Sáng kiến kinh nghiệm một số biện pháp nâng cao chất lượng giữ vở sạch, viết chữ đẹp ở trường tiểu học

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG“ GIỮ VỞ SẠCH - VIẾT CHỮ ĐẸP” Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC A-ĐẶT VẤN ĐỀ Phong trào “ Giữ vở sạch - viết chữ đẹp” là một trong những nhiệm vụ quan trọng góp phầ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

“ GIỮ VỞ SẠCH - VIẾT CHỮ ĐẸP” Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

A-ĐẶT VẤN ĐỀ

Phong trào “ Giữ vở sạch - viết chữ đẹp” là một trong

những nhiệm vụ quan trọng góp phần vào việc xây dựng mụctiêu giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học đồng thời là làmột hoạt động nhằm tăng cường và đẩy mạnh hiệu quả cáchoạt động toàn diện trong nhà trường Tiểu học để nâng caochất lượng dạy và học Trong mục tiêu giáo dục Tiểu học cóghi: “ Hình thành cho học sinh cơ sở ban đầu cho sự phát triểnđúng đắn và lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và kĩ năng cơbản để học tiếp trung học và đi vào cuộc sống lao động” Mộttrong những kĩ năng cơ bản của học sinh Tiểu học là viết chữ

Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói “Nét chữ cũng là sự mộtbiểu hiện của nết người” Mà nết người là sự hoà hợp giữatình cảm và trí tuệ Trong quá trình dạy học song song vớiviệc rèn các kĩ năng: Nghe, nói, đọc và tính toán Tôi luônluôn chú ý rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh Cùng với việcrèn kĩ năng viết chữ đúng, đẹp là giữ gìn sách vở gọn ngàng,

sạch sẽ Thực tế tôi cũng rất tâm huyết với phong trào: “Rènchữ đẹp - giữ vở sạch” cho học sinh Vì đó cũng chính là mộttrong những nội dung giáo dục quan trọng ở tiểu học Thôngqua hoạt động đó sẽ hình thành và xây dựng những kĩ năng,thói quen và phẩm chất tốt cho học sinh

Viết chữ đẹp là nguyện vọng, là mong muốn của giáoviên, học sinh, phụ huynh và mọi tầng lớp nhân dân Bởi vìmột trong những hạnh phúc lớn nhất của trẻ em là được đếntrường, được học đọc, học viết Khi biết đọc, biết viết là khi

đó cả thế giới mở ra trước mắt các em, đặc biệt là khi các emviết chữ đẹp Môn Tập viết ở tiểu học là một phân môn cótầm quan trọng đặc biệt Đọc thông viết thạo là hai kĩ năngkhông thể thiếu và cần phải đạt của học sinh tiểu học, vì vậy

nó có quan hệ mật thiết với nhau và không thể tách rời nhau.Viết đúng, đẹp học sinh sẽ có điều kiện ghi chép bài của tất cảcác môn tốt hơn

Ngoài viết chữ đẹp còn góp phần quan trọng vào việc rènluyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như tính cẩnthận, tinh thần kỉ thuật và óc thẩm mĩ Chúng ta còn thấu hiểusâu sắc câu nói của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng “ Chữ viếtcẩn thận cũng là một sự biểu hiện của nết người Dạy cho học

sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyệncho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng nhưngười khác khi đọc bài vở của mình”

Phong trào “ Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” nhiều năm nay

được ngành giáo dục quan tâm, đầu tư rất lớn Rèn cho họcsinh Tiểu học biết “ Giữ vở sạch – viết chữ đẹp” là một việclàm rất cần thiết, quan trọng và không thể thiếu được

Thực tế hiện nay ở các trường Tiểu học thì chất lượngcủa học sinh cũng như giáo viên đã đến lúc báo động Nhiềuphụ huynh rất buồn khi phàn nàn chữ viết của con em mình làquá xấu, nghuệch ngoạc, viết cẩu thả và tùy tiện Thầy cô giáohàng ngày phải chấm những bài làm của học sinh mà nét chữvừa xấu vừa không đúng mẫu chữ lại viết tùy tiện, cẩu thả, cólúc phải vừa “ luận” chữ để hiểu ý câu cho nên đã mất đi cảmtình đối với bài viết đó Chính vì thế mà điểm bài làm của họcsinh đã ảnh hưởng rất nhiều

