênkhông được người dân ưa chuộng dùng làm phân bón cho các loại cây trồng
Ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi đang là vấn nạn nhức nhối không chỉ ởViệt Nam mà còn tồn tại ở nhiều nước trên thế giới
Tại Bắc Giang: theo số liệu của Phòng chăn nuôi - Sở Nông nghiệp & PTNT, năm
2010 số lượng lợn trên địa bàn toàn tỉnh là: 1.162.000 con, tổng đàn gia cầm: 15,4triệu con Nếu tính trung bình một con lợn thải 3kg/con/ngày; một con gia cầm thải0,1kg/con/ngày thì một ngày lượng chất thải từ chăn nuôi lợn là hơn 3 ngàntấn/ngày; chăn nuôi gà trên 1,5 triệu tấn/ngày nghĩa là trong một năm gà và lợn của
cả tỉnh đã tạo ra một khối lượng chất thải gần 2 triệu tấn
Theo báo cáo của Cục chăn nuôi, chỉ có khoảng 40-70% chất thải rắn được xử lýcòn lại trực tiếp xả ra môi trường Hầu hết các cơ sở chăn nuôi không có nhà xử lýphân hoàn chỉnh đạt tiêu chuẩn chất lượng Khoảng 40% chất thải lỏng trực tiếpđược dùng tưới hoa màu, nuôi cá hoặc đổ thẳng ra hệ thống thoát nước của khu dân
cư Khối lượng phân, nước thải ra hàng ngày rất lớn, phân huỷ nhanh gây ô nhiễmmôi trường nhất là những trang trại gần khu dân cư, công trình công cộng
Tân Yên là huyện miền núi ở phía tây tỉnh Bắc Giang Phía Bắc giáp huyện YênThế và huyện Phú Bình (Thái Nguyên); phía Tây và Tây Nam giáp huyện HiệpHòa; phía Đông Nam giáp huyện Việt Yên và thành phố Bắc Giang; phía Đông vàĐông Bắc giáp huyện Lạng Giang Trung tâm huyện là thị trấn Cao Thượng cáchthành phố Bắc Giang 15 km Huyện Tân Yên có 22 xã và 02 thị trấn
Toàn huyện có tổng diện tích đất tự nhiên là 20.373,72 ha Trong đó, đất nôngnghiệp chiếm 60,57% Địa hình huyện chia thành 03 vùng rõ rệt: vùng đồi thấp ởphía Đông và Đông Bắc; vùng địa hình trung du ở phía Tây; vùng địa hình thấp ởphía Đông Nam Nhìn chung, đất đai của huyện khá phong phú, thích hợp để phát
Trang 9triển nhiều loại cây trồng Về dân số, toàn huyện hiện có gần 170.000 dân Ngoàidân tộc Kinh, trên địa bàn huyện còn có các dân tộc anh em chung sống như Tày,Nùng, Cao Lan, Sán Chí.
Kết quả điều tra một số xã của huyện Tân Yên:
+ Xã Liên Chung là một xã miền núi nằm ở phía Đông Nam của huyện TânYên cách trung tâm huyện lị 6 km Tổng diện tích đất tự nhiên 1228,3 ha, trong đódiện tích đất nông nghiệp Xã Liên Chung là một trong những xã nằm trong quyhoạch phát triển chăn nuôi của huyện
Bảng 6: Tình hình chăn nuôi của xã Liên Chung, huyện Tân Yên trong năm2010
TT Loại vật nuôi Số lượng (con) Sản lượng thịt
(tấn)
Theo số liệu của xã Liên Chung
Qua số liệu điều tra cho thấy: chăn nuôi của xã tổng đàn lợn của xã là khá lớn.Qua khảo sát địa bàn cho thấy, tuy là một xã miền núi nhưng dân cư tập trung kháđông đúc, người dân đã nhận thức được việc phát triển chăn nuôi, cũng như vấn đề
ô nhiễm do chất thải chăn nuôi gây ra Trong xã mạng lưới thú y cơ sở được tuyểnchọn và kiện toàn hoạt động có hiệu quả, đáp ứng được nhu cầu chăn nuôi
* Xã Cao Xá là một xã nằm ở phía tây của huyện Tân Yên, cách trung tâmhuyện lị 1km Tổng diện tích đất tự nhiên 1528,55 ha, trong đó diện tích đất nôngnghiệp là 913,43 ha và diện tích đất phi nông nghiệp là 601,74 ha
Bảng 7: Tình hình chăn nuôi của xã Cao Xá huyện Tân Yên năm 2009:
TT Loại vật nuôi Số lượng (con) Sản lượng thịt
(tấn)
Trang 1003 Gia cầm 152.000 212,8
Theo số liệu của xã Cao Xá
Qua số liệu điều tra cho thấy, tình hình chăn nuôi của xã khá phát triển, códiện tích đất tự nhiên tương đối lớn Nhưng là một xã gần trung tâm của huyện, dân
cư sinh sống khá đông đúc Chính vì vậy, vấn đề ô nhiễm môi trường do chất thảichăn nuôi thải khá bức xúc
2.2 Cơ sở của việc ứng dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi
Chăn nuôi sinh thái là phương pháp nuôi dưỡng động vật trên độn lót chuồng có chứa một quần thể các vi sinh vật có thể tồn tại cùng nhau lâu dài trong độn lót, có khả năng phân giải mạnh chất hữu cơ và ức chế các vi sinh vật có hại và gây bệnh nên có tác dụng lên men tiêu hủy phân, nước tiểu làm giảm các khí độc và mùi hôi trong chuồng nuôi tạo môi trường trong sạch không ô nhiễm, ít ruồi muỗi và vi sinhvật gây hại, do đó con vật sống thoải mái, giảm căng thẳng, tăng sinh trưởng và có sức đề kháng cao
Do nuôi trên đệm lót lên men phân và nước tiểu hầu như bị tiêu hủy nên người ta còn gọi là phương pháp chăn nuôi không chất thải Đệm lót lên men đã tạo ra một môi trường mà ở đó động vật nuôi có thể khôi phục bản năng sống tự nhiên của chúng là được tự do đi lại chạy nhẩy, tìm kiếm, đào bới…nên phương pháp chăn nuôi trên đệm lót lên men còn được gọi là phương pháp chăn nuôi tự nhiên
Đặc điểm của chăn nuôi sinh thái
Tạo cho chuồng nuôi có được một tiểu khí hậu tốt: nhiệt độ độ ẩm thích hợp, khôngkhí trong lành, không có mùi thối và khí độc, giảm thiểu vi sinh vật gây bệnh
Không cần phải thu dọn phân và tẩy rửa chuồng trong suốt quá trình nuôi
Độn lót lên men không dễ bị lên mốc và biến chất, năng lực phân giải mạnh
Trong quá trình nuôi dưỡng, có thể sử dụng các xử lý tiêu độc bình thường mà không ảnh hưởng đến công năng của nó
Nguyên lý cơ bản của kỹ thuật chăn nuôi sinh thái
Nguyên lý cơ bản của phương pháp chăn nuôi sinh thái là đảm bảo quyền sống của động vật, đem lại lợi ích trực tiếp cho động vật nuôi, đó là tạo một môi trường trong sạch không ô nhiễm, gần với tự nhiên làm khôi phục bản năng sống tự nhiên của chúng: tự do đi lại chạy nhẩy, đào bới…do đó chúng có được tâm trạng thoải mái, không có áp lực về tâm lý, giảm căng thẳng ( stress ), tăng cường dinh dưỡng (nhờ được cung cấp một nguồn protein vi sinh vật có giá trị trong đệm lót )
do đó tăng được tỷ lệ tiêu hóa hấp thu, tăng sức đề kháng, tăng sinh trưởng và sinh
Trang 11sản… Đó chính là thiết lập một môi trường chăn nuôi có được sự cân bằng sinh thái.
Cơ chế hoạt động của đệm lót lên men
Thành phần cơ bản của đệm lót lên men bao gồm: các chủng loại VSV có lợi đã được tuyển chọn + nguyên liệu làm chất độn (chất xơ)
+ Tạo ra các hợp chất hữu cơ như rượu, axit có tác dụng giữ cho đệm lót ở độ
pH ổn định, có lợi cho vi sinh vật có ích và không có lợi cho các vi sinh vật gâybệnh trong đệm lót
+ Phân giải mạnh và đồng hóa tốt các thành phần có trong chất thải động vật
để chuyển hóa thành các chất vô hại thành các protein của bản thân các vi sinh vật
có ích
+ Sử dụng các thành phần khí thải gây độc hại: sử dụng khí thải để sinhtrưởng phát triển và khử được khí độc ở chuồng nuôi (tổng hợp protein từ nguồndinh dưỡng là NH3, NH4+ ; oxi hóa NH3, NH4+ thành NO2 và NO3 ; sử dụng hoặcoxi hóa H2S thành các muối sunfat)
Trang 12+ Ức chế các vi khuẩn có hại, vi khuẩn gây thối rữa Chostridium perfringens,các vi khuẩn gây bệnh đường ruột E.coli Salmonella… do có khả năng sản sinh racác các chất kháng vi khuẩn như axit lactic, axit axetic, rượu ethylic, ester, H2O2,bacterioxin
Bên cạnh đó các chủng VSV phải có khả năng thích ứng cao trong những điềukiện biến đổi của ngoại cảnh (nhiệt độ cao và độ axit cao), đồng thời phải quan hệcộng sinh, cộng tồn do đó tạo nên sự cân bằng sinh thái ổn định
- Vai trò của nguyên liệu làm đệm lót:
Tạo ra môi trường sống cho hệ VSV Yêu cầu của nguyên liệu phải có thànhphần chất xơ cao, không độc và không gây kích thích Đặc biệt nguyên liệu phảibền vững với sự phân giải của VSV, đảm bảo thời gian sử dụng kéo dài Các loạichất độn xếp theo thứ tự về chất lượng là: mùn cưa, thóc lép nghiền, trấu, vỏ hạtbông, vỏ lạc, thân cây bông, lõi ngô, thân cây ngô…
Khi sử dụng đệm lót, VSV sẽ tạo ra vòng tuần hoàn sinh vật Trong quá trìnhchăn nuôi, gia súc thải ra các chất thải trên đệm lót sẽ cung cấp dinh dưỡng choVSV sử dụng Đồng thời, VSV phân giải phân và nước tiểu tạo thành các chất traođổi và protein của bản thân chúng, cung cấp dinh dưỡng cho gia súc; trợ giúp quátrình tiêu hóa, nâng cao miễn dịch cho con vật sử dụng VSV sinh trưởng phát triển
ở mức độ nhất định đảm bảo sinh ra một nhiệt lượng nhất định Vòng tuần hoànđược luân chuyển trong thời gian dài tạo ra một môi trường không chất thải
2.4.Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
Nguồn gốc công nghệ là từ Hàn Quốc, Nhật Bản và sau này Trung Quốc trongmấy năm gần đây đã phát triển rộng rãi ở nhiều địa phương nhờ những lợi ích tolớn mà nó mang lại và nhờ sự tiện lợi trong việc áp dụng vào sản xuất ở bất cứ quy
mô chăn nuôi nào Trong hơn một năm nay công nghệ chăn nuôi trên đệm lót lênmen đã được triển khai ở một số địa phương thuộc một số tỉnh ở phía Bắc ViệtNam
Trang 13Sự khác nhau cơ bản trong việc áp dụng công nghệ chăn nuôi ở các nước đóchính là chế phẩm men được đưa vào đệm lót để thực hiện sự lên men tiêu hủy chấtthải của động vật nuôi Mỗi nước có một quá trình nghiên cứu để tạo ra một chếphẩm men phù hợp với điều kiện về địa lý tự nhiên, thời tiết khí hậu và thực tếchăn nuôi ở nước mình
Chế phẩm men được sử dụng ở Việt Nam do TS Nguyễn Khắc Tuấn nguyêngiảng viên Khoa chăn nuôi - Trường Đại học nông nghiệp Hà Nội nghiên cứu vàsản xuất thành công và đã có hiệu quả tốt khi sử dụng để làm đệm lót lên men trongchăn nuôi gà và lợn
Cùng với việc nghiên cứu để thay đổi nguyên liệu làm đệm lót và hoàn thiệnquy trình đệm lót một cách đơn giản và thuận lợi cho người chăn nuôi đã giúp choviệc mở rộng phương pháp sử dụng đệm lót lên men trong chăn nuôi ở Việt Nam
Từ 2 mô hình trình diễn do trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội giúp triển khai từ tháng 06/2009 tại các huyện Hải Hậu và Nghĩa Hưng (Nam Định), đến nay phươngpháp chăn nuôi sử dụng đệm lót sinh thái bước đầu đã được một số hộ gia đình ở tỉnh Nam Định áp dụng, góp phần giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường, nhất
là các chuồng trại chăn nuôi tập trung
Ngoài tỉnh Nam Định, mô hình này còn được triển khai thí điểm tại Hà Nội và Hưng Yên với tổng kinh phí 100 triệu đồng do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia
hỗ trợ Các hộ dân tham gia triển khai mô hình thí điểm được hỗ trợ kỹ thuật và chiphí xây dựng đệm bằng mùn cưa hoặc trấu được ủ lên men bằng chế phẩm sinh học, cũng như được tham gia các khoá tập huấn do các chuyên gia chăn nuôi tổ chức
Theo cán bộ kỹ thuật của Công ty Cổ phần Hải Nguyên, nơi đang hướng dẫn, hỗ trợ nông dân áp dụng mô hình chăn nuôi trên đệm sinh thái và trực tiếp phân phối loại chế phẩm sinh học trên, tại Nam Định hiện có khoảng 50 trang trại áp dụng chăn nuôi sử dụng đệm lót sinh thái với quy mô 1.000-7.000 con lợn, tập trung chủ yếu tại các huyện Hải Hậu, Trực Ninh và Nam Trực
Từ năm 2009 đến nay, Công ty Cổ phần Hải Nguyên cũng đã phối hợp với một số giảng viên của trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội đã tổ chức trên 10 khoá tập huấn, hội thảo giới thiệu công nghệ đệm lót sinh thái trong chăn nuôi cho khoảng
500 hộ nông dân tại tỉnh Nam Định và Hà Nam
Trang 14Được biết, chi phí làm đệm lót cho 1 ô chuồng 10 m2 vào khoảng 600-700 nghìn đồng Nguyên liệu để làm đệm lót sinh thái là các nguồn chất xơ, mùn cưa, bột ngô,
bã sắn… Mỗi nền chuồng trộn men vi sinh có thể sử dụng được 4 năm Thực tế chothấy đệm lót sinh thái có nhiều ưu điểm như giảm các loại bệnh tiêu hoá và hô hấp cho vật nuôi ; tiết kiệm chi phí chăn nuôi; giữ ẩm tốt cho gia súc vào mùa rét Đặc biệt, loại đệm này giúp giảm tối đa ô nhiễm, mùi hôi thối từ chất thải chăn nuôi vốngây nên tình trạng bức xúc ở nhiều khu dân cư hiện nay
Theo một nghiên cứu của trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, phương pháp này tiết kiệm 10% chi phí thức ăn, tăng 5% trọng lượng lợn so với chăn nuôi thông thường, đồng thời tiết kiệm được 80% nước do hoàn toàn không phải tắm, rửa chuồng mà chỉ cho lợn uống nước bằng vòi nước tự động Chăn nuôi bằng đệm lót sinh thái còn giúp tiết kiệm 60% chi phí lao động do giảm được công tắm rửa, nền
và dọn chuồng Với phương pháp này một lao động có thể nuôi được 800 con lợn Đặc biệt, đệm lót chứa các vi sinh vật có lợi tạo ra được "bức tường lửa" rất hiệu quả trong việc phòng chống các bệnh dịch có hại như lở mồm long móng, tai xanh, cúm…
Đệm lót lên men là công nghệ được người Nhật, Hàn nghiên cứu từ những năm 80,
90 Sau này người Trung Quốc đã áp dụng công nghệ này và có công phát triển nó Đến nay công nghệ này đã được áp dụng ở Việt Nam bắt đầu từ năm 2009
Nguyên lý của đệm lót lên men: sử dụng các chất liệu "trơ" nhưng thấm nước, không mủn để làm giá thể cho vi sinh vật phân giải chất thải lên men Nguyên liệu
sử dụng tốt nhất là mùn cưa (trừ một số loại gỗ độc như gỗ lim) Mùn cưa đảm bảo được các điều kiện như: thấm nước tốt, không mủn, đàn hồi tốt, xốp không bị nén
Có thể sử dụng thêm một số nguyên liệu khác như trấu, mụn dừa, vỏ lạc, lõi ngô nghiền Tuy nhiên những chất liệu này có những hạn chế như chúng không đàn hồi, dễ bị nén, dễ bị mủn không để được lâu Vi sinh vật sẽ phân giải phân, nước tiểu để sinh trưởng phát triển và làm giảm ô nhiễm do chất thải (nước giải được phân giải trong 3 giờ, phân được phân giải hết trong 2-3 ngày) giảm được đáng kể mùi hôi thối, ruồi muỗi
Trang 15Đặc biệt, protein vi sinh vật tạo ra trong mùn cưa của độn lót sẽ trở thành thức ăn sinh thái cho vật nuôi Khi được phân giải, các chất dinh dưỡng trong phân vật nuôi
sẽ chuyển hóa thành protein của vi sinh vật có lợi Khi vật nuôi dũi mùn cưa sẽ nhai nuốt nguồn protein này vào Các vi sinh vật có lợi sẽ thúc đẩy quá trình tiêu hóa của vật nuôi được tốt hơn, nhờ đó mà hiệu quả sử dụng thức ăn của vật nuôi tăng, phân ngay từ lúc được vật nuôi thải ra ngoài đã bớt hôi
Đệm lót cho heo có thời gian sử dụng 2-4 năm, Cho gà khoảng 6 tháng - 1 năm tùy thuộc vào chế độ bảo dưỡng Sau khi không sử dụng, đệm lót lên men có thể sửdụng làm phân hữu cơ vi sinh bón cây cảnh rất tốt
Sử dụng nền độn lót sinh thái tiết kiệm được 80% nước sử dụng (hoàn toàn không phải rửa chuồng, không phải tắm cho lợn), 60% lao động (chỉ sử dụng lao động để cho gia súc ăn, không phải rửa chuồng và dọn phân), 10% thức ăn (lợn dũi nền chuồng nhai nuốt nguồn protein vi sinh vật có lợi Các vi sinh vật này thúc đẩy
sự tiêu hoá của thức ăn và cạnh tranh với vi sinh vật có hại trong đường tiêu hoá)
Trang 16Trại gà cũng làm theo dạng hở, trên che mái dưới có giàn tầng đậu cho gà lớn đồng thời cũng có thể tận dụng nuôi gà con bên dưới và không hề có quạt Nền chuồng
gà có độ dày khác nền chuồng lợn, chỉ khoảng 20cm tức bằng ½ nên giá thành thấphơn hẳn Theo chủ trại, sau mỗi đợt nuôi gà, xuất chuồng lại phải cào chất độn lên một lần rồi phun chất sát trùng Chất sát trùng này theo như người giới thiệu cho biết cũng không ảnh hưởng mấy đến hệ vi sinh vật ở dưới nền chuồng bởi chỉ thấm 1-2cm, sau vài ngày là hết hiệu lực, vi sinh vật vẫn phát triển như thường
Lượng dùng chế phẩm: đối với heo 1kg/10m2 chuồng cho lớp đệm lót dày 60cm đối với gà 1kg/30-50m2 chuồng (tùy thuộc vào làm đệm mới hay xử lý nền chuồng đang nuôi và tỷ lệ này có thể thay đổi cho phù hợp)
Hướng dẫn xây dựng mô hình đệm lót trong chăn nuôi gà:
1 Mùn cưa, vỏ trấu (rơm rạ xay nhuyễn,…) trộn đều theo tỷ lệ 50-50
Rải đều lên mặt chuồng, trại 1 lớp dày khoảng 20 cm Lưu ý, nền chuồng phải là nền đất, nếu là nền xi măng phải khoan nền Mỗi mét vuông nên khoan 6 lỗ, mỗi lỗ rộng 2-3cm để lấy khí đất rồi mới thực hiện làm nền độn chuồng, nếu chuồng thấp quá, đục lỗ để làm nền độn chuồng thì sẽ bí, có thể đào nền xi măng lên để làm nền