Tiểu Luận Quản Trị Nhân Lực – Hệ Thống Thông Gió Trong Sản Xuất

Vì vậy cần thiết phải thải không khí đã bị ô nhiễm bởi các chất độc hại và nhiệt ra bên ngoài, đồng thời thay thế vào đó là không khí đã được xử lí, không có các chất độc hại, có nhiệt đ

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 khái niệm

Trong quá trình sản xuất và sinh hoạt của con người trong không gian điều hòa thường sinh ra các chất độc hại và nhiệt thừa, ẩm thừa làm cho các thông số khí hậu trong đó thay đổi, mặt khác nồng độ oxi cần thiết cho con người giảm sinh ra mệt mỏi và ảnh hưởng lâu dài về sức khỏe

Vì vậy cần thiết phải thải không khí đã bị ô nhiễm( bởi các chất độc hại và nhiệt) ra bên ngoài, đồng thời thay thế vào đó là không khí đã được

xử lí, không có các chất độc hại, có nhiệt độ phù hợp và lượng oxi đảm bảo Quá trình thông gió thực chất là quá trình thay đổi không khí trong phòng đã ô nhiễm bằng không khí mới bên ngoài trời đã qua xử lý

1.2 Nhiệm vụ

Thông gió trong các nhà máy xí nghiệp có 2 nhiệm vụ sau:

- Thông gió chông nóng: nhằm mục đích đưa không khí mát, khô ráo vào nhà và đẩy không khí nóng ẩm ra ngoài tạo điều kiện vi khí hậu tối ưu Tại những vị trí thao tác với cường độ cao, những chỗ làm việc gần nguồn bức xạ nhiệt độ cao người ta bố trí những hệ thống quạt với vận tốc gió lớn 2÷ 5m/s để làm mát không khí

- Thông gió khử bụi và hơi độc: ở những nơi tỏa bụi hoặc hơi khí có hại, cần bố trí hệ thống hút không khí bị ô nhiễm để thải ra ngoài, đồng thời đưa không khí sạch từ bên ngoài vào bù lại phần không khí bị thải đi Trước khi thải có thể cần phải lọc hoặc khử hết các chất độc hại trong không khí để tránh ô nhiễm khí quyển xung quanh

1.3 Mục đích của thông gió

Thông gió có nhiều mục đích khác nhau, tùy thuộc vào từng công trình và phạm vi nhất định Các mục đích chính bao gồm:

- Thải các chất độc hại trong phòng ra bên ngoài Các chất độc hại bao gồm rất nhiều (bụi, nhiệt độ, bức xạ nhiệt, hay các chất độc hại khác )

và mức độ ảnh hưởng khác nhau trong các không gian sinh hoạt Chất độc hại phổ biến nhất là CO2

- Thải nhiệt thừa và ẩm thừa ra bên ngoài

- Cung cấp lương oxi cần thiết cho sinh hoạt của con người

- Tạo cảm giác dễ chịu, không bị ngột ngạt không bị nóng bức hay quá lạnh

- Trong một số trường hợp đặc biệt mục đích thông gió là để khắc phục các sự cố như hỏa chất độc hại hoặc hỏa hoạn

1.4 Phân loại

 Theo hướng chuyển động của gió Người ta chia thành các loại:

 Thông gió kiểu thổi là quá trình thổi không khí sạch vào phòng và

không khí trong phòng thải ra bên ngoài qua các khe hở của phòng nhờ chênh lệch cột áp

Phương pháp này có ưu điểm : có thể cấp gió đến các vị trí cần thiết, nơi

tập trung nhiều người, hoặc nhiều nhiệt thừa, ẩm thừa, tốc độ gió luân chuyển thường lớn

Tuy nhiên phương pháp này có nhược điểm: áp suất trong phòng là dương

nên gió tràn ra mọi hướng, do đó có thể tràn vào các khu vực không mong muốn

 Thông gió kiểu hút là quá trình hút xả không khí bị ô nhiễm ra khỏi

phòng và không khí bên ngoài tràn vào phòng theo các khe hở nhờ chênh lệch cột áp

Phương pháp này có ưu điểm: có thể hút trực tiếp không khí ô nhiễm tại

nơi phát sinh, không cho phát tán ra trong phòng, lưu lượng thông gió nhờ vậy không yêu cầu quá lớn, nhưng hiệu quả cao

Tuy nhiên phương pháp này cũng có nhược điểm là gió tuần hoàn trong

phòng rất thấp, hầu như không có sự tuần hoàn đáng kể, mặc khác không khí tràn vào phòng tương đối tự do, do đó không kiểm soát được chất

lượng gió vào phòng, không khí từ những vị trí không mong muốn có thể tràn vào

 Thông gió kết hợp là quá trình kết hợp hút xả lẫn thổi vào phòng,

đây là phương pháp hiệu quả nhất

Thông gió kết hợp giữa hút xả và thổi gồm hệ thống quạt hút và thổi Vì vậy có thể chủ động hút không khí ô nhiễm tại những vị trí phát sinh chất

độc và cấp vào những vị trí yêu cầu gió tươi lớn nhất.

Phương pháp này có tất cả các ưu điểm của 2 phương pháp trên nhưng loại trừ các nhược điểm của 2 kiểu cấp gió đó Tuy nhiên phương pháp kết hợp có nhược điểm là chi phí đầu tư cao hơn

 Theo động lực tạo ra thông gió

 Thông gió tự nhiên là hiện tượng trao đổi không khí trong nhà và ngoài trời nhờ chênh lệch cột áp Thông thường cột áp được tạo ra

do chênh lệch nhiệt độ giữa bên ngoài và bên trong dòng gió tạo nên.Thông gió tự nhiên được thực hiện nhờ gió, nhiệt hoặc tổng hợp cả gió và nhiệt

Thông gió tự nhiên gồm :

Thông gió thẩm lọt

Thông gió do khí áp, nhiệt độ và áp suất gió

Thông gió nhờ hệ thống kênh dẫn

 Thông gió cưỡng bức là qúa trình thông gió thực hiện bằng quạt

 Theo phương pháp tổ chức

 Thông gió tổng thể là thông gió tổng thể cho toàn bộ phòng hay

công trình

Để thực hiện được thông gió tổng thể cần thiết phải có hệ thống kênh

gió, quạt thông gió thường đặt trên laphoong và có lưu lượng lớn Thông gió tổng thể có thể kết hợp với hệ thống điều hòa trung tâm với chức năng cung cấp khí tươi cho hệ thống

 Thông gió cục bộ là thông gió cho một khu vực nhỏ, đặc biệt trong phòng hay các phòng có sinh ra các chất độc hại lớn

Trong công nghiệp để thực hiện thông gió cục bộ người ta thường dùng 2 cách : thông gió thổi cục bộ và thông gió hút cục bộ

- Thông gió thổi cục bộ : khi cần thông gió cho một khu vực nhỏ ví dụ như khu vực nhiệt độ cao và có nhiều chất độc hại người ta bố trí các miệng thổi gió tại vị trí người đang làm việc, các miệng thổi thường có dạng hoa sen

Trong một số trường hợp khác người ta sử dụng thiết bị làm mát kiểu di động Thiết bị này gồm bơm, quạt và một tủ đứng bên trong có bố trí các vòi phun nước, lớp lọc chắn nước không khí trong phòng được quạt hút vào thiết bị, di qua ngăn phun nước trao đổi nhiệt ẩm và hạ nhiệt độ trước khi thổi ra làm mát

- Thông gió hút cục bộ :

 Chụp hút :là dạng hút cục bộ đơn giản và phổ biến, thường được sử dụng để hút thải gió nóng, bụi, khí độc có tính chất nhẹ hơn không khí

 Tủ hút : dùng để hút thải các loại khí độc bên trong tủ để thải ra ngoài, khác với chụp hút, tủ hút là nơi nguười công nhân thực hiên các thao tác công việc

 Phiểu hút : được sử dụng để thải các loại bụi, hơi độc ở các thiết bị công nghệ như máy móc gia công cơ khí, máy dệt…

 Theo mục đích

Thông gió bình thường nhằm loại bỏ các chất độc hại, nhiệt thừa, ẩm thừa

và cung cấp oxi cho sinh hoạt của con người

 Thông gió sự cố: nhiều công trình có trang bị hệ thống thông gió nhằm khắc phục các sự cố xảy ra

 Để phòng các tai nạn tràn hóa chất: khi xảy ra các sự cố hệ thống thông gió hoạt động và thải khí độc đến những nơi định sẵn ra bên ngoài

 Khi xảy ra hỏa hoạn: để lửa không thâm nhập các cầu thang

và cửa thoát hiểm, hệ thống thông gió hoạt động và tạo áp lực dương trên những đoạn này để mọi người thoát hiểm dễ dàng

Hệ thống thông gió sự cố chỉ hoạt động khi xảy ra sự cố

Thông gió cưỡng bức :

Thông gió nhờ quạt gọi là thông gió cưỡng bức

Có rất nhiều biện pháp thông gió trong sản xuất, và nhóm chỉ xin đề cập một số phương tiện thông gió phổ biến tại các công ty, doanh nghiệp hiện nay như: thông gió bằng quạt, bằng ống thông gió, hệ thống điều hòa, các cửa sổ thông gió

Chương 2 THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN

Hình 1 Thông gió bằng quạt

Hình 3 : thông gió bằng quạt thông gió

2.1 Thực trạng chung.

Trong các quá trình sản xuất công nghiệp tồn tại một vấn đề là luôn luôn kèm theo hiện tượng tỏa ra các chất khí hoặc hơi độc hại, các loại độc công nghiệp và nhiệt Do những yếu tố này mà không khí trong các gian máy thường bị nhiễm bẩn và thay đổi tính chất, có ảnh xấu đến sức khỏe cũng như cảm giác của con người, dẫn tới làm giảm năng suất lao động

Con người trong quá trình lao động, làm việc trong các xí nghiệp cũng thường xuyên tỏa nhiệt, ẩm và khí cacbonic

Do vậy, một yêu cầu không thể thiếu đối với ngành công nghiệp, đặc biệt là các xí nghiệp công nghiệp chưa có điều kiện trang bị các hệ thống điều hòa không khí hoàn chỉnh, hoặc các xí nghiệp hoạt động trong điều kiện môi trường ô nhiễm nghiêm trọng, đó là phải có một hệ thống thông gió nhằm tạo ra một môi trường không khí có nhiệt độ, độ ẩm và tốc độ chuyển động của không khí ở mức độ hợp lí đảm bảo các giác quan tương đối bình thường cho con người lao động trong môi trường đó

Không khí trong các xí nghiệp cần phải đáp ứng được những yêu cầu như: không bị ô nhiễm do bụi, các khí độc hại, nhiệt độ và độ ẩm ở mức cho phép theo tiêu chuẩn vệ sinh công nghiệp

Để đạt yêu cầu đó, người ta phải sử dụng hệ thống thông gió công nghiệp

để thải không khí đã bị nhiễm bẩn ra khỏi xí nghiệm và thay thế nó bằng không khí sạch từ bên ngoài vào sau khi đã xử lí sơ bộ

Không khí đưa từ ngoài vào xí nghiệp mà người ta gọi là “không khí thải vào” Ngược lại, không khí được đưa ra khỏi xí nghiệp máy gọi là “không khí thải”

Trên thực tế, hầu hết các công ty, doanh nghiệp đã thực hiện việc lắp đặt

hệ thống thông gió trong nơi sản xuất, và nơi làm việc Tuy nhiên, không phải các công ty, doanh nghiệp điều đảm bảo được công tác thông gió tốt nhất tại nơi sản xuất Vẫn còn tồn tại vấn đề lắp đặt các hệ thống thông gió không đảm bảo tiêu chuẩn, quy định hay những công ty, doanh nghiệp chưa thật sự chú trọng cho công tác thông gió tại nơi sản xuất Vì đây là một đề tài nghiên cứu không mang tính chất chuyên môn cũng như kiến thức hiểu biết cụ thể, mặc khác không thể tiến hành khảo sát thực tế tại các công ty, doanh nghiêp để nắm bắt rõ thực trạng vấn đề thông gió trong sản xuất hiện nay Vì vậy chúng em chỉ nghiên cứu một vài công ty, doanh nghiêp để khái quát lên vấn đề, sau đây chúng em xin đi vào một

vài thực trạng thông gió tại một số công ty, doanh nghiệp để thấy được thực trạng chung trong vấn đề thông gió tại nơi sản xuất của các công ty, doanh nghiệp

Hình 4 Hệ thống thông gió tại các xưởng sản xuất

2.2 Thực trạng ở một vài công ty, doanh nghiêp

Ví dụ như tại công ty Sợi ở Vinh

Nhà máy sợi Vinh có 8 buồng điều hòa trung tâm AC(điều hòa không khí) mỗi buồng có: 1 quạt ly tâm công suất 55KW, lưu lượng 210.000 m3/h; 1 quạt trục công suất 45 KW, lưu lượng 190.000 m3/h; 2 bơm 120

m3/h công suất 15KW; 1 ngăn phun 3 dãy với 1.600 mũi phun; 1 trạm lạnh (bao gồm: 3 máy lạnh Trung Quốc công suất 980KW; 4 bơm ly tâm 200m3/h công suất 75KW; 4 tháp giải nhiệt LBC-350 công suất 8KW; 1 tháp giải nhiệt Đức công suất 75KW)

Để giải quyết vấn đề nhiệt độ và độ ẩm trong gian máy, theo thiết kế ban đầu thì mùa hè phải chạy tuần hoàn 100% hệ thống máy và huy động công suất lạnh đủ để khử lượng nhiệt thừa Tuy nhiên tình trạng tăng giá

và khan hiếm điện năng hiện nay đã đặt ra yêu cầu về giải pháp điều chỉnh máy lạnh nhằm giảm công suất hoạt động, giảm nồng độ bụi trong xưởng và trường tĩnh điện trong gian máy, hạ thấp nhiệt độ khí thổi vào

AC, giảm và tiết kiệm điện, đặc biệt trong những tháng cao điểm mùa hè Thực tế sản xuất của nhà máy cho thấy: nếu không khí ngoài trời có lượng hơi nước trong 1kg không khí khô lớn thì nhiệt độ trong xưởng luôn lớn hơn ngoài trời và ngược lại, nếu không huy động lạnh thì để làm mát không khí chỉ có một giải pháp duy nhất là tăng ẩm Tuy nhiên, do

bố trí và cấu tạo của các buồng AC là đều thải và hút phía trên nên nếu không chạy lạnh mà cần thải tối đa thì sẽ nảy sinh bất cập Đó là trong tầng đối lưu, nhiệt độ không khí tỷ lệ thuận với chiều cao, với cách bố trí các buồng AC cùng chiều có khoảng cách khá gần nhau (cửa hút của AC này cách cửa thải AC khác 18m) cộng với vận tốc của không khí tại cửa hút và cửa thải lớn (khoảng 9m/s), vô hình chung buồng AC này lại hút lại gần 100% khí thải của buồng AC khác, chứng tỏ nhiệt độ không khí khi cấp vào các buồng AC lớn hơn nhiệt độ bên ngoài Cửa hút của các

AC bố trí cách mái tôn của gian xưởng khá gần nên lúc vận hành lấy gió bên ngoài 100% thì đồng thời lấy phải một lượng nhiệt khá lớn của mái tôn hấp thụ Do đó, khi kiểm tra thực tế vào thời điểm 12-14h với điều kiện không khí ngoài trời của ngày nóng nhất, các kỹ sư đã đo được độ chênh lệch nhiệt độ giữa điểm lấy gió của các AC so với điểm ở phía dưới là 2oC

Hình 5 Hệ thống thông gió ở xí nghiệp

Về mùa đông, do các buồng AC của nhà máy sợi không có bộ sấy nên

để duy trì được nhiệt độ và độ ẩm bắt buộc máy phải chạy tuần hoàn cấp

1 hoặc cấp 2 Khi cần đến lưu thông gió cấp 2, không khí không qua ngăn phun nên mang theo một lượng bụi khá lớn vào ngăn máy Giải pháp đưa

ra là lắp thêm hệ thống lưới lọc bụi cấp 2, qua kiểm tra thực tế cho thấy hiệu quả sản xuất tăng cao Một ca sản xuất có thể thu gom được khoảng 5kg bụi tinh (lượng bụi này ngoài tác hại cho người lao động trong gian máy thì còn gây ra trường tĩnh điện làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm) Bên cạnh đó cần phải tăng cường công tác vệ sinh để

bảo đảm thật tốt cho khâu thông gió, cần cải tạo và tu bổ các tấm chắn nước buồng AC và các cửa cấp cũng như các cửa hút gió

Ví dụ: Đưa vào vận hành 3 quạt thông gió bổ sung cho nhà máy thủy điện A Vương.

Thực trạng hệ thống thông gió nhà máy theo thiết kế cũ hoạt động không hiệu quả, bên trong nhà máy có nhiều vị trí còn nóng đặc biệt là vào mùa

hè Để đảm bảo sức khỏe cho cán bộ công nhân viên(CBCNV) vận hành bên trong nhà máy, môi trường và tuổi thọ cho thiết bị, cần thiết phải khảo sát, kiểm tra, phân tích đánh giá để xác định nguyên nhân và từ đó đưa ra giải pháp cải tạo hệ thống thông gió

Để thực hiện từng bước các giải pháp trên, Công ty đã lắp đặt và đưa vào vận hành 03 quạt đẩy, gồm có:

- 01 quạt đẩy hướng trục DBH-AF4-F9 (Q=31.600 m3/h; H=800Pa; N=11kW/3pha) tại phía hạ lưu nhà máy - cao trình 87, để cấp không khí sạch bên ngoài vào bên trong nhà máy - sàn 57

- 02 quạt đẩy hướng trục DBH-AF-F8 (Q=26.000 m3/h; H=520Pa; N=3kW/3pha) tại giếng thông gió vào nhà máy - cao trình 95, để bổ sung năng lượng gió/không khí sạch bên ngoài vào bên trong nhà máy cho các sàn 52,5 đến sàn 80

Với kết quả đạt được ban đầu cho thấy, môi trường bên trong nhà máy đã được cải thiện Tiếp đến Công ty sẽ mở bổ sung các cửa thông gió phía trên cao để thoát không khí nóng ra bên ngoài

Tuy nhiên, Qua tìm hiểu về kết quả khảo sát môi trường lao động của các doanh nghiệp công tác thông gió chưa được chú trọng cụ thể tại Quảng Nam, Đà Nẵng thấy rằng:

Nhiệt độ tối đa cho phép ở nơi làm việc của công nhân vào mùa nóng là 30oC và không được vượt quá nhiệt độ cho phép từ 3-5oC theo điều lệ vệ sinh quy định Thế nhưng theo kết quả điều tra có tới 47% doanh nghiệp được khảo sát không đủ tiêu chuẩn ở Quảng Nam và 21,4%

ở Đà Nẵng Tình trạng chung ở các cơ sở sản xuất là chủ doanh nghiệp thường chỉ xây dựng một kết cấu nhà xưởng mỏng, nhẹ, tiết kiệm, không gian tới mức tối đa Trong điều kiện khí hậu ở khu vực miền Trung thì ngoài nhiệt độ do người, do công nghệ toả ra còn có một lượng bức xạ mặt trời tương đối lớn truyền vào nhà, đa số nhà xưởng lại không có hoặc

có thông gió chống nóng nhưng không hợp lý hoặc chưa được quan tâm đầy đủ Vì vậy nhiệt độ không khí trong nhà xưởng thường cao hơn nhiệt

độ bên ngoài

Các số liệu về vận tốc gió tại các cơ sở điều tra vẫn chưa đạt yêu cầu, trong số mẫu được điều tra có đến hơn 25% cơ sở sản xuất kinh doanh không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép (TCVSCP) Tiêu chuẩn về vận tốc chuyển động không khí trong mùa hè là 1,5m/s, điều này rất cần thiết cho sự giảm nhiệt của cơ thể cũng như thay đổi không khí cho bộ máy hô hấp Thế nhưng có những nơi chưa đạt đến 1m/s, thậm chí còn thấp hơn nhiều Lấy ví dụ về Công ty Thực phẩm Chế biến Á Châu, thực

tế vận tốc gió tại các khu vực sản xuất của công ty này chỉ đạt từ 0,2 tới 0,6 m/s Vận tốc gió quá thấp làm cho không khí bị tù đọng không giải quyết được lượng nhiệt dư và khí CO2

2.3 Những nguyên nhân chủ yếu

Những nguyên nhân tồn tại của tình trạng trên có thể xem xét trên nhiều khía cạnh, cả về sự khiếm khuyết trong công tác quản lý nhà nước, lẫn việc thực hiện không nghiêm túc quy định về vệ sinh lao động của Nhà nước và về những hạn chế của người lao động