Tài liệu thi tốt nghiệp và đại học môn ngữ văn triệu thị kim loan

- Khiêm tốn là đức tính nhã nhặn, biết sống một cách nhún nhường, luôn hướng về sự tiến bộ, tự khép _ mình vào những khuôn thước của xã hội, không ngừng học hỏi, vươn lên trong cuộc sốn

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

PHAN A: NGHI LUAN XA HOI

PHUONG PHAP LAM VAN NGHI LUAN XA HOI

1 Phân biệt NLXH với NLVH

— NLVH là dạng bài đi sâu vào một van đề văn học (tác giả, tác phẩm, trào lưu, xu hướng văn học )

- NLXH là kiểu bài thể hiện quan điểm, thái độ của cá nhân về một tư tưởng đạo lí hoặc một hiện -

+ NLXH về một tư tưởng đạo lí thường đề cập đến những vấn đề như lẽ sống, tâm hồn, tính cách, quan -hệ gia đình, quan hệ xã hội, cách đối nhân xử thế Đề bài đa dạng: Có đẻ bài dưới dạng một nhận định văn học, một câu thơ, câu danh ngôn, lời bài hát nhưng cũng có đề bài đề cập trực tiếp một tư tưởng đạo lí

+ NLXH về một hiện tượng đời sống thường đề cập đến một vấn đề nổi cộm trong đời sống đương đại

có tâm ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến đời sông

2 Những yêu cầu của bài văn nghỉ luân xã hội

- Phải đúng hướng: từ việc xác định đúng luận đề, đến việc triển khai vấn đề phải xoay quanh vấn đề

- được đề cấp trong dé bai

- Phải tuân thủ theo trật tự: các ý phải được sắp xếp theo một trật tự

- Phải mạch lạc: các ý, dẫn chứng phải được kết lại thành hệ thống xoay quanh chủ đề Mỗi bài văn NLXH phải có ít nhất từ 5 đến 7 đoạn và phải được phân ra thành các đoạn rõ ràng

- Phải trong sáng: cách thức diễn đạt phải trôi chảy, mạch lạc, đúng chính tả, từ, câu

3.Vân dụng linh hoat các thao tác lâp luân

a Giải thích: là cách giảng giải, cất nghĩa làm rõ một vấn đề nào đó

Ví du:

- Lí tưởng là mục đích, lẽ sống cao cả được đặt ra cho mỗi người

- Khiêm tốn là đức tính nhã nhặn, biết sống một cách nhún nhường, luôn hướng về sự tiến bộ, tự khép _

mình vào những khuôn thước của xã hội, không ngừng học hỏi, vươn lên trong cuộc sống Hoài bão lớn nhất của con người là tiến mãi không ngừng nhưng không nhằm mục đích khoe khoang, tự đề cao

cá nhân mình trước người khác

- Học van là trình độ của người có học

- Hạnh phúc là trạng thái viên mãn của con người khi được đáp ứng một nhu cầu tỉnh thần hoặc vật _ chât

b Phân tích: là chia tách một vấn đề thành nhiều yếu tố nhỏ để xem xét kĩ lưỡng đặc điểm và các môi quan hệ của chúng

+ Chỉ ra mối quan hệ giữa hình thức và nội dung

+ Thấy được mối quan hệ giữa bộ phận và toàn thể

+ Thấy được các biểu hiện về phẩm chất, năng lực, đặc điểm của đối tượng

Vi du:

Phân tích những biểu biện của lối sống đẹp:

+ Có lí tưởng, hoài bãocaođẹp ˆ

+ Có tình thương yêu đồng loại

+ Dẫn chứng phải chính xác Nếu là danh ngôn, nhận định văn học, câu thơ phải có xuất xứ, tác giả

+ Dẫn chứng phải có chọn lọc và tiêu biểu

+ Dân chứng phải lấy từ thực tế đời sống, người thật, việc thật, không dùng dẫn chứng lấy nhân vật trong văn học (vì đó là nhân vật được nhà văn hư cầu)

d Bình luận: là bàn bạc, bày tô ý kiến của người viết đối với vấn đề

4 Các bước làm bài NLXH về một tư tưởng đạo lí

-I-THÂN BAI

“4 Giai thich khai niém

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

1- MỞ BÀI

* Mỡ bài gián tiếp:

Có thể dẫn vào bài từ một trong những cách sau đây:

- Dẫn vào đề từ một nhận định văn học

- Dẫn vào bài từ một đoạn thơ, lời bài hát

- Dẫn vào bài bằng phản đề: nêu một vấn đề có tính chất tương phản với luận đề

* Mỡ bài băng cách trực tiếp: đi thẳng vào vấn đề (phải nêu được luận đề trong đề bài)

- Nếu đề bài là một câu tục ngữ, một nhận định văn học, một câu đanh ngôn, lời bài hát :

: Nhận xét về kết cầu, chỉ ra quan hệ đôi lập hay nhân quả

“Giải thích nghĩa gốc (nghĩa đen), nghĩa hàm Ân (nghĩa phái sinh)

- Nếu đề bài là một câu chuyện thì phải tóm tắt ngăn gọn và rút ra ý nghĩa câu chuyện

_ Có thể đặt câu hỏi làm luận điểm: Trước tiên, ta cần hiểu thế nào về câu nói trên?

- Phần giải thích cần ngắn gọn, sắp xếp thành một đoạn văn Tránh tuyệt đối vừa giải thích vừa phân

tích

2 Bàn luận: Bao gồm chứng minh + phân tích

- Phân tích những biểu hiện của vấn đề

+ Cần tách thành một số luận luận theo thứ tự Mỗi luận điểm nên viết một đoạn

+ Bài NLXH (thi TN tối thiểu phải có từ 2-3 dẫn chứng), thi ĐH tối thiểu phải có từ 3- 5 dẫn chứng

- Sau đó nên đặt câu hỏi: vì sao? Tại sao? Lí lẽ (1) dẫn chứng, lí lẽ (2) => dẫn chứng Khi đưa dẫn

chứng cần chú ý sắp xếp theo thứ tự thời gian từ xưa đến nay, về không gian (hẹp, rộng) 2 2 Có thể sử

dụng những từ ngữ đê dân dắt dẫn chứng như: /4 không thể quên tắm giương, chắc mọi người còn

nhớ

3 Mở rộng, rút ra bài học nhận thức và hành động, liên hệ bản thân

+ Phê phán những biểu hiện đi ngược lại truyền thông đạo lí Có thể sử dụng những thuật ngữ như:

thực tễ cho thấy, thật đúng buôn, thật dau long, that ding xấu hỗ

+ Rút ra bài học nhận thức và hành động cho mỗi bản thân hoặc thế hệ thanh niên ngày nay

+ Liên hệ bản thân thật sâu sắc và chân thành

- Tổng hợp lại vấn đề Nhắn mạnh tầm quan trọng của vấn đề

- Định hướng cho tương lai

MỘT SÓ NHẬN ĐỊNH VĂN HỌC

1 “Trong tâm hồn của mỗi con người đều có một cái van mà chỉ có thơ ca mới mở ra được” (Nhê-cơ-

2 “Thơ là sự hùng biện dụ dương” (Vôn-ten)

3 “Nghệ thuật là sự mô phỏng tự nhiên ” (Họa sĩ Ru-skin)

5 “Nhà thơ, ngay cả nhà thơ vĩ đại nhật phải đồng thời là những nhà tư tưởng”- tư tưởng Ấy:chính là

6 “Nhà văn phải là người di tìm cái hạt ngọc ân giấu sâu kín trong tâm hồn con người” (N guyen Minh

1 “Văn học và cuộc sống là hai vòng tròn đồng tâm, mà tâm điểm là con người” (Nguyễn z A Minh Châu)

8 “Khi bạn sinh ra bạn khóc còn mọi người cười, hãy sông sao khi bạn qua đời mọi người khóc còn

bạn cười” (Bailey)

9 “Lòng nhân hậu, đó là người lính gác đầu tiên của lương tâm” Xu-Khôm-Lin-Xki)

10 “Ngọn lửa tình không bao giờ tàn trong những chiếc lò-làm bằng tim, bằng máu” (Napoleon

Bonaparte)

11 “Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình” (Tô Hữu)

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

14 “Trang bị quý nhất của một người là khiêm tốn và giản dị” (Ph.Ăng-Ghen)

15 “Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn” (Danh ngôn Nam Phi)

16 “Nếu ở bên này là ranh giới địa ngục trần gian, thì bên kia là thiên đàng của cuộc đời” (danh ngôn)

17 “Thơ trước hết là cuộc đời sau đó là nghệ thuật” (Bê- Lin-Xki)

18 “Giống như ngọn lửa bốc lên từ cành khô, tài năng bắt nguồn từ những tình cảm mạnh mẽ của con người Thơ sinh ra từ tình yêu và lòng căm thù, từ nụ cười trong sáng hay từ những giọt nước mắt cay đăng” (Raxun Gamza tốp trong “Dghetxtan cia tdi”)

19 “Vạt áo của triệu nhà thơ không bọc hết vàng mà đời rơi vãi” (Chế Lan Viên)

20 “Nhà văn là người thư kí trung thành của thời đại” (Ban zắc)

21 “Văn chương không cần đến người thợ khéo tay, làm theo một vài kiểu mẫu đưa cho Văn chương

chi dung nạp những người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi những nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những

cái gì chưa có” (Nam Cao)

Z2 “ Nghệ thuật không phải là ánh trăng lừa dối, không nên là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật có thé chỉ

là tiếng kêu đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than” (Nam Cao)

23 ““Tác phẩm nghệ thuật sẽ chết nếu miêu tả chỉ là miêu tả, nếu nó không phải là tiếng thét đau khổ hoặc lời ca tụng hân hoan” (Bé-Lin-Xki) ,

24 “Đối với tôi, văn chương không phải là cách đem đên cho người đọc sự thoát ly hay sự quên Trái lại, văn chương là thứ khí giới thanh cao và đắc lực mà chúng ta có, để vừa tố cáo và thay đôi một cái thế giới giả đối và tàn ác, vừa làm cho lòng người được thêm trong sáng và phong phú hơn” (Thạch

7

25 “Nhà văn là người có ích nhất trong cộng đồng của mình” (Êluya) _ HT Tự TỦ

26 “Nếu minh họa lịch sử Việt Nam thi không trang nào là không có một thanh gươm và tô đậm một

Z7 “Trái tim hoàn thiện là trái tim có nhiều mảnh vá”

28 “Tác phẩm văn học hấp dẫn người ta bởi cách nhìn nhận mới, tình cảm mới về những điều, những việc mà ai cũng biết cả rồi” (Nguyễn Đình Thi)

29 “Văn chương có loại đáng thờ, có loại không đáng thờ Loại không đáng thờ là loại chỉ chuyên chú

ở văn chương, loại dáng thờ là loại chuyên chú ở con người” (N, guyén Van Siéu)

30 “Phong cách chính là người” (nhà văn P-Buy-Phông)

31 “Khi một tác phẩm nâng cao tinh thần ta lên và gợi cho ta những tình cảm cao quý và can đảm, không cần tìm nguyên tắc nào để đáng giá nó nữa, đó là một cuốn sách hay và do một nghệ sĩ viết ra”

(Nhà văn Pháp LaBơ-ruy-e)

32 “Sự làm việc giúp chúng ta thoát khỏi ba cái ác là: buồn chán, tật xấu và túng thiếu” (Voltaire)

33 “Làm điều lành khó như leo déc,lam điều ác khó như tuột đốc” (Không Tử)

34 “Cha mẹ nuôi dưỡng con bằng mô hôi, nước mắt, dân tộc nuôi tổ quốc bằng xương máu từ thé hệ này sang thế hệ khác” (Mộng Bình Sơn)

35 “Phải mở cửa lòng mình trước mới hi vọng mở cửa lòng người khác” (Pasquier Quesnel)

36 “Sức mạnh chỉ khuất phục người ta nhất thời, nhân nghĩa mới khuất phục người ta vĩnh viễn” (Hản Thư)

-

37 “Biết ơn là trí nhớ của trái tim” (M.Massieu)

38 “Trái tìm của người mẹ là trường học của đứa con” (Betsot)

39 “Người không có chí như thuyền không lái, như ngựa không cương trôi dạt bông lông không biết

đi vào đâu cả” (Vương Dương Minh)

40 “Chân lí sinh ra đề cho trí khôn, cũng như ánh sáng dé cho anh mit vay” (J De Maistre)

41 “Đật không khát máu chiến tranh mà chỉ khát mề hôi của con người” (Ngận ngữ Ba Tây)

42 “Chính hài cốt của người quá cố đã cầu thành quê hương của một dân tộc” (Lamartine)

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và dai hoc ThS Triệu Thị Kim Loan

46 “Nghệ thuật cao quý nhất để sống hạnh phúc chỉ là nghệ thuật biết sông” (J.F.Ducis)

47 “Bộ lông trang sức cho con công, học van trang strc cho con người” (Ngạn ngữ Nga)

48 “Nhân bất học bat tri li” (N gạn ngữ Trung Hoa)

49 “Chăm chỉ học hành là cái gôc để xây nhà, ăn nói lễ phép là là cái gốc để giữ nhà, cư xử hòa thuận

là cái gốc để trị nhà” (Chu Hy)

50 “Nước không ở lại nguồn, thù hăn chăng còn mãi trong lòng người cao thì

Hoa)

51 “Không phải cái chết là đáng sợ, mà cái đáng sợ là bị lương tâm giày xéo” (Pcaton)

52 “Lười biếng là cái mồ chôn trong sức sống” (Triệu Hi)

54 “Để cho con một rương vàng không bằng đề cho con một cuốn sách” (Ngạn ngữ Trung Hoa)

55 “Sách là ánh sáng dẫn dắt nền văn minh nhân loại” (J.Droosevelt)

56 “Mỗi cuộc đời là một con đường Con đường mở ra không chỉ để ta nghỉ ngơi mà để ta bước lên

đó” (P Drive)

57 “Đối xử với bản thân bằng lí trí, đối xử người khác bằng tắm lòng” (ngạn ngữ Nga)

58 “Thói quen ban đầu là màng nhện, sau này là dây cáp” (ngạn ngữ Tây Ban Nha)

59 “Hồi ức về mẹ bao giờ cũng tươi mát và sinh động Ta càng xa tuổi thơ thì hồi ức đó càng rõ rệt, dễ

hiểu và thân thiết” (N.V SENGUNÔP)

60 “Sau giai đoạn xới đất và gieo trồng đầy vất vả, phần thưởng ngọt ngào tất sẽ đến vào mùa thu

hoạch” (Hsing Yun)

61 “Long nhân ái là tặng phẩm nuôi dưỡng tâm hồn, xoa dịu nỗi đau và thách thức con tim trước vẻ

đẹp của cuộc đời” (G.lebon)

62 “Con người là thứ gỗ dé làm nên những cây cung - thứ mà càng uốn cong xuống nó lại càng bật lên

cao” (Rê-nam)

63 “Trong cái chết sự sống vẫn nảy mầm, trong đói khổ, hạnh phúc vẫn vươn lên, trong bé tắc, tương

lai luôn mở lối” ( không rõ tác giả)

64 “Đôi mắt càng già càng thấm thía yêu thương/ Dù da dẻ khô đi, tám lòng không hẹp lại” (Bằng

Việt)

65 “Chiến thắng bản thân mình là chiến công vĩ đại nhất” (Pla-tông)

66 “Cuộc đời như dòng sông, kẻ nào không chịu học bơi sẽ bị nhắn chim” (Mo-ret- ti)

67 “Tri tué con ngudi truéng thanh trong tinh lặng còn tính cách con người trưởng thành trong bão

táp” (Gớt)

68 “Tro luc nao trong cuộc sống cũng làm điểm tựa cho vinh quang” (Vích- to Huy- gô)

69 "Thay giáo của anh có thể dắt anh đến cửa, đạt được sự học là việc tầy thuộc vào mỗi người "

Danh Ngôn Trung Quốc

70 "Tri thức là sức mạnh " F.Baco

71 "Trong cách học, phải lấy tự học làm cối " Hồ Chí Minh

72 “Trong việc giáo dục, vị trí rộng lớn nhất cho quá trình tự bồi dưỡng chỉ có qua con đường tự

học, loài người mới có thể phát triển mạnh mẽ lên được ” Herrert Spencer

T3 “ Sự học nhự con thuyên ẩi ngược nước ‘Khong tiễn ắt lài” (ngạn ngữ Trung Hoa)

74 "Ai làm chủ giáo dục có thể thay đổi thế giới” Leibniz

Z5 Bản thân nhà giáo dục cũng cân phải được giáo dục” Karl Marx

(76) “Bộ lông làm đẹp con công, học vấn làm đẹp con người” Ngạn ngữ Nga

77 “Các bài giảng của giáo sư, cho đù có đây đủ, xúc tích đến đâu, có chứa chan tình yêu tri thức của

bản thân giáo viên đến đâu, thì về thực chất mà nói, đó chẳng qua cũng vẫn chỉ là chương trình, là

những lời chỉ dẫn tuân tự để điều chỉnh trật tự nhận thức của sinh viên Người nào chỉ biết ngôi nghe

giáo sư giảng chứ bản thân mình trong lòng không cảm thấy khát khao đọc sách, thì có thể nói tất cả

những điều người ấy nghe giảng ở trường đại học cũng sẽ chỉ như một tòa nhà xây trên cát mà thôi”

LLA Gontcharov

rte” (Ngan ngữ Trung

- 1 Đ_

Tài liệu ôn tập thi tôi nghiệp và đại học Thề Triệu Thị Kim Loan

78 "Cần phải lựa chọn một cách nghiêm ngặt xem nên học gì và không nên học gì” Lev Tolstoy

79 “Đi một ngày đàng học một sàng khôn" Tục ngữ Việt Nam

80 Đọc sách không bằng suy ngẫm, Học trường không hơn duoc trường đời ” Immanuel Kant

S&L "Doi song có hạn mà sự học thì vô hạn" Trang Tử :

@) “Đừng xấu hồ khi không biết, chỉ xấu hồ khi không học" Khuyết Danh ⁄⁄ 83 "Gido duc la lam cho con người tim thay chinh minh" Socrates

84 "Hién dit dau phải do tính sẵn, phân nhiều do giáo đục mà nên" Hồ Chí Minh

85 “Học không biết chắn, dạy người không biết mỏi" Không Tử

86 “Học kiến thức phải giỏi suy nghĩ, suy nghĩ, lại Suy nghĩ Chính nhờ cách ấy tôi đã trở thành nhà

khoa hoc" A Einstein

87 “Hoc thdy, hoc ban, vé vạn phong lưu” Tục ngữ dân tộc Thái — Việt Nam

88 "Hoc, hoc nita, hoc mdi" V.1 Lenin

89 “Hỏi một câu chỉ dốt chéc lat Nhưng không hỏi sẽ dốt nát cả đời" Ngạn ngữ phương Tây

90 “Không bỏ ra một công phu nhất định thì không có khả năng khám phá sự thật và ai sợ mất công

sức thì không có khả năng lĩnh hội duoc chân ly” Khuyét Danh

91 “Không nên dạy cho trẻ em những gì chúng phải sưy nghĩ, mà dạy cho chúng cách Sy nghĩ" Margaret Mead

92 “Kiến thức chỉ có duoc qua tu duy ciia con người” A Einstein

23 “Một ngày ngôi trách móc sao bằng một giờ làm việc Một giờ này làm lòng ta nhẹ và túi ta nặng"

94 "Mục tiêu của giáo dục không phải là dạy cách kiếm sống hay cung cấp công cụ để đạt được sự giàu có, mà đó phải là con đường dân lỗi tâm hôn con người vươn đến cái Chân và thực bành cái Thién" (Vijaya Lakshmi Pandit)

,

95 "Muốn xây dựng đất nước, trước hết phải phát triển giáo dục Muốn trị nước, phải trọng dụng

96 “Ngủ dậy muộn thi phí mất cả ngày, ở tuổi thanh niên mà không học tập thì phí mất cả cuộc đời” Ngạn ngữ Trung Quốc

97 “Nhà trường phải luôn luôn có chủ trương tạo cho học trò một cá tính cân đối chớ không nên biển

chúng thành một nhà chuyên môn” A Einstein

98 “Nhiệm vụ của một trường đại học tiến bộ không phải lồ cùng cấp những câu trả lời thích hợp, mà chính phải là đặt ra các câu hỏi thích hợp” Cynthia Ozick

99 “Thà phải tìm hiểu sự thật suốt đêm còn hơn phải nghỉ ngờ nó suốt đời" E Engels

100 “Cành điều nghệ thuật dù bay cao tới đâu vẫn có mỘ! sợi dây nổi liên với mặt đất”

101 “Cái chết không phải là sự mắt mát lớn nhất mà sự mắt mát lớn nhất la dé tam hon tan lui ngay

khi con song” Nhà văn Nga

102 “Nơi đâu có sự nhàn rỗi, thống trị thì nơi đó không thấy lấp lánh sự tỏa Sang cua cdc thién tai, 6

đó không có khát vọng vươn tới vinh quang và bất tử” Vich to Huy Go

103 “Cuộc sống đang lên men ngây ngắt như vườn hoa rực rỡ đón các nhà thơ vào kiếm mật để trả

cho đời mùi thơm vị ngọt” Nguyễn Văn Thạc

104 “An-đéc-xen đã lượm lặt những hạt thơ trên những luống đất của người dân cày, ấp ủ Chúng nơi

trái tim 6ng réi gieo vào nip lều, từ đó đã lớn lên và nảy nở những đóa hoa thơ tuyệt đẹp, chúng an ủi ayy > trái tìm những người cùng khổ Pau-tép-xki

105 “Ở đâu có lao động ở đó có sáng tạo ngôn ngữ Nhà văn không chỉ học tập ngôn ngữ của nhân dân mà còn là một người phát triển ngôn ngữ có sáng tạo” Nguyễn Tuân :

106 “Văn học nghệ thuật là công cụ để hiểu biết, để khàm phá, để Sống tạo thực tẾ tại xã hội” Phạm

107 “Nghệ sĩ là con người biết khai thác những ấn tượng riêng - chủ quan - của mình tìm thấy trong

những ấn tượng đó là giá trị khái quát và biết làm cho những ấn tượng ấy có được hình thức riêng”

108 “Điêu quan trọng hơn hết trong sự nghiệp của những nhà văn vĩ đại ấy lại là Cuộc sống rường đại học chân chính của thiên tài ( ) đó chỉnh là cái lời thơ, cái sức sống của những tác phẩm vĩ đại ”

Tài liệu ôn tập thi tôi nghiệp và đại học Ths Triéu Thi Kim Loan

109 “Văn chương có quyền nhung không chỉ miêu tả cái xấu xa, ghê tởm, cái hèn nhát, thanh nam châm thu hút mọi thế hệ văn là cái cao thượng, cái tốt đẹp, cái thủy chung "

1 10 Séng dep - đâu phải là những từ trống rỗng

Chỉ có ai bằng đấu tranh, lao động

Nhân lên vẻ đẹp cuộc đời

Mới là người sông cuộc sông đẹp tươi (G.Bê-khe- thị hào Đức)

LLL “Ni iém vui ma cuéc song có được là niềm vui sáng tạo Tình yêu, thiên tài, hành động đất cả đều sáng lên dưới ngọn đuốc của niềm vui ay” (Rô- manh Rô-lăng) sả

112 “Con người càng phát triển cao về trí tuệ và đạo đức thì càng tự do và cuộc sống càng đem lại cho

- anh ta nhiều thích thú hơn” (Sê- khốp)

113 Trong mơ ước có mặt tốt hơn thực tại Trong thực tại có mặt tốt hơn mơ ước Hạnh phúc đầy đủ

là biết kết hợp cả ước mơ lẫn thực tại (L.tonxtoi)

or ột năm khởi đầu từ mùa xuân, một đời khởi đầu tir tudi tré Tudi tré 14 mùa xuân của xã hội (Hà

{ Minh)

115 Thanh niên bao giờ cũng giữ vai trò quan trọng việc kế thừa và phát triển những thành tựu của

116 Nếu không có mục đích, anh không làm được điều gì cả Anh cũng không làm được cái gì vĩ đại nếu mục đích tâm thường (Đi-đơ-rô)

7 Moi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động (M.Xi-xê-rông)

Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để khẳng định mình (UNETSCO)

119 Học ở đâu? Học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân, không học nhân dân là một thiếu sót lớn (Hồ Chí Minh)

120 Học mà không suy nghĩ thì vô ích

Suy nghĩ mà không học thì hiểm nguy (Không Tử)

121 Không lên núi cao sao biết cái lo nghiêng ngả, không xuống vực sâu sao biết cái lo đắm đuối, không ra bê lớn sao biết cái lo sóng gió (Mạnh Tử)

122 Lương tâm là quyển sách tuyệt hảo về luân lí mà chúng ta sẵn có Đấy là quyền sách phải tham khảo nhiều nhất (Pat-xcan)

DANH NGÔN VẺ SÁCH

123 Không có sách thì không có tri thức, không có tri thức thì không có chủ nghĩa xã hội (V.I.Lê nin)

124 Sách là ngọn đèn bất diệt của sự thông thái tích lũy lại (Cur-tix)

125 Những cuôn sách là những chiếc thuyền buồm của tư duy hành trình trên song nước thời gian, vận chuyển vô cùng thận trọng thứ hàng hóa quý giá của chúng ta từ thế hệ này sang thế hệ khác (M.go-ro-ki)

126 Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống (A.Puskin)

127 Đọc cuôn sách hay cũng như được trò chuyện với người bạn thông minh (L.Tôn xtôi)

128 Không có quyền sách nào hay với người đốt, không có có tác phẩm nào đở đối với người thông minh (Đi-dơ-rô)

129 Người nào chỉ đọc đôi chút cũng đã + có trình độ cao hơn nhiều so với người không đọc gì cả (V.Bé-lin-xki)

130 Đọc sách mà không suy nghĩ khác nào ăn mà không tiêu (Ê.Bur-ke)

131 Học tâp là hạt giỗng của kiến thức, kiến thức là hạt giống của hạnh phúc (Giê-ooc -ghi)

132 Cuộc đời là chiếc thang khôn nâc chót Việc học là quyên vở không trang cuôi cùng (Ra-li-nin)

133 Học vấn có những chùm rễ đắng cay nhưng hoa quả lại ngọt ngào (ngạn ngữ Hi Lạp)

134 Tri thức làm người ta khiêm tốn, ngu sỉ làm người ta kiêu ngạo (Ngạn ngữ Anh)

135 Ai-chét cho qué hương là sống đời đời (Vích-to Huy-gô)

136 Đời người được đo bằng tư tưởng và hành động chứ đâu phải tính bằng thời gian (F.Eđisơn)

137 Đừng sống theo điều ta ước muốn, hãy: sống theo điều ta có thể (Ngạn ngữ)

Tài liệu ôn tập thi tôi nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

138 Những khát khao tốt đẹp chính là con thuyền đây cuộc đời tuy rằng chúng thường gây nên giông

td (La Phong ten)

139 Một con tim không lí tưởng như một tinh cầu không ánh sáng (Pa-xcan)

Cd vọng vươn lên phía trước chính là mục đích của cuộc sông (Mac xim Gooc- ki)

41 Qúa khứ và hiện tại là phương tiện, chỉ có tương lai mới là mục đích của chúng ta (Pa-xcan)

142 Thời giờ là vàng bạc, đề thời gian đi tức là tự hủy hoại mình (De-smo-sthe-nes)

147 Hãy quý trọng thời gian, đó là tắm vải đệt nên cuộc đời (Ban- dắc)

148 Thước đo cuộc sống không phải là ở chỗ dài hay ngắn mà ở chỗ bạn đã sử dụng cuộc đời như thế nào (Mông-te-nhơ)

149 Cái thiện của bản thân là cách duy nhất tạo ra ảnh hưởng tốt đẹp với người khác (Mạnh Hạo

Nhiên)

150 Nên tha thứ cho kẻ khác nhưng đừng bao giờ tha thứ cho mình (Xi-ruyt)

151 Từ vua cho đến dân, hết thảy ai ai cũng phải lấy sự tu thân làm gốc (Tăng Tử)

152 Lương tâm là cuốn sách tuyệt hảo về luân lí mà chúng ta có, đây là cuốn sách cần tham khảo nhiều nhất (Pa-xcan)

oo

153 Hạnh phúc thay cho kẻ nào nghe lời chê bai mà biết tận dụng để sửa mình (U.Sếch-xpia)

154 Đối với tuổi trẻ bị cám dỗ bởi sự xa hoa là một hiêm họa còn mạnh hơn giông bão hoặc sa mạc, hơn nghèo túng hoặc xiéng xích gông cùm (H Mô-rơ)

155 Không có con đường nào mở rộng cho những ai lẫn tránh đấu tranh (Lỗ Tấn) |

156 Hạnh phúc cũng giống như của cải, ta không có quyền tiêu thụ mà không sản xuất (Bec-na-sô)

157 Trí tuệ con người trưởng thành trong tinh lặng còn tính cách con người trưởng thành trong bão

tấp (Gớt)

158 Điều kiện đầu tiên để bạn bè xích lại gần nhau đó là sự chân thành (M.Pri-xvin)

159 Chỉ có bàn tay dịu dàng của bè bạn mới rút được cái gai nhọn trong trai tim ta (Tục ngữ A- rap)

160 Tình yêu biến những điều vô nghĩa của cuộc sống thành những gì có nghĩa, làm cho những bắt

hạnh trở thành hạnh phúc (L.Tôn-xtôi)

co

161 Cần phải học nhiều để nhận thức được rằng mình biết còn ít (Mông- te- nhơ)

162 Thật may mắn cho ai được học cách học (Mơ-nan-đơ)

163 Mọi tiết kiệm, suy cho cùng là tiết kiệm thời gian (Cac- Mac) `

164 Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống (Lep-Tônxtoi)

165 Trong thế giới này, chúng ta xót xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu xa mà Còn cả vì sự im lặng đáng sợ của những người tốt (Lu-thơ Kinh)

166 Thiên tài là một phần trăm thiên bẩm và chín mươi chín phần trăm mồ hôi (Ê-Đi-xơn)

167 Sách là cây đèn thắp sáng cho con người trên những nẻo đường xa xôi nhất và tăm tối nhất của

cuộc đời (A.U.Pit)

168 Đời sống thì hữu hạn, sự học thì vô hạn (Trang Tử)

169 Tôi đọc sách không những để mở mang trí tuệ mà còn đẻ nâng cao tâm hồn (1.Ghe-ranh)

11 Một lời xin lỗi vụng về còn tốt hơn sự im lặng (S.Gôt-xông)

Thà rằng ăn bát cơm rau/ Còn hơn thịt cá nói nhau nặng lời (Ca dao)

172 Biệt kính trọng quá khứ là đặc điểm phân biệt văn minh và dã man (Puskin)

73; Lich sự và khiêm tốn chứng tỏ con người có văn hóa thực sự (H.Ban-dắc)

174 Nhiệm vụ quan trọng nhất của nền văn minh là dạy cho con người biết tư duy( E-di-son) Vàng thì thử lửa, thử than/ Chim kêu thử tiếng, người ngoan thử lời (Ca đao)

176 Khi đường đời gập ghềnh nhớ giữ tỉnh thần luôn bằng phẳng (Hô-ra-xơ)

177 Khắc phục gian nan là biến gian nan thành cơ hội tốt (W.Soc-sin)

178 Nhân đức là sức khỏe của tâm hồn (Giu-be)

179 Lòng nhân từ không có tính thiên cưỡng Công ơn của nó như mưa từ trên trời rơi xuống tưới mát

cả người cho cũng như người nhận (W.Sếch-spia)

180 Một trong những sai lầm kì quặc nhất là cho rằng hạnh phúc của con người là cảnh an nhàn

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

183.Ý chí và nhiệt tình là đôi cánh của những hành vi vĩ đại (Gớt)

184 Chỉ có nhẫn nại mới biến lá dâu thành lụa (Vé-ra in-đơ)

185 Thiên tài là sự kiên nhẫn lâu dài của trí tuệ (Niu-tơn)

186 Hãy dạy đạo đức cho con bạn Chỉ có đạo đức chứ không phải vàng bạc làm cho chúng sung sướng (Bet-tô-ven)

187 Ngôi trên đống cát ai cũng có thể là hiền nhân quân tử, nhưng ngồi trên đống vàng : mới thực sự biết ai là quân tử hiền nhân (Khuyết danh)

188 Người không có đức mà có nhiều của cải là cái mầm của tai va (Tiềm Phu)

189 Duy chỉ có gia đình, người ta mới tìm được chốn nương thân để chống lại tai ương của số mệnh - (O-ri-pit)

190 Nếu bạn tìm thấy một gia đình hạnh phúc, bạn nên tin rằng ở đấy có một người dan ba biét quén minh (Ra-zin)

191, Trái tim người mẹ là trường học của đứa con (Hw.bê-se)

Không có bài hát nào hát đủ về mẹ Mắt mẹ là mất đi tài sản lớn nhất trong toàn bộ sự giàu có của một đời người (Trịnh Công Sơn)

193 Gần vâng dương thì sáng/ Gan me hién thi 4 am (Tục ngữ Noa)

194 “Người ta không biết trọng cái thực lực mà muốn trông cậy vào cái vận may thì chí khí cũng đã kém trôi, huống chỉ cái vận may không mấy khi gặp được.” (Câu nói người xưa)

195 “Một chiếc đữa không gắp được, một que củi không đun được, một ông đầu rau không đặt được nội."(Tục ngữ Thái)

“Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho t ta mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay.” (lời bài hát)

197 “Hãy đừng nói những điều anh đã đọc mà hãy nói những điều anh đã hiểu” (Ngạn ngữ A-dếc-bai- dan)

198 “Có ba cách đọc sách: đọc mà không hiểu; đọc và hiểu; đọc và hiểu cả những điều không viết trong sách” (Cơ-nia-giơ-nin)

199 “Hãy nói cho tôi biết bạn đọc sách gì, tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là người như thế nào” (S Bơ-

lăng)

200 “Học vấn không có quê hương nhưng người học phải có Tổ quốc” (L Pa-x tơ)

201 “Không phải tất cả những người cười với ta đều là bạn, cũng không phải tất cả những người làm

ta bực mình đêu là kẻ thù của ta” (ngạn ngữ Mông Cổ)

202 “Nếu không có mục đích, anh không làm được gì cả Anh cũng không làm được cái gì vĩ đại nếu mục đích tầm thường” (Đi-đơ-rô)

203 “Cây lớn một ôm, khởi sinh từ cái mầm nhỏ, đài cao chín tầng, khởi đầu từ một sọt đất, đi xa ngàn dặm, bắt đầu từ một bước chân” (Lão Tử)

_204 “Sai lầm lớn nhất của đời người là tự đánh: mất chính mình” (lời dạy của Đức Phập -

205 “Anh hay nói về bạn anh đi, tôi sẽ nói anh là người thế nào” ˆ "

206 “Trên đời này chỉ có một thứ mà ta phải cúi đầu than phục đó la tai năng và chỉ ‹ Có: một thứ n mà ata phai quy gối tôn trọng đó là lòng tốt” (V Huy- -gô)

207 “Suy nghĩ thực tế, cảm nhận những điều đẹp dé, | Eiong m muốn cái tốt lành; đó chính là mỤC ich a của cuộc sông hướng thiện” (Pla-tông)

208 “Khi con người ta sống chỉ vì mình thì trở thành thừa đối với những người còn lai” (1 .Ra-đép)

209 “Con người không có tình thương cũng giống như vườn hoa không có ánh nang mat trời” (Vích-

to Huy-gô)

210 “Những bài học vô giá về đạo đức không đến với ta qua sách vở mà qua những kinh nghiệm sống của ta ở trong đời” (Mác Tuên)

211 “Quân tử có 3 điều phải suy nghĩ:

Lúc nhỏ nêu chẳng học, thì khi lớn ngu đốt, chẳng làm được điều gì

Lúc già nêu không đem những điều mình biết để dạy người, thì khi qua đời chẳng ai thương tiếc

Tài liệu ôn tập thi t6t nghiép va dai hoc ThS Triệu Thị Kim Loan

Lúc giàu có nếu không bố thí, thì đến lúc khốn khó chẳng ai cứu giúp” (Theo Kho tàng cổ học tỉnh

hoa)

Z12 “Hạnh phúc cũng như lửa, càng chia ra thì càng được nhân lên”

213 “Sự phá sản lớn nhất của đời người là lòng ghen tị” (lời dạy của Đức Phật)

214 “Ở đời này không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh

để bước qua những ranh giới ấy” (Nguyễn Khải - Mùa lạc)

215 “Đời người cũng như bài thơ, giá trị của nó không tùy thuộc vào số câu mà tùy thuộc vào nội dung” (theo Sê-nê-ca)

216 “Ö trường xin thầy dạy cho cháu biết chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận khi thi” (tổng thống Mĩ A Lin-cén)

217 “Một con người làm sao có thể nhận thức được chính mình? Đó không phải là việc của tư duy mà

là của thực tiễn Hãy ra sức thực hiện bổn phận của mình, lúc đó bạn lập tức hiểu được giá trị của mình” (Gớt)

218 “Tinh thần chung của văn hóa Việt Nam là thiết thực, linh hoạt, dung hòa” (Nhìn về vốn văn hóa dân tộc)

219 “Không thể bên trong một đẳng mà bên goài một nẻo được Tôi muốn là tôi toàn vẹn” (Hồn

220 “Người quân tử có 3 điều vui, tuy cho làm vui cả thiên hạ là sướng mà cũng không kể vào trong

Cha mẹ còn sống, anh em bình yên là một điều vuf

Ngửa lên không tủi thẹn với trời, cúi xuống không xấu hỗ với người là hai điều vui

Được những bậc anh tài trong thiên hạ dạy dỗ, gây dựng cho ra người là ba điều vui.” (Mạnh Tử)

221 “Người thông minh không phải là người không mắc sai lầm mà là người phạm sai lầm không

trầm trọng và biết mau chóng sửa chữa nó”.(Lê-nn) „ `

222 Hãy xúc động hồn thơ cho ngọn bút có thần (Ngô Thì Nhậm)

223 Thơ chỉ tràn ra khi trong tim ta cuộc sống đã thật đầy (Tó Hữm) on

224 Thơ là ngọn lửa nhen lên trong lòng người, một ngọn lửa đốt cháy, sưởi ấm và soi sáng Nhà thơ chân chính là người dù không muốn và phải chịu đau đớn vẫn đốt cháy mình lên và đốt cháy những người khác (L.Tônxtôi)

225 Thơ là hiện thực, thơ là cuộc đời, thơ còn là thơ nữa (Xuân Diệu)

226 Nhà thơ phải cố gắng sao cho những cái làm cho anh phần khởi hay xúc động cũng là những cái làm cho dân tộc anh vui sướng hay đau khổ (G.Bê-sơ)

227 Thơ giữa đời, hoa giữa năng (Huy Cận)

228 Văn học là cuộc đời Cuộc đời là nơi xuất phát cũng là nơi đi tới của văn học (Tế Hữu)

229 Thơ tôi là hợp chất được làm từ tức giận, tình yêu và xấu hỗ (Mu-kha- mat Khat- đa)

230 Nói nghệ thuật tức là nói đến sự cao cả của tâm hồn Đẹp tức là một cái gì cao cả Có khi nhà văn miêu tả một cái nhìn rất xấu, một tội ác, một tên giêt người, nhưng cách nhìn, cách miêu tả phải cao cả” (Nguyễn Đình Thị)

231 Giống như ngọn lửa bốc lên từ những cành khô, tài năng bắt nguồn từ những tình cảm mạnh mẽ của con người Thơ sinh ra từ tình yêu và lòng căm thù, từ nụ cười trong sáng hay từ những giọt nước

232 Trong tâm hồn con người đều có cái van mà chỉ có thơ ca mới mở ra được (Nhê-cơ-ra-tốp)

TƯ LIỆU NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

I Li TUGNG, LOI SONG DEP

1 Tran Quốc Tuan đã từng “ tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau nhự cắt, nước mắt đầm đầa ” nung nấu ý chí, tìm kế sách đánh đuối quân xâm lược Mông- Nguyên

2 Phạm Ngũ Lão chân thành bày tỏ lí tưởng phò vua giúp nước: “Công danh nam tử còn vuong no./ Luông hẹn tai nghe chuyện Vũ hẳu ”( Tỏ lòng) Nợ ở đây là gánh nặng trách nhiệm với đất nước của những trang nam nhỉ thời loạn

3 Lê Lợi suốt mười năm “nếm mật nằm gai" lãnh đạo nghĩa quân Lam Sơn quét sạch giặc Minh

ee

Tài liệu ôn lập thì tôi nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

5 Anh Lí Tự Trọng người thanh niên cộng sản da khang định lẽ sống cao đẹp: “Con đường của thanh niên chỉ có thê là con đường cách mạng chứ không thể là con đường nào khác ”

6 Chị Võ Thị Sáu, người con gái Đất Đỏ Đồng Nai- mười sáu tudi đã trực tiếp giết giặc Chị bị giặc bắt và bị đày ra Côn Đảo Trên đường giặc đưa chị đi xử bắn, chị vẫn bình thản nhặt hoa Lê Ki Ma cài lên tóc, vẫn cất cao tiếng hát Chị đã làm cho quân thù khiếp sợ vì khí tiết chiến đầu của minh

7 Lê Văn Tám, một thiếu niên 13 ở Bến Nghé- Sài Gòn đã đũng cảm tự thiêu làm ngọn đuốc lao vào phá kho đạn của thực dân Pháp

8 Anh Nguyễn Văn Trỗi, người công nhân thợ điện đã quyết tâm giết tên bộ trưởng quốc phòng Mĩ Mănamara vì theo anh: “Nếu còn một tên xâm lược Mi trên đất nước ta thì không có ai có hạnh phúc nôi cả” Tổ Hữu trong bài thơ Hãy nhớ lấy lời tôi đã viết:

Có những phút làm nên lịch sử

Có cái chết hóa thành bất tử

Có những lời hơn mọi bài ca

Có những con người như chân lí sinh ra

9 Chủ tịch Hồ Chí Minh là nguoi da hi sinh tudi thanh xuân và hạnh phúc riêng tư, ra đi tìm

ng CỨN nước Người từng phải lao động trong tiết trời giá lạnh từ bồi bàn, phụ bếp, xúc tuyết, thợ Người tự học ngoại ngữ, viết báo, sáng tác văn chương nhằm tìm đến sào huyệt của thực dân, đề quậc Khi đọc luận cương của Lê- Nin trên một tờ báo, Người vui mừng thét lên: Hạnh phúc là đây, com áo đây rồi Suốt đời, Bác Hồ luôn tâm niệm: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do Đông bào ta ai cũng có cơm ăn

áo mặc, ai cling được học hành”

10 Nguyễn Văn Thạc, chàng sinh viên khoa toán trường đại học tổng hợp đã lên đường nhập ngũ với

lẽ sống : Quyết tử cho tổ quốc quyết sinh

11 Đăng Thùy Trâm đã lựa chọn con đường Trường Sơn ác liệt trong cuộc kháng chiến chống Mĩ là nơi thể hiện tài năng, nhiệt huyết của tuổi trẻ Cô đã đem lại sự sống cho biết bao chiến sĩ bị thương trong chiến tranh

12 Lĩnh vực nông nhiệp: Những Anh hùng lao động Tì rương Công Định, Võ Tòng Xuân đã đem hết tài năng và sức lực công hiến cho sự nghiệp nghiên cứu để tìm ra nhiều giống lúa năng suất cao, gop phan nâng cao đời sông nông dân và với những cơ sở đó, nước ta đã trở thành một trong những nước

có xuất khẩu gạo đứng đầu thế giới

13 Lĩnh vực y học: Bác sĩ Nguyên Tài Thu với “ đôi bàn tay vàng” đã châm cứu miễn phí cho hàng ngàn bệnh nhân nghèo khỏi bệnh

14 Lĩnh vực an ninh: Chiến sĩ đặc nhiệm Nguyễn Thanh Tùng ( 33 tuổi, bộ đội Biên phòng) đã tham gia nhiều chuyên án đặc biệt, có 8 chuyên án đạt hiệu quả cao được Thủ tướng tặng bằng khen

15 Thế hệ trẻ đang say sưa lao đông trên khắp công trình dựng xây đất nước: công trình đường dây điện cao thé 500kv chạy suốt chiều dài đất nước; những dàn khoan dau khí trên biển Đông: những nhà máy thủy điện sông Đà, Trị An, Hòa Bình, Thác Mơ ;hàng ngàn kĩ sư, hàng vạn thanh niên những công trình giao thông quan trọng quyết định kinh tế đất nước: tuyến đường mòn Hồ Chí Minh nối Hiền hai miền Nam Bắc, Đại lộ Đông- Tây, công trình cầu Cần Thơ, cầu Phú Mĩ, đường hầm Hải Vân, đường hầm Thủ Thêm Sinh viên Việt Nam với chiến dịch “ mùa hè xanh” , phong trào “ Hiến máu nhân đạo”, “tham gia an toàn giao thông” Tuôi trẻ học đường hôm nay cũng tràn ngập những ước

mơ cao dep , ngày đêm vùi mài hoc tap, biến ước mơ thành hiện thực Hàng năm, đều có những học sinh Việt Nam đem vinh quang về cho đất nước trong những kì thi quốc tế và khu vực ( Giao sư Ngô Bao Chau , dat giai thuong Fields” vé Toan hee)

“Sống đẹp ` đâu phải là những từ trong rong

Chỉ có ai bằng đấu tranh lao động

Nhân lên vẻ đẹp cuộc đời

Mới là người sống cuộc sống đẹp tươi ”

II- LONG NHAN AI

Tai liéu 6n tap thi tôi nghiệp và đại học ThS Triệu Thi Kim Loan

1 Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên- Mông, một lần vua Trần Nhân TT: ong di

thăm tướng sĩ giữa đêm động đã cởi chiếc bào khoác lên vai một người lính Nếu không có tình thương thì nhà vua không thê có những cử chí làm xúc động lòng người đến vậy

2 Suốt ba cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên-Mông, vị chủ tướng Trần Quốc Tuấn cùng chia sẻ vui buồn, cùng vào sinh ra tử với các tướng lĩnh của mình: “ các ngươi không có ăn thì ta cho cơm, không có mặc thì ta cho áo, đi bộ thì ta cho ngựa, đi thủy thì ta cho thuyền, lúc trận mạc xông pha thì cùng nhau sống chết, lúc nhàn hạ thì cùng nhau vui cười ” Chính cách đối xử xuất phát từ tình thương đó đã tạo nên tỉnh thần đoàn kết và chiến thắng lẫy lừng của quân dân nhà Trần

3 Chủ tịch Hô Chí Minh là người đã hỉ sinh tuổi thanh xuân và hạnh phúc riêng tư, ra đi fìm đường cứu nước Bác Hồ là tâm gương sáng về lòng nhân ái Bác quan tâm đến từng miếng ăn, giắc ngũ, cuộc sống của mọi tằng lớp nhân dân lao động Việt Nam và nhân loại trên toàn thể giới: “ Ôi lòng bác vậy cứ thương ta Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa

Chỉ biết quên mình cho hết thảy

Như dòng sông đó nặng phù sa”( Tổ Hữu)

4 Nguyễn Hữu Ân- chàng trai hiếu thảo đã dành thời gian quý báu của mình chăm sóc cho những bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối Khi mẹ ruột qua đời, Ân đã nhận bà Nguyễn Thị Phẳng làm mẹ nuôi

và hết lòng chăm sóc cho bà Hàng ngày ngoài giờ đi học, Ân phụ quán cơm lấy tiền chăm sóc bà Phẳng Anh đã thi đậu vào trường Đại học mở thành phố HCM ,

3 Chị Nguyễn Thị Hiền quận 3 t.p HCM đã thu gom hon 40 em lang thang cơ nhỡ, thành lập tổ sản

xuất làm bánh, tạo nên mái nhà ấp áp cho những em nhỏ bất hạnh

6 Gia đình ông Nguyễn Phước Bửu Thanh (Huế) gồm 11 thành viên gồm con, cháu, dâu, rễ đã hơn

130 lần tự nguyện hiến 32.000cc máu cứu sống hàng trăm bệnh nhân

7 Nhà sư Thích Nguyên Ngọc trụ trì chùa Long Hòa tỉnh Trà Vinh Chỉ tính trong vòng 4 năm qua,

‘Dai đức Thích Nguyên Ngọc đã vận động phật tử tröng Và ngoài nước ủng hộ xây dựng 26 cây cầu - giao thong ở vùng nông thôn, 290 giếng nước bơm tay, 10 ngôi nhà đại đoàn kết, tặng 36.000 phần quà _ cho người nghèo và 192 áo quan, với tông giá trị là 3 tỷ đồng

8 Mẹ Teresa- nữ tu người Albania là một tắm gương lớn về lòng nhân ái Hơn 40 năm qua, bà đã chăm sóc cho những người nghèo, bệnh tật, trẻ em md côi khắp Â1n Độ và các quốc gia khác Bà được trao giải NoBen Hòa Bình năm 1979

9 Thây Lí Quế Lâm là giáo viên trường điểu học làng Nhị Bình- Tứ Xyên- Trung Quốc Suốt 19 năm dẫn học trò đến trường, vượt qua 5 chiếc tàng gốc dựng đứng trên vách núi cheo leo Tình yêu thương

và lòng tận tụy đã làm nên một nhân cách lớn

10 Mười một năm cõng bạn đến trường Đã 11 năm nay hình ảnh hai cô bé cõng nhau trên lưng rồi

trên xe đã làm cho biết bao người cảm phục Đó là em Để Thị Hường (Vĩnh Phúc) 17 tuổi và Nguyễn

Thị Ngân 19 tuổi đều đang là học sinh lớp 12 trường THPT Yên Lạc, Vĩnh Phúc Dù mưa hay nắng,

suốt bốn năm ở bậc tiểu học, Hường đều đến nhà cống Ngân tới trường Khi lên cấp 2, mẹ mua cho một chiếc xe đạp, Hường đã dùng xe tiếp tục chở bạn đến trường

HIL.Y CHÍ, NGHĨ LỤC VƯỢT KHÓ

1 Thây Nguyễn Đình Chiêu, bị mù mắt nhưng vẫn bốc thuốc chữa bệnh, mở trường dạy học, sáng tác văn chương phục vụ cuộc đời

2 Thây Nguyễn Ngọc Kí, sau một trận sốt bị liệt hai tay Tập việt bằng chân từ năm lên 7 tuổi Băng ý

chí nghị lực phi thường, thầy đã đậu đại học, trở thành giảng viên trường đại học Thay viết sách, làm

3 Helen Killer là nhà văn, nhà xã hội học người Mĩ Cơn bạo bệnh đã cướp đi ánh sáng, âm thanh cuộc đời Bà bị điếc, bị mù nhưng đã vượt qua số phận đậu hai trường đại học và trở thành nhà văn, nhà xã hội học Bà từng nói: “7ô¡ đã khóc khi không có giày để đi cho đến khi tôi nhìn thấy một người không có chân đề di giày"

4 Lê Thanh Thúy đóa hoa hướng dương của lớp I1 A3 trường Trung học thực hành- Đại học sư phạm là tắm gương điển hình về ý chí, nghị lực phi thường Căn bệnh ung thư xương quái ác từng

ngày cướp đi từng phần của cơ thể không làm Thúy mất đi niềm tin vào cuộc sống Thúy từng nói:

“Từ đáy vực sâu chứa đây nước mắt đau khổ tôi đứng dậy thê răng: dù không còn được sống bao

II

Tài liệu ôn tập thi tôi nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

lâu nữa, dù gặp phải bao gian khó tôi cũng quyết không bị đánh gục, không chấp nhận đầu hàng

Tôi phải là một mặt trời nhỏ để cuộc đời mình được tỏa ánh sáng âm ap”

5 Mac Dinh Chi, lúc nhỏ có tỉnh thần ham học, luôn tự học Không có đèn dầu thắp sáng, ông bắt

đom đóm bỏ vào vỏ trứng để học Sau này đỗ trạng nguyên, được cử đi xứ, được phong “Lưỡng quốc

Trạng nguyên `

6 Nguyễn Hiền, nhà nghèo nên phải bỏ học kiếm sống Ham học, ban ngày đi chăn trâu, đứng ngoài

cửa lớp nghe giảng, tối đến, mượn tập vở của bạn tự học mà sau này thành tài

7 Nick Vujicic khi được sinh ra đã không có tir chi Nick bị hội chứng Tetra- Amelia, gây ra sự thiếu

văng câ bốn chỉ Năm 17 tuổi, Nick thành lập tổ chức phi lợi nhuận của Tiêng mình với tên gọi: “Cuộc

sông không có tay chân Anh đã đi đến nhiều nước trên thế giới để diễn thuyết với mong muốn tìm

được ý nghĩa cuộc song Bang nghị lực phi thường, Nick không chỉ tự rèn luyện để lo cho bản thân,

anh còn luyện tập để biết bơi, đá banh và cao hơn, anh đã nhận được hai bằng cử nhân trong lĩnh

vực kế toán và Kế hoạch tài chính tại trường Đại học AustraHa

8 Chrristine Hà hay là Hà Huyền Trân, người Mỹ gốc Việt là người khiếm thị đầu tiên tham dự

chương trình tranh tài Vua đầu bếp MasterChef và đã đoạt giải Quán quân của kì thi này

9 Cung Ju Yung (Hàn Quốc) là người sáng lập tập đoàn Hundai đã từng trải qua những sóng gió

trong cuộc đời Tuổi thơ lớn lên trong nghèo khó, từng ba lần trốn chạy thất bại khỏi gia định Năm 22

tuổi là người không có một xu dính túi, từng chuyển qua nghề kinh doanh dịch vụ sửa chữa ô tô với số

vốn ít ỏi và sau đó phá sản Bằng uy tín và nghị lực phi thường, ông đã lập ra hang Hyundai ngày

25/5/1947 O6ng từng tuyên bố: “Mọi thứ đều công bằng, vận may rủi đều đến với con người như

nhau Quan trọng nhất là phải nỗ 2 lực, nỗ lực không ngừng và biết chớp thời cơ”

10 Hàng triệu năm đài, con người sông trong phấp phỏng lo sợ bởi sắm sét kinh hoàng Franclin nhà

bác học Mĩ đã dũng cảm thực hiện thí nghiệm làm cột thu lôi Công việc đó có thể gây ra cái chết cho

ông bất cứ lúc nào Sau nhiều năm đương đầu với sắm sét, năm 1752 Franclin đã thành công Ông là

người đã đem đến sự bình yên của tất cả mọi người trên trái đất trước dông tố của tự nhiên

11 Walt Disney là con thứ tư trong một gia đình nông dân nghèo , cha nghiện rượu, bài bạc Sáu tuôi,

ông đã phải ra đồng làm việc Mê vẽ từ nhỏ nhưng không có tiền nên ông đã dùng than vẽ lên giấy vệ

sinh Nhờ có nghị lực phi thường nên ông đã trở thành họa sĩ nỗi tiếng với những bộ phim hoạt hình

đỉnh cao Ông từng đưa ra bốn lời khuyên:

+ Tìn tưởng vào ban thân

+ Suy nghĩ \ về những giá trị mà mình muốn co

+Mo ude vé những điều có thê đến dựa vào niềm tin và những giá trị của chính mình

+ Can đảm biến ước mơ thành hiện thực dựa vào niềm tin và những giá trị của chính mình

12 Chị Phạm Thị Huệ quê ở Hải Phòng là một trong số ít người Việt nam bị nhiễm HIV đã dám

công khai thân phận Biết mình và chồng bị nhiễm bệnh nhưng chị đã chiến thắng bản thân, trở thành

một thành viên của Liên Hợp Quốc tích cực tham gia các hoạt động xã hội Chị được tạp chí Times

bầu chọn là anh hùng Châu Á

13 Bill Gates sinh ra trong một gia đình khá giả ở Hoa Kì Từ nhỏ, ông đã đam mê toán học, từng đậu

vào trường đại học Harvad nhưng ông đã nghỉ học và cùng với một người bạn mở công ty Microsoft

Niềm đam mê và nghị lực phi thường, ông đã trở thành người giàu nhất hành tỉnh và điều đáng trân

trọng, cảm phục hơn là ông đã dành tới 95% tài sản của mình làm công tác từ thiện

14 Thưở thiếu thời Picaso là một họa sĩ vô danh, nghèo túng ở Pari Đến khi chỉ còn 15 đồng bạc

trong túi, ông đã quyết định thuê sinh viên dạo các cửa hang tranh và hỏi: “Ở đây có bán tranh của

PiÊaso không?” Chưa đầy một tháng, tên tuổi của ông đã nồi tiếng khắp Pari Như vậy, nếu không tự

tạo ra cơ hội cho mình thì chẳng bao giờ ta có cơ hội cả

15 Đác-uyn nhà tự nhiên học và sinh vật học người Anh Bằng nghị lực phi thường và niềm đam mê

nghiên cứu khoa học, ông đã tham gia đoàn khảo sát vùng Nam Mĩ trên một con tàu suốt: năm năm

chau Mi, chau Uc Ong da danh suét 20 nam để hoàn thành công trình nghiên cứu “Nguồn gốc các

giống loài theo con đường đào thải tự nhiên” Công trình nghiên cứu vĩ đại này làm rung động giới

khoa học vì ông đã khám phá sự hình thành của các loài sinh vật qua quá trình tiến hóa chọn lọc

16 Nguyễn Bích Lan sinh năm 1976 tại Hưng Hà, Thái Bình bị mắc bệnh loạn dưỡng cơ năm 13

tuổi nên không thể đi lại Niềm đam mê học tập và nghị lực kiên cường đã khiến chị vượt lên số phận

12

Tài liệu ôn tập thi tor nghiệp và đại học - - | ThS Triệu Thị Kim Loan

Và tỏa sáng Chị nghe lỏm em mình đọc tiếng Anh và lay sách tự học trong vòng 6 năm Trong Š năm

tiếng theo, Bích Lan mở lớp đạy tiếng Anh Chị cho biết: chị yêu nghề day học nhưng bệnh tật đánh

ˆ _gụe chị một lần nữa, chị đành bỏ dở: “Lúc đó, tôi tìm được con đường dịch sách và đó chính là vì sao

mà tôi nhìn thấy rõ nhất trong đêm tối của mình” Cho đến nay, Bích Lan là tác giả của 26 đầu sách ©

tiếng Anh Bích Lan chia sé: “bộ chìa khóa vượt khó bao gầm: lòng yêu đời, sự kiên nhẫn và niềm tin vào cuộc sống”

17 Thomas Eđisơn - 1000 lần thất bại nhưng vẫn kiên trì thí nghiệm chất liệu làm dây tóc bóng đèn:

“Tôi không coi đó là thất bại, mỗi lần thử nghiệm đối với tôi là mỗi lần tôi tiến tới gần thành công hơn ” Phát minh về đèn dây tóc của ông là bước đột phá lớn trong nền khoa học

18 Anh Phạm Công Hoàng (30 tuổi) ở Việt Trì -Phú Thọ bị tai nạn giao thông giữa lúc đang là sinh viên Anh đã vượt qua nỗi đau tàn tật, trở thành ông chủ của một cửa hàng chuyên kinh doanh điện thoại và máy tính, có doanh thu bàng tỷ đồng mỗi năm Sự phấn đấu để sống đẹp, “tàn nhưng không phế” của anh thật đáng nề phục

Iv TAM GIUONG TU HOC

1 Mae Dinh Chi, lúc nhỏ có tính thần ham học, luôn tự học Không có đèn dầu thắp sáng, ông bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng để học Sau này đỗ trạng nguyên, được cử đi xứ, được phong “Lưỡng quốc

2 Nguyén Hién, nha nghèo nên phải bỏ học kiếm sống Ham học, ban ngày đi chăn trâu, đứng ngoài

cửa lớp nghe giảng, tối đến, mượn tập vở của bạn tự học mà sau này thành tài

3 Thầy Nguyễn Ngọc Kí, sau một trận sốt bị liệt hai tay Tập viết bằng chân từ năm lên 7 tuổi Bằng ý

chí nghị lực phi thường, thầy đã đậu đại học, trở thành giảng viên trường đại học Thầy viết sách, làm

4 Helen KiHer là nhà văn, nhà xã hội hợc Cơn bạo bệnh đã cướp đi ánh sáng, âm thanh cuộc đời Bà -

bị điếc, bị mù nhưng đã vượt qua số phận đậu hai trường dai hoc và trở thành nhà văn, nhà xã hội học `

Bà từng nói: “76; đã khóc khi không có giày đả đi cho đến khi tôi nhìn thấy một người không có chân `

đê đi giày"

5 Bác Hỗ là một tắm gương sáng ngời về tỉnh thần tự học Trong một cuộc họp Quốc tế, khi ghi trong

bản trích yếu lí lịch, Bác ghi rõ: học vấn: Tự học Ngoại ngữ: Anh, Pháp, Hoa, Nga, Đức Vì sao Bác

Hồ lại có thể biết nhiều ngoại ngữ như vây? Sau này, chính Bác đã tâm sự: “Trong cách học lấy tự học làm cốt” Bác thường tự học ngoại ngữ bằng nhiều cách: viết câu, từ vào một mẫu giấy, dán vào chỗ hay để ý nhất để vừa tranh thủ vừa làm vừa học, có khi Bác viết lên cả cánh tay Tối đến, khi đi

làm về, Bác ghi lại những từ mới học và phép chúng thành câu, đoạn và sau đó thành những bài báo

6 Nguyễn Phúc Hưng (sinh 19/4/1987) sinh viên năm cuối Khoa Công nghệ thông tin, ĐH Công

nghiệp TP HCM Một trong 10 guong mặt trẻ Việt Nam năm 2008 đã tự mày mò và đoạt nhiều thành tích cao trong nước cũng như quốc tế về lĩnh vực Công nghệ thông tin Một trong những gương mặt Người thợ trẻ giỏi năm 2009, Huy chương vàng hội thi tay nghề Asean lần thứ 7 tại

Malaysia ngành thiết kế Web, Giải nhất hội thi tay nghề Bộ Công thương năm 2008, Giải nhất hội thì

tay nghề Quốc gia năm 2008, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, bằng khen của Bộ Công thương,

Bộ Lao động Thương binh Xã hội, Được chọn tham gia hội thi tay nghề thế giới năm 2009 (tô chức tại Canada vào tháng 9/2009) Sinh ra ở Bình Dương, trong một gia đình không mấy khá giả, từ khi còn

nhỏ Hưng đã tạo cho mình một thói quen tự lập và tự giác rất cao Cứ đến giờ học, cậu bé Hưng chẳng cân ai nhắc nhở tự giác ngồi vào bàn học Không chỉ học trên lớp, Internet trở nên hữu ích với Hưng khi em muôn tìm hiểu một van dé nao dé chưa hiểu Không những học trong sách, học thầy cô và bạn

bẻ, Hưng còn thích tham gia những Hội thảo quốc gia và quốc tế về lĩnh vực công nghệ thông tin

7 Nguyễn Bích Lan sinh năm 1976 tại Hưng Hà, Thái Bình bị mắc bệnh loạn dưỡng cơ năm 13 tuổi

nên không thể đi lại Niềm đam mê học tập và nghị lực kiên cường đã khiến chị vượt lên số phận và

tỏa sáng Chị nghe lỏm em mình đọc tiếng Anh và lấy sách tự học trong vòng 6 năm Trong 5 năm

tiếng theo, Bích Lan mở lớp dạy tiếng Anh Chị cho biết: chị yêu nghề đạy học nhưng bệnh tật đánh gục chị một lần nữa, chị đành bỏ đở: “Lúc đó, tôi tim được con đường dịch sách và đó chính là vì sao

mà tôi nhìn thấy rõ nhất trong đêm tôi của mình” Cho đến nay, Bích Lan là tác giả của 26 đầu sách

tiếng Anh Bích Lan chia sẽ: “bộ chìa khóa vượt khó bao gồm: vànglòng yêu đời, sự kiên nhẫn và

niềm tin vào cuộc sống”

§ Viện sĩ Pontryagin, nhà toán học nỗi tiếng thé giới người Nga là tắm gương lớn về lòng say mê, tự

học, sáng tạo và ý chí kiên cường vươn lên số phận Năm 13 tuổi, bị mù hoàn toàn do một tai nạn

Niềm yêu thích và say mê toán học và phương pháp tự học đã đem lại cho ông nhiều thành công lớn

Ông kể lại: “Tôi đi dự giảng bài, hết sức tập trung chú ý, tôi hiểu và thuộc bài ngay, không khi nào

ghỉ chép Phương pháp học tập của tôi là tự nhac lai trong dau bài học cũ trước khi nghe giảng bài

mới, nhờ vậy, đến khi đó tôi đã hầu như thuộc lòng bài” Ông được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm

Khoa học Liên Xô lúc 50 tuổi Năm 1969, được tặng thưởng danh hiệu Anh hùng lao động xã hội chủ

9 Ando Tada là một kiến trúc sư nội tiếng người Nhật dù ông chưa hề qua một trường lớp đào tạo về

kiến trúc nào Ông đã từng kiếm sống bằng nghề tài xế, làm một võ sĩ quyên Anh, và là một thợ mộc

trước khi tự học đề trở thành một kiến trúc sư Ông đã từng một mình thực hiện một chuyến đi từ Đông

sang Tây để tự quan sát và học hỏi về nghệ thuật kiến trúc bằng cách đến thăm những công trình nôi

bật trên thế giới Năm 1969, ông thành lập hãng kiến trúc Ando Tadao Công trình nhà lô ở Sumiyoshi

(Azuma House), hoàn thành năm 1972 là công trình đầu tiên bộc lộ những đặc điểm kiến trúc của ông

Năm 1995, Ando được nhận giải thưởng Pritzker và 100.000 đô la Mỹ Ông đã tặng số tiền đó cho

những trẻ em mồ côi trong cuộc động đất Hanshin

10 GS Viện sĩ Nguyễn Cảnh Toàn sinh năm 1926, tại huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An là Viện sĩ

sáng lập của Viện Hàn lâm ngoại giao London Giáo sư là một tắm gương sáng về tỉnh thần tự học

Cuộc đời và sự thành đạt của Giáo sư đã minh chứng cho câu nói: “Thiên tai gom 1% tu chất thông

mình trời phú cho cộng với 99% nỗ lực tự thân vận động” Do những thành tựu to lớn về toán học và

giáo dục trong nửa thế kỷ XX, GS Nguyễn Cảnh Toàn được đưa tên vào Từ điển danh nhân 500 người

hàng đầu và là một trong số 365 danh nhân được đặt tên cho 365 ngay trong nam Ong 1a “nha gido da

đề xuất cách dạy — học mới: Đối thoại - Dân chủ; đẻ cao vai trò chủ động tự học, tự nghiên cứu của

người học, tích cực tác động tạo cộng hưởng ‹ cao từ phía người dạy” GS đã có lần tâm sự: “Tôi làm

quản lý được 46 năm Tôi thấy cái Xương sống của vẫn đề tập luyện là quy luật nội lực tự học, tự

nghiên cứu, tự trau doi nghệ nghiệp có ý nghĩa quyết định dối với chất lượng ”

V.LÒNG DŨNG CẢM

1 Lê Văn Tám đã tự tâm xăng và xông vào dốt cháy kho xăng của giặc

2 Phan Đình Giót lấy thân mình lắp lỗ châu mai

3 Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo

4 La Văn Cầu chặt đứt cánh tay bị thương, tiếp tục chiến dau

5 Nguyen Van Nam sinh 1995 tai x4 Trung Son, huyện Đô Lương, | tỉnh Nghệ An là học sinh lớp 12

T7 trường THPT Đô Lương I đã 3 lần cứu sông được 9 người bị đuối nước Lần cứu người sau cùng

của Nam là ngày 30-4-2013, Nam đi bắt tổ chim ở bãi tắm Động Chùa thì thấy 5 em nhỏ đang bị đuối

nước Không do dự, Nam nhảy xuống và cứu được 4 em nhỏ đưa lên bờ Thấy một em khác đang chới

với và chìm dần, dù rất mệt Nam vẫn lao ra sông để cứu Khi đưa được em nhỏ này vào gần đến bờ, do

đuối sức, Nam đã bị dòng nước nhấn chìm và tử vong Ngày 13-5-2013, Nam đã được chủ tịch nước

truy tặng huy chương Tuôi trẻ dũng cảm

8 Paven nhân vật trong tác phẩm (Thép đã tôi thế đấy) Là người lính, người công nhân, chiến đấu,

tham gia xây dựng đất nước Anh từng bị thương, bệnh tật tàn phá thân thể, bị liệt , năm trên giường

bệnh vẫn sáng tác văn chương: “Cới quý nhất của con người ta là đời sống Đời người | chỉ sống có

một lần Phải sống sao cho khỏi xút xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí, cho

khói hỗ then vì đĩ vãng tỉ tiện và hèn đớn của mình, để đến khi nhắm mắt xuôi tay có thể nói rằng:

tất cả đời ta, tất cả sức ta, ta đã biến dâng cho sự r nghiệp cao đẹp nhất trên đời”

9 Chu Văn An là nhà hiển triết, nhà sư phạm mẫu mực cuối đời Trần, nôi tiếng là người cương trực,

dũng cảm đấu tranh cho lẽ phải Ra làm quan đời Trần Dụ Tông, trước cảnh triều đình Suy đổi, ông đã dâng sớ xin chém bảy kẻ nịnh thần nhưng không được chấp nhận Ông treo an tir quan về quê dạy học, viết sách Học trò của ông sau này có nhiều người làm quan to nhưng vẫn bị ông thắng thăn phê bình

vì có lúc thiếu lễ độ

14

Tai liéu 6n tap thi t61 nghiép va dai hoc ThS Triéu Thi Kim Loan

10 Chị Phạm Thị Huệ quê ở Hải Phòng là một trong số ít người Việt nam bị nhiễm HIV đã dám công khai thân phận Biết mình và chồng bị nhiễm bệnh nhưng chị đã chiến thắng bản thân, trở thành một thành viên của Liên Hợp Quốc tích cực tham gia các hoạt động xã hội Chị được tạp chí Times bầu

11 Hàng triệu năm dài, con người sống trong phấp phỏng lo sợ bởi sắm sét kinh hoàng Franclin nhà bác học Mĩ đã dũng cảm thực hiện thí nghiệm làm cột thu lôi Công việc đó có thể gây ra cái chết cho ông bất cứ lúc nào Sau nhiều năm đương đầu với sắm sét, năm 1752 Franclin đã thành công Ông là người đã đem đến sự bình yên của tất cả mọi người trên trái đất trước đông tổ của tự nhiên

12 Ngày 2-6-2006, thầy Đã Việt Khoa đã một mình đứng ra quay video làm bằng chứng tố cáo hiện tượng tiêu cực thi cử tại trường THPT Phú Xuyên A, Hà Tây Trong video là cảnh giáo viên bỏ vị trí coi thi, nhân viên phục vụ thi vào tận phòng thi phân phát bài giải sẵn cho mọi thí sinh Ngoài ra ông Khoa còn tố cáo việc mỗi giám thị coi thi đã được lãnh đạo nhà trường đút lót số tiền là 700.000 đồng

để đổi lại sự làm ngơ cho tiêu cực thi cử Sự việc bị sở giáo dục đào tạo Hà Tây bao che và định cho chìm xuông

13 Chi Cao Thi Quyên xã Lợi Thuận, huyện Bến Cầu- Tây Ninh), gia đình cô làm nghề buôn bán tạp hoá tại Khu kinh tế Mộc Bài Vào khoảng 19 giờ 30 phút ngày 30-10, sau khi thu don hàng hoá xong, khoá cửa gian hàng cần thận Quyên vào trong lo buổi cơm chiều, thì bất ngờ cô nghe có tiếng động lạ Quyên vội bước lên và nhìn thấy cánh cửa gian hàng hé mở Nghỉ ngờ có kẻ trộm đột nhập vào nhà, Quyên liền chạy lên thì phát hiện một bóng người vụt chạy ra chiếc xe mô tô dựng sẵn bên ngoài nỗ máy phóng đi Không chút do dự Quyên lao theo tên trộm và phóng lên xe ôm chặt lấy hắn, trị hô

“cướp cướp” Trong khi đó, kẻ lạ mặt vội rồ ga hòng thoát thân Cả hai giằng co trên chiếc xe đang lao đi với tốc độ cao, Quyên không chút nao núng quyết bắt cho được tên tội phạm Khi chiếc mô tô chạy được khoảng 70 mét thì Cao Thị Quyên quật ngã được tên tội phạm xuống đường, kịp lúc mọi người chạy đến tiếp ứng bắt gọn tên trộm giao Công an -ˆ

14 Hiệp sĩ đường phố : Nguyễn Văn Tiến (tphố HCM), Năm 1997, khi ấy, vợ anh đang mang thai đứa con trai đầu lòng ở tháng thứ sáu Lúc đó, anh đang chở vợ đi chơi trên đường Phạm Văn Hai

(quận Tân Bình) thì chợt nghe tiếng người dân hô “Cướp, cướp” Anh quay lại thấy một thanh niên đi

xe Dream chạy như bay trên đường Anh nghĩ nhanh, nếu bây giờ thả vợ xuống thì tên cướp chạy mắt nên đánh liều nói với vợ: “Em ôm chặt anh nhé, nhắm mắt lại” Sau đó, anh phóng xe đuổi theo, bắt kịp và đạp đỗ xe tên cướp, khiến tên cướp phải chạy trốn vào hẻm Để vợ lại trông xe, anh tiếp tục đuôi, :tên cướp quay lại rút dao chống cự Bằng sự nhanh nhẹn của người luyện võ, anh nhanh chóng

hạ gục đối tượng, bàn giao cho céng an

MỤC ĐÍCH HỌC TẬP

Đề bài 1: trình bày quan điểm của anh (chị) về ý kiến sau:

“Hoc dé biét, hoc để lam, hoc dé chung sống, học dé tự khẳng định mình” (đề xướng của

UNESCO)

A MO BAI

* Cách 1: dẫn từ một nhận định, một câu danh ngôn hoặc tục ngữ liên quan đến việc việc học

+ Ví dụ: Khi khẳng định vai trò của học tập, Giêoocgi có viết: Học tập là hạt giỗng của kiến thức, kiến thức là hat giống của hạnh phúc” Con người từ khi sinh ra, trưởng thành đến lúc giã từ cõi đời, ai cũng phải học tập nhưng không phải ai cũng có ý thức đúng đắn giá trị của việc học Để giúp mọi người hiệu được tầm quan trọng và mục đích của học tập, tô chức UNESCO đã đề xướng: “Học để

biết, học đê làm, học để chung sống, học đề tự khẳng định mình” Ý kiến này đã trở thành phương

châm đôi với tất cả nhân loại, đặc biệt đối với tằng lớp thanh niên hiện nay

* Cách 2: Tâng lớp thanh niên chúng ta ngày nay đang thực hiện cuộc chuyển giao thế hệ thiêng liêng

mà ông cha ta giao phó: làm sao để “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" như lời căn dặn của chủ tịch Hồ Chí Minh? Con đường duy nhất dẫn đến mục tiêu này chính là học tập

Khi đê cập đến mục đích và tầm quan trọng của học tập, tổ chức UNESCO đề xướng: “Học để biết, học đề làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”

15

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

* Cách 3: Khi đề cập đến tầm quan trọng của học tập, cổ nhân có câu: “Nhân bát học, bất trí If” Điều

đó có nghĩa là không học thì không biết tri thức và lẽ phải ở đời Tri thức mà ta học được từ thầy, từ

bạn, từ nhà trường đến xã hội là hành trang để ta tự tin bước vào đời Đúng như ý kiến đề xướng của tổ

chức UNESCO: “Học đề biết, học dé làm, học đê chung sống, học đề tự khẳng định mình” Ý kiến này

đã định hướng cho nhân loại nói chung và tầng lớp thanh niên nói riêng ý thức được mục đích đúng

đắn của quá trình học tập

B THÂN BÀI

1 Giải thích nhân định

- “Học để biết” là mục đích đầu tiên của việc học Học là nghe theo lời thầy hoặc sách dạy mà luyện

tập cho quen để nâng cao trình độ hiểu biết của bán thân ở nhiều phương diện: đời sống tự nhiên, xã

hội, con người Con người từ chưa biết đến biết, từ biết ít đến biết nhiều, từ biết sơ sài đến biết sâu

sắc, từ chỗ biết một lĩnh vực đến biết nhiều lĩnh vực đời sống khác nhau

- “Học để làm” là vận dụng kiến thức, hiểu biết của bản thân vào thực tế cuộc sống Đây là nội dung

thể hiện mục đích thiết thực nhất của việc học — “Học ấi đôi với hành '

- “Học đề chung sống” là mục đích quan trong nhất cùa việc học “Chưng sống” là khả năng hòa nhập

xã hội có kĩ năng giao tiếp, ứng xử phù hợp dé thích nghi với môi trường sông với các quan hệ xã hội

phức tạp trong cộng đồng

- “Học để tự khẳng định mình” là mục đích tạo lập được vị trí, chỗ đứng vững vàng trong xã hội, thể

hiện sự tồn tại có ý nghĩa cá nhân mình trong cuộc đời Mỗi con người chỉ có thể khăng định mình khi

có sự hiểu biết, có năng lực thực hành, có khả năng chung sống với cộng đồng, dân tộc

=> Mục đích học tập đã được UNESCO tổng kết trong bốn nội dung rõ ràng và khoa học Có thé coi

đây là bốn cột trụ vững chắc, trở thành tiêu chí đối với cá nhân và với toàn câu về vẫn đề học tập

2 Chứng minh, phân tích bình luân

a “Học để biết ”?

- Xuất phát từ nhu cầu cá nhân và xã hội Con người từ khi sinh ra, trưởng thành, mất đi đều có khát

vọng được học hỏi để hiểu biết, khám phá thế giới tự nhiên, xã hội, con người và chính bản thân mình

- Nhờ có học, con người sẽ làm giàu kho tri thức của mình ở nhiều lĩnh vực Tri thức là kho tàng rộng

lớn mà nhân loại đã tích lũy và dâng hiến cho con người Nguồn tri thức được lưu truyền bằng con

đường trí nhớ và ghi chép lại bằng chữ viết

- Ngay từ tắm bé, ta đã được cha mẹ day đi, dạy nói, những phép tắc, lễ nghỉ trong gia đình Lớn lên ta

học được những kiến thức về khoa học kĩ thuật trong nhà trường, từ thầy cô, bè bạn Đời sống xã hội

giúp ta học được kiến thức về giao tiếp, ứng xử Nói cách khác, nhờ học, con người có thể “biết

mình”, “biét người `

- Cuộc sống luôn vận động theo quy luật phát triển biện chứng Vì vậy học tập không chỉ là công việc

trước mắt mà còn là công việc suốt đời mới mong đáp ứng được xu thé của thời đại Đúng như Mạnh

Tử có nói: “Không lên núi cao sao biết cái lo nghiêng ngả, không xuống vực sâu sao biết cái lo đắm

đuối, không ra bể lớn sao biết cái lo sóng gió ”

b “Học để làm”

- Làm là hành động thực tiễn để tạo ra những giá trị vật chất, tỉnh thần phục vụ nhu cầu sống của bản

thân và góp phần tạo ra của cải cho xã hội

- Kiến thức lí thuyết thông qua thực hành sẽ được ứng dụng, từ đó con người có thể chỉnh sửa để hoàn

thiện

- Thông qua thực hành, con người có điều kiện phát huy khả năng sáng tạo của bản thân

- Bé tìm ra con đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã chấp nhận làm những công việc: phụ bếp, xúc tuyết,

dọn bàn ăn Bác Hỗ đã tự học ngoại ngữ để có thể hiểu được bản chất của bọn phát xít, thực dân

Nhờ kiến thức uyên thâm, Nguyễn Trãi đã tạo ra tác phâm Quân trung từ mệnh tập đề gửi các tướng tá

nhà Minh đỡ cho bao sinh mạng con người

- Cổ nhân xưa có câu: “Nhất nghệ tỉnh, nhất thân vinh” có nghĩa là giỏi một nghề, vinh quang một đời

the hành là thước đo trình độ chuyên môn qua công việc được giao

‘

“Hoc đề chung sống ”

- "Theo Mác “con người là tổng hòa của những mỗi quan hệ xã hội” Việc học không chỉ phục vụ cho

nhu cầu của một cá nhân mà phải xuất phát từ lợi ích của cộng đồng

16

Tài liệu ôn tập thị tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

- Học để chung sống nhắn mạnh đến kĩ năng giao tiếp ứng xử của con người, những kiến thức về xã

- hội giúp ta hoàn thiện về nhân cách giúp ta nhận ra điều thiện, điều ác, biết sống theo đạo lí thủy _chung, có lòng nhân ái, bao dung Đây chính là kĩ năng chung sống vô cùng quan trọng trong xu thế hội nhập hiện nay

- Học để chung sống còn có nghĩa là để tồn tại vì chính sự hiểu biết của mình, có học ta biết phòng chống một số loại bệnh nguy hiểm như HIV, ung thư

d “Học để khăng định mình”

- Mỗi con người chỉ có thể khẳng định được mình khi có hiểu biết, có năng lực hành động, có khả năng chung sống Từ việc học, mỗi người có cơ hội khẳng định khả năng sáng tạo, lao động và nhân cách làm người Tự khăng định mình là cái dich vươn tới đồng thời là thước đo khả năng, sự cố gắng của con người trong lĩnh vực học tập Ví dụ như tâm gương điển hình trong học tập như Mạc Đình Chị, chủ tịch Hồ Chí Minh, thầy Nguyễn Ngọc Ký, Lê Bá Khánh Trình, G.S Ngô Bảo Châu

3 Mở rông liên hê rút ra bài học cá nhân

* Mở rộng, rút ra bài học

- Mục đích học tập này đã thực sự đáp ứng, hoàn toàn phù hợp với yêu cầu đào tạo, giáo đục con người trong thời đại ngày nay Đây là mục đích học tập không phải chỉ dành riêng cho đối tượng HS, SV mà còn dành cho tất cả những ai là người học Vì thế, có thể coi đây là mục đích học tập chung có tính chất toàn cầu

- Từ mục đích học tập đúng đắn này, mỗi người học thấy rõ những sai lầm trong nhận thức về việc học : học không có mục đích; coi việc học là thực hiện nghĩa vụ nặng nề với người khác chứ : không phải vì mình; học vì bằng cấp; học vì thành tích; học mà không có khả năng làm, không biết chung sống, không thể khẳng định mình (Hiện tượng học sinh THPT không biết viết một đơn xin nghỉ học đúng quy cách; kĩ sư giỏi, được đào tạo bài bản mà không chế tạo được những công cụ trong sản xuất công nghiệp; có học vị, bằng cấp nhưng cách ứng xử thì vụng về, lối sống lại thiếu văn hóa )

- Mục đích học tập giúp con người, xã hội điều chỉnh được nhận thức về thời gian học: không chỉ học

ở một giai đoạn mà phải học suốt đời; không chỉ trong nhà trường mà cần phải học ngoài xã hội; đối với thầy cô giáo, không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn dạy “làm người ` ;”

- Mục đích học tập này còn có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc giúp người đọc xác định mình cần học những gì ? và phải học như thế nào ? (lựa chọn phương pháp, cách thức học phù hợp, hiệu quả: học thầy không tày học bạn, Không thầy đố mày làm nên )

- một trong những nhân định sau để dẫn vào bài: Chọn

* “Học tập là hạt giông của kiên thức, kiên thức là hat giong của hạnh phúc " ( Giêooc ghi)

* “Đường đời là chiếc thang không nắc chót, việc học là quyển vở không trang cudi cùng ” (Ralinin)

* “Học vân có những chùm rê đắng cay nhưng hoa quả lại ngọt ngào” (Ngạn ngữ Hy Lạp)

- Nêu luân đề:

Đê gặt hái được thành công trên con đường học vấn có nhiều con đường nhưng tự học được thừa nhận là phương pháp có hiệu quả nhất Đúng như lời dạy của Bác hồ: “Trong cách học lấy tư học làm cét” Vậy tự học là phương pháp như thế nào? Hiệu quả của nó ra sao? Làm thế nào để có được phương pháp tự học phù hợp?

B THÂN BÀI:

1 Giải thích: Tự học là gì?

Tài liệu ôn tập thị tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

- Học là nghe theo lời dạy của thầy hoặc sách vở thực hành cho quen để nắm được nguồn tri thức của nhân loại

- Fư học là quá trình tư duy, chủ động tìm đến nguồn tri thức và thực hành một cách sáng tạo để phù

hợp với điều kiện học tập của bản thân

2 Phân tích - chứng mình - bình luận:

a Vi sao phải học tập?

- Lê-nin từng nói “Học, học nữa, học mãi” Bác Hồ đặt kì vọng vào thế hệ hệ trẻ: “Non sông nhờ vào công học tập của các em” Cuộc sống không ngừng vận động, phát triển theo quy luật biện chứng của nó Mỗi một phút đồng hồ trôi qua là có thêm một phat minh mới ra đời Trong xu thế khoa học, kĩ thuật phát triển như vũ bão, , không học đồng nghĩa với tụt hậu, đồng nghĩa với đói nghèo và lạc hậu Học tập là công việc của mỗi phút, mỗi giờ, mỗi ngày và suốt cuộc đời của tất cả mọi người, mọi dân tộc, mọi quôc gia trên thế giới: "Ngủ dậy muộn thi phí mắt cả ngày, ở tuổi thanh niên mà không học tập thì phí mất cả cuộc đời" (Ngạn ngữ Trung Quốc)

- Học tập giúp ta có được nguồn tri thức để làm chủ được thiên nhiên, làm chủ xã hội và chính bản thân mình Học tập tạo lập cho ta chỗ đứng và hành trang để ta tự tin bước vào đời Học tập giúp ta biết sống chan hòa, nhân ái, biết hành xử văn minh trong xã hội hiện đại và giữ được bản sắc văn hóa dân tộc

- Tri thức của nhân loại là biển cả, hiểu biết của mỗi người chỉ là một giọt nước Vấn đề đặt ra là làm thé nao dé lam giau vốn hiểu biết của bản thân và không bị lạc hậu?

b Phương pháp tự học và những biểu hiện cụ thể

- Phương pháp học là cách thức, con đường ngăn nhất, hiệu quả nhất để đạt được mục đích học

tập Từ xưa đên nay, ông cha ta đã răn dạy con cháu: Öj một ngày đàng, học một sàng khôn; Học thay không tày học bạ,, Không thây đỗ mày làm nên Tất cả những câu tục ngữ trên đều là những cách thức học tập để chiếm lĩnh tri thức

- Do xu thé hỗi nhập của thời hiện đại, con người phải lĩnh hội nhiều nguồn tri thức nhưng phải có chọn lọc dé phù hợp với bản thân Vì vậy, tự học là phương pháp thiết thực, có hiệu quả đối với tất cả mọi người Nói như Phrit-men: “Trong một thế giới như vậy không chỉ kiến thức mà cả phương pháp học hỏi của bạn mới tạo ra giá trị riêng Bởi những kiến thức của ngày hôm nay sẽ trở nên lỗi thời nhanh hơn bạn tướng nhiều” Tự học là con người ngắn nhất đi đến thành công Người tự học phải là người tự nguyện, thích thú trong việc học tập Bởi lẽ, có thích thú mới say mê, có tự nguyện mới quyết tâm học tập: “Tri thức được coi thực sự là tri thức khi đó là kết quả của sự suy nghĩ âm tòi, chứ không phải là trí nhớ” (Lep- Tén-xtoi)

- Tự học là tân dụng thời gian và cơ hội dé thực hiện được ước mơ trên con đường lập nghiệ + Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tận dụng thời gian rảnh TÔI khi lao động ở nước ngoài, tự học ngoại ngữ

Có những lúc, Người viết chữ trên cánh tay, tự học rồi lại xóa đi Kết quả, Bác Hồ đã thông thạo từ năm đến bày ngoại ngữ Bác sáng tác truyện ngắn, viết báo, kịch bằng tiếng Pháp, viết nhật kí, đọc truyện của Lỗ Tan bang tiếng Trung Quốc Bằng cách tự học ngoại ngữ, Bác hồ đã tìm vào tận sào huyệt của thực dân, phát xít để hiểu được bán chất của chúng

+ Chị Trần Thị Bình Gắm, nhà nghèo, ban ngày phải đi bán khoai để kiếm sống, không có tiền dé tham gia các trung tâm luyện thi đại học, chị mượn tập của bạn bè, đọc sách vở, tự nghiên cứu, cuối cùng đã đậu đại học y khoa với số điểm rất cao

+ Giáo sư Ngô Bảo Châu tận dụng triệt để thời gian và cơ hội học tập ở nước ngoài để cống hiến cho nền toán học thế giới, đem lại vinh quang cho bản thân, gia đình, dân tộc

+ Hiệp sĩ công nghệ thông tin Nguyễn Công Hùng

- Tư học là lựa chọn cho mình một phương pháp tư duy khoa hoc và phù hợp với bản thân + Chủ động và sáng tạo khi nghe thây giảng Lãng nghe và suy nghĩ kĩ lưỡng bài học Luôn đặt ra những câu hỏi và tự lí giải Nếu không hiểu phải mạnh dan hỏi thay, hỏi bạn Hãy mạnh dạn tranh luận

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

+ Tự học qua liên hệ thực tế, ứng dụng những điều đã học vào đời sống để kiểm tra lại quá trình học tập của mình

-> Như vậy, tư học là biến quá trình đào tao thành quá trình tư đào tao biến kiến thức tiến thu được từ sách vở; cuôc sông thành kiên thức bản thân mình

Chứng mình :

* Những tâm gương tự học có phương pháp như viện sĩ Nguyễn Cảnh Toàn từng đúc kết thành kinh nghiệm: “/w đuy và nhân cách quan trọng hơn kiến thức” GS.NGND Lê Trí Viễn đặt ra cho học trò câu khẩu hiệu : “Bó nói nhỏ, học nói to”? hoặc: “Học, học nghĩ, nghĩ mới học” Thầy giáo Lê Đức Thọ, giáo viên trường chuyên Hoàng Văn Thụ đã có công trong sáng tạo phần mềm “Đảo đề thị ” trong phần trắc nghiệm (giải thưởng sáng tạo 2006)

- Tư học ở nhiều thời gian và không gian khác nhaủ

- Cuộc sông là tông hòa các môi quan hệ Vì thể, trong xã hội có người may mắn, người bất hạnh Việ

tự học có thê diễn ra ở nhiều không gian, thời gian khác nhau để phù hợp điều kiện hoàn cảnh của mỗi người Đối với học sinh môi trường học tập là nhà trường phổ thông và Đại học Đối với người lao động vừa học, vừa làm là các trung tâm GDTX, các trung tâm đào tạo từ xa, hệ tại chức

- Ngoài việc học tập ở các trường, con người phải học những tri thức từ đời sống xã hội như cách đối nhân xử thế, phép tắc, lễ nghỉ để giữ được cốt cách, bản sắc dân tộc, hoàn thiện nhân cách làm người:

“Học ở nhà trường, học ở mọi người, học ở sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân” (Hồ Chí

3.Mởỡ rộng rút ra bài học và liên hệ bản thân

+ Phê phán một số cách học tập Học nhôi nhét, học vẹt, học thiếu khoa học, thiếu thực tế, ỷ vào thầy cô Học ngoại ngữ không chú ý đến đàm thoại, học Lí, Hóa không chú ý đến thí nghiệm Một số ngành nghề đào tạo ở nước ta khống chú ý nhiều đến thực hành dẫn đến việc sửa chữa máy móc hiện đại phải nhờ đến chuyên gia nước ngoài

+ Mỗi cá nhân cần rèn luyện cho mình ý chí, nghị lực và mục đích học tập Cần rèn luyện thói quen học tập từ giờ giấc đến niêm say mê khi nghiên cứu, học tập Phải có trao đổi với bạn bè, người hiểu biết để kiểm tra lại quá trình tự học; tránh tự cao, cực đoan cho mình là đúng nhất

+ Tự liện hệ bản thân

C/ KẾT LUẬN:

- Khang dinh lại tầm quan trọng của tự học

- Niềm hạnh phúc của sự khám n phá, phát hiện sáng tạo

- “Học vẫn có những chùm rễ đẳng cay nhưng hoa quả lại ngọt ngào” ( ngạn ngữ Hi Lạp)

- “Chỉ có qua con đường tự học, loài người mới có thể phát triển mạnh mẽ lên được” (Xpen-xơ)

HOC VAN KHONG CÓ QUÊ HƯƠNG

Đề bài 3: Trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến sau: “Học vẫn không có quÊ hương nhưng người

người học cần phải có Tổ quốc” (L Pa-xtơ)

A.MỞ BÀI

- Mở bài bằng một nhân định văn học:

+ “Học tập là hạt giống của kiến thức, kiến thức là hạt giống của hạnh phúc” (Giêoocghi)

+ “Người ta có thể tách con người ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi con người ’ (Raxin- Gaventov)

+ Dẫn từ lời tho:

Quê hương mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mẹ thôi

Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nồi thành người (Đỗ Trung Quân)

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

Hoặc:

Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịt

Như mẹ cha ta như vợ như chong

Ôi Tổ quốc nếu cân ta chết

Cho môi ngôi nhà ngọn núi dòng sông ( Chế Lan Viên)

+ Dẫn vào bài từ lời bài hát: "Đất nào sinh ra tôi, mẹ hiển nào cưu mang tôi, miễn nào nuôi thân tôi

mà giờ đây tôi xa rôi”

- Nêu luận đề

- Trích dẫn nhận định

—B THÂN BÀI

1 Giải thích nhận định

- Học vấn là trình độ của người có học Người có học vấn là người có hiểu biết và trình độ chuyên

môn, có khả năng thu hút, tập hợp, thuyết phục người khác

- Học vẫn không có quê hương là một vê chứa đựng ý nghĩa hàm â ân Quê hương trong câu nói này

chính là không gian, môi trường học tập phù hợp với điều kiện của mỗi người

- Tổ quốc là khái niệm thiêng liêng về nguôn cội, tổ tiên của mỗi con người và dân tộc

=> Nội dung ý kiến của nhà bác học Pa-xtơ có nghĩa là: con ngƯỜI 4 có thê lựa chọn nhiều môi trường:

học tập khác nhau nhưng khi có được trình độ học vấn, con người cần phải đem kiến thức phục vụ Tô

quốc, quê hương

2 Bàn luận

a Vì sao nói học vấn không có quê hương?

- Tri thức là kho tàng trí tuệ của nhân loại Nó là sản phẩm của quá trình khám phá và nhận thức về thế

giới tự nhiên, về xã hội, về khoa học kĩ thuật của con người ở nhiều lĩnh vực

- Mỗi một phút trôi qua là có một phát minh mới Tất cả điều đó là sự cống hiến lớn lao của toàn thé

nhân loại, làm giàu nguồn trị thức

- Trong xu thế hội nhập toàn cầu như hiện nay, những tri thức hiện đại, mới mẻ nhanh chong trở thành

tài sản chung của nhân loại Người học có thể tiếp thu nguồn † tri thức từ sách vở, từ thầy cô, bè bạn, từ

nhiều nước trên thế giới Nói tóm lại tri thức là biển cả thì mỗi cá nhân là một giọt nước, tri thức là sa

mạc thì người học chỉ là một hạt cát Vấn đề ở chỗ, mỗi người sẽ chọn con đường đi và môi trường học

tập như thế nào cho có hiệu quả

- Dẫn chứng:

- Bác Hồ kính yêu của chúng ta từng bôn ba ra nước ngoài mấy chục năm, tự mày mò học ngoại ngữ,

tìm đến tận sào huyệt của bọn thực dân đề quốc, tìm ra con đường cứu nước: “Luận cương dén trên tay

và Người da khóc/ Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lê-nin

- GS Ngô Bảo Châu lại chọn con đường học tập, nghiên cứu toán học tại một trường đại pee danh

tiếng ở nước Mỹ Nghệ sỹ Linh Nga lại lựa chọn Trung Quốc, để trau dồi nghiệp múa cho mình

b Vì sao nói người học phải có Tổ quốc?

- Tổ quốc là tiêng gọi thiêng liêng của môi con người Nếu quê hương là nơi chôn rau cắt rốn, nơi ta

cất tiếng khóc chào đời và bàn tay dắt đìu của cha mẹ thì Tổ quốc là mái nhà rộng lớn chứa đựng

những mảnh vườn quê hương và cộng đồng trên khắp hình hài cơ thể: “Dòng suối đồ vào sông, sông

đồ vào dải trường giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra bể Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu mái nhà

tranh trở thành lòng yêu Tổ quốc ” (1lia Êrenbua)

- Tổ quốc vững bền và giàu mạnh với cuộc chạy đua tiếp sức bền bị của nhiều thế hệ Con chim có tô,

con suôi có nguôn, con người có tông Đó là quy luật bất biến của tạo hóa

- Nhớ về quê hương, đem học vấn phục vụ quê hương không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ công dân mà

còn là truyền thống đạo lí cao quý của con người

- Tuy nhiên không nên hiểu rằng phải có mặt ở Tổ quốc mới là giúp đỡ, xây dựng Có rất nhiều cá

nhân, tổ chức hiện đang sinh sông ở nước ngoài nhưng vẫn sẵn sàng dùng công sức, trí ruỆ để xây

dựng đất nước giàu mạnh

- Dẫn chứng:

+ 1.5 Lê Bá Khánh Trình từng đạt giải nhất với số điểm tuyệt đối 40/40 kì thi toán Olympic quốc tế

tại London Ông được rất nhiều trường đại học danh tiếng trên thế giới đề nghị cộng tác Nhưng với

20

Tài liệu ôn tập thi tot nghiép va dai hoc ThS Triệu Thi Kim Loan

lòng yêu quê hương đất nước, ông đã từ chối và trở thành: giảng viên của trường ĐH Khoa học tự

- + Giáo sự Ngô Bảo Châu thành công với giải thưởng toán học quốc tế không chỉ đóng góp cho toán

hoc thé giới mà còn đóng góp lớn lao cho Việt Nam Ông cũng là người có những hoạt động từ thiện,

thành lập tô chức khoa học có tầm cỡ, đào tạo nhân tài cho đất nước

- Tổ chức từ thiện của người Việt ở nước ngoài Sunflower Mission đã giúp đỡ xây dựng hơn ba mươi ngôi trường ở Cửu Long và sáu trăm suất học bổng cho học sinh nghèo hiểu học

- Phê phán: trong thực tế hiện nay vẫn còn một số cá nhân có thái độ hành động quay lưng lại Tổ quôc Một số ca sĩ sang nước ngoài định cư hoặc một bộ phận trí thức nhỏ

- Ý kiến của nhà bác học người Pháp đã đem đến cho chúng ta lời khuyên: cần học tập, nâng cao trình

độ từ nhiều nơi nhưng phải đem kiến thức phục vụ đất nước, Cần xác định thái độ, động cơ khi chọn lựa môi trường học tập phù hợp và sẵn sàng đem kiến thức phục vụ quê hương đất nước như lời căn dặn của Bác Hồ: “Non sông Việt nam có vẻ vang sánh gang với các cường quốc năm châu được hay không là nhờ vào công lao học tập của các em” Điều đó chính là một trong những thước đo của lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm công dân của mỗi người

Từ xưa tới nay, mối tương quan giữa học Và hành được nhiều người quan tâm và bàn luận Học

quan trọng hơn Aanh hay hanh quan trong hon hoc? Truéc hết chúng ta hãy tim hiéu xem hoc là gi? Hành là gì?

Học là hoạt động tiếp thu những tri thức cơ bản của nhân loại đã đúc kết qua mấy ngàn năm lịch sử Chúng ta có thể học ở trường qua sự truyền thụ của thầy cô giáo; học ở bạn bè; tự học qua sách vở và thực tế đời sống Mục đích của việc học là làm giàu tri thức, nâng cao trình độ hiểu biết về nhiều mặt

ể có thể làm chủ bản thân, làm chủ công việc của mình, góp phần hữu ích vào việc xây dựng sự nghiệp riêng và sự nghiệp chung

Hành là quá trình vận dụng kiến thức đã tiếp thu trong quá trình học vào thực tế công việc hằng ngày Ví dụ như người thầy thuốc đem hiểu biết của mình học được ở trường đại học Y Dược trong suốt sáu năm đẻ sử dụng vào việc chữa bệnh cứu người Những kiến trúc sư, kĩ sư xây đựng thiết kế và thi công bao công trình như nhà máy, bệnh viện, sân bay, nhà ga, công viên, trường học Những kỉ sư

cơ khí chế tạo máy móc phục vụ sản xuất trong lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp Nông dân áp

dụng khoa học kỉ thuật vào chân nuôi, trồng trọt dé thu hoạch với năng suat cao D6 1A hanh

Hoc dé hanh, c6 nghia 1a phai học để làm cho tốt Thực tế cho thây có học vẫn hơn Ông cha ta đã

khẳng định: “Bát học bắt tri lí”, có nghĩa là không học thì không biết đâu là phải đâu là đúng Người

có học khác hẳn người không học không chỉ ở chữ nghĩa mà còn ở nhiều thứ khác như trình độ nhận thức, khả năng ứng xử trong giao tiếp xã hội, khả năng giải quyết công việc trong những tình huống phức tạp Mục đích của việc học là để làm cho mọi công việc được thực hiện với chất lượng và hiệu z A

quả cao hơn Nếu chúng ta học những lí thuyết dù cao siêu đến đâu mà không vận dụng được vào thực

tê thì đó chỉ là lí thuyết suông, tốn thời gian, tiền bạc mà vô ích, giống như truyện ngụ ngôn ngày xưa hay kê về người đàn ông mất bao công phu tìm thầy học nghề giết rồng để rồi cả đời chắng tìm thấy con rông nào để giết

Ngược lại, zành mà không học thì không trôi chảy Không có lí thuyết soi sáng, chúng ta sẽ gặp khó

khăn trong công việc Nếu ta chỉ làm việc theo thói quen và kinh nghiệm thì tiến trình làm VIỆC sẽ chậm và hiệu quả công việc không cao Cách làm việc cũ kĩ và lạc hậu ấy chỉ thích hợp với những hình thức lao động đơn giản, không cần nhiều đến trí tuệ Trong thời đại công nghệ khoa học kĩ thuật phát triên nhanh chóng và mạnh mẽ như ngày nay thì cũng cách làm việc ay không còn phù hợp nữa

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và dai hoc ThS Triệu Thị Kim Loan

Muốn đạt được hiệu quả cao trong công việc con người phải được đào tạo bài bản, nghiêm túc,

đến nơi đến chỗn theo từng chuyên ngành và trong suốt quá trình làm việc vẫn phải học ập, học tập

không ngừng Nắm vững lí thuyết, chúng ta mới có thể làm được những công việc phức tạp và tránh

những sai lầm đáng tiếc Lí thuyết dẫn đường cho thực hành; thực hành bổ sung, hoàn thiện cho lí

thuyết Vì thé chúng ta không thể coi nhẹ vai trò vô cùng quan trọng của việc học mà phải đánh giá

đúng mức mối quan hệ hữu cơ khăng khít giữa học và hành

Ngày nay, phương châm học đi đôi với hành luôn đề cao trong các cấp học ngưng việc thực hiện

thì còn nhiều hạn chế Khi nói học đi đôi với hành là chúng ta đề cập đến mỗi quan hệ giữa lí thuyết và

thực tiễn Học đi đôi với hành có ý nghĩa thực sự quan trọng Đề đạt được hiệu quả cao, người học nên

biết cân bằng giữa lí thuyết và thực tiễn sao cho hài hòa, hợp lí Giữa lí thuyết và thực hành có mỗi

quan hệ như hai chân của một con người, thiểu một chân thì con người chăng thể đứng vững Như vậy,

học với hành giúp ta vừa chuyên sâu kiến thức lại vừa thông thạo, hoàn thiện ki năng làm việc

Có thể nói Bác Hồ là tắm gương tiêu biểu cho phương châm học đi đôi với hành Bác đã từng

khăng định: “Lí luận phải ẩi đôi với thực tiễn, lí luận mà không có thực tiễn chỉ là lí thuyết suông ”

Bác biết rất nhiều ngoại ngữ và sử dụng thành thạo không chỉ trong giao tiếp mà còn viết văn, viết báo

bằng ngoại ngữ Những tác phẩm văn xuôi bằng tiếng Pháp như: Con rông tre, Những trò lỗ hay là

Varen và Phan Bội Châu Tập thơ Nhật kí trong tà và những bài thơ chữ Hán mà Bác sáng tác là kết

quả của quá trình học tập rèn luyện lâu dài

Học äi đôi với hành có ý nghĩa quan trọng và thiết thực đối với các ngành nghề, các môn kĩ thuật

Thật đáng tiếc cho những ai chỉ biết giỏi lí thuyết sách vở mà phải bó tay trước thực tiễn sinh động và

phong phú hằng ngày của cuộc sống Hoc äi đôi với hành không chỉ bó hẹp trong nhà trường, không

chỉ là một cách học để nắm chắc kiến thức mà còn là sự vận dụng những kiến thức â ấy khira ngoài xã

hội Những gì được học phải áp dụng vào cuộc sống, học không phải đê biết rồi bỏ đó Rất nhiều học

sinh đã được học những lời hay ý đẹp trong trường nhưng khi bước ra đời thì lại có những ngôn từ,

hành động không đẹp, thậm chí đáng chê trách Hãy biến những tri thức, những bài học cuộc đời đầy ý

nghĩa mà ta thâu nhận được từ sách vở thành hiện thực Như vậy những kiến thức đó mới trở nên thật

sự có ý nghĩa Học ởi đôi với hành là một phương châm giáo dục đúng đắn và khoa học, đề cập đến

một phạm vi khá rộng với những biểu hiện phong phú, đa dạng Việc kết hợp giữa lí thuyết và thực

hành có thể tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau, ở những lĩnh vực khác nhau Thông qua thực

hành, người học năm chắc lí thuyết hơn là vì lí thuyết ấy được biến thành việc làm và được kiểm

nghiệm trong thực tiễn

Điều quan trọng là làm sao đưa được lí thuyết vào thực tiễn để được kiểm nghiệm, cụ thể hóa bằng

những sản phẩm có thực Chắng hạn, khi học xong lí thuyết một kiểu bài tập làm văn, học sinh phải

thực hành bằng một bài văn cụ thể Đặc biệt đối với môn ngoại ngữ, học không thê tách rời với hành

Việc hiểu nghĩa /> sẽ có hiệu quả hơn nếu người học biết sử dụng từ thường xuyên trong bat ctr tinh

huống giao tiếp nào có thể Như vậy thì việc nhớ từ sẽ trở nên chính xác và bên lâu trong tâm trí người

học Nếu bạn chỉ chăm chú học thudc thi trong tiếng Anh, các cấu trúc trong khung đóng sẵn, bạn sẽ

khó nhớ và mau quên Tuy nhiên nêu đem lí thuyết ây vận dụng vào thực tiễn nói học viết, bạn sẽ nhớ

lâu hơn rất nhiều Một bài học qua môn giáo dục công dân về tình bạn chúng ta chỉ nghe thoáng qua

như một mớ lí thuyết giáo điều, thế nhưng nêu thầy, cô giáo cụ thể hóa những khái niệm gọi là chia sẻ,

cảm thông, giúp đỡ, hi sinh .bằng thực tế cuộc sống quanh ta, chúng ta sẽ thấy bài học ấy cực kì sống

động và giàu ý nghĩa

Có người đã từng nói: “Mọi lí thuyết đều màu xám, chỉ có cây đời mãi mãi xanh tươi” Tuy có phần

cực đoan nhưng câu nói đó đã khẳng định một điều luôn luôn đứng về giá trị của thực tiễn trong đời

sống con người

Quả thực, nếu học mà không hành thì việc học chưa trọn vẹn Và lí thuyết mà không được đem ra

thực hành thì chỉ là lí thuyết suông Không có thực hành, người học dường như chỉ năm lí thuyết một

cách máy móc nửa vời, dẫn đến kết quả là những kiến thức đó sẽ trở nên mơ hồ, không chắc chắn

Một thực tế đáng buồn là từ trước đến nay, nhiều học sinh đã sai lầm trong cách học, dẫn đến hiệu quả

không cao vì chỉ khư khư ôm lấy lí thuyết mà không chịu thực hành Một phần do các bạn â ấy chưa

năm được phương châm học đi đôi với hành, một phần xuất phát từ tâm lí ngại làm, lười hoạt động

2

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học _— Th§ Triệu Thị Kim Loan

Tuy nhiên, như trên đã nói, chúng ta phải biết kết hợp một cách hài hòa, hợp lí giữa lí thuyết và thực tiễn Việc tuyệt đối hóa bất cứ một phương diện nào cũng sẽ phản tác dụng Nếu quá đề cao lí

thuyết, bạn sẽ rơi vào cách học máy móc, nặng nê, sách vở Nếu thiếu những nền tảng lí thuyết cơ bản,

bạn sẽ gặp nhiều khó khăn khi làm việc „

— Học đi đôi với hành là kim chỉ nam cho người học trên con đường chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức và tạo dựng sự nghiệp Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm về học và hành Bác khẳng định:

“Học để hành, học phải ẩi đôi với hành Học mà không hành học vô ích, hành mà không học thì hành

không trôi chảy” Quan niệm trên là phương châm đúng đắn cho ngành giáo dục nước nhà nói chung

và cho môi con người nói riêng

Đề bài 5: Anh/ chị hãy viết bài văn khoảng 400 từ bày tô suy nghĩ của bản thân về ý kiến sau:

“Học vẫn có những chùm rễ đẳng cay nhưng hoa quả lại ngọt ngào” (Ngạn ngữ Hy Lạp)

I- TIM HIEU DE

1- Thể loai: NLXH vé tu tưởng đạo lí

2- Nội dung: Qúa trình tiếp nhận tri thức phải trải qua nhiều gian lao, khó nhọc nhưng khi có được học

3- Tư liệu: Thực tế cuộc sống, kinh nghiệm bản thân, sách vở

* Cách 2:

1- “Học tập là hạt giống của kiến thức, kiến thức là hạt giống của hạnh phúc” Câu cách ngôn của Giêoocgi đã nêu bật lên nguồn gốc của hạnh phúc - đó chính là kiến thức Tri thức được coi là túi khôn của nhân loại, là nền tảng đưa ta tới sự thành công trên con đường lập nghiệp Nhưng con đường tiếp cận kho tàng tri thức không dễ dàng trải ra đầy hoa thơm, trái ngọt Ta chỉ có thể nắm bắt được nó khi biết say mê, chịu đựng khó nhọc và biết đứng dậy sau nhiều lần vấp ngã Khi đề cập đến vấn đề này, ngạn ngữ Hi Lạp có câu “Học vấn có những chùm rễ đẳng cay nhưng hoa quả lại ngọt ngào” Vậy học vấn là gì? Vì sao học vấn lại có tầm quan trọng đến vậy?

._2- Gieo một hạt mầm xuống đất, qua bao năm tháng, hạt mầm ấy sẽ lớn lên, vươn cao, đâm chồi và mọc rễ Những nhánh rễ ấy len lỏi trong lòng đất, vươn tới những tầng đất sâu xa hằng tìm ra những tố chất cần thiết cho đời sống của mình Hành trình tìm kiếm ấy quả thực không dễ, lắm gian truân và vô cùng cực nhọc Nhưng kết quả đạt được lại vô cùng tuyệt diệu: đó là sự ngọt ngào của cây trái và độ quyến rũ của hoa thơm, cỏ lạ Qúa trình học tập cũng có thể được ví như vậy Để có học vấn, con người phải kiên trì, lao tâm, tốn sức trong niềm đam mê và khát vọng mới mong gặt hái được nguồn trì thức của nhân loại Khi đề cập đến vấn đề này, ngạn ngữ Hi Lạp có câu: “Học vấn ”

1- Giải thích

* “Học vấn” là trình độ hiểu biết của con người có học

* “Chùm rễ đẳng cay”: quá trình học tập, nghiên cứu phải trải qua nhiều vất vả, gian nan, thậm chí thất bại cay đẳng

* “Hoa quả lại ngọt ngào”: có trình độ hoc van, con người sẽ có niềm vui và hạnh phúc lớn lao

*Ý nghĩa câu ngan ngữ: đề cập đến mối quan hệ biện chứng giữa quá trình tiếp nhận tri thức và kết qua hoc van dat được

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

- Khó khăn về hoàn cảnh gia đình: chị Trần Thị Bình Gam thành phố HCM, nhà nghèo, cha bị bệnh bại liệt, mẹ già yếu bệnh tật quanh năm, chị phải mưu sinh bằng nghề đi bán khoai, không có điều kiện đến trường học tập

- Không ít người rơi vào hoàn cảnh bất hạnh khi họ bị tật nguyễn, khiếm thị như cụ Nguyễn Đình Chiểu bị mù mắt, , thay Nguyén Ngọc Ký bị liệt hay tay, bà Hê-Len Kiler vừa câm, vừa mù

- Có người bị mất căn bản về kiến thức do nhiều lí do: bỏ học đã lâu, không theo kịp bạn bè

- Có người phải học tập trong điều kiện hoàn cảnh gia đình éo le như cha mẹ bỏ nhau hoặc cha, mẹ VI phạm pháp luật phải vào tù khiến họ luôn sống trong sự thiếu thốn tình cảm và mặc cảm bản thân + Khó khăn khách quan

- Việc học tập gặp phải những khó khăn khách quan như cơ sở vật chất, , trang thiét bi day va hoc chua

đủ Có những vùng sâu, vùng xa, trường học con nhiều thiếu thốn về bàn ghế, sách vở, phòng thí nghiệm thực hành, phương tiện nghe nhìn

- Chương trình học còn nặng né, thiên về lí thuyết, coi nhẹ thực hành

- Áp lực tâm lí còn nặng nê do nhiều nơi còn chạy theo thành tích

b Học vấn đem lại niềm vui, nguồn hạnh phúc cho con người: “hoa quả lại ngọt ngào”

- Trình độ học vấn là thước đo sự hiểu biết của con người Nhận rõ tầm quan trọng của học vấn, tô chức UNNETSCO đã nhân mạnh: “học để biết, học để làm, học để Chung sông ' Qúa trình học tập giúp ta có những hiểu biết sâu rộng ở các lĩnh vực tự nhiên, xã hội, đời sông Từ kiến thức được học tập qua trường, lớp, sách vở, ta ứng đụng vào đời sống, đem lại hiệu quả kinh tế, làm giàu cho bản

thân, gia đình, đất nước Có học vân, con người mới có điều kiện làm chủ thiên nhiên, làm chủ xã hội,

làm chủ bản thân

- Học vấn đem lại sự văn minh cho con người trong cách đối nhân xử thế: “Bộ lông làm đẹp con công, học vấn làm đẹp con người ” Người có trình độ học vấn thường biết cách cư xử đúng đắn, phù hợp hoàn cảnh Họ thường có lời nói nhã nhặn, cách hành xử đúng mực, trang phục lịch lãm Bởi lẽ, kiến thức được học tập trong thời đại ngày nay là tiếp thu cái mới, loại bỏ những cái lạc hậu, bảo thủ

- Trình độ học vân giúp con người có được chỗ đứng trong xã hội Nói như Giêoocghi : “Học tập là hạt giống của kiến thức, kiến thức là hạt giống của hạnh phúc Trải qua những năm tháng bôn ba ở nước ngoài để tìm đường cứu nước, HCM đã phải lao động cực nhọc: thợ bánh mì, thợ in, xúc tuyết, phục vụ bàn ăn Người đã tự học ngoại ngữ, tìm vào tận sào huyệt của kẻ thù và đã tìm thấy con đường đi của dân tộc Niềm hạnh phúc lớn lao của Người được Chế Lan Viên viết: “Luận cương đến trên tay và Người đã khóc/Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lê Nin” Cậu học trò Nguyễn Lê Hoàng Trung ở Bình Phước 12 năm liền là học sinh giỏi đến trường trên lưng ông ngoại là một tắm gương điển hình cho tinh thần vượt khó Năm 3 tuổi, em phải chứng kiến cảnh tượng người cha đâm chết mẹ sau đó đã dùng dao đâm em dẫn đến bị đứt tủy sống, : nửa người dưới bị liệt Cha bị bắt đi tù chung thân, Trung đến trường trên lắm lưng mỗi ngày còng xuống của ông ngoại

- Trải qua quá trình học tập vất vả, học vấn đem lại cho ta niềm vui, danh dự lớn lao Đó là những

“họa quả ngọt ngào ” mà chính ta đã gặt hái được (dẫn chứng )

3 Mở rộng, bài học nhận thức và hành động, liên hệ bản thân

- Trong thực tế có người nào không trải qua vất vả mà vẫn gặt hái được thành công? Một số Ít người

do có sẵn năng khiếu bẩm sinh, tư chất thông minh, hoàn cảnh thuận lợi khiến họ đi đến thành công nhanh hơn người khác Nhưng hầu hết vẫn phải trải qua quá trình học tập, nghiên cứu vất vả mới có được thành quả E-Đi-sơn cho rằng: “Thiên tài ” Trong thực tế hiện nay vẫn tồn tại hiện tượng có người không mất công sức van có được những tắm bằng học vấn Đó là những trường hợp gian lận trong thi cử, mua bán bằng cấp, vi phạm pháp luật Đó là những việc làm sớm muộn cũng bị phát giác trong quá trình làm việc

- Không nên quan niệm rằng học vấn chỉ là trình độ hiểu biết trên lĩnh vực kiến thức văn hóa mà còn ở rất nhiều lĩnh vực như các nghề gia dụng và học tập, rèn luyện nhân cách làm người

Tài liệu ôn tập thi tôi nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

- Ai cũng muốn hái những hoa quả ngọt ngào trên cây học vấn nhưng hoa quả ấy chỉ dành cho những

ai chịu đựng được những chùm rễ đắng cay

Dé 6: “Ki ngăng đầu tiên và quan trọng nhất mà bạn cân có trong một thể giới hiện đại là khả năng

“học phương pháp học” — nghĩa là thường xuyên tiếp thu và học hỏi những phương pháp mới dé làm những công việc cũ hay những công việc cũ hay những phương pháp mới để làm những công việc mới Trong một thể giới như vậy không chỉ kiến thức mà cả phương pháp học hỏi của bạn mới tạo ra giá trị riêng Bởi những kiến thức bạn có ngày hôm nay sẽ trở nên lỗi thời nhanh hơn bạn tưởng nhiều” (Theo Phri-men, Thể ' giới ¡ phẳng, NXB Trẻ, 2005)

DÀN BÀI KHÁI QUÁT-

A MỞ BÀI

- Một trong những đặc điểm nỗi bật của xã hội hiện đại là sự thay đổi hết sức nhanh chóng trên tat cả các lĩnh vực của đời sống, do sự tác động của khoa học và công nghệ; khối lượng tri thức tăng lên rất nhanh, con người rat dé tro nên lạc hậu

- Để tránh lạc hậu, con người cần biết học cách học, học phải có phương pháp học, đúng như Phrit- men đã phát biểu: “K7 năng đầu tiên và quan trọng nhất mà bạn cân có trong một thể giới hiện đại là

B THÂN BÀI :

1 Giải thích câu nói

1 Lâu nay người ta đã nói nhiều về phương pháp học, học phải có phương pháp Vấn đề ở đây không phải là học có phương pháp mà là “học phương pháp học” Hoc có phương pháp là dé nắm các nội dung kiến thức cụ thể, còn “học phương pháp học” là nhằm nam duoc cach hoc, phuong phap hoc

- Học phương pháp học theo Phrit-men là “thudng xuyén tiếp thu và học hỏi những phương pháp mới

dé lam những công việc cñ hay những phương pháp mới để làm những việc mới ” Điều này có nghĩa là ngay cả với những công việc cũ, nếu biết vận dụng phương pháp mới thì cũng sẽ thu được những kết quả mới

- Một hiện tượng xã hội (đạo đức, tình bạn, tình yêu, tình mẫu tử ) hay một hiện tượng tự nhiên _ (trăng, sao, gió, bão ) là những vấn đề muôn thuở nhưng nếu biết vận dụng một cách nhìn mới, với một phương pháp mới, chúng ta sẽ có những khám phá mới, những kết luận mới

- Với văn học nghệ thuật, sự sáng tạo của người nghệ sĩ thực ra là khả năng biết nhìn ra những điều mới mẻ từ những sự vật quen thuộc, tưởng chừng đã cũ Nhà văn Nguyễn Đình Thi viết: “ Tác phẩm văn học lớn hấp dẫn người ta bởi cách nhìn nhận mới, tình cảm mới về nhiều điều, những việc ma ai cũng biết cả rô" (Nhà văn nói về tac phẩm, NXB Van hoc, 1998, tr 260)

2 Tai sao trong xã hội hiện đại, cần phải học phương pháp học? Câu trả lời nằm trong chính ý ý kiến của Phrit-men: “Trong một thế giới như vậy không-chỉ kiến thức mà cả phương pháp học hỏi của bạn mới tạo ra giá trị riêng Bởi những kiến thức bạn có ngày hôm nay sẽ trở nên lỗi thời nhanh hơn bạn tưởng nhiều”

- Trong xã hội hiện đại, trí thức của nhân loại tăng lên vùn vụt theo cấp số nhân, vì thế không ai có thé học được tất cả các trị thức cụ thể ấy Một ngày một tuần có biết bao nhiêu công trình nghiên cứu, biết bao nhiêu quyên sách ra đời, liệu có ai đọc được tất cả? Câu trả lời là không thể Vì thế càng ngày người fa càng quan tâm đến vấn đề học như thế nào, chứ không chỉ là học cái gì Nghĩa là phải có sự lựa chọn đối với nội dung học và cách học, phương pháp học

- Do kiến thức tăng nhanh đến chóng mặt nên cái ta biết hôm nay mai đã lạc hậu rồi Vì thế phải thường xuyên học cách học để tiếp thu kiến thức của nhân loại nhanh hơn, chọn lọc hơn, có hiệu quả hơn

25

Tài liệu ôn tập thì tôt nghiệp và đại hoc ThS Triệu Thị Kim Loan

3 Liên hệ với bản thân: Từ câu nói trên, người viết tự đánh giá việc học và cách học của mình, chỉ ra những ưu điểm đã có, các nhược điểm còn mắc phải và phương hướng khắc phục

Đề bài 7: Tiêu cực trong thỉ cử và bệnh thành tích trong giáo dục

A MỞ BÀI

- Trong những năm gần đây, các phương tiện thông tin đại chúng, dự luận xã hội đặc biệt quan tâm đến hiện tượng tiêu cực trong nghành giáo dục Có người cho răng, cùng với ô nhiễm môi trường, tai nạn giao thông tiêu cực trong giáo dục đã trở thành một trong những hiện tượng xã hội bức xúc, nhức nhôi

- Cuộc vận động “nói không với những tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” do bộ giáo dục và đào tạo phát huy có ý nghĩa như một hành động cụ thể nhằm khắc phục hiện tượng này

- Những tiêu cực trong thi cử là một biểu hiện của căn bệnh thành tích trong giáo dục Gọi là bệnh thành tích vì trước đó nó cũng là một hiện tượng cá biệt ở một vài cá nhân hay cơ sở giáo dục, về sau dần trở nên trầm trọng như một căn bệnh cân phải chữa chạy kịp thời, nghiêm túc T hành tích là kết quả của những phong trào thi đua lành mạnh rất đáng trân trọng, rất cần khuyến khích Sống vì chạy theo thành tích mà bất chấp cả quy chế, pháp luật thì lại rất cần ngăn chặn, lên án

- “Nói không với những tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” nghĩa là có nhận thức sâu sắc, đúng đắn: có thái độ kiên quyết và những hành động thiết thực để chấm dứt những biểu hiện nee cực trong nghành giáo dục trả cho giáo dục môi trường trong lành vốn có

Tài liệu ôn tập thi tôi nghiệp và đại học 7 | ThS Triệu Thị Kim Loan

+ Quan điểm của đảng, nhà nước coi giáo dục là quốc sách Giáo dục đảm nhận sứ mạng bồi dưỡng nhân tài và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện tại hóa đất nước vì mục tiêu “dân giàu - nước mạnh - xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”

+ Thực trạng chất lượng giáo dục chưa thực sự đáp ứng được những mục tiêu đào tạo con người: chất lượng văn hóa, chất lượng đạo đức, chất lượng giáo dục thể chất tình trạng trò ngồi nhằm ghế không còn là cá biệt

b.Trình bày quan điểm của cá nhân:

+ Đây là cuộc vận động quan trọng, thiết thực với ngành giáo dục và xã hội

+ Lực lượng tham gia thực hiện cuộc vận động này là toàn thể xã hội song lực lượng chủ yếu vẫn là người dạy, người học, người làm công tác quản lí giáo dục

+ Mỗi lực lượng nêu trên có cách thể hiện trách nhiệm khác nhau Với người học, cách thiết thực nhất

để hưởng ứng, thực hiện cuộc vận động này là:

.- Trước hết cần xác định đúng đắn mục đích học tập để có động cơ học tập đúng: học để có kiến thức, hiểu biết cũng như kĩ năng sống cần thiết làm hành trang bước tới tương lai một cách tự tin, tự chủ Học cho tương lai của chính mình, để làm chủ tương lai của mình và chuẩn bị gánh vác vai trò làm chủ

- Tự rèn luyện cho mình đức tính trung thực trong cuộc sống cũng như trong học tập Từ đó mới cần

cù, chăm chỉ, có ý chí và quyết tâm sẵn sàng vượt khó trong học tập:

- Hình thành được phương pháp học tập khoa học để nắm vững, vận dụng thành thạo kiến thức đăng cảm đoạn tuyệt lối học vẹt, từ bỏ lối ghi nhớ máy móc, thái độ học thụ động

+ Dũng cảm, bản lĩnh trong cuộc đấu tranh chống lại những hành vi tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích ở chính mình và môi trường giáo dục mình đang học tập

c Ý nghĩa, tầm quan trọng thực hiện hiệu quả cuộc vân đông “nói không với những tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo duc” sé góp phân đưa nên giáo dục nước nhà thoát khỏi tình trạng trì trệ, tụt hậu, đạt yêu cầu “ hoc that, thi that; két qua thật”, sản phẩm đặc biệt của ngành giáo dục là con người mới có thế thực sự trở thành những chủ nhân xứng đáng của tương lai dân tộc

Bài làm:

Mỗi khi nói đến thành công hay hạnh phúc, người ta không thẻ quên nhắc đến hai từ “lí tưởng” Vì

có lí tưởng thì con người mới có mục đích để vươn tới, có lí tưởng thì cuộc sống của con người mới thoát khỏi vòng quân quanh trong quan niệm sống cũ kĩ thời xưa: “Đời là một bể khổ” Trong cuộc sống có những người dù có tài và học thức cao nhưng vẫn không thành công Ngược lại, có những người tuy rất bình thường nhưng thành công luôn mỉm cười với họ Chính vì vậy, chuyện thành-bại, được-mất phụ thuộc rất lớn vào lí tưởng sống của chúng ta, như nhà văn Leptonxtoi từng nói: “Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống”

Có thê nói, lí tưởng lä mục đích cao nhất, tốt đẹp nhất mà con người phấn đấu đạt tới: lí tưởng là một ngôi sao, lí tưởng làm một bác sĩ, làm một người thợ đúc hay một bác nông dân Người có lí tưởng luôn rộn rịp tranh đấu, xây dựng một đời sống đắc lực về nhiều phương diện khác nhau Vì cuộc sông là một chuỗi dài nói tiếp những hoạt động trong đời sống của họ, hay nói cách khác: Cuộc sống là một cuộc chạy đua không ngừng, nên con người phải và phải chịu sự bươn trải, bon chen, đưa đây của

xã hội để đứng vững, để lướt thắng trên đường đời Và động cơ duy nhất, mạnh nhất có thể giúp ta

giành được phân thắng trong cuộc chạy đua ấy là lí tưởng Nó có khả năng biến trở ngại thành cơ hội, chuyển thất bại sang thành công

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

Trong cuộc song, không ít lần bạn phải đứng trước những sự lựa chọn khó khăn khi phải quyết định một vấn đề nào đó Có lúc bạn chỉ dựa theo cảm tính của mình, dựa vào tài trí, đạo đức hay nghị lực chính mình, đó cũng chỉ là những yếu tố phụ làm nên sự thành công của đời bạn Tuy nhiên, có những quyết định rất quan trọng mà bạn cân phải suy nghĩ và cân nhắc một cách kĩ lưỡng cuộc sống

có những chặng đường thành công hay thất bại, hạnh phúc hay tốn thương đều phụ thuộc vào khả năng quyết định của bạn Ngay lúc đó hãy tự đặt cho mình câu hỏi: “Tôi có lí tưởng chưa, lí tưởng của tôi là

gì, tôi có nên theo đuôi lí tưởng ấy không?” Vì khi bạn có lí tưởng thì việc xác định và lựa chọn mục đích của bạn sẽ trở nén dé dang

Nếu như những năm trước đây, nhân dân ta không có chung một lí tưởng “vì độc lập, tự do của Tô Quốc”, không kiên trì đấu tranh suốt 9 năm chống Pháp, 10 năm chống Mĩ thì ngày nay đâu có đất nước Việt Nam đâu có con người Việt Nam, đâu có tôi và đâu có bạn ?

Qua đây ta thấy, chính lí tưởng đã giúp con người gắng nên hoàn thiện về tài năng và nhân cách, không ngừng phấn đấu để đạt tới mục đích mình mong muốn, làm cho cuộc sống có ý nghĩa hơn Đồng thời, lí tưởng cũng giúp con người biết kiên trì theo đuổi mục tiêu sống cuả mình, do đó, triết gia Aragong đã thé lộ với chúng ta một tâm sự nhỏ của ông:

“Nếu phải đi trở lại, tôi van đi lại đường này.”

Như vậy, nếu như có lí tưởng tốt đẹp thực sự, bạn đừng lo ngại về vân đề có điều kiện hay không

có điều kiện để thực hiện, nhưng lo xem mình có đủ khả năng, ý chí, nghị lực vượt qua những rào can khó khăn bên ngoài cuộc sống mà “trung thành” với lí tưởng của mình hay không.một thái độ đúng dan cho một lí tưởng đẹp sẽ mở ra một tương lai tươi sáng, khiến cho cuộc sông hiện tại tràn đầy sức sống và tin yêu Đó chắc chắn không phải là cái đích quá xa so với khả năng của con người Vì:

“Không gì ngăn được người có thái độ đúng đắn đạt được mục đích của mình, và không gì có thé giúp kẻ có thái độ sai lệch đạt được điều đó”

Câu nói của nhà văn Thomas Jefferson cho ta thấy rằng, việc nhận thức cũng đóng một vai trò lớn cho sự thành công của cuộc đời bạn sau này Bởi lí tưởng thì được biểu hiện băng hành động cụ thể Nếu lí tưởng của bạn đúng thì bạn sẽ hành động đúng, còn nếu lí tưởng của bạn là sai, thì việc bạn làm cho lí tưởng đó cũng hoàn toàn sai Vậy, thé nào là lí tưởng đúng? Lí tưởng đúng là một lý tưởng đồng nghĩa với việc bạn làm là không chỉ riêng cho lợi ích của bạn, mà còn cho gia đình, cho cộng đồng,

- cho tổ quốc của bạn nữa Chứ không phải thứ lý tưởng bạn chỉ cặp kè, khăng khăng giữ chặt cho bản thân, không chia sẻ, không cần biết đến bất cứ ai Đó là thứ lý tưởng ích kỷ hóa, vụ lợi kiếm chác cho

cá nhân mà thôi Vì lí tưởng thì được biểu hiện bằng hành động cụ thể Nếu lí tưởng đúng, thì hành động sẽ đúng và ngược lại Nhiều người đã tự lựa chọn cho mình một lí tưởng rất đẹp, điều ấ ay cũng đồng nghĩa với việc họ hành động cũng đẹp Nhà thơ Tố Hữu là một trong những tắm gương tiêu biểu

ấy Một đời người, ông dẫn thân vào con đường cách mạng, lí tưởng của ông là phần đâu không ngừng cho độc lập, tự do cho Tổ Quốc, cho hạnh phúc của nhân dân Để rồi chính lí tưởng của ông đã viết nên những dòng thơ thật tinh tế, lắng đọng:

it Gy trong tôi bừng nắng hạ, Mặt trời chân lí chói qua tìm

Hồn tôi là một vườn hoa lá, Rất đượm hương và rộn tiếng chim ” Bên cạnh đó, cũng có không ít người đã lầm lạc mà đặt lí tưởng của đời mình cách cao voi qua

Do đó, chúng ta phải có một tinh thần thực tế Vì trong chợ đời có nhiều chỗ đứng, chúng ta biết tùy theo những tài năng, sức khỏe, phương thé sinh sống của mình mà chọn một “địa vị” xứng hợp vơi bản thân Nhưng đừng nhắm những địa vị cao quá khả năng, tài đức của mình, đề thất bại mãi, mà lí tưởng không thực hiện được Giống như chuyện một người không có văn khiếu mà mái miết mộng làm văn hảo Có người trói gà không chặt nhưng lúc nào cũng lo làm võ sĩ Có người thì lười học, suốt ngày chơi bời, lại muốn đỗ ba trường Đại học Ta thấy, những quan niệm về lí tưởng như trên chỉ là những

lí tưởng hão huyền, mơ hồ Và không phải ai cũng có một quan niệm lí tưởng sống như nhau, mỗi | người có mục đích sống riêng và cho răng mục đích mình nhăm đến là tuyệt cao, tuyệt đẹp, là “lí tưởng”

Con người chúng ta sinh ra là để sống và sống sao cho có ý nghĩa, vậy néu ta khéng phung sy một lí tưởng nào đó cao đẹp, được chọn lọc kĩ lưỡng và được theo đuôi đến cùng thì cuộc sông còn gì

28

Tài liệu ôn tập thi tôi nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

ý nghĩa, còn gì đáng phục nữa? Thế nhưng, vẫn có người sống đời với lí tưởng: “không có lí tưởng gì hết" Cả đời họ là sự tuần hoàn theo nhịp sống ăn, chơi và ngủ: sáng ngày mặt trời mọc đến tận đỉnh đầu mới thức dậy Dậy súc miệng, rửa mặt, ngôi uống trà, nói chuyện tầm phào đến gần trưa Trưa ăn vai ba hạt cơm rồi ngủ Giấc trưa xong rồi đến chiều tàn Sau đó là ăn cơm tối, đi dạo xóm đánh cờ Cuối cùng lại về nhà ngủ Họ kết thúc một ngày thật vô vị và nhàm chán Cuộc sống như vậy rất dễ biến con người trở nên đãng trí, lu mờ lầm lạc hay bị người khác lôi kéo trên con đường tội lỗi Điều 7 A

ây cũng giông như sự sa ngã của một số thanh niên hiện nay: lười nhác, thích chơi bời trác tán, thích đua theo bè bạn cách Moden đủ thứ tệ nạn khác Họ không phải là những con người bất hạnh hay xấu số, nhưng chính yếu là do họ không biết giữ cho mình một thái độ sống đúng đắn trong mọi hoàn cảnh, nên họ không có được hạnh phúc Như Leptonxtoi từng khăng định:

“Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống”

Con người dễ bị cuốn vào những thú vui của cuộc sống nếu không chịu dừng lại nhìn nhận vấn

đề để xác định mục tiêu của mình cách thấu đáo

Nếu định nghĩa một cách đơn giản thì mục đích cao đẹp nhất mà con người vươn tới gọi là “lí tưởng” Vậy, nếu có nhiều mục đích cao đẹp quá thì mục đích nào gọi là cao đẹp ? Phải có một lí tưởng đẹp một cách tuyệt đối, chính nó mới đáng gọi là “lí tưởng” Những yếu tố cấu thành bản chất của lí tưởng mà bạn phải nhắm tới là những hoạt động phục vụ bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước, nhân loại và tạo hóa Đồng thời cũng là sự rèn luyện triển miên về thể xác, về tỉnh thần, tâm hồn

và xử thế Không phải là thứ lí tưởng của cá nhân - thứ lí tưởng tầm thường và hạn hẹp Nếu chỉ vụ lợi

và giữ chặt mọi thứ cho bản thân mà thôi, thì ta sẽ trở nên nhỏ nhen, ích ki và lầm lạc Vì vậy, ta phải phan dau cho li tưởng đúng đắn và cao đẹp của mình qua việc không ngừng nâng cao trí tuệ, bồi dưỡng cho đời sống tâm hồn lành mạnh, có lòng nhân ái vị tha và tinh thần phục vu

Đề sống và duy trì lí tưởng của mình không phải là chuyện để, không phải là một hai ngày hay hai ba năm, nhưng là sự kiên trì, bền bỉ của cả một đời người khi phải vượt qua những rủi ro, sóng gió, -

những thử thách và ê chề thất bại trên dòng đời Nhưng,

“Sức mạnh của chúng ta bắt nguồn từ trong chính sự yếu đuối của mình”

Khó khăn, thử thách là những điều khó tránh khỏi, mọi thứ sẽ tươi đẹp nếu bạn có một thái độ đúng đắn cho một lí tưởng một ngày nào đó bạn sẽ ngạc nhiên khi nhận ra rằng ý chí, nghị lực và thái :

độ sống lạc quan, tin yêu đã đưa đến cho bạn những người bạn chân thành, một tình yêu bèn chặt cùng bao thành công khác trong cuộc sống

Tóm lại, đâu là yêu tố phân biệt giữa cuộc sống phù phiếm, vô ích và một cuộc sống thiết thực làm đẹp cho đời? Để trả lời cho câu hỏi này, trước hết bạn cần nhận biết hai quyết định quan trọng nhất trong đời sống của mình Đầu tiên là quyết định về mục tiêu phần đấu hay còn gọi là lí tưởng của bạn Không có mục tiêu, cuộc sống của bạn sẽ trở nên trôi nổi, vô định Và thứ hai là sự lựa chọn cho

“Nếu sống không có mục đích, bạn không thể làm được điều gì cả, bạn cũng không làm được

gì vĩ đại cả nếu mục đích tầm thường” (D.Đidorô)

Chỉ cần luôn giữ cho mình niềm tin yêu và khát vọng, thành công sẽ chào đón bạn phía trước

SÓNG ĐẸP

Dé bai 9: Anh chị hãy trả lời câu hỏi sau của nhà thơ Tố Hữu

“Ôi! Sống đẹp là thế nào, hỡi bạn?” (Một khúc ca)

1 Tìm hiểu đề

1 Xác định thể loại: NLXH về tư tưởng, đạo lí

2 Xác định yêu cầu đề bài (luận đề): vẫn đề “sống đẹp” (lẽ sống)

3 Xác định phạm vi tư liệu

- Đời sống xã hội

- Tác phâm văn học (hạn chế)

Il Lap dan ¥

* Yêu cầu của bài NLXH về tư tưởng đạo li

- Giải thích tư tưởng đạo lí cần bàn luận

29

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

- Phân tích những mặt đúng, bác bỏ những biểu hiện sai lệch

- Nêu ý nghĩa, rút ra bài học nhận thức và hành động

- Nêu luận đề (yêu cầu của đề bài),

* Cách một: Trực tiếp (đi thăng vấn đề)

Một trong những vấn đề trở thành môi quan tâm của xã hội ngày nay đó chính là lẽ sống Trong bài thơ

“Một khúc ca” Tô Hữu từng viết:

“Ôi! Sống đẹp là thể nào hỡi bạn?”

Câu thơ Tố Hữu đã BƠI Tả nhiều suy nghĩ đối với mọi người đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay Vậy thế nào

là sống đẹp, làm thế nào để sống dep ?

*Cách hai: Dùng lí luận thực tế

- Đất nước Việt Nam đang bước sang thế kỉ XXI, thé kỉ của nên văn hóa, khoa học kỉ thuật hiện đại

Việt Nam đang trong thời kì hội nhập với cộng đồng quốc tế, có thể coi đây là thời cơ đồng thời cũng

là thử thách lớn lao Nếp sống hiện đại hôm nay góp phần đưa đất nước ngày càng văn minh giàu

mạnh nhưng không phải không có ngững biểu hiện xói mòn về nhân cách, sai lệch về lẽ sống Nhà thơ

Tố Hữu từng băn khoăn, trăn trở ve điều này:

“Ôi Sống dep là thế nào, hoi ban?”

Câu thơ của Tổ Hữu gợi ra cho mọi người nhiều suy nghĩ về lí tưởng, mục đích về hành động

* Cách 3: vào đề từ một đoạn thơ:

Sống đẹp- đâu phải là những từ trồng rỗng Chỉ có ai bằng đấu tranh, lao động Nhân lên vẻ đẹp cuộc đời Mới là người sống cuộc sống đẹp tươi

(G.Bê-khe) — thi hào Đức

B THÂN BÀI

1 Giải thích khái niệm

- Sống đẹp là chuẩn mực cao nhất trong nhân cách làm người, đó là lối sống được cộng đồng và xã hội

tôn vinh

Đó là lối sống dâng hiến và hi sinh cho người khác, đó là lối sống vì mọi người, lối sống có đạo đức, H

trí, tình cảm, đồng thời thể, hiện bằng những hành động tích cực hướng thiện

2 Bình luận, phần tích về những biểu hiện của sống đẹp

a Sống đẹp là sống có lí tưởng

- Khi đê cập tới lí tưởng sông, nhà văn L tôn- xtôi có viết: “Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường Không có

lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng kiên định thì không có

Cuộc sông ”

- Mỗi người đều có ước mơ, khát vọng, đó chính là cái đích cuộc đời Trong tác phẩm “Đời thừa ” của Nam Cao, văn sĩ Hộ từng có ước mơ hoài bão cao quý “Cá đời tôi tôi sẽ chỉ viết một quyền thôi nhưng quyền ấy sẽ ăn giài Nô-ben và được dịch ra mọi thứ tiếng trên toàn cau.’

- Lí tưởng sống của mỗi người phải gắn với vận mệnh của dân tộc và đất nước (trích dẫn lời bài hát Tự nguyện)

“Ôi Tổ quốc ta như máu thịt Như mẹ, như cha, nhu vợ như chẳng

Oi T6 quéc néu cân ta chết Cho mỗi ngôi nhà, ngọn núi dòng sông ”

(Chế Lan Viên)

30

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học 'Th§ Triệu Thị Kim Loan

b Sống đẹp là sống có tâm hồn, tình cảm lành mạnh và nhân hậu -

- Tâm hồn trong sáng lành mạnh và nhân hậu, là biểu hiện của đời sống nội tâm, biết sống hòa đồng với tập thể, có lòng nhân ái, bao dung, có đức tính vị tha và tình yêu đúng đắn

- Người có lòng nhân ái là người biết quan tâm đến mảnh đời éo le, bất hạnh, biết chia sẻ niềm vui nỗi buồn với người khác

- Người có lỗi sống đẹp là người có tình yêu đối với quê hương đất nước

- Lỗi sống đẹp đồi hỏi có quan niệm đúng đắn về tình yêu, hôn nhân, gia đình

c Sống đẹp phải có trí tuệ, kiến thức

- Trí tuệ sáng suốt giúp con người nhận thức đúng đắn mọi sự vật, hiện tượng xung quanh, biết phân biệt phải trái, biết điều chỉnh hành vi

- Kiến thức phong phú, đầy đủ giúp con người hoàn thiện bản thân không bị lạc hậu trước xu thế của thời đại, người có kiến thức uyên thâm, trình độ tay nghề vững vàng sẽ lựa chọn thích hợp có thể làm giàu cho bản thân, cho gia đình và đất nước

Người có kiến thức sẽ có lỗi ứng xử văn hóa

- Muốn có trí tuệ và kiến thức thì phải coi trọng việc học tập, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

“Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khang định mình”

d Sống đẹp phải có hành động tích cực hướng thiện

- Ước mơ lí tưởngđẹp đẽ chỉ tở thành hiện thực khi con người có hành động tích cực, hướng thiện

- Hành động của mỗi người là hành động trong sự tích cực có phương pháp khoa học

- Hành động hướng thiện là hành động hướng tới những hiệu quả tôt đẹp cho bản thân và cho mọi

3 Mỡ rộng, rút ra ý nghĩa và bài học

- Một sô tâng lớp thanh niên hiện nay có lối sông hưởng thụ, đặt hưởng thụ lên hàng đầu

- Một số khác lao vào con đường rượu chè, cờ bạc Họ là những thủ phạm đem lại hậu quả nghiêm trọng cho xã hội

- Căn bệnh thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm xấu không phê phán, tốt không ca ngợi, bàng quan tat ca

- Biết tự hào về bản thân là thái độ hãnh diện về cái tốt đẹp mà mình có, về những đóng góp của mình

cho cuộc sống Biết xấu hỗ là cảm thay hỗ then về sự kém cỏi và những lễ¡ lầm của mình trước người khác

- Nội dung ý kiến: dé cao việc nhận thức day đủ, sâu sắc về bản thân, hướng đến sự hoàn thiện mình

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thi Kim Loan

- Khẳng định sự cần thiết của việc biết xấu hỗ: giúp con người có ý thức điều chỉnh hành vi của mình

phù hợp với những chuẩn mực đạo đứ, biết xấu hỗ còn quan trọng hơn biết tự hào bởi nó là biểu hiện

của ý thức hoàn toàn tự giác, xuất phát từ lương tâm, giúp con người nâng cao lực và hoàn thiện nhân

cách

- Phê phán thái độ tự tỉ, mặc cảm (tự đánh giá thấp bản thân nên thiếu tự tin)

3 Bài học nhân thức và hành động

- Nhận thức sâu sắc về những điêm mạnh, điểm yếu của bản thân

- Nghiêm khắc đối với chính bản thân mình, không ngừng rèn luyện, bồi dưỡng đạo đức nhân cách

QUAN NIEM VE HANH PHUC

DAP AN

1 Giải thích ngắn gọn về “bạnh phúc”

- Hạnh phúc là mục đích lớn lao mà mọi người đều hướng về trong suốt cuộc đời, nó phụ thuộc vào

hoàn cảnh, tính cách và ước mơ của mỗi người

- Vì vậy tuổi trẻ ngày nay cũng có nhiều cách cảm nhận về hạnh phúc

2 Hạnh phúc là đấu tranh cho lí tưởng, cống hiến và hưởng thụ một cách hợp lí

- Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường, là ước vọng cao đẹp mà con người hướng đên Người có lí tưởng

cảm thấy hạnh phúc vì tìm được ý nghĩa cuộc sống ,

- Có lí tưởng cao đẹp, con người sẽ vượt lên những ham muốn thấp hèn để sống có trách nhiệm và

cống hiến (dẫn chứng: kĩ sư Lương Định Của , chị Đào Thị Hào - công nhân nhà máy dệt Nam

Định ) Với họ, “Song là cho, đâu chỉ nhận riêng mình” — Tố Hữu

3 Ai biết tạo ra sự bài hòa giữa hạnh phúc cá nhân và hạnh phúc tập thể, người đó mới có hạnh

- Đây là quan niệm đây tính nhân văn về hạnh phúc, hạnh phúc phải được xét trong môi quan hệ giữa

cá nhân và cộng đồng Xét cho cùng, cá nhân làm sao hạnh phúc nếu xung quanh còn quá nhiều ngưởi

đau khô

- Với mỗi người, hạnh phúc chính là mỗi quan tâm sâu sắc với thế giới xung quanh, với đồng loại, chia

sẻ với những mánh đời bất hạnh, mang đến cho họ niềm vui, lòng yêu đời (Trong phong trào “Mùa hè

xanh” có những thanh niên tình nguyện đến những miền đất xa xôi đề làm đường, làm cầu, dạy chữ

cho những trẻ em nghéo ; phong trào xây dựng quỹ vì người nghèo, phong trào hiến máu nhân

4 Bác bỏ một số quan niệm không đúng về hạnh phúc

- Hạnh phúc không hẳn là kiếm được nhiều tiền, bởi không phải có tiền là có tất cả

- Hạnh phúc cũng không phải là được làm theo ý thích của mình, tự do tuyệt đối, không phụ thuộc vào

ai, vào bất cứ cái gì: Đây là chủ nghĩa cá nhân, con người không thể tách ra khói gia đình và xã hội

Quan niệm này không phù hợp với tuổi trẻ hiện nay

5 Liên hệ bản thân

- Thanh niên ngay nay cần ra sức học hỏi, rèn luyện trí tuệ và nhân cách, xây dựng cho mình một lẽ

sống cao đẹp với nhiều khát vọng, cống hiến

6 Kết luận

Đề bài 11: Phân tích và làm sáng tô ý nghĩa của câu nói: “Đường đf không khó vì ngăn sông cách

núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông” (Nguyễn Bá Học)

DÀN BÀI

A MỞ BÀI

- Có rất nhiều yếu tố giúp cho con người đạt được thành công trong cuộc sống Người xưa thì khái

quát thành “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” Người nay lại khẳng định lí tưởng cao đẹp, phương pháp

đúng đăn, hiểu biết sâu sắc, bản lĩnh sáng tao

Tài liệu ôn lập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triéu Thi Kim Loan

- Song có lẽ, không ai phủ nhận vai trò của ý chi, nghị lực Câu nói của Nguyễn Bá Học: “Đường đi không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông” góp thêm một tiếng nói tin cậy về vai trò của ý chí, nghị lực

B THÂN BÀI

1.Phân tích câu nói của Nguyễn Bá Học có ý nghĩa như thế nào?

Trong câu nói “ngdn sông cách núi?" là một hình ảnh vừa mang ý nghĩa cụ thể chỉ những không gian đại lí hiểm trở, vừa chứa ý nghĩa khái quát về chướng ngại, thử thách, khó khăn khách quan Còn hình ảnh “lòng người ngại núi e sông” diễn tả những chướng ngại vật, thử thách, khó khăn thuộc chủ quan - bản thân con người chưa thông suốt về tư tưởng, không có ý chí, quyết tâm, nhụt chí, nản lòng Theo

đó, “đường ấi " không chỉ có ý nghĩa cụ thể mà còn là cách nói khái quát về công việc, sự nghiệp:

- Thực hiện một công việc, một sự nghiệp, nếu bản thân con người chưa thông suốt về tư tưởng, không

có ý chí, quyết tâm, nhụt chi, nan lòng thì không chỉ thấy khó khi bị “ngăn sông cách nui” ma con _ thấy khó khi đi đường chỉ một chút mắp mô, lồi lõm Nghĩa là khó có thể vượt qua những thử thách đù lớn hay nhỏ

- Câu nói muốn khẳng định và nhắn mạnh yếu tố tỉnh thần, tư tưởng của con người đối với công việc một khi tư tưởng thông suốt, tỉnh thần vững vàng thì sẽ có quyết tâm cao, có ý chí mạnh mẽ đê vượt

b Sở đĩ Nguyễn Bá Học khẳng định như vậy là bởi yếu tế chủ quan thường đóng vai trò quyết định Khi con người có nhận thức đúng, sâu sắc tức tư tưởng đã thông suốt, thì tỉnh thần vững vàng Sức mạnh tỉnh thần là ý chí, nghị lực, quyết tâm cao để bắt tay thực hiện công việc nhanh chóng và hiệu quả Ngay khi đối mặt với những thử thách bất ngờ, tưởng như quá khả năng, con người vẫn sẽ có cách

“Không có việc gì khó Chỉ sợ lòng không bên

Đào núi và lấp biển

Quyết chí ắt làm nên”

+ Trong lịch sử giữ nước, dân tộc ta, nêu không có quyết tâm cao, ý chí sắt đá giành độc lập, mang nặng tâm lí “nước nhược tiểu", sẽ không thể có nguồn sức mạnh tỉnh thần vô địch để đứng vững và chiến thắng các thế lực nghoại xâm tàn bạo, hùng hậu, hung hãn (cuộc chiến đấu chống Mông ~ Nguyên, cuộc đấu tranh giành độc lập, cuộc chiến đấu vệ quốc chống Pháp và cuộc chiến tranh giải phóng đánh đuổi đề quốc Mĩ )

+ Trong sự nghiệp xây dựng đất nước, bằng sức mạnh của tinh thần dân tộc, chúng ta đã vượt lên nhiêu thử thách đề bảo vệ thành quả dựng nước của cha ông, làm cho Tô quôc Việt Nam ngày càng

“đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”, có thể sánh vai với bạn bè quốc tế -

+ Các nhà khoa học đã nghiên cứu kiên trì, bền bi để có được những phát minh, công trình khoa học giúp ích cho con người

- Trong văn học nghệ thuật:

+ Có nhiêu nhà văn bằng ý chí, nghị lực phi thường đã vượt lên hoàn cảnh bất hạnh, cuộc sống nghèo khô, xã hội xấu xa để trở thành những nhà văn lớn, được kính trọng về nhân cách, được ngưỡng mộ về tài năng (M Go-rơ-ki, M Sô-lô-khôp, V Huy-gô, Nguyễn Trãi, N guyén Du ) + Có rất nhiều tác phẩm ca ngợi, khẳng định sức mạnh kì điệu của ý chí, nghị lực con người (anh thanh niên trong Lặng jẽ Sa Pa, tổ nữ trinh sát mặt đường trong Những ngôi sao xa xôi, những người lính trong thơ ca kháng chiến Đồng chi, T dy Tén, Bai tho vé tiéu đội xe không kính )

b Bản thân đã kiểm chứng ý nghĩa của câu nói ra sao?

C KET BAI

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

Khang dinh vai trd quan trọng của các yếu tô tinh thân, trong đó có ý chí, nghị lực, quyết tâm cạo đối

với cuộc sông, sự nghiệp của mỗi người và bản thân

SÓNG CÓ ÍCH

Đề bài 12: Trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến sau:

“Đừng cỗ gắng trở thành người nỗi tiêng mà trước hệt hãy là người có ích”

1 Giải thích ý kiến

- Người nỗi tiếng được khâm phục, được nhiều người biết đến về tài năng và sự thành công ở một lĩnh

vực nào đó, người có ích là người đem lại lợi ích, giá trị tốt đẹp cho xã hội bằng những việc làm cụ thể

của mình

- Về thực chất, ý kiến này khăng định giá trị đích thực của mỗi cá nhân thông qua những đóng góp của

họ đối với gia đình và xã hội

2 Luận bàn về ý kiến

- Khát vọng trở thành người nỗi tiếng là chính đáng nhưng không phải ai cũng có năng lực, tố chất và

điều kiện dé dat được

- Nếu cố găng bằng mọi cách chỉ để nỗi tiếng, con người dễ trở nên mù quáng, ảo tưởng về bản thân,

thậm chí gây tác hại cho xã hội

- Mỗi cá nhân, bằng những suy nghĩ, việc làm bình thường, hoàn toàn có thể khẳng định được giá trị

của bản thân, đóng góp cho cộng đồng, trở thành người có ích mà vẫn có cơ hội nỗi tiếng Tuy nhiên,

có ích là điều kiện để nổi tiếng, vì thế trước khi thành người nỗi tiếng thì hãy là người có ích

- Những người chỉ bằng lòng, an phận với những gì mình có, thiếu ý chí và khát vọng thì cuộc sống sẽ

mất dần ý nghĩa và sẽ không còn hi vọng trở thành người nỗi tiếng

3 Bài học nhân thức và hành động

- Cân xác định rõ mục đích sông, ý thức được điều quan trọng trong cuộc đời là sự khẳng định giá trị

của bản thân bằng những đóng góp tích cực cho xã hội

- Không ngừng nuôi dưỡng khát vọng vươn lên trong cuộc sống

Đề bài 13: Trình bày suy nghĩ của anh/ chị về vấn đề sống có trách nhiệm trong thời đại ngày

nay

A- MO BAI

- Cuộc sống là “tổng hòa những mỗi quan hệ đan xen” (Mác) Mỗi cá nhân không thé tách rời với cộng

đồng, dân tộc và xã hội Vì vậy, vấn đề sống có trách nhiệm trở thành phương châm và thước đo nhân

cách làm người ở bất cứ thời dai nào Vậy trách nhiệm là gì? Trách nhiệm được biểu hiện trên những

phương diện nào?

B- THAN BAI

- Trách nhiệm là phần việc được giao cho phải đảm bảo làm tròn nếu kết quả không tốt thì phải

gánh lấy phần hậu quá Trách nhiệm là ý thức nghĩa vụ của bản thân phải làm để đền đáp, đóng góp

cho gia đình, xã hội và đất nước, k ,

2, Biểu hiện của sống có trách nhiệm: Sông có trách nhiệm thể hiện ở nhận thức, thái độ, tình cảm,

hành vi của mỗi cá nhân

- Quê hương, đất nước là nơi ta sinh ra, lớn lên và tồn tại Đất nước là không gian của cộng đông bao

gồm ông, bà, cha, mẹ, bạn bè, thầy cô :

- Xây dựng quê hương đất nước vững bền, giàu mạnh là trách nhiệm của mỗi công dân Việt Nam, đặc

biệt đối với thế hệ trẻ ngày nay:

“Em ơi em đất nước là máu xương của mình Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hóa thân cho dáng hình sứ xở

Làm nên đất nước muôn đời ” (Nguyễn Khoa Điểm)

Tai liéu 6n tap thi tét nghiệp và đại học ThS Triệu Thi Kim Loan

- Khi đất nước hòa bình, trách nhiệm của mỗi người là đóng góp trí tuệ, tài năng xây dựng đất nước | hùng mạnh Trách nhiệm còn được biểu hiện ở tình tương thân tương ái giúp đỡ những người khó khăn,

hoạn nạn (dân chứng: GS.Ngô Bảo Châu )

b Trách nhiệm đối với gia đình

- Gia đình là tế bào nhỏ bé hình thành xã hội, là chiếc nôi êm ái nuôi ta lớn khôn Gia đình là mái nhà

âm áp- nơi ta cất tiếng khóc chào đời và bập bẹ tiếng gọi đầu tiên: ba, mẹ

- Trách nhiệm đối với gia đình là đạo nghĩa của con cái đối với cha mẹ:

Công cha nhự nui Thai Son Nghĩa mẹ như nước trong nguôn chảy ra

Mot long thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiểu mới là dao con (Ca dao) -> Làm con cần phải biết đặt chữ hiếu làm đầu Chữ hiếu được biểu hiện ở chỗ phải biết vâng lời cha

mẹ, biết chăm sóc cha mẹ khi ốm đau, bệnh tật, không ngừng học tập, rèn luyện đề trở thành con người

có tài, có đức

- Trách nhiệm đối với gia đình được biểu hiện rõ nhất là tình thương yêu chân thành với những người ruột thịt: “Một giọt máu đào hơn ao nước lã” (Tục ngữ) Anh em trong gia đình phải biết yêu thương, dim bọc lẫn nhau, biết giúp đỡ san sẻ gian khó, biết đồng tâm hiệp lực mỗi khi gia đình có những việc

- Cần phải có lí tưởng, mục tiêu đối với cuộc đời nhằm định hướng cho tương lai

- Đề thực hiện được mơ ước, mỗi cá nhân phải có nhận thức và hành động đúng đắn thiết thực Trong học tập phải kiên trì, nhẫn nại, có tỉnh thần vượt khó, dũng cảm đứng dậy sau những lần vấp ngã

- Cần rèn luyện lối sống trong sáng, giản dị và khiêm tốn Biết cách ứng xử có văn hóa, hòa đồng với

tập thê ¬

3 Mở rộng, rút ra bài học và liên hệ bản thân

+ Phê phán những biểu hiện thiếu trách nhiệm

- Bỏ bê công việc

- Tham nhũng, hạch sách đối với dân

- Trốn tránh nghĩa vụ quân sự, trốn tránh những đóng góp dối với nhà nước như các khoản thuế

- Con cái ngược đãi cha mẹ, trốn tránh trách nhiệm nuôi dưỡng cha mẹ Anh em trong nhà không thương yêu, đùm bọc nhau (những vụ chia gia tài dẫn đến anh em chia la)

+ Bài học về nhận thức và hành động: trách nhiệm là quyền lợi và nghĩa vụ đồng thời là thời là thước

đo nhân cách con người Nhận thức và hành động đúng đắn vẻ trách nhiệm là góp phần tự hoàn thiện

bản thân, góp phần tích cực xây dựng đất nước glàu mạnh

+ Liên hệ bản thân

C- KẾT LUẬN =

Đề số 14 : Hãy trình bày quan điểm của anh (chị) về tiền tài và hạnh phúc - MƠ BÀI

- Chọn một nhận định để mở bài

- Trong nhịp sống hiện đại, bên cạnh sự phát triển như vũ bão về khoa học kĩ thuật là sự nảy sinh của

nhiêu quan niệm khác nhau về tiền tài và hạnh phúc Không ít những bạn trẻ đã có sự ngộ nhận và sai

lâm về hai vấn đề trên dẫn đến những hậu quả đáng tiếc Vậy tiền tài và hạnh phúc có vai trò như thế

nào? Giữa chúng có mối quan hệ ra sao?

B- THÂN BÀI

1, Khái niêm tiền tài và hanh phúc

Tai liéu 6n tdp thi t6t nghiép va dai hoc ThS Triệu Thị Kim Loan

- Tiền tài

- Hạnh phúc

2 Vai trò của tiền bạc đối với cuộc sống con người

- Tién bac là phương tiện giúp đáp ứng các nhu câu sống căn bản của con người Không có tiền, cuộc

sống vật chất của con người không thể đâm bảo Từ miêng cơm, manh áo, ngôi nhà để ở, xe cộ để đi

cho đến mọi nhu cầu giao tiếp, ứng xử và các nhu cầu về tỉnh thần đều cần tiền bạc

- Tiền bạc giúp gia đình, quê hương, đất nước ngày càng trở nên giàu mạnh, văn minh thực hiện lời

dặn của Bác: “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ văn minh”

II Bác bỏ những quan điểm có tính cực đoan

1 Bác bỏ quan điểm coi tiền bạc là tất cả

- Quan điểm này dẫn đến hành vi kiếm tiền bằng mọi giá, dùng đề thỏa mãn những nhu cầu không

chính đáng hoặc không cao đẹp, cả hai đều vi phạm pháp luật và đạo đức

2 Bác bỏ quan điểm coi thường tiền bạc

- Quan : điểm này dẫn tới thái độ một mặt coi thường những người có đầu óc kinh doanh, một mặt lại sử

dụng tiền bạc lãng phí, nhiều khi được sử dụng để ngụy biện

II Nêu lên quan điểm đúng đắn về mối quan hệ giữa tiền bạc và hạnh phúc

- Tiền bạc tự nó không đem lai hạnh phúc hay bất hạnh, tất cả tùy thuộc vào cách kiếm tiền và cách sử

dụng tiền bạc

- Tiên bạc chỉ mang lại hạnh phúc cho người nào biết găn hạnh phúc của bản thân với hạnh phúc của

người khác, biết vụn đắp cho quyền lợi của mình không làm thiệt hại mà còn đem lại quyền lợi cho

người khác

C- KET BÀI

Dé bai 15: Phé phan thái độ thờ ơ, ghé lạnh, với con người cũng quan trọng và cần thiết như ca

ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết

DÀN BÀI CHI TIẾT

A MỞ BÀI

- Trong cuộc sống, nhiều khi người ta chỉ nghĩ đến việc ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết mà ít chú ý

phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người Hai vẫn đề ây thực ra liên quan rất chật chẽ với nhau,

quan trọng và cần thiết như nhau

- Bởi vậy, có ý kiến cho răng: phê phán thái độ thờ ơ, ghe lanh với con người cũng quan trọng và cần

thiết như ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết Đó là một ý kiến hết sức sâu sắc và đúng dan

B THAN BAI

I Giải thích ngắn gọn ý kiến:

1 Lòng vị tha và tình đoàn kết:

- Lòng vị tha là tấm lòng biết vì người khác, vì lợi ích chung của cộng đồng hay xã hội; tình đoàn kết

là tình cảm làm cho nhiêu người liên hợp với nhau tạo thành một khối nhất trí, gắn bó trên cơ sở một

lợi ích chung nào đó

- Lồng vị tha và tình đoàn kết là những tình cảm cao đẹp của con người Lòng vị tha và tình đoàn kết

được thể hiện thường xuyên là cơ sở hình thành lối sống nhân ái, hòa hợp - một trong những lối sống

đẹp nên thường được ca ngợi, biểu đương, trân trọng

2 Thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người:

- Là thái độ không hề quan tâm tới, không hề có chút tình cảm gì đối với con người va cudc song;

không có biểu hiện tình cảm thân mật, gần gũi trong giao tiếp, ứng xử giữa con người với con người

- Thờ ơ, lạnh nhạt với con người là dấu hiệu của thái độ sông ích kỉ, nhỏ nhen, tầm thường ở con

người Thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người néu tao thanh thói quen sẽ hình thành lối sống vô tâm,

tàn nhẫn, tầm thường - một trong những lỗi sống xấu xa khiến con người dễ trở thành kẻ tha hóa, tàn

bạo, mang thú tính, do đó cần phải phê phán, thậm chí lên án

3 Phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người cũng quan trọng và cần thiết như ca ngợi lòng vị tha

và tình đoàn kết vì:

- Trong xã hội cũng như trong mỗi con người đều tồn tại cả hai thái độ sống thờ ơ, lạnh nhạt và vị tha,

đoàn kết

36

Tài liệu ôn tập thi tôi nghiệp và dai hoc - ThS Triệu Thị Kim Loan

- Phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người, ca ngợi lòng vị tha và tình đoàn kết thực chất là hai

mặt của một vấn đề, chúng liên quan rất chặt chẽ với nhau, đều chung mục đích xây dựng lối sống

đúng đắn và cao đẹp cho con người, tạo dựng một môi trường sống tốt đẹp vì con người:

+ Ca ngợi lòng vị tha.và tình đoàn kết là đê.khẳng định một lối sống đẹp nhằm khuyến khích những con người có lỗi sống đúng dan ay tiép tuc thé hiện và phát huy trong mọi mối quan hệ giao tiếp; mặt

khác cũng góp phần tạo dựng một môi trường xã hội lành mạnh, nhân ái, hòa hợp

+ Phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người là cách bộc lộ thái độ không đồng tình, bất bình trước một lối sống xấu xa, nhằm cảnh tỉnh những người đang có lỗi sống sai lạc đó; giúp họ thay đổi, điều chỉnh dan dé hướng đến một cách sống dung dan, đẹp đế hơn như biết sống nhân ái, đoàn kết với mọi người ; phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người cũng là cách nhằm hạn chế, ngăn chặn những biểu hiện khác của lối sống sai trái như giả đối, tham lam, tàn bạo góp phần tạo dựng một môi trường xã hội lành mạnh, nhân ái, hòa hợp

- Trong Đảm tang lão Gô- ri-ô, sự ứng xử của các cô con gái là hình ảnh của sợ thờ ơ, bạc bẽo bị chỉ phối bởi thế lực đồng tiền Chàng thanh niên Ra-xti-nhắc, một sinh viên nghèo trong sáng, lương thiện,

đã lo cho lão đám tang với số tiên ít ỏi Và từ sau đó trở, anh trở thành một con người hoàn toàn lạnh léo dé “hoa nhập” vào xã hội tư bản Rõ ràng sự bạc bẽo, thờ ơ đủ biến một con người trở nên chai sần trước cuộc đời như vậy Chính vì thế muốn gạt bỏ sự ghẻ lạnh, thờ ơ trước cuộc đời, cần phải có sự đoàn kết của nhiều tắm lòng nhân ái

II Chứng minh và bình luận về ý nghĩa, tác dụng của việc phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người

1 Chứng minh trong cuộc sống và trong văn học:

- Trong cuộc sống, việc phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người được thể hiện dưới nhiều hình thức găn với những biểu hiện phong phú, đa dạng nhiều khi khó nhận ra của thái độ thờ ơ, lạnh nhạt VỚI Con người 1

+ Nhắc nhở khuyên nhủ khi thấy ai đó chừa biết quan tâm, cảm thông, chia sẻ những khó khăn, vất và,

gánh nặng của người thân hoặc có những lời nói, việc làm, ứng xử khiến người thân lo, buôn, khổ

tâm

+ To thai độ không đồng tình với một người vô tâm chạm vào nỗi đau, nỗi bất hạnh của một ai đó

+ Bất bình khi một ai đó dửng đưng, giễu cot, cudi nhao người tàn tật, kẻ ăn mày, nghèo khổ, gặp tai

họa bất ngờ; thậm chí còn tỏ ra hả hê khi thấy người mình không ưa, không thích thất bại, mất mát hay tức tối, ghen tị khi thấy người khác thành công

+ Lên án người đã xúc phạm nặng nễ danh đự, nhân phẩm, nhân cách con người vì những mục đích

đen tối, xấu xa

+ Kiên quyết đấu tranh để gạt bỏ lối sống thờ ơ, lạnh nhạt

- Văn học sinh ra và tổn tại được trong cuộc đời là để thực thi sứ mệnh cao cả trở thành “tứ khí giới thanh cao và đắc lực để vừa tổ cáo vờ thay đổi một cái thể giới giả đối và tan ác, vừa làm cho lòng

người được thêm trong sạch và phong phú hơn ” (Thạch Lam) Vì vậy, trong văn học, cùng với việc ca

ngợi lòng vị tha và tình đoàn kết, nhà văn còn thể hiện nhiệt tình phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với

+ L6 Tan trong một lần đi xem phim thấy những người Trung Quốc hăm hở đi xem người Nhật chém

một người Trung Quốc làm gián điệp cho quân Nga đã giật mình: chữa bệnh thể xác không quan trọng

băng chữa bệnh tinh thần cho quốc dân Và thế là.ông chuyển từ nghề thuốc sang làm văn nghệ Thái

độ thờ ơ, phẻ lạnh chính là một trong những biểu hiện của “quốc dan tinh” ma ông phê phán ‹

+ Trong các sáng tác dân gian (Tắm Cám: mẹ con Cám thờ ơ, lạnh nhạt với nỗi khổ, những nhu cầu sông, ước mơ chính đáng của Tắm, trở thành những kẻ tàn nhẫn, độc ác nên đã bị tác giả dân gian

trừng trị đích đáng )

+ Trong các tác phẩm văn học viết (Ngô Tắt Tế truyền đến người đọc sự phần nộ, căm giận qua những trang văn miêu tả bản chất “chó mứ” của vợ chồng Nghị Quế khi bắt cái Tý ăn chỗ cơm thừa của chó với những lời móc nhiếc tàn nhẫn; Vũ Trọng Phụng dùng tiếng cười trào phúng để vạch trần lôi sông tàn nhẫn của con người trong tằng lớp thượng lưu trí thức Hà thành qua cảnh đám tang cụ cố Tổ ở chương XV §ố đỏ, Nam Cao trong Chí Phéo cũng vậy )

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

+ Điều quan trọng và cần thiết hơn là luôn biết nhận ra, biết xấu hỗ với những biểu hiện sống thờ Ơ, lạnh nhạt của chính mình với niềm vui, nỗi buồn đau hay thành công, thất bại của người sống quanh mình: người thân, bạn bè, hàng xóm, đồng bào, đồng loại Từ đó, nghiêm khắc phê phán bản thân, quyết tâm khắc phục, từ bỏ thái độ sống như thế

2 Trong cuộc sông hiện nay, khi mà tư tưởng tôn trọng cá nhân đang được để cao, trong, chừng mực nào đó, người ta hay dựa vào tư tưởng này để ngụy biện cho thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người Cũng có biểu hiện ngộ nhận thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người là tôn trọng tự do cá nhân, là không can thiệp vào cuộc sông của nhau Thực ra, đó là cách sống “Cháy nhà hàng xóm bình chân như vại”

mà ông cha ta từng phê phán

Đôi khi cũng có hiện tượng con người vịn vào lý do bận bịu công việc mưu sinh, lập nghiệp, theo đuổi

lí tưởng riêng mà vô tình trở thành kẻ thờ ơ với cha mẹ, vợ con, anh em, hàng xóm

Bởi vậy, việc ca ngợi lòng vị tha tình đoàn kết phải luôn đồng hành với việc phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt với con người

C KẾT BÀI

- Làm điều xấu tất nhiên là không tốt nhưng thấy cái xấu mà không lên án thì cũng chăng phải là tốt

Vi thé phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh là đúng, là cần thiết trong thê giới nhân ái, nhân văn

- Y kiến đúng đắn đã giúp mỗi người khắc phục được cách ứng xử có tính chất cực đoan trước những vấn đề đạo đức, nhân sinh đang nảy sinh trong đời sông xã hội hiện nay

Đề bài 16: Suy nghĩ của anh (chị) về sự tự tin trong cuộc sống

Bài tham khảo 1:

Có ai đã nói rằng “May mắn chỉ góp 1% cho thành công, số còn lại nằm trong con người bạn” Liệu chúng ta có tin sự đóng gop đến 99% của bản thân không? Rất nhiều người trong chúng ta không tin vào điều đó Họ nghi ngờ giá trị của chính mình Trong khi đó, những người thành công khi hỏi bí quyết đều có một công thức chung:dám nghĩ và dám hành động Đó chính là sự tự tin Vậy tự tin là gì?

Tự tin có vai trò và tác động như thế nào đối với thanh niên trong thời đại ngày nay?

Sự tự tin chính là tin tưởng vào gia tri con người, tin vào khả năng và nghị lực của chính bản thân mình Rất nhiều người trong chúng ta đều â ấp ủ những hoài bão, ước mơ nhưng chính chúng ta lai do

dự khi bắt tay vào chúng Thái độ lưỡng lự ây chính là biểu hiện của sự thiếu tự tin Bạn vẽ ra những con đường trải hoa hồng nhưng không dám tin con đường â ấy dành cho bạn Thành công đối với bạn như một vật đẳng sau lớp kính, trông thấy nhưng không thể chạm tay vào được Nhưng thực sự chúng

ta có thé lam được điều đó Hầu hết chúng ta khởi đầu mọi việc với ít sự tự tin thậm chí không có, nhưng những nỗ lực và kết quả bước đầu khiến bạn mạnh mẽ hơn và quan trọng hơn cả, bạn đã thay đổi giá trị chính mình dé dũng cảm đương đầu

Trong cuộc sống, không ít lần chúng ta vấp ngã.Có những cú ngã khiến bạn suy sụp, bạn tự gán cho mình cái nhãn “đồ bỏ đi” Nhưng bạn ơi, hãy tự chói: bạn là ai? Hãy kế ra những điều mà người khác không làm được còn bạn thì hoàn thành chúng rất tốt Hay can dam dé chap nhận con người bạn, bạn

là chính mình chứ không phải gò bó trong lớp vỏ một ai đó Hãy tin rằng, bạn là tặng phẩm của Thượng để cho cuộc sống này Mỗi chúng ta đều là sự pha trộn của sự khéo léo, khả năng riêng làm chúng ta khác biệt Không ai có thể biết được sự tiềm tàng ân sau bên trong bạn hơn chính bạn Sự tự tin bền lâu chỉ bắt rễ từ khả năng kiểm soát tình huống Khi ấy, bạn mới đủ tự tin nói lên giá trị thật sự của bản thân

Một người anh em song sinh của tính tự tin là tự kiêu Người tự kiêu, luôn xem thường người khác,

họ đánh mất cái “ta” nên người tự kiêu dường như xa rời cộng đồng Rồi đến một lúc nhìn lại, sự cô độc sẽ xâm chiếm tâm hồn Bạn phải luôn tự nhắc nhở mình: Một ánh mắt nhìn thắng, một lời nói rõ ràng, dứt khoát, một tư thế chính chắn và hành động khiêm nhường mới thực sự của con người tự tin

Tai liéu Ôn tập thị tôi nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

Trong chúng ta luôn song Song ton tại hai mặt, đó là sự Sợ hãi và thái độ tự tin (tự tin trong công

việc, tự tin trong cuộc sống,cụm từ ấy tưởng chừng đơn giản nhưng không thực sự giản đơn chút nào)

Sự tự tin không phải là món quà tự nhiên hay một ai đó, mà đây chính là sự rèn luyện Nuôi đưỡng tự tin cũng là nuôi dưỡng thành công của chính bạn ọ

Bài tham khảo 2: ©

Hibest Anhxtanh đã từng cho rằng: “Cuộc sống giống như ta đang điều khiển một chiếc xe dap, cái quan không chỉ là làm thé nao dé giữ cho nó thẳng, thăng bằng mà còn là giữ cho nó luôn ẩi về trước” Có thế thấy, trong cuộc sống lúc nào cũng vậy, con người đều muốn đem lại cho riêng mình một niềm hạnh phúc đích đến của cuộc đời và không ngừng đi về phía trước, vươn lên để tìm được hạnh phúc Một trong những thứ cần thiết giúp chúng ta vượt qua ngịch cảnh để thành công khẳng định giá trị đích thực cùa mình trong chăng đường đi tìm hạnh phúc chính là sự tự tin của con người trong cuộc sống

Thiết nghĩ, mỗi người chúng ta ai cũng có một chút tự tin về bản than mình ở mỗi mức độ khác nhau Tự tin là tin tưởng vào thực lực mình đang có, tin rằng mình có thể mình làm được và có thê đối mặt với hiện tại Tự tin là một phẩm chất quan trọng của con người, đặc biệt là với giới trí hôm nay trong thời kì hội nhập, bên cạnh những đức tính tốt khác như trung thực, đũng cảm, kiên trì Biểu hiện của sự tự tin thường đi kèm với bản lĩnh Một người tự tin không dừng lại ở việc tin tưởng vào bản thân mình mà phải biến lòng tin đó thành hành động dám nghĩ dám làm Trên cơ sở giữ vững lập trường, tự tin vào năng lực của bán thân, từ đó con người mới có đủ sức mạnh để đương đầu với thử thách, mọi phong ba bão táp của cuộc đời Hơn thế, tự tin còn là một khía cạnh tích cực để cá nhân có thể bộc lộ phát huy năng lực của bản thân, đề cao cái tôi sáng tạo của mỗi con người Nếu không tự tin vào chính mình, vào khả năng dẫn dắt và lãnh đạo của mình liệu vị tổng thống thứ 16 của Hợp chủng Hoa Kỳ Abraham Lincoln có đủ sức mạnh đề biến ước mơ của mình thành sự thật góp phần giải phóng chế đô nô dịch người da đen Nếu như không tự tin vào sự vươn lên của bản thân, tin vào cuộc sống,

liệu nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký có thể vượt qua khuyết tật của mình để trở thành tắm gương mọi -

ta giỏi, tự tin là điều cần thiết nhưng đừng bao giờ biến tự tin của mình qua việc quá đẻ cao vào cái tôi làm phương tiện để thỏa mãn tính kiêu ngạo, khoe khoang của mình Tự tin, hơn bao giờ hết phải dụa trên năng lực và niềm tin của bản thân vào cuộc sống

Trước vấn đề bàn này, thiết nghĩ những học sinh sắp TỜI ghế nhà trường như chúng ta cần phải

ưu tiên xác định được mực tiêu và năng lực của bản thân băng một sự tự tin cần thiết Bởi trên tất cả tin tưởng mình, hiểu mình rồi từ đó hiểu đời, dám nghĩ, dám làm sẽ là chìa khóa để ta mở vào cánh cửa thành công Tự tin trong thi cứ, công việc, tự tin trong cuộc sống, con người ắt sẽ thành công Hãy ra

sức phát huy những phẩm chất bản thân, trước hết là tin tưởng chính mình “Ngực dám đón những

phong ba bão táp Chân đạp bùn không sợ một loài sên” (Tố Hữu)

Đề bài 17: Suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề tuổi trẻ và vấn đề cội nguồn trong thời đại ngày nay

Tài liệu ôn tập thi tôt nghiệp và đại học ThS Triệu Thị Kim Loan

gợi trong lòng mỗi chúng ta hôm nay niềm xót xa, sự tiếc thương Trước những nấm mồ liệt sĩ vô danh

đó, người viết có thể phát biểu nhiều điều, nhưng ở đây đề văn đã chỉ rõ chủ đề “Tuổi trẻ nhớ về cội nguôn”, vì thế các ý cân tập trung vào chủ đề này

Có thể triển khai bài viết với các ý lớn như: ca ngợi công lao của các liệt sĩ vô danh; giới thiệu cảnh đất nước hôm nay với cuộc sống thanh bình và những thay đổi lớn lao dang phần khởi, tự hào trong mỗi quan hệ với những hi sinh của thế hệ người viết đê “tiếp lửa truyền thống”

1 Dàn ý sơ lược:

Mở bài:

Kháng định tắm lòng của thế hệ trẻ hướng về cội nguồn và chủ đề “Tuôi trẻ nhớ về cội nguồn”

Thân bài:

1) Ca ngợi công lao của những liệt sĩ vô danh:

2) Giới thiệu cảnh đất nước thanh bình, và những thay đổi lớn lao rất đáng tự hào: an ninh trật tự xã hội ổn định, kinh tế phát triển, đời sống nhân dân no ấm Sự hi sinh của thé hé cha anh đã giữ gìn đất nước cho hôm nay

3) Lời hứa và hành động của tuôi trẻ và của chính người viết

Két bai:

Đề cao tỉnh thân “Uống nước nhớ nguồn” với ¡ công tác đền ơn đáp nghĩa

2 Dàn ý chỉ tiết:

Mở bài:

- “Uống nước nhớ nguồn” là đạo lí truyền thống của dân tộc

- Tuổi trẻ hôm nay kế thừa và phát huy truyền thống á ấy, trước gương hi sinh cao đẹp của những liệt sĩ

vô danh, tuổi trẻ càng có ý thức hướng về cội nguồn

Thân bài:

1) Ca ngợi công lao của những liệt sĩ vô danh:

2)Các anh, những chiến sĩ Trường Sơn năm xưa, đã hi sinh cả tuổi xuân vì sự nghiệp vĩ đại giành độc lập và thống nhất đất nước “Máu đào của các chiến sĩ Trường Sơn nhuộm thắm màu cờ Tổ quốc” a) Su hi sinh của các anh là vô cùng cao cả, nhưng sự hi sinh nào cũng để lại nỗi đau, niềm thương tiếc - nhất là với những người liệt sĩ vô danh “Không một tắm hình, không một dòng địa chỉ” Trước những hàng bia không tên, chúng ta ai cũng cảm thấy bùi ngùi, xót xa Những người con của nhiều miễn quê, của biết bao bà mẹ đã nằm lại trên mảnh đất này

b) Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn là nơi:'các anh yên nghỉ, nơi các anh về cùng đất mẹ Nghĩa trang Trường Sơn là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tỉnh thần, ý chí đấu tranh của con người Việt Nam

2) Giới thiệu đất nước thanh bình và những đổi thay lớn lao: -

a) Những người lính ngã xuống để đất nước mãi ngời sáng - độc lập, thống nhất và phát triển

b) An ninh trật tự xã hội được đảm bảo

c) Nền kinh tế ngày càng tăng trưởng mạnh mẽ: khắp nơi mọc lên các khu công nghiệp, trường học, bệnh viện Đời sông nhân dân ôn định và được cải thiện

d) Văn hoá, giáo dục được coi trọng, phát triển

Như vậy, sự hi sinh của thế hệ cha anh đã không uống phí, người trước gìn giữ để hôm nay chúng ta tiếp tục xây đắp một đắt nước giàu đẹp