Bên cạnh đó nhiều người cho rằng bây giờ là thời đạicông nghệ thông tin, học sinh không cần viết chữ đẹp mà chỉcần học được nhiều kiến thức vì viết đẹp không cần rèn luyện

mà đã có các mẫu chữ đẹp, phong phú trên máy tính

Lâu nay nhiều nhà nhà giáo đã mất nhiều công sức để cảitiến mẫu chữ, kiểu chữ cho phù hợp, vậy thì chúng ta nhữngngười làm nghề giáo không thể không băn khoăn trước hiệntrạng như vậy Bản thân tôi có nhiều trăn trở suy nghĩ là muốnnâng cao chất lượng môn Tiếng việt trong trường Tiểu học thìchúng ta cần có những giải pháp cụ thể để xây dựng phongtrào “ Giữ vở sạch – viết chữ đẹp”.

Qua nhiều năm dạy học tôi xin mạnh dạn trình bày kinh

nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng “ Giữ vở sạch – viết chữ đẹp” ở trường Tiểu học.

B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ KHOA HỌC

Chúng ta biết rằng chữ viết có tầm quan trọng đặc biệt ởbậc tiểu học, học sinh phải dùng chữ viết để học tập và giaotiếp Vì vậy chữ viết không những có quan hệ mật thiết tớichất lượng học tập ở các môn học khác mà còn góp phần rènluyện một trong những kĩ năng hàng đầu của việc học mônTiếng Việt trong trường tiểu học – đó là kĩ năng viết chữ Nếuhọc sinh viết đúng, đẹp, rõ ràng tốc độ nhanh thì học sinh cóđiều kiện để ghi chép bài học tốt nhờ vậy mà kết quả học tập

tốt hơn, ngược lại viết xấu sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chấtlượng học tập của các em.

Để học sinh viết đẹp thì trước hết phải viết đúng qua cáctiết tập viết ở lớp Bởi vì, qua đó học sinh nắm được các kháiniệm về đường kẻ, dòng kẻ, tạo độ, tốc độ, tên gọi các nét,cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh và liên kết các chữ cái khiviết Từ đó mới hình thành ở các em những biểu tượng vềhình dáng độ cao và sự cân đối tính thẩm mĩ của chữ viết.Ngoài ra học sinh còn rèn thao tác viết chữ từ đơn giản đếnphức tạp, xác định được khoảng cách để hình thành kĩ năngviết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh và viết đẹp

Chữ viết mang tính thực hành cao, ngoài việc học sinhnắm được các kiến thức cơ bản của việc viết chữ và kỹ thuậtviết thì rèn viết chữ đẹp là một yêu cầu cũng hết sức quantrọng và cần thiết Vì vậy chúng ta cần chú ý rèn luyện chohọc sinh tính cẩn thận, sự sáng tạo khi viết

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

Qua nhiều năm dạy học tôi thấy một thực trạng chung là:

1- Về phía học sinh:

Trong những năm vừa qua, học sinh học các môn họcnhư Tiếng việt, Toán trong một buổi học, các em làm bài tập

in sẵn các bài tập nên trong cách trình bày của học sinh khôngđược rèn luyện.

Học sinh ngại viết, không có hứng thú và lòng say mêkhi viết chữ mà chủ yếu là chỉ dừng lại ở mức độ viết đúng

Ở bậc Tiểu học, ngay từ những lớp đầu cấp như lớp 1,2thì kĩ năng viết chữ đúng mẫu là rất quan trọng nhưng họcsinh lại không nắm được cấu tạo các con chữ và kĩ năng viếtđúng dẫn đến sai ngay từ những giờ tập viết đầu tiên của cấphọc

Bên cạnh đó phụ huynh không quan tâm đến sách vởcũng như các loại bút viết của học sinh, có những em không

có loại bút để học sinh luyện chữ đẹp

2 - Về phía giáo viên:

Chữ viết của một số giáo viên còn quá xấu nhưng không

có ý thức rèn luyện viết chữ dẫn đến không có sự mẫu mựctrong chữ viết của giáo viên ở bảng lớp cũng như khi chấmbài cho học sinh Thậm chí có giáo viên viết ở bảng lớp vẫncòn cẩu thả để sai chính tả, tùy tiện trong cách trình bày Nhất

là trong giai đoạn mà toàn ngành đang thực hiện việc soạn bàitrên máy vi tính thì ý thức về phong trào rèn chữ đẹp bị hạnchế rất nhiều

Chưa có mô hình, điển hình về rèn chữ viết của giáo viêntrong các nhà trường để cùng nhân rộng học tập.

3- Về phía nhà trường:

Nhà trường chỉ mới quan tâm chăm lo chỉ đạo các hoạtđộng về chuyên môn như học sinh giỏi các môn văn hóa, chưathực sự coi trọng và tạo được sự chuyển biến về phong tràothi đua : Giữ vở sạch- viết chữ đẹp”

Một số các bậc phụ huynh còn chưa nhận thức hết tầmquan trọng của phong trào này, chỉ bắt ép học sinh học TiếngViệt, Toán mà quên rằng chữ viết của các em sẽ làm cho tâmhồn các em thêm phong phú, chữ viết xấu sẽ làm giảm điphần điểm trình bày về chữ viết trong bài làm của các em màbất cứ bài thi nào cũng có

Chưa có hình thức tuyên dương khen ngợi những họcsinh có ý thức trong phong trào “Giữ vở sạch – viết chữ đẹp”

Qua thực tế thấy rằng chất lượng Vở sạch chữ đẹp chưacao, phong trào chưa mạnh, chưa thu hút được giáo viên vàhọc sinh say mê trong luyện chữ đẹp

III CÁC GIẢI PHÁP CỤ THỂ:

Để cho học sinh (nhất là học sinh lớp một, lớp hai) giữđược bộ vở sạch đẹp, từ đầu năm đến cuối năm học Và sau

này trở thành vật kỉ niệm cho tuổi thơ đi học của các em làmột vấn đề khó Thế nhưng ta biết cách làm thì cũng chẳngkhó khăn gì Muốn làm được thì vai trò của giáo viên rất quantrọng Trước hết cặp sách vở, bộ hồ sơ của giáo viên phải thậtchuẩn mực Một nhân tố cũng không kém phần quan trọng đó

là phụ huynh học sinh Để tất cả học sinh của lớp mình giữtrọn vẹn bộ vở vừa sạch vừa đẹp Từ những nhận thức trên vàqua những giảng dạy ở trường trong những năm qua, bản thântôi đã rút ra được một số giải pháp nhằm chỉ đạo tốt phongtrào “ Giữ vở sạch – viết chữ đẹp” ở trường tiểu học:

1- Cần làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp để nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xây dựng phong trào “ Giữ vở sạch – viết chữ đẹp”

Trước hết để giáo viên học sinh và phụ huynh nhận thức

rõ về phong trào này thì ngay từ đầu năm học, trong các họpphụ huynh, sinh hoạt chuyên môn phải làm tốt công tác tuyêntruyền, phân tích đầy đủ tầm quan trọng, sự cần thiết của việchọc sinh viết chữ đẹp Cùng phụ huynh học sinh và giáo viênchủ nhiệm phối hợp trong việc rèn chữ cho học sinh

1 Để thực hiện tốt kế hoạch năm học, cuộc họp phụ huynhđầu năm có một ý nghĩa hết sức quan trọng cho việc xây dựng

các phong trào, đặc biệt là phong trào “ Giữ vở sạch – viếtchữ đẹp” Bởi vì các bậc phụ huynh dễ định hướng, tiếp thucác kế hoạch của năm học Thông qua đó giáo viên sẽ hướngdẫn bàn bạc với phụ huynh chọn bút viết chọn loại bút có nétvừa phải, không to, không bé quá, thống nhất một loại mựccũng như cách bọc sách vở cho các em… Khi viết bút mựctôi hướng dẫn các em rất tỉ mỉ về cách sử dụng bút: cách mởnắp bút, bơm mực Khi bơm xong dùng giẻ sạch, lau khô rồinắp bút lại và vặn cho vừa khít Tránh vặn chặt quá làm hỏngbút Khi mở bút viết, tôi hướng dẫn các em: Nếu thấy thân bút

có mực, ta lại dùng giẻ sạch lau khô rồi mới viết, tránh mực ratay làm bẩn vở Nếu ngòi bút bị tắc mực Các em dùng giẻsạch vuốt nhẹ vào ngòi rồi mực sẽ ra Tuyệt đối không cầmbút vẩy ra lớp, ra vở làm bẩn lớp Chính vì thế mà tất cả họcsinh trong lớp tôi phụ trách rất ít học sinh có những vết mựcnhỏ trong vở Một công việc nữa là: Hằng ngày tôi luôn giáodục các em giữ gìn, nâng niu và trân trọng quyển vở của mình

vì đó chính là sản phẩm lao động của các em và cũng trongquyển vở này còn thể hiện sự kính trọng cô giáo và bố mẹ các

em nữa Thế là học sinh rất vui và làm theo lời cô Mỗi lầnkhi mở vở tôi luôn nhắc các em nhẹ nhàng, dùng hai đầu ngón

tay lật từng trang Khi viết tay trái đặt trên trang vở, giữ chomặt giấy phẳng, để dễ viết khuỷu tay đặt xuôi chiều cùng góc

vở Về mùa đông, các em mặc áo ấm, tay áo thường cộm lên.Tôi hướng dẫn các em nhấc hẳn tay lên, rồi từ từ đặt tayxuống trang vở để tránh bị quăn góc Nếu nhỡ một trang nào

đó bị quăn thì nhẹ nhàng vuốt luôn ra cho phẳng Khi nào các

em viết hết quyển vở, tôi lại cất vào tủ đựng đồ dùng học tậpcủa lớp Như vậy cuối năm các em sẽ có một bộ vở rất đẹp.Khi họp phụ huynh tôi trao trả lại cho bố mẹ các em Đượcthấy bộ vở của con mình sạch sẽ, chữ viết đều và đẹp ai cũng

tỏ ra rất vui…

Hàng kì giáo viên phải làm tốt việc thông báo tình hìnhhọc tập và rèn luyện chữ viết của học sinh qua sổ liên lạchgia đình để phụ huynh có kế hoạch kèm cặp thêm ở nhà.Hàng tháng tôi chấm vở sạch chữ đẹp thì riêng phần vở sạch100%, học sinh đạt Còn chữ viết thì sao? Làm thế nào đểcho học sinh viết đúng? viết đẹp? viết nhanh? Đảm bảo tốc

độ theo yêu cầu về kiến thức và kỹ năng? Sau đây tôi xinnêu những việc mình đã làm để các bạn tham khảo

Để học sinh viết chữ đẹp thì trước hết cô giáo phải viết đẹp.Nếu bạn nào cho rằng: “Tại hoa tay ít, chữ mình xấu…” thìbạn hãy cố gắng tập luyện, chữ sẽ đẹp thôi

* Về giáo viên: Tôi luôn có ý thức rèn chữ Mỗi khi viếtbảng, khi phê vào vở của học sinh, kể cả viết một văn bản…tôi luôn luôn viết cẩn thận, nét chữ rõ ràng, viết đúng luậtchính tả để làm gương cho học sinh noi theo và làm chuẩncho phụ huynh có thể nhìn vào đó, hướng dẫn các em tậpviết ở nhà và cộng tác cùng tôi giáo dục, rèn thói quen tốtcho các em Để có nét chữ đẹp và hấp dẫn người đọc, ngườixem, tôi chọn phấn viết không cứng quá (khó chuyển nét)phấn cũng không mềm do bị ướt hoặc chất liệu làm phấnkém Như phấn không bụi hiện nay là tốt Chữ viết trên bảngtôi luôn thể hiện được nét thanh, nét đậm Muốn có nétthanh; khi đưa nét chữ lên ta nhẹ tay một chút Để có nétđậm khi đưa bút xuống ta lăn phấn có cạnh to hơn Thế là ta

có ngay nét thanh, nét đậm Trên bảng cũng phải viết đúng

cỡ chữ của học sinh (Ta nên kẻ bảng cũng có ly như vở họcsinh để khi hướng dẫn các em viết cho tiện lợi) Đối với mỗigiáo viên, ngoài việc rèn chữ để có nét chữ đẹp, chúng ta cầnphải có đức tính cẩn thận, kiên trì… và thật sự yêu thương

học sinh Gắn bó trách nhiệm của mình với từng học sinh.Mỗi giáo viên không chỉ là cô giáo mà còn như người mẹ,người chị của các em

* Về học sinh: Mỗi học sinh cần có đủ đồ dùng học tập(bút, thước, vở viết….) Có ý thức làm việc học tập khi được

cô hướng dẫn

* Về cơ sở vật chất: Lớp học đủ ánh sáng, bàn ghế đúngquy cách, phù hợp với lứa tuổi học sinh Có đủ điều kiệnphục vụ tốt cho việc làm rồi thì giáo viên phải biết cách làm,cách tổ chức để học sinh học tập

2- Xây dựng nề nếp phong trào ngay từ ở các lớp:

Vào đầu năm học mới giáo viên chủ nhiệm lớp phải tiếnhành kiểm tra sách vở, đồ dùng học tập của học sinh, hướngdẫn học sinh bảo quản, giữ gìn sách vở như thế nào trong nămhọc Hướng dẫn cho học sinh các tiêu chuẩn cần phấn đầu đểđạt danh hiệu “ Vở sạch – chữ đẹp” Đồng thời cùng học sinh

ra quyết tâm thực hiện các chỉ tiêu về phong trào về rèn chữviết và giữ gìn sách vở

Có thể lấy một số vài viết của các anh chị lớp trên hoặcnhững học sinh đã đạt giải thi viễt chữ đẹp cấp huyện, cấp

tỉnh để cho các em xem và học tập tấm gương của các anhchị.

Ngoài yêu cầu viết đúng, đẹp cần hướng dẫn cách trìnhbày ở vở của học sinh trong từng thể loại bài, cách kẻ vở khihết bài, hết môn, hết ngày và hết tuần như thế nào để thốngnhất trong cả lớp

Đối với những em có năng khiếu và viết chữ khá đẹp,giáo viên phải có định hướng từ đầu là phải luôn chú ý theodõi, kèm cặp nhắc nhở để học sinh luôn ghi nhớ cố gắngthường xuyên bởi vì hơn ai hết giáo viên là người trực tiếpdạy dỗ, quan tâm học sinh hàng ngày nên có điều kiện thúcdục, kiểm tra và có hướng khắc phục uốn nắn kịp thời

Cần khảo sát phân loại học sinh ngay từ đầu năm để cóhướng kèm cặp những học sinh còn viết xấu và có kế hoạchbồi dưỡng những học sinh có năng khiếu, viết chữ đẹp

Hàng kì sau khi xếp loại Vở sạch chữ đẹp giáo viên cầnbiểu dương và khen ngợi những học sinh có nhiều cố gắngtrong phong trào này

Ngoài việc luyện viết ở lớp thì giáo viên cần quan tâm vàkiểm tra việc luyện viết ở nhà của học sinh, hàng tuần phải

kiểm tra chấm và nhận xét, động viên để học sinh cố gắnghơn ở tuần tiếp theo.

3- Dạy tốt phân môn Tập viết, chính tả trong chương trình Tiểu học để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh.

Chúng ta biết rằng muốn viết đẹp thì trước tiên là phảiviết đúng mẫu chữ, kích cỡ, độ cao, tốc độ viết đảm bảo Vìthế trong các giờ tập viết, chính tả trên lớp giáo viên cần cungcấp cho học sinh những khái niệm cơ bản về đường kẻ, tạo độviết chữ, tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái… Từ đó hìnhthành ở các em những biểu tượng về hình dáng, độ cao, sựcân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết Bên cạnh đó giáo viên cầndạy học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp,bao gồm các kỹ năng viết nét, liên kết nét tạo các chữ cái vàliên kết cái tạo thành chữ ghi tiếng Đồng thời giúp các emxác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hìnhthành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh

và đẹp

* Ngoài ra khi viết cần thực hiện các nguyên tắc khi ngồi viết , đó là